II SA/Wr 829/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu oddalił skargę wspólnoty mieszkaniowej na decyzję nakazującą usunięcie nieprawidłowości w stanie technicznym budynku, uznając zasadność nałożonych obowiązków i terminów ich wykonania.
Wspólnota Mieszkaniowa zaskarżyła decyzję nakazującą usunięcie nieprawidłowości w stanie technicznym budynku, zarzucając m.in. wewnętrzną sprzeczność decyzji, nieracjonalne terminy wykonania prac oraz błędne określenie adresata nakazu. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu oddalił skargę, uznając, że stan techniczny budynku stanowił zagrożenie, a nałożone obowiązki i terminy były uzasadnione i zgodne z prawem. Sąd podkreślił, że bezpieczeństwo życia i zdrowia ludzkiego ma priorytet nad względami ekonomicznymi wspólnoty.
Sprawa dotyczyła skargi Wspólnoty Mieszkaniowej przy ul. G. we W. na decyzję Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (DWINB) nakazującą usunięcie nieprawidłowości w stanie technicznym budynku. Wcześniejsza decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego (PINB) nakazywała szereg prac naprawczych, obejmujących m.in. stan kominów, wentylacji, instalacji wodno-kanalizacyjnej, elewacji oraz elementów konstrukcyjnych dachu i klatki schodowej, wyznaczając różne terminy ich wykonania. Wspólnota zarzucała decyzji PINB wewnętrzną sprzeczność (np. powielenie obowiązku z różnymi terminami), naruszenie przepisów postępowania (np. skierowanie obowiązku do niewłaściwej strony), dowolną ocenę dowodów oraz nierealne terminy wykonania prac. DWINB uchylił jeden punkt decyzji PINB (powielony obowiązek), ale utrzymał w mocy pozostałe rozstrzygnięcia. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu oddalił skargę wspólnoty. Sąd uznał, że stan techniczny budynku, w tym problemy z wentylacją i przewodami kominowymi, stanowił realne zagrożenie dla życia, zdrowia i mienia. Podkreślono, że obowiązek usunięcia nieprawidłowości wynika z Prawa budowlanego i ma na celu zapewnienie bezpieczeństwa, a względy ekonomiczne wspólnoty nie mogą legitymizować tolerowania zagrożeń. Sąd uznał, że nałożone obowiązki i wyznaczone terminy były uzasadnione, a wspólnota mieszkaniowa jako zarządca części wspólnych była właściwym adresatem nakazu.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (4)
Odpowiedź sądu
Tak, stwierdzone nieprawidłowości w zakresie wentylacji i przewodów kominowych stanowią realne zagrożenie dla życia, zdrowia ludzkiego i bezpieczeństwa mienia, co uzasadnia wydanie nakazu na podstawie art. 66 Prawa budowlanego.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że nieprawidłowości w wentylacji i przewodach kominowych mogą prowadzić do zaczadzenia lub pożaru, stanowiąc tym samym bezpośrednie zagrożenie dla dóbr prawnie chronionych. Dlatego organ nadzoru budowlanego był zobowiązany do wydania decyzji nakazującej ich usunięcie.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (10)
Główne
u.p.b. art. 66 § ust. 1 pkt 1 i 3
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
Nakaz wykonania określonych robót jest możliwy w przypadku stwierdzenia nieodpowiedniego stanu technicznego obiektu budowlanego powodującego dodatkowo zagrożenia dla bezpieczeństwa mienia lub zdrowia i życia ludzkiego.
Pomocnicze
u.p.b. art. 83 § ust. 1
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
k.p.a. art. 104 § § 2
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 108 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 2
Kodeks postępowania administracyjnego
p.p.s.a. art. 3 § § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 134 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a – c
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.u.s.a. art. 1 § § 1 i 2
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych
Dz.U. 2021 poz 2351
Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r.
Dotyczy warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, w kontekście przewodów wentylacyjnych.
Argumenty
Odrzucone argumenty
Wewnętrzna sprzeczność decyzji PINB (powielenie obowiązku z różnymi terminami). Naruszenie przepisów postępowania (np. skierowanie obowiązku do niewłaściwej strony, dowolna ocena dowodów). Nierealne terminy wykonania prac. Brak realnego zagrożenia dla życia, zdrowia i mienia. Obowiązki przekraczające zwykły zarząd nieruchomością. Konieczność uwzględnienia przez organ względów ekonomicznych wspólnoty przy wyznaczaniu terminów.
Godne uwagi sformułowania
stan techniczny budynku może spowodować zagrożenie życia i zdrowia ludzi oraz bezpieczeństwa mienia usunięcie nieprawidłowości w stanie technicznym budynku oraz zagrożenia bezpieczeństwo życia i zdrowia ludzi to wartości bezwzględnie najważniejsze brak środków finansowych nie legitymuje przecież wspólnoty do biernego tolerowania nieprawidłowości
Skład orzekający
Gabriel Węgrzyn
przewodniczący
Władysław Kulon
sprawozdawca
Adam Habuda
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Uzasadnienie obowiązku organów nadzoru budowlanego do nakazania usunięcia nieprawidłowości w stanie technicznym budynku, nawet w obliczu braku środków finansowych po stronie właściciela/zarządcy. Potwierdzenie priorytetu bezpieczeństwa nad względami ekonomicznymi."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wspólnoty mieszkaniowej i stanu technicznego budynku. Interpretacja przepisów Prawa budowlanego i KPA.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje konflikt między obowiązkami zarządcy nieruchomości a jego możliwościami finansowymi, podkreślając priorytet bezpieczeństwa publicznego. Jest to praktyczny przykład zastosowania przepisów Prawa budowlanego.
“Wspólnota mieszkaniowa kontra bezpieczeństwo: czy brak pieniędzy zwalnia z obowiązku naprawy dachu?”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII SA/Wr 829/22 - Wyrok WSA we Wrocławiu
Data orzeczenia
2023-03-14
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-12-05
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Sędziowie
Adam Habuda
Gabriel Węgrzyn /przewodniczący/
Władysław Kulon /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne
Budowlane prawo
Sygn. powiązane
II OSK 1510/23 - Wyrok NSA z 2024-07-25
Skarżony organ
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
*Oddalono skargę w całości
Powołane przepisy
Dz.U. 2021 poz 2351
art. 66 ust. 1 pkt 1 i 3
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Gabriel Węgrzyn Sędziowie: Sędzia WSA Władysław Kulon (spr.) Sędzia WSA Adam Habuda Protokolant: asystent sędziego Artur Stefański po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 14 marca 2023 r. sprawy ze skargi Wspólnoty Mieszkaniowej przy ul. G. we W. na decyzję Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we Wrocławiu z dnia 26 września 2022 r., nr 959/2022 w przedmiocie nakazu usunięcia nieprawidłowości w stanie technicznym budynku oddala skargę w całości.
Uzasadnienie
Przedmiotem skargi wywiedzionej przez Wspólnotę Mieszkaniową przy ul. [...] we W. (dalej strona, skarżąca, wspólnota) do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu jest decyzja Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, (dalej - DWINB, organ II instancji) w przedmiocie nakazu usunięcia nieprawidłowości w stanie technicznym budynku. W świetle przedłożonych łącznie ze skargą akt administracyjnej stan sprawy, w której zapadło kwestionowane rozstrzygnięcie, kształtował się następująco.
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla miasta Wrocławia, (dalej – PINB, organ I instancji), powziął informację o nieprawidłowościach w zakresie utrzymania budynku przy ul. [...] we W. Pierwszą czynnością organu zmierzającą do potwierdzenia lub zaprzeczenia nieprawidłowości była kontrola przeprowadzona w dniu 5 sierpnia 2019 r., którą udokumentowano stosownym protokołem. Wobec potwierdzenia stanu powodującego konieczność interwencji służb nadzoru budowlanego wszczęto w sprawie postępowanie oraz zażądano dokumentów dotyczących budynku. Ustalony kontrolnie nieodpowiedni stan techniczny budynku mogący spowodować zagrożenie życia i zdrowia ludzi oraz bezpieczeństwa mienia nie dawał jednak organowi podstaw do wskazania na zakres nieprawidłowości oraz rodzaj środków służących ich eliminacji. W związku z tym w dniu 28 lutego 2020 r. PINB wydał decyzję nr 478/2020, którą nakazał wspólnocie mieszkaniowej przeprowadzenie okresowej kontroli oraz sporządzenie ekspertyzy technicznej określającej stan techniczny budynku.
Na skutek wskazanej decyzji organowi przedłożono ekspertyzę, protokół okresowej kontroli budynku i protokół kominiarski. Zebrane dokumenty legły u podstaw decyzji z dnia 18 lipca 2022 r., która przyjmując w podstawie prawnej art. 66 ust. 1 pkt 1 i 3 w zw. z art. 83 ust. 1 ustawy Prawo budowlane (t.j. Dz. U. z 2021r. poz. 2351 ze zm.) oraz art. 104 § 2 i 108 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2021 r" poz. 735 ze zm., - dalej k.p.a.) nakazano Wspólnocie Mieszkaniowej budynku przy ul. [...], utworzonej z ogółu współwłaścicieli budynku przy ul. [...] we W. , usunięcie nieprawidłowości w stanie technicznym budynku oraz zagrożenia, poprzez:
1. usunięcie niestabilnych tynków trzonów kominowych ponad dachem,
2. udrożnienie niedrożnego przewodu kominowego, do którego włączona jest wentylacja grawitacyjna kuchni lokalu nr [...],
- w terminie 1 miesiąca od daty doręczenia niniejszej decyzji,
3. wyprowadzenie przewodów kominowych wentylacji grawitacyjnej wywiewnej:
- pomieszczenia łazienki lokalu nr [...], włączenie do niego wentylacji grawitacyjnej wywiewnej pomieszczenia, a następnie wyłączenie wentylacji grawitacyjnej łazienki, wraz z urządzeniem mechanicznym, z otworu w ścianie prowadzącego na klatkę schodową i zamurowanie wyrobem budowlanym w sposób trwały ww. otworu,
- pomieszczenia łazienki lokalu nr [...], włączenie do niego wentylacji grawitacyjnej wywiewnej pomieszczenia, a następnie wyłączenie.' wentylacji grawitacyjnej z otworu w ścianie prowadzącego na klatkę schodową i zamurowanie materiałem budowlanym w sposób trwały ww. otworu,
- pomieszczenia łazienki lokalu nr [...], włączenie do niego wentylacji grawitacyjnej wywiewnej pomieszczenia, a następnie wyłączenie wentylacji grawitacyjnej z otworu w ścianie wraz z urządzeniem mechanicznym i zamurowanie materiałem budowlanym w sposób trwały ww. otworu,
- pomieszczenia łazienki lokalu nr [...] i włączenie do niego wentylacji grawitacyjnej wywiewnej pomieszczenia,
- pomieszczenia kuchni lokalu nr [...], a następnie włączenie do niego wentylacji grawitacyjnej wywiewnej ww. pomieszczenia,
- pomieszczenia łazienki oraz pomieszczenia kuchni lokalu nr [...] - włączenie do odrębnych przewodów wentylacji grawitacyjnej wywiewnej ww. pomieszczeń, a następnie wyłączenie wentylacji grawitacyjnej ww. pomieszczeń z otworów w ścianach i zamurowanie materiałem budowlanym w sposób trwały ww. otworów,
- pomieszczenia kuchni lokalu nr [...], włączenie do niego wentylacji grawitacyjnej wywiewnej pomieszczenia, a następnie wyłączenie wentylacji grawitacyjnej z otworu w stropie (prowadzącego do przestrzeni strychowej) i wypełnienie materiałem budowlanym w sposób trwały ww. otworu,
Przewody wentylacyjne powinny być szczelne, wykonane z wyrobów niepalnych, ocieplone, posiadać powierzchnię przekroju co najmniej 0,016 m² oraz najmniejszy wymiar przekroju co najmniej 0,1m, być wyprowadzone ponad dach na wysokość zabezpieczającą przed niedopuszczalnym zakłóceniem ciągu - tj. wylot przewodu powinien znajdować się w odległości 0,3m wyżej od powierzchni dachu oraz w odległości mierzonej w kierunku poziomym od tej powierzchni co najmniej 1,0m (natomiast przy przeszkodzie - znajdować się co najmniej na poziomie górnej krawędzi przeszkody (zasłony) dla kominów usytuowanych w odległości 1,5 do 3,0m od przeszkody, a co najmniej o 0,3m wyżej od górnej krawędzi przeszkody (zasłony) dla kominów usytuowanych w odległości do 1,5 od przeszkody). Wykonane przewody wentylacyjne nie mogą powodować naruszenia przepisów rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie,
4. ocieplenie materiałem niepalnym nieocieplonych trzonów kominowych w części ponad dachem (w celu zapewnienia odpowiedniego ciągu powietrza), uzupełnienie ubytków tynków, oraz wykonanie warstwy ochronnej zabezpieczającej przed wpływem opadów atmosferycznych poprzez zastosowanie powłoki z farby silikonowej,
5. wykonanie bocznych wylotów trzonów kominowych dla przewodów wentylacyjnych na wysokości min. 0,6m od połaci dachowej,
6. przedłużenie przewodów spalinowych na potrzeby kotłów gazowych na wysokość powyżej przewodów wentylacyjnych, min. 1m od połaci dachowej,
7. wymianę lub naprawę (w zależności od stopnia uszkodzenia) skorodowanych, nieszczelnych elementów instalacji wodnej i kanalizacyjnej w obrębie części wspólnych budynku,
8. wykonanie hydroizolacji budynku, a następnie odgrzybienie ścian piwnic, uzupełnienie, spoinowania oraz przemurowanie uszkodzonych fragmentów ścian, a następnie wykonanie tynków renowacyjnych umożliwiających wysalanie się wilgoci,
9. wykonanie otworów w dolnej części drzwi komórek lokatorskich - o sumarycznym przekroju min. 0,022m² w każdych, wykonanie w otworach okiennych (czterech od strony ulicy i trzech od strony zaplecza) nawiewu zapewniającego strumień powietrza odpowiadający 0,3 wymianom na godzinę - w celu zapewnienia wentylacji piwnicy,
10. udrożnienie oraz wykonanie zabezpieczenia studni doświetlających przy oknach piwnicznych przed zalewaniem wodami opadowymi, w celu zmniejszenia zawilgoceń piwnicy,
11. oczyszczenie lub wymianę (w zależności od stopnia uszkodzenia) porażonych przez owady drewnianych elementów konstrukcji dachu oraz desek podłóg i spoczników klatki schodowej w budynku, a następnie zaimpregnowanie drewnianych elementów dachu i klatki schodowej powłoką zabezpieczającą przed owadami niszczącymi drewno,
- w terminie 8 miesięcy od daty, kiedy rozstrzygnięcie w sprawie stanie się ostateczne,
12. oczyszczenie lub wymianę (w zależności od stopnia uszkodzenia) porażonych przez owady drewnianych elementów konstrukcji dachu oraz desek podłóg i spoczników klatki schodowej w budynku, a następnie zaimpregnowanie drewnianych elementów dachu i klatki schodowej powłoką zabezpieczającą przed owadami niszczącymi drewno,
13. uzupełnienie lub przemurowanie (w zależności od stopnia uszkodzenia) uszkodzonych stopni schodów do piwnicy oraz uzupełnienie brakującego pochwytu ww. schodów,
14. uzupełnienie ubytków spoin i materiału ceglanego elewacji, a następnie uzupełnienie braków tynków elewacyjnych,
15. naprawę lub wymianę (w zależności od stopnia uszkodzenia) uszkodzonej skrzynki gazowej w obrębie elewacji frontowej oraz uszkodzonych drewnianych skrzynek na gazomierze w obrębie klatki schodowej,
- w terminie 12 miesięcy od daty, kiedy rozstrzygnięcie w sprawie stanie się ostateczne.
Organ nadał decyzji rygor natychmiastowej wykonalności w zakresie punktu nr 1 i 2. Nadto w sentencji decyzji PINB zawarł warunki dotyczące prowadzenia robót w sposób zapewniający bezpieczeństwo dla zdrowia i życia ludzi, zgodnie z zasadami wiedzy technicznej, pod nadzorem osoby posiadającej uprawnienia budowlane w specjalności konstrukcyjno-budowlanej, przynależnej do Okręgowej Izby Inżynierów Budownictwa; w zakresie instalacji sanitarnych i podłączeń do przewodów kominowych - pod nadzorem osoby posiadającej odpowiednie przygotowanie zawodowe, wymagane uprawnienia budowane w zakresie instalacji sanitarnych do kierowania robotami oraz należącej do odpowiedniej izby zawodowej. Dodatkowo zobowiązano adresata decyzji do zawiadomienia organu o wykonaniu robót należy i przedłożenia oświadczenia osoby uprawnionej nadzorującej roboty o zgodności ich wykonania z decyzją, zasadami wiedzy technicznej i przepisami, a także odnośnie robót dotyczących elementów zewnętrznych nakazano ich uzgodnienie z Miejskim Konserwatorem Zbytków.
Uzasadniając wydany nakaz organ I instancji przypomniał o obowiązku właściciela i zarządcy obiektu budowlanego wynikającego z art. 61 ustawy Prawo budowlane do utrzymywania i użytkowania obiektu budowlanego w należytym stanie technicznym i estetycznym nie dopuszczając do nadmiernego pogorszenia jego właściwości użytkowych i sprawności technicznej w szczególności w zakresie bezpieczeństwa użytkowania, bezpieczeństwa konstrukcji. Odnośnie stwierdzonych nieprawidłowości organ I instancji dokonał jej szczegółowego opisania w uzasadnieniu decyzji, zwracając jednocześnie uwagę na konieczność usunięcia nieprawidłowości dotyczących wentylacji, instalacji elektrycznej czy przewodów kominowych jako warunków do bezpiecznego użytkowania obiektu.
Odnośnie określenia adresata nakazu PINB dla miasta Wrocławia wskazał wspólnotę mieszkaniową z tej przyczyny, że zawarte w decyzji obowiązki dotyczą części wspólnych budynku. Zauważono przy tym, że usunięcie wad w obrębie lokali mieszkalnych należy do właścicieli lokali i wydano decyzje częściowe dotyczące poszczególnych lokali. Organ uzasadnił także dokonane zróżnicowanie terminów wykonania poszczególnych obowiązków podając, że miał na celu zapobieganie pogłębiania się nieprawidłowości i zagrożeń, zakres i stopień skomplikowania robót, a także konieczność uzgodnienia robót z organem konserwatorskim. Z kolei niektóre obowiązki objęte zostały rygorem natychmiastowej wykonalności ze względu na istniejące zagrożenia.
Nie godząc się z zapadłą decyzją wspólnota oprotestowała ją złożonym w terminie instancyjnym środkiem zaskarżenia. W złożonym odwołaniu skarżąca wniosła o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji ewentualnie jej uchylenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia oraz wstrzymanie wykonania decyzji organu I instancji. Decyzji PINB zarzucono naruszenie przepisu postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy tj.:
- art. 107 § 1 pkt 5 k.p.a. poprzez wydanie przez PINB decyzji wewnętrznie sprzecznej, organ powielił rozstrzygnięcie wskazane w ust. 11 i 12 decyzji w postaci obowiązku "oczyszczenia lub wymiany (w zależności od stopnia uszkodzenia) porażonych przez owady drewnianych elementów konstrukcji dachu oraz podłóg i spoczników klatki schodowej w budynku, a następnie zaimpregnowanie drewnianych elementów dachu i klatki schodowej powłoką zabezpieczającą przed owadami niszczącymi drewno" różnicując jednocześnie termin na wykonanie ww. tożsamego obowiązku w ust. 11 organ wskazuje termin 8 miesięcy, a w ust. 12 termin 12 miesięcy, co w konsekwencji skutkuje wydaniem decyzji z rażącym naruszeniem prawa, o którym mowa w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.,
- art. 107 § 1 pkt 5 k.p.a. w zw. z art. 108 § 1 k.p.a. poprzez wydanie decyzji wewnętrznie sprzecznej tj. organ zobowiązał wspólnotę w zakresie rozstrzygnięcia z ust. 1 i 2 do usunięcia niestabilnych tynków trzonów kominowych ponad dachem oraz udrożnienia niedrożnego przewodu kominowego, do którego włączona jest wentylacja grawitacyjna kuchni lokalu nr [...] w terminie 1 miesiąca, jednocześnie wskazując, że nadaje decyzji w zakresie ust. 1 i 2 rygor natychmiastowej wykonalności, co w konsekwencji skutkuje wydaniem decyzji z rażącym naruszeniem prawa, o którym mowa w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.
- art. 28 k.p.a. objawiające się nałożeniem na wspólnotę w ust. 6 decyzji obowiązku "przedłużenia przewodów spalinowych na potrzeby kotłów gazowych na wysokość powyżej przewodów wentylacyjnych, min. 1 m od połaci dachowej, podczas gdy stroną, na którą organ winien nałożyć przedmiotowy obowiązek są współwłaściciele nieruchomości wspólnej, których lokale mieszkalne wyposażone są w kotły gazowe, a nie wspólnota mieszkaniowa, co w konsekwencji skutkuje skierowaniem decyzji do osoby niebędącej stroną w sprawie, o którym mowa w art. 156 § 1 pkt 5 k.p.a.,
- art. 7 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a. oraz art. 80 k.p.a. polegające na naruszeniu zasady swobodnej oceny dowodów i dokonaniu jej w sposób dowolny, sprzeczny z zasadami doświadczenia życiowego oraz z zebranym materiałem dowodowym w sprawie, objawiające się przyjęciem, że w przedmiotowej sprawie stan techniczny nieruchomości może spowodować stan zagrożenia dla życia, zdrowia ludzi i bezpieczeństwa mienia, a budynek jest w nieodpowiednim stanie technicznym, podczas gdy w świetle zgromadzonego materiału dowodowego oraz poczynionych ustaleń faktycznych wynika, iż stan techniczny nieruchomości nie tworzy potencjalnie sytuacji zagrożenia dla ww. dóbr,
- art. 7 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a. oraz art. 80 k.p.a. w zw. z art. 66 ust. 1 Prawa budowlanego polegające na naruszeniu zasady swobodnej oceny dowodów i dokonaniu jej w sposób dowolny, sprzeczny z zasadami doświadczenia życiowego oraz z zebranym materiałem dowodowym w sprawie, objawiające się przyjęciem, że zakreślone przez organ terminy na wykonanie nałożonych obowiązków są realne, podczas gdy niemożliwym jest z uwagi na ich zakres przedmiotowy oraz specyfikę organizacyjną wspólnoty mieszkaniowej realizacja przedmiotowych obowiązków w terminach wskazanych w decyzji;
- art. 7 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a. oraz art. 80 k.p.a. w zw. z art. 108 § 1 k.p.a. polegające na naruszeniu zasady swobodnej oceny dowodów i dokonaniu jej w sposób dowolny, sprzeczny z zasadami doświadczenia życiowego oraz z zebranym materiałem dowodowym w sprawie, objawiające się przyjęciem, że w niniejszej sprawie koniecznym jest nałożenie na obowiązki z ust. 1 i 2 decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności, podczas gdy stan tynków trzonów kominowych ponad dachem oraz przewodu kominowego, do którego włączona jest wentylacja grawitacyjna kuchni lokalu nr [...] nie powoduje stanu zagrożenia dla zdrowia, życia ludzkiego, gospodarstwa narodowego przed ciężkimi stratami oraz interesu społecznego lub wyjątkowo ważnego interesu strony.
Argumentacja odwołania zawierała twierdzenia wskazujące na wewnętrzną sprzeczność decyzji przejawiającą się powieleniem obowiązku zawartego w pkt 11 decyzji w pkt 12 z jednoczesnym zróżnicowaniem terminu na jego wykonanie. Wywołany w ten sposób stan niepewności motywowano także zagrożeniem skierowania tego obowiązku do egzekucji administracyjnej, co w ocenie odwołującej się wskazuje na konieczność stwierdzenia nieważności decyzji. Następnie opierając się na przedłożonych dokumentach wykluczano prawidłowość przyjęcia przez organ istnienia zagrożeń wynikających ze stanu technicznego budynku. W świetle art. 66 Prawa budowlanego wykluczano też ziszczenie się ustawowych przesłanek warunkujących interwencję organu nadzoru budowlanego.
Dalej autor odwołania nie zgodził się z nałożeniem obowiązków na wspólnotę mieszkaniową, gdyż jego zdaniem wydane nakazy dotyczą czynności przekraczających zwykły zarząd nieruchomością, co wiąże się z koniecznością przeprowadzenia szeregu czynności formalnoprawnych. Nadmieniono także, że wykonanie czynności w wyznaczonym terminie jest nierealne, co motywowano w szczególności koniecznością wyłonienia wykonawcy, zgromadzeniem środków finansowych oraz ewentualnością wytoczenia powództwa o nakazanie udostępnienia lokalu.
W dniu 26 września 2022 r. DWINB wydał wskazaną na wstępie decyzję nr 959/2022, którą na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. uchylano w całości punkt 12 zaskarżonej decyzji i utrzymano w mocy zaskarżoną decyzję w pozostałym zakresie. Po przedstawieniu stanu sprawy, treści rozstrzygnięcia pierwszoinstancyjnego oraz motywów i dowodów uwzględnionych przez organ I instancji, w ramach własnych rozważań DWINB przedstawił regulacje prawnomaterialne dotyczące problematyki nakazów wydawanych przez organy nadzoru budowlanego w przypadku stwierdzenia nieodpowiedniego stanu technicznego obiektu budowlanego. DWINB z analizowanego art. 66 ust. 1 Prawa budowlanego wyprowadził wręcz obowiązek dla organu nadzoru budowlanego wydania stosownej decyzji w przypadku zaistnienia wynikającej z tego normatywu przesłanek.
Na tle zebranego w sprawie materiału dowodowego organ odwoławczy uznał, że stan techniczny przedmiotowego budynku wielorodzinnego jest niewłaściwy. Potwierdzono to konkretnymi cytatami ze sporządzonej ekspertyzy, z której też wynika konieczność przeprowadzenia robót budowlanych nakazanych zaskarżoną decyzją. Z zebranych dokumentów wyprowadzono także prawidłowość nakazanych do wykonania robót budowlanych, które maja na celu usunięcie nieprawidłowości i zagrożeń. Względem samych zagrożeń DWINB wskazywał na brak wentylacji w poszczególnych lokalach oraz małą ilość przewodów kominowych. Podobnie organ I instancji zajął się oceną zarzutu dotyczącego prawidłowości określenia adresata nakazu podając, iż pewne czynności zostały nakazane właścicielom lokali, w sytuacji gdy nieprawidłowości dotyczyły jedynie tych lokali, a nie części wspólnych. W jego ocenie zbyt mała ilość przewodów kominowych w budynku oraz brak wentylacji wywiewnej w pomieszczeniach lokali mieszkalnych powoduje nakazanie czynności dotyczących elementów wspólnych budynku, dlatego prawidłowo jako zobowiązaną wskazano wspólnotę mieszkaniową.
DWINB uznał jednak słuszność zarzutu odwołania dotyczącego pkt 11 i 12 sentencji decyzji, gdyż PINB nieprawidłowo powtórzył obowiązek w dwóch punktach zaskarżonej decyzji tj. 11 i 12 i jako zasadne uznał uchylenie zaskarżonej decyzji PINB w części, tj. w zakresie pkt 12.
Końcowo organ odwoławczy przedstawił stosowną argumentację związaną z brakiem uznania zarzutów odwołania dotyczących nadania pewnym obowiązkom rygoru natychmiastowej wykonalności, wskazania wspólnoty jako adresata obowiązków, prawidłowości określenia tychże oraz poprawności wyznaczenia terminów na realizację poszczególnych obowiązków.
W skardze na wyżej opisaną decyzję działający imieniem wspólnoty mieszkaniowej ustanowiony przez nią pełnomocnik świadczący zawodowo pomoc prawną wniósł o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji w części utrzymującej w mocy decyzję PINB; rozważenie stwierdzenia nieważności decyzji PINB w zakresie utrzymanym w mocy decyzją DWINB; umorzenie postępowania administracyjnego w całości; wstrzymanie przez organ wykonania zaskarżonej decyzji w zakresie utrzymującym w mocy decyzję PINB, a w przypadku nieuwzględnienia tego wniosku przez organ, wstrzymanie przez Sąd wykonania zaskarżonej decyzji DWINB w zakresie utrzymującym w mocy decyzję PINB oraz zasądzenie od organu na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Nadto w skardze zamieszczono wnioski ewentualne dotyczące: uchylenia zaskarżonej decyzji w zakresie utrzymującym w mocy decyzję PINB; rozważenia przez Sąd uchylenia decyzji PINB w zakresie utrzymanym w mocy decyzją DWINB; umorzenia postępowania administracyjnego w całości; wstrzymania przez organ wykonania zaskarżonej decyzji w zakresie utrzymującym w mocy decyzję PINB, a w przypadku nieuwzględnienia tego wniosku przez organ wstrzymanie przez Sąd wykonania zaskarżonej decyzji DWINB w zakresie utrzymującym w mocy decyzję PINB oraz zasądzenie od organu na rzecz skarżącej zwrotu kosztów postępowania w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
Względem zaskarżonej decyzji podniesiono zarzuty zasadniczo zbieżne z zawartymi w odwołaniu, a dotyczyły one naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy tj.
- art. 28 k.p.a. objawiające się nałożeniem na wspólnotę w decyzji obowiązku "przedłużenia przewodów spalinowych na potrzeby kotłów gazowych na wysokość powyżej przewodów wentylacyjnych, min. 1 m od połaci dachowej" (ust. 6 decyzji organu I instancji), podczas gdy stroną, na którą organ winien nałożyć przedmiotowy obowiązek są współwłaściciele nieruchomości wspólnej, których lokale mieszkalne wyposażone są w kotły gazowe, a nie wspólnota mieszkaniowa, co w konsekwencji skutkuje skierowaniem decyzji do osoby niebędącej stroną w sprawie, o którym mowa w art. 156 § 1 pkt 5 k.p.a.,
- art. 7 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a. oraz art. 80 k.p.a. polegające na naruszeniu zasady swobodnej oceny dowodów i dokonaniu jej w sposób dowolny, sprzeczny z zasadami doświadczenia życiowego oraz z zebranym materiałem dowodowym w sprawie, objawiające się przyjęciem, że w przedmiotowej sprawie stan techniczny nieruchomości może spowodować stan zagrożenia dla życia, zdrowia ludzi i bezpieczeństwa mienia, a budynek jest w nieodpowiednim stanie technicznym, podczas gdy w świetle zgromadzonego materiału dowodowego oraz poczynionych ustaleń faktycznych wynika, iż stan techniczny nieruchomości nie tworzy potencjalnie sytuacji zagrożenia dla ww. dóbr,
- art. 7 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a. oraz art. 80 k.p.a. w zw. z art, 66 ust. 1 Prawa budowlanego polegające na naruszeniu zasady swobodnej oceny dowodów i dokonaniu jej w sposób dowolny, sprzeczny z zasadami doświadczenia życiowego oraz z zebranym materiałem dowodowym w sprawie, objawiające się przyjęciem, że zakreślone przez organ terminy na wykonanie nałożonych obowiązków są realne, podczas gdy niemożliwym jest z uwagi na ich zakres przedmiotowy oraz specyfikę organizacyjną wspólnoty mieszkaniowej realizacja przedmiotowych obowiązków w terminach wskazanych w decyzji;
- art. 7 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a. oraz art. 80 k.p.a. w zw. z art. 108 § 1 k.p.a. polegające na naruszeniu zasady swobodnej oceny dowodów i dokonaniu jej w sposób dowolny, sprzeczny z zasadami doświadczenia życiowego oraz z zebranym materiałem dowodowym w sprawie, objawiające się przyjęciem, że w niniejszej sprawie koniecznym jest nałożenie na obowiązki z ust. 1 i 2 decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności, podczas gdy stan tynków trzonów kominowych ponad dachem oraz przewodu kominowego, do którego włączona jest wentylacja grawitacyjna kuchni lokalu nr [...] nie powoduje stanu zagrożenia dla zdrowia, życia ludzkiego, gospodarstwa narodowego przed ciężkimi stratami oraz interesu społecznego lub wyjątkowo ważnego interesu strony.
Autor skargi uzasadnił w piśmie procesowym zarówno zarzuty jak i żądania skargi.
W udzielonej Sądowi odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie informując, że nie znalazł podstaw do uchylenia własnego rozstrzygnięcia.
Na rozprawie w dniu 14 marca 2023 r. pełnomocnik skarżącej podtrzymał zarzuty i wnioski skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje:
Skarga okazała się niezasadna i jako taka podlega oddaleniu.
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2021 r., poz. 137), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (legalności), jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sądy administracyjne, kierując się kryterium legalności, dokonują oceny zgodności treści zaskarżonego aktu oraz procesu jego wydania z normami prawnymi - ustrojowymi, proceduralnymi i materialnymi, a ocena ta dokonywana jest według stanu prawnego i na podstawie akt istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu. W świetle art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2022 r. poz. 329), zwanej dalej p.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne. Stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną.
Sąd, uwzględniając skargę na decyzję, uchyla ją, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a – c p.p.s.a.). W przeciwnym razie oddala skargę.
W niniejszej sprawie Sąd przeprowadził kontrolę legalności decyzji wydanych przez organy nadzoru budowlanego w stosunku do budynku zlokalizowanego przy ul. [...] we W. w konsekwencji stwierdzenia, że obiekt ten znajduje się w złym stanie technicznym. Stan obiektu potwierdziły przedłożone przez stronę ekspertyzy i orzeczenia techniczne oraz ustalenia poczynione przez organ nadzoru budowlanego I instancji. Co do zasady, ustaleń dotyczących stanu technicznego budynku ani zasadności wydania decyzji nakładającej obowiązek przeprowadzenia robót usuwających nieprawidłowości w stanie technicznym nie kwestionuje skarżąca, sprzeciwia się natomiast terminom jakie zostały wyznaczone do wykonania nakazu, prawidłowości określenia adresata nakazu, istnienia zagrożeń powodowanych stanem technicznym budynku uzasadniających wydane nakazy, dokonanej jej zdaniem dowolnej ocenie dowodów.
Na wstępie rozważań Sąd za stosowne uznał odniesienie się do tych twierdzeń skargi, które dotyczą wprost naruszenia wskazanych w piśmie procesowym przepisów przez organ II instancji ze względu na opisywanie kwestii, którym strona w odwołaniu i w skardze się nie sprzeciwia jak zły stan techniczny budynku czy konieczność wykonania robót oraz podanie przez organ odwoławczy, że niewykonanie obowiązków spowoduje uruchomienie egzekucji administracyjnej. Zdaniem Sądu decyzja DWINB nie narusza treści art. 7 k.p.a., ani też nie pomija słusznego interesu strony czy interesu społecznego. Treść uzasadnienia rozstrzygnięcia drugoinstancyjnego wyczerpuje wprost zasady wynikające właśnie z art. 7 k.p.a. jak i art. 11 oraz art. 15 k.p.a.. DWINB podzielając zasadniczo stanowisko organu I instancji w ramach postępowania odwoławczego zobowiązany był do zbadania sprawy w jej całokształcie, a co z tego wynika, miał obowiązek wskazać na przesłanki prawnomaterialne będące podstawą wydanego nakazu.
Już na tym etapie oceny legalności decyzji drugoinstancyjnej przyjdzie podkreślić, że DWINB uchylił decyzję PINB dla miasta Wrocławia w zakresie powielonego w punktach 11 i 12 sentencji decyzji pierwszoinstancyjnej nakazu. Z dużym prawdopodobieństwem można zakładać, że organ I niejako omyłkowo powielił wskazany w wymienionych punktach nakaz, niemniej jednak organ odwoławczy uchylił w tej części decyzję PINB, eliminując tym samym jedyną nieprawidłowość w decyzji z dnia 18 lipca 2022 r., nr 1443/2022 jaka w ocenie składu orzekającego Sądu godziła w jakikolwiek sposób w jej legalność. Tak więc mimo słuszności niektórych zarzutów odwołania poprzez eliminację mankamentu istniejącego w decyzji PINB, finalnie w obrocie prawnym na skutek ingerencji DWINB, jako ostateczne w obrocie prawnym funkcjonuje rozstrzygnięcie prawidłowe.
Z prawnomaterialnego punktu widzenia tj. z treści art. 66 Prawa budowlanego wynika z kolei, że nakaz wykonania określonych robót jest możliwy w przypadku stwierdzenia nieodpowiedniego stanu technicznego obiektu budowlanego powodującego dodatkowo zagrożenia dla bezpieczeństwa mienia lub zdrowia i życia ludzkiego. Nie można zgodzić się z tymi zarzutami i twierdzeniami skargi, które zmierzają do wykazywania jakoby w niniejszej sprawie nie istniał stan potencjalnego zagrożenia dla dóbr prawnie chronionych. Teza ta jest w istocie sprzeczna z zebranym w sprawie materiałem dowodowym. Dość w tym miejscu wskazać, że stwierdzone nieprawidłowości dotyczyły choćby nieprawidłowo funkcjonującej wentylacji czy braku odpowiedniej ilości przewodów kominowych. Oczywistym jest, choćby z punktu widzenia zasad doświadczenia życiowego, że tego rodzaju nieprawidłowości powodują wprost realność zagrożenia nie tylko dla dóbr prawnie chronionych jak choćby mienie, ale faktycznie w skrajnych przypadkach tworzą zagrożenia dla dóbr, które można uznać za najwyższe w postaci życia i zdrowia ludzkiego. Niejednokrotnie przecież niesprawna wentylacja powoduje zaczadzenie czy sprzyja powstaniu pożaru. Tego aspektu sprawy autor skargi zdaje się nie dostrzegać podejmując nawet polemikę z zaopatrzeniem niektórych z nakazów w rygor natychmiastowej wykonalności. Do tych twierdzeń strony Sąd nie mógł, jak by można powiedzieć, z przyczyn oczywistych się przychylić.
Decyzja drugoinstancyjna zdaniem Sądu czyni zadość treści art. 107 k.p.a., i zawiera rozważania co do wszystkich twierdzeń podniesionych w odwołaniu i ponowionych w skardze. Twierdzenia skargi skupiające się w istocie wokół wyznaczenia nierealnego terminu, uniemożliwiającego wykonanie konkretnych prac, należy oceniać przez pryzmat świadomości strony skarżącej istniejącego stanu technicznego budynku. Wydane w sprawie rozstrzygnięcie było w rzeczy samej wynikiem dokonanej przez organy oceny, że przedmiotowy budynek jest w nieodpowiednim stanie technicznym. Wychodząc z treści przepisów ustawy Prawo budowlane należy podkreślić, że zgrupowane w rozdziale 6 ustawy dotyczącym utrzymania obiektów budowlanych przepisy artykułują wprost obowiązki właściciela lub zarządcy budynku. Choćby już z tej okoliczności można wprost wyprowadzić, że wspólnota mieszkaniowa winna na bieżąco monitorować stan budynku, a wobec postępującej jego degradacji z odpowiednim wyprzedzeniem gromadzić środki finansowe czy podejmować działania formalnoprawne nakierowane na usuwanie pojawiających się nieprawidłowości w stanie technicznym budynku. Pomijając nawet kształt regulacji prawnomaterialnych i odwołując się do zasad doświadczenia życiowego należy mieć świadomość, że upływ czasu z całą pewnością powoduje niekorzystne zmiany w obiekcie budowlanym i należy przeciwdziałać takiemu stanowi rzeczy.
Zdaniem Sądu w przedmiotowej sprawie nie miało przecież miejsca jakieś zdarzenie nadzwyczajne, które spowodowało pojawienie się nieprawidłowości w stanie budynku. Można nawet zakładać, że było wprost przeciwnie, bo interwencja służb nadzoru budowlanego wykazała nieprawidłowości w wentylacji, kominach czy instalacji elektrycznej co stwarzało podstawy do zdiagnozowania zagrożenia pojawiania się pożaru czy zaczadzenia. Wspólnota dysponowała dokumentacją dotyczącą przeglądów okresowych czy protokołami kominiarskimi gdzie wskazywane były nieprawidłowości. Co więcej po przeprowadzeniu kontroli PINB wydał decyzję nakazującą sporządzenie i przedłożenie ekspertyzy technicznej. Z dokumentów tych wynikły kolejne nieprawidłowości, czego strona skarżąca musiała mieć świadomość.
Podsumowując dotychczas powiedziane trudno nie postawić tezy, że strona skarżąca przynajmniej przez okres kilku lat miała wiedzę o istniejących nieprawidłowości i co najmniej powinna się liczyć z koniecznością ich eliminacji i wiążącymi się z tym wydatkami oraz koniecznością przygotowania uchwał czy poszukiwaniem wykonawców. Tymczasem wspólnota mieszkaniowa artykułuje zarzut uznaniowego wyznaczenia terminu wykonania nakazu. Skarżąca niejako traci zupełnie z pola widzenia skalę, rodzaj, a przede wszystkim realność zagrożeń wynikających z nieprawidłowości w stanie technicznym budynku dla dóbr prawnie chronionych jak bezpieczeństwo mienia czy zdrowie i życie ludzkie. Nawet bez szczególnej wiedzy z zakresu budownictwa należy powiązać niewłaściwe działanie wentylacji wywiewnej czy nieprawidłowości w przewodach kominowych z realnym i poważnym zagrożeniem dla mieszkańców budynku. Tymczasem autor skargi feruje stanowisko, z którego wynika, że organ powinien przy wyznaczeniu terminu uwzględnić konieczność zgromadzenia środków finansowych i konieczność podjęcia stosownych uchwał. Oczywiście zdaniem Sądu zarówno PINB dla miasta Wrocławia jak i DWINB takowej analizy dokonały. Niemniej jednak trudno oczekiwać aby organy nadzoru budowlanego zatrudniające pracowników posiadających stosowne uprawnienia i doświadczenie zawodowe, zatem potrafiących obiektywnie ocenić sytuację w trakcie kontroli, po stwierdzeniu realnych zagrożeń mogły wyznaczyć termin wykonania nakazów w sposób oderwany od rzeczywistości tj. nakazać usunięcie zagrożeń, jak oczekuje strona w odległym terminie. Nie ulega przecież wątpliwości, że zdrowie i życie ludzie to wartości bezwzględnie najważniejsze, zaś konieczność podjęcia natychmiastowych działań ze strony wspólnoty jawi się jako niezbędna. Brak środków finansowych nie legitymuje przecież wspólnoty do biernego tolerowania nieprawidłowości. Warto również podkreślić, że organ wydający decyzję na podstawie art. 66 ust. 1 Prawa budowlanego nie ma obowiązku kierowania się względami ekonomicznymi. Przepis ten nie uzależnia wydania nakazu od posiadania przez właściciela środków finansowych, pozwalających na ich wykonanie. Organ nie rozstrzyga bowiem o sposobach finansowania wykonania robót, a jedynie o obowiązku usunięcia niewłaściwego stanu technicznego obiektu. Art. 66 Prawa budowlanego przewiduje, że w przypadku stwierdzenia, że obiekt budowlany może zagrażać życiu lub zdrowiu ludzi, bezpieczeństwu mienia bądź środowiska albo jest użytkowany w sposób zagrażający życiu lub zdrowiu ludzi, bezpieczeństwu mienia lub środowisku, albo jest w nieodpowiednim stanie technicznym, albo powoduje swym wyglądem oszpecenie otoczenia - organ nadzoru budowlanego nakazuje, w drodze decyzji, usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości, określając termin wykonania tego obowiązku. Organ nadzoru budowlanego po ustaleniu wystąpienia którejkolwiek z przesłanek określonych w powyższym przepisie jest bowiem nie tylko uprawniony, ale i zobowiązany do wydania decyzji nakazującej usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości. Obowiązek wykonania nałożonych robót budowlanych ma przy tym charakter naprawczy, a sam ich rodzaj oraz zakres zależy od rodzaju stwierdzonych nieprawidłowości (zob. m.in. wyroki NSA z dnia: 25 sierpnia 2010 r., II OSK 1328/09; z dnia 29 sierpnia 2019 r., II OSK 2405/17; z dnia 5 października 2021 r., II OSK 202/21, dostępne https://orzeczenia.nsa.gov.pl).
Co istotne, celem tej regulacji jest jak najszybsze usunięcie stanu, który zagraża bezpieczeństwu zdrowia lub życia ludzkiego. Zastosowanie art. 66 Prawa budowlanego ma prowadzić do zapewnienia właściwego, bezpiecznego stanu technicznego istniejących obiektów budowlanych oraz użytkowania ich w sposób niezagrażający wskazanym w ustawie dobrom chronionym. Ze względu zaś na charakter dóbr, których ochronie służy tryb art. 66 Prawa budowlanego, tj. zdrowie i bezpieczeństwo ludzi oraz konieczność szybkiego zapewnienia realizacji tej ochrony, irrelewantne są kwestie związane z gromadzeniem środków finasowych czy podjęciem stosownych uchwał. Oczywiście nie można zakładać aby organ wyznaczył termin niemożliwy do dochowania. Wbrew zarzutom skargi terminy określone w sentencji decyzji PINB cechy takiej nie noszą.
Zaznaczyć w tym miejscu przyjdzie, iż odmiennie niż zakłada autor skargi organy nadzoru budowlanego obu instancji poddały analizie element rozstrzygnięcia w postaci terminu wykonania obowiązków. Zgodnie z poglądami judykatury termin wyznaczany stronie w rozstrzygnięciu wydanym na podstawie art. 66 ust. 1 pkt 1 i 3 Prawa budowlanego należy zawsze odnieść do robót, których wykonanie ma na celu usunięcie nieprawidłowości stanu technicznego budynku. Posłużenie się zwrotem niedookreślonym odnoszonym do "nieodpowiedniości" stanu technicznego oraz nakazu "usunięcia" nieprawidłowości, wskazuje, że przy ocenie zaistnienia przesłanki określonej w art. 66 ust. 1 pkt 3 ustawy oraz przy wyborze reakcji na te nieprawidłowości, ustawodawca pozostawił organom dość szeroki margines swobody. Przyjąć należy, że owa swoboda obejmuje również wyznaczenie adresatowi nakazu terminu, w jakim stwierdzone nieprawidłowości powinny zostać usunięte. Swoboda ta nie ma jednak charakteru uznania administracyjnego i nie przybiera charakteru dyskrecjonalnego uprawnienia, którego ściśle nie determinują okoliczności faktyczne rozpoznawanej sprawy. Wynika ona wyłącznie z charakteru podejmowanego rozstrzygnięcia, które musi uwzględniać szereg okoliczności i kwestii technicznych oraz organizacyjnych odnoszonych do konkretnego przypadku. Ustawodawca bliżej nie precyzując w jakim terminie powinny zostać wykonane prace nadające obiektowi budowlanemu ponownie stan "odpowiedni" uznał, że nie można tego przesądzić w treści przepisu, gdyż każdy przypadek wymaga zindywidualizowanej oceny organu.
Dokonując takiej oceny organ niewątpliwie powinien kierować się obiektywnymi względami (specyfiką i rodzajem koniecznych prac, ich skomplikowaniem, wymaganiami technicznymi, czasem niezbędnym do ich wykonania), jak i interesem publicznym związanym z obowiązkiem osiągnięcia wyznaczonego w ustawie celu stosowanej normy prawnej ("doprowadzenie do usunięcia nieprawidłowości"). Organ winien mieć także na względzie celowość zakreślenia takiego terminu, który w odpowiedni sposób dyscyplinowałby podmiot zobowiązany do podjęcia określonych czynności naprawczych, nie czyniąc jednak owych obowiązków iluzorycznymi. Przesłankom, w oparciu o które wyznaczany jest termin, można zatem nadać ściśle określoną obiektywną treść, której podstawowym elementem jest z jednej strony wymóg wymuszenia na drodze administracyjnej na właścicielu obiektu budowlanego doprowadzenia do jak najszybszego usunięcia nieprawidłowości i uzyskania w ten sposób stanu zgodności z prawem, z drugiej zaś konieczność zastosowania reakcji nie tylko adekwatnej do skali naruszenia, ale również wykonalnej i dającej się racjonalnie przez stronę zrealizować. Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą skargę opowiada się za tym kierunkiem wykładni art. 66 ust. 1 Prawa budowlanego, która zgodność z prawem wyznaczonego terminu odnosi do oceny, czy termin ten został wyznaczony w sposób adekwatny do skali i formy stwierdzonych nieprawidłowości, jak również w sposób rozsądny dający realną możliwość adresatowi decyzji wykonania obowiązków nią nałożonych (por. wyrok NSA z dnia 17 kwietnia 2018 r. sygn. II OSK 2619/17; wyrok NSA z dnia 19 marca 2015 r. sygn. II OSK 1991/13; wyrok NSA z dnia 13 maja 2014 r. sygn. II OSK 2290/13; wyrok NSA z dnia 28 marca 2014 r. sygn. II OSK 2619/12).
W realiach niniejszej sprawy PINB dla miasta Wrocławia określeniu terminu poświęcił cały akapit uzasadnienia decyzji, gdzie podał wprost, że określając terminy wykonania robót, uwzględniono konieczność zapobiegania pogłębianiu się nieprawidłowości i eliminacji zagrożenia, techniczne możliwości wykonania robót, ich zakres i stopień skomplikowania, a także uwzględniając okres warunków atmosferycznych niezbędnych dla ich wykonania robót. Zwrócono uwagę na konieczność wykonania w pierwszej kolejności robót mających na celu usunięcie bezpośredniego zagrożenia związanego z wadliwością przewodów kominowych, i wentylacji, co może stwarzać bezpośrednie zagrożenie dla użytkowników. Także DWINB odnosząc się do twierdzeń odwołania argumentuje konieczność szybkiej reakcji w zakresie robót eliminujących istniejące zagrożenia. Odnosi się także do rozróżnienia obowiązków i wyznaczenia w tym względzie odmiennych terminów, właśnie ze względu na stopień pilności i istniejące zagrożenia. Co więcej organ II instancji zawiera nawet wskazanie, że w przypadku nieuchylania się od wykonania nakazu możliwe jest wnioskowanie o zmianę terminu.
Organ nadzoru budowlanego kwestionowaną skargą decyzją nałożył obowiązki na wspólnotę mieszkaniową. Akta administracyjne potwierdzają niezbicie, że zostały także wydane decyzje nakazujące określone czynności właścicielom poszczególnych lokali, w których stwierdzono nieprawidłowości. W uznaniu Sądu jest to dowód na fakt rozgraniczenia przez organ nieprawidłowości w konkretnych lokalach jak i w elementach wspólnych budynku. Strona skarżąca zdaje się przekonywać do nieprawidłowego określenia adresata przedmiotowej decyzji, czy wręcz nałożenia obowiązku choćby dotyczącego przedłużenia przewodów spalinowych na osobę nie będącą stroną. Niewątpliwie tego typu elementy jak przewody wentylacyjne czy spalinowe stanowią elementy wspólne obiektu budowlanego, stąd nie może być mowy o błędnym określeniu adresata nakazu. Argumentacja skargi w tym względzie w sposób nieuprawniony zasadza się na błędnym przyjęciu, że osoba decydująca się na montaż kotła gazowego automatycznie przejmuje obowiązek podejmowania wszelkich czynności związanych z utrzymaniem przewodów spalinowych.
Końcowo trzeba zaznaczyć, że przywołane przez autora skargi orzeczenie Naczelnego Sądu Administracyjnego dotyczy umocowania profesjonalnego pełnomocnika do działania w imieniu wspólnoty przed organami i sądami administracyjnego lecz nie ma znaczenia dla niniejszej sprawy bowiem w tym zakresie nie powstały konieczne do rozstrzygania wątpliwości, a także nie było sporu dotyczącego czynności zwykłego zarządu.
Reasumując, zdaniem Sądu, wydane w sprawie decyzje odpowiadają prawu. W toku postępowania organ I instancji pozyskał odpowiednią dokumentację techniczną i poddał ją ocenie, a także przeprowadził kontrolę w terenie, ustalając w sposób bezsporny zły stan techniczny budynku wymagający podjęcia działań naprawczych. Nie ulega zatem wątpliwości, że w sprawie spełnione zostały przesłanki do wydania decyzji na podstawie art. 66 ust. 1 i ust 2 Prawa budowlanego. W ocenie Sądu przeprowadzone przez organy postępowanie nie narusza przy tym reguł wynikających z art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a., albowiem zebrany materiał jest kompletny, a jego ocena nie narusza granic swobody wyznaczonych w art. 80 k.p.a. Także uzasadnienia wydanych decyzji odpowiadają wymogom art. 107 § 3 k.p.a. Oceny dokonanej przez Sąd nie zdołały podważyć zarzuty skargi, co wynika z powyższych rozważań.
Mając powiedziane na względzie, Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu na podstawie art. 151 p.p.s.a., skargę oddalił.Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI