II SA/Łd 1728/02
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę na decyzję nakazującą rozbiórkę ogrodzenia, uznając je za samowolę budowlaną wzniesioną na gruncie gminnym bez wymaganego pozwolenia.
Sprawa dotyczyła skargi K. i B. małżonków K. na decyzję nakazującą rozbiórkę ogrodzenia zewnętrznego. Organy nadzoru budowlanego uznały ogrodzenie za samowolę budowlaną, ponieważ zostało wzniesione na gruncie należącym do Gminy Ł., bez wymaganego pozwolenia na budowę. Skarżący twierdzili, że ogrodzenie miało charakter tymczasowy i było niezbędne do zabezpieczenia posesji. Sąd administracyjny oddalił skargę, potwierdzając, że brak prawa do gruntu uniemożliwia prowadzenie działalności budowlanej, a ogrodzenie wzniesione od strony drogi dojazdowej do miejsca publicznego wymagało pozwolenia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi rozpoznał sprawę ze skargi K. i B. małżonków K. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł., która utrzymała w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego nakazującą rozbiórkę ogrodzenia zewnętrznego zlokalizowanego od strony zachodniej posesji przy ulicy A 20 w Ł. Organy nadzoru budowlanego ustaliły, że ogrodzenie zostało wybudowane w latach 1994-1995 bez wymaganego pozwolenia na budowę, na gruncie stanowiącym własność Gminy Ł., który nie był objęty żadnym tytułem prawnym skarżących. Skarżący podnosili, że ogrodzenie miało charakter tymczasowy i zabezpieczało ich nieruchomość oraz teren zieleni, a także kwestionowali ustalenia dotyczące daty budowy i charakteru drogi. Sąd administracyjny, rozpoznając sprawę na podstawie przepisów Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, oddalił skargę. Sąd podkreślił, że kluczowe znaczenie ma prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, którego skarżący nie posiadali. Stwierdzono, że ogrodzenie wzniesione od strony drogi dojazdowej do miejsca publicznego wymagało pozwolenia na budowę, a jego brak stanowił samowolę budowlaną w rozumieniu art. 48 Prawa budowlanego. Sąd uznał, że mimo uchybienia organów w zakresie wskazania podstawy prawnej rozstrzygnięcia (zastosowano art. 51 zamiast art. 48 Prawa budowlanego), treść zaskarżonych decyzji odpowiadała prawu.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Tak, ogrodzenie wzniesione od strony drogi dojazdowej do miejsca publicznego stanowi obiekt budowlany podlegający reglamentacji Prawa budowlanego i wymaga pozwolenia na budowę, a jego brak stanowi samowolę budowlaną.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że ogrodzenie od strony drogi dojazdowej do miejsca publicznego jest obiektem budowlanym wymagającym pozwolenia na budowę zgodnie z art. 30 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego. Brak takiego pozwolenia skutkuje obowiązkiem nakazania rozbiórki na podstawie art. 48 Prawa budowlanego.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (19)
Główne
u.p.b. art. 48
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 roku Prawo budowlane
Przepis właściwy do zastosowania w przypadku stwierdzenia samowoli budowlanej.
u.p.b. art. 30 § 1 pkt 2
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 roku Prawo budowlane
Określa wymóg zgłoszenia budowy ogrodzeń od strony dróg, ulic, placów i innych miejsc publicznych.
u.p.b. art. 32 § 4 pkt 2
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 roku Prawo budowlane
Wymóg posiadania prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane.
Pomocnicze
u.p.b. art. 51 § 1 pkt 1
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 roku Prawo budowlane
Zastosowany przez organ I instancji, ale uznany przez sąd za nieprawidłowy w kontekście samowoli budowlanej.
u.p.b. art. 29 § 1 pkt 7
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 roku Prawo budowlane
Stanowi, że pozwolenia na budowę nie wymaga budowa ogrodzeń (wyjątek od zasady).
Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm. art. 97 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 roku Przepisy wprowadzające ustawę Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do rozpoznania sprawy przez WSA po 1 stycznia 2004 roku.
p.s.a. art. 3 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zakres kontroli działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne.
p.s.a. art. 145
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawy uwzględnienia skargi przez sąd.
p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do oddalenia skargi.
p.s.a. art. 134 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zakres rozpoznania skargi przez sąd.
k.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada prawdy obiektywnej.
k.p.a. art. 77 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego.
k.p.a. art. 80
Kodeks postępowania administracyjnego
Ocena wiarygodności i mocy dowodów.
k.p.a. art. 156
Kodeks postępowania administracyjnego
Przyczyny stwierdzenia nieważności decyzji.
Dz. U. z 1974 roku, Nr 38, poz. 229 ze zm.
Ustawa z dnia 24 października 1974 roku Prawo budowlane
Przywołana przez skarżących w kontekście przepisów obowiązujących w dacie budowy.
Dz. U. z 1974 roku, Nr 8, poz. 48 ze zm.
Rozporządzenie Ministra Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 20 lutego 1975 roku
Przywołane przez skarżących w kontekście przepisów obowiązujących w dacie budowy.
Dz. U. z 2000 roku, Nr 71, poz. 838 ze zm.
Ustawa z dnia 21 marca 1985 roku o drogach publicznych
Przywołana przez skarżących w kontekście charakteru drogi.
par. 41
Rozporządzenie w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie
Przywołane przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego.
par. 44 ust. 1 pkt 3 lit. c
Rozporządzenie Ministra Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 20 lutego 1975 roku
Przywołane przez skarżących.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Ogrodzenie wzniesione na gruncie stanowiącym własność Gminy Ł. bez wymaganego pozwolenia na budowę. Ogrodzenie od strony drogi dojazdowej do miejsca publicznego wymaga pozwolenia na budowę. Brak prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane uniemożliwia legalne prowadzenie robót budowlanych.
Odrzucone argumenty
Ogrodzenie miało charakter tymczasowy i zabezpieczało nieruchomość. Kwestionowanie daty rozpoczęcia i zakończenia budowy ogrodzenia. Błędna ocena skutków prawnych uchwały Zarządu Miasta Ł. przez organ I instancji. Naruszenie przepisów postępowania (art. 8 i 77 k.p.a., art. 80 k.p.a.) poprzez przyjęcie za konstytutywne zeznań świadków zainteresowanych rozstrzygnięciem.
Godne uwagi sformułowania
brak prawa do gruntu uniemożliwia prowadzenie na nim jakiejkolwiek działalności budowlanej stanowisko skarżących zajęte w niniejszej sprawie świadczy jedynie o ich złej woli i próbie utrzymania stanu niezgodnego z prawem ogrodzenie wzniesione od strony drogi dojazdowej do drogi publicznej stanowi 'inne miejsce publiczne' w rozumieniu art. 30 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo budowlane
Skład orzekający
Jolanta Rosińska
przewodniczący
Joanna Sekunda-Lenczewska
sędzia
Arkadiusz Blewązka
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów Prawa budowlanego dotyczących ogrodzeń od strony miejsc publicznych oraz wymogu prawa do dysponowania nieruchomością."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznego stanu faktycznego i przepisów obowiązujących w dacie budowy ogrodzenia.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje, jak ważne jest posiadanie prawa do gruntu przy budowie, nawet tak pozornie prostych obiektów jak ogrodzenie, oraz jak organy i sądy interpretują pojęcie 'miejsca publicznego' w kontekście Prawa budowlanego.
“Ogrodzenie na cudzym gruncie? Sąd wyjaśnia, kiedy rozbiórka jest nieunikniona.”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII SA/Łd 1728/02 - Wyrok WSA w Łodzi Data orzeczenia 2004-09-24 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2002-11-15 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Sędziowie Arkadiusz Blewązka /sprawozdawca/ Joanna Sekunda-Lenczewska Jolanta Rosińska /przewodniczący/ Symbol z opisem 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s Sygn. powiązane II OSK 194/05 - Wyrok NSA z 2005-10-18 Skarżony organ Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego Treść wyniku Oddalono skargę Sentencja Dnia 24 września 2004 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi - Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Rosińska, Sędziowie Sędzia WSA Joanna Sekunda-Lenczewska, p.o. Sędziego WSA Arkadiusz Blewązka (spr.), Protokolant Referendarz sądowy Leszek Foryś, po rozpoznaniu w dniu 24 września 2004 roku na rozprawie sprawy ze skargi K. K. i B. K. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. z dnia [...] Nr [...] (znak: [...]) w przedmiocie nakazania rozbiórki ogrodzenia oddala skargę. - Uzasadnienie Decyzją z dnia [...], Nr [...], wydaną na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 1 w związku z art. 51 ust. 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku Prawo budowlane Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. nakazał K. i B. małżonkom K. rozbiórkę ogrodzenia zewnętrznego zlokalizowanego od strony zachodniej (ogródka) posesji przy ulicy A 20 w Ł. oraz uporządkowanie terenu po wykonanych robotach rozbiórkowych. W uzasadnieniu wydanej decyzji organ nadzoru budowlanego stopnia podstawowego podał, iż na wniosek właścicieli nieruchomości położonych w Ł. przy ulicy B nr 12 – 32 z dnia 1 czerwca 1998 roku wszczęto postępowanie w sprawie samowolnej budowy ogrodzenia zewnętrznego (od strony projektowanej ulicy) znajdującego się na nieruchomości położonej przy ulicy A 20. Decyzją z dnia [...], Nr [...] nakazano inwestorom rozbiórkę przedmiotowego ogrodzenia. Decyzją z dnia [...], Nr [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego uchylił powyższą decyzję organu niższego rzędu i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. Powyższą decyzję przedstawiciele mieszkańców ulicy B zaskarżyli do Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy w Łodzi, który wyrokiem z dnia 15 stycznia 2002 roku, wydanym w sprawie sygn. akt II SA/Łd 407 – 411/99, oddalił skargę. W wyniku ponownie przeprowadzonego postępowania administracyjnego Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. ustalił, że budowę przedmiotowego ogrodzenia rozpoczęto w 1994 roku, a w 1995 roku zakończono oraz stwierdził, że zostało ono usytuowane poza granicami prawnymi posesji. W latach 1989 – 1994 obowiązywał plan zagospodarowania terenu osiedla S., który zakładał, że teren, na którym wybudowano przedmiotowy obiekt przeznaczony był na ogólnodostępny pas zieleni, za którym planowano drogę dojazdową do ulicy B. Organ nadzoru budowlanego stopnia podstawowego podał również, że wprawdzie w latach 1993 – 1998 planowano przyłączenie części tego pasa odpowiednio do posesji przy ul. A 12 – 20, na zasadach oddania gruntu w użytkowanie wieczyste, lecz koncepcja ta nie została zrealizowana i według aktualnego stanu prawnego jego właścicielem jest Gmina Ł.. W uzasadnieniu decyzji I instancji podano również, że decyzją z dnia [...], Nr [...] o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu dla inwestycji polegającej na budowie drogi dojazdowej do budynków mieszkalnych przy ulicy B wskazany wyżej plan zagospodarowania terenu został uaktualniony. Na podstawie załączonej do tejże decyzji mapy z naniesioną koncepcją lokalizacją planowanej inwestycji stwierdzono, że przedmiotowe ogrodzenie usytuowane jest w pasie drogi. W momencie jego budowy na nieruchomości przy ulicy A 20 trwała jeszcze realizacja budynku mieszkalnego w oparciu o udzielone w 1989 roku pozwolenie na budowę ówczesnemu inwestorowi – Spółdzielni Budowy Domów Jednorodzinnych. Ogrodzenie to miało zostać rozebrane z chwilą wybudowania ogrodzenia docelowego, które miało powstać po wybudowaniu drogi dojazdowej do ulicy B. Budowa budynku została zakończona, a właściwy organ przyjął zawiadomienie o oddaniu budynku do użytkowania. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego powołując się na treść art. 29 pkt 9 i art. 30 ustawy Prawo budowlane oraz par. 41 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie wskazał ponadto, iż wprawdzie budowa ogrodzeń tymczasowych na czas prowadzenia robót budowlanych w oparciu o pozwolenie na budowę nie wymaga uzyskania dodatkowego pozwolenia, lecz powinno być ono zlokalizowane w granicach działki budowlanej, a w niniejszej sprawie inwestorzy w dacie jego realizacji nie posiadali żadnego tytułu prawnego upoważniającego do korzystania z terenu, na którym zostało usytuowane. Od powyższego rozstrzygnięcia K. i B. małżonkowie K. odwołali się do Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. wnosząc o jego uchylenie. W odwołaniu tym podniesiono, że przedmiotowe ogrodzenie tymczasowo zabezpiecza ich nieruchomość oraz teren zieleni z wieloletnimi drzewami, który został przez nich urządzony zgodnie z planem zagospodarowania osiedla S. Odwołujący się zakwestionowali także ustalenie, iż budowę rozpoczęto w 1994 roku, a zakończono w roku 1995, twierdząc, że przedmiotowa inwestycja została zrealizowana w 1994 roku. Ponadto odwołujący się zarzucili Powiatowemu Inspektorowi Nadzoru Budowlanego, iż nie zapoznano ich z dowodami przedłożonymi przez mieszkańców ulicy B, na podstawie których stwierdzono, że budowę ogrodzenia zakończono w 1995 roku, przez co nie mieli możliwości ustosunkowania się do nich. Następnie odwołujący się wyrazili zdziwienie, że decyzja o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu z dnia [...], Nr [...] może zmienić plan zagospodarowania osiedla oraz zarzucili organowi stopnia podstawowego błędną ocenę skutków prawnych uchwały Zarządu Miasta Ł. Nr 2086/318/98. W konkluzji odwołujący się stwierdzili, iż z uwagi na to, że droga dojazdowa do ulicy B nie tylko nie powstała i nie ma nawet jej projektu, to nie wchodzi w rachubę wybudowanie ogrodzenia docelowego. Decyzją z dnia [...], Nr [...], znak: [...], działając na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku – Prawo budowlane, Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Uzasadniając powyższe rozstrzygniecie organ odwoławczy stwierdził, że decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. z dnia [...] jest zasadna. Przedłożone zeznania świadków, iż budowa ogrodzenia została zrealizowana w 1994 roku, nie wyczerpują postępowania dowodowego, a organ prowadzący postępowanie dowodowe nie miał żadnych podstaw do kwestionowania zeznań świadków strony przeciwnej, iż realizacja robót kontynuowana była również w 1995 roku. Inwestorzy wybudowali ogrodzenie z zajęciem pasa terenu przyległego do granicy prawnej działki, od strony drogi dojazdowej do ulicy B, wyłącznie na podstawie podjętych starań o przejęcie tego terenu w wieczyste użytkowanie. Następnie Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. stwierdził, iż wprawdzie uchwała Nr 2086/318/98 Zarządu Miasta Ł. z dnia 14 maja 1998 roku miała spełnić te oczekiwania, lecz Wydział Gospodarowania Majątkiem UM[...] pismem z dnia 8 czerwca 1998 roku zawiesił jej wykonanie do czasu urządzenia dojazdu dla mieszkańców ulicy B, a pismami z dnia 5 grudnia 2001 roku i 25 stycznia 2002 roku zobowiązał mieszkańców ulicy A 12 – 20 do przesunięcia istniejących ogrodzeń do granic swoich nieruchomości w terminie do dnia 31 marca 2002 roku. Żądanie to podtrzymane zostało również w toku rozprawy administracyjnej przeprowadzonej w dniu 9 lipca 2002 roku. Z tego też względu organ odwoławczy uznał, że argumenty podniesione w odwołaniu świadczą jedynie o złej woli odwołujących się i traktowane winny być jako próba utrzymania stanu niezgodnego z prawem oraz podniósł, że żądanie uchylenia zaskarżonej decyzji nie znajduje oparcia w przepisach prawa oraz zebranym materiale dowodowym, wobec czego nie zasługuje na uwzględnienie. Nie zgadzając się z powyższą decyzją K. i B. małżonkowie K. w dniu 15 listopada 2002 roku złożyli skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy w Łodzi wnosząc o jej uchylenie oraz zasądzenie na ich rzecz kosztów postępowania według norm przepisanych. Zaskarżonemu rozstrzygnięciu skarżący zarzucili, że wydane zostało z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy oraz naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy. W uzasadnieniu strona skarżąca powołując się na treść par. 44 ust. 1 pkt 3 lit. c rozporządzenia Ministra Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 20 lutego 1975 roku (Dz. U. z 1974 roku, Nr 8, poz. 48 ze zm.) wydanego na podstawie ustawy Prawo budowlane z dnia 24 października 1974 roku (Dz. U. z 1974 roku, Nr 38, poz. 229 ze zm.), art. 29 ust. 1 pkt 7 i 30 ust. 1 ustawy Prawo budowlane z dnia 7 lipca 1994 roku (Dz. U. z 2000 roku, Nr 106, poz. 1126 ze zm.), a także art. 1, 2 i 7 ustawy z dnia 21 marca 1985 roku o drogach publicznych (Dz. U. z 2000 roku, Nr 71, poz. 838 ze zm.) oraz wyroki: NSA w Warszawie z dnia 25 czerwca 1981 roku, sygn. akt SA 908/81 (opublikowany w ONSA 1981/1/64), NSA w Warszawie z dnia 18 lutego 1999 roku, sygn. akt IV SA 303/97 (opublikowany w LEX nr 46645), NSA w Krakowie z dnia 5 kwietnia 1994 roku, sygn. akt SA/Kr 1146/93 (opublikowany w Wokanda 1994/9/36) stwierdziła, że ze względu na fakt, iż przedmiotowe ogrodzenie nie zostało wybudowane od strony drogi mającej charakter drogi publicznej, nie jest możliwe wydanie decyzji nakazującej jego rozbiórkę wobec braku uzyskania pozwolenia lub dokonania zgłoszenia. Uzasadniając z kolei zarzut naruszenia przepisów postępowania skarżący podnieśli, iż organ administracji w żaden sposób nie określił charakteru drogi lub też miejsca, z którym styka się przedmiotowe ogrodzenie, czym naruszone zostały art. 8 i 77 par. 1 k.p.a. Skarżący stwierdzili nadto, że naruszony został także art. 80 k.p.a. poprzez przyjęcie za "konstytutywne" zeznań świadków bezpośrednio zainteresowanych ustaleniem, iż budowa prowadzona była także w 1995 roku oraz brak uzasadnienia, z jakiej przyczyny odmówiono wiary przedłożonym przez nich dowodom, uznając za bardziej wiarygodne zeznania świadków zainteresowanych rozstrzygnięciem. W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. wniósł o jej oddalenie wywodząc jak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Ustosunkowując się do zarzutów podniesionych w skardze organ stwierdził, że wprawdzie granicząca z ogrodzeniem droga dojazdowa dla mieszkańców ulicy B nie znajduje się w zarządzie Wydziału Dróg i Transportu Publicznego Urzędu Miasta Ł., lecz jest miejscem publicznym w rozumieniu ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku – Prawo budowlane. Przepisy tejże ustawy obowiązujące w dacie realizacji przedmiotowej inwestycji wymagały w takim przypadku uzyskania pozwolenia na budowę, a w brzmieniu obecnie obowiązującym – zgłoszenia właściwemu organowi. Organ odwoławczy podniósł również, iż nie jest prawdą, że oświadczenia w sprawie daty budowy ogrodzeń składały wyłącznie osoby bezpośrednio zainteresowane ich rozbiórką, gdyż w aktach sprawy znajdują się dwa oświadczenia osób postronnych, które nie korzystają z dojazdu dla mieszkańców ulicy B. Organ wskazał nadto, iż pozwolenie na budowę projektowanej drogi dojazdowej do ulicy B zostało uchylone decyzją Wojewody [...] nr [...] tylko dlatego, że w jej pasie znajduje się ogrodzenie, względem którego orzeczono nakaz rozbiórki. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Postępowanie w niniejszej sprawie, pomimo wniesienia skargi do Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy w Łodzi, nie zostało przez ten Sąd zakończone przed dniem 1 stycznia 2004 roku, a zatem sprawa ta podlega rozpoznaniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi na podstawie przepisów ustawy – Prawo o postępowaniu przez sądami administracyjnymi. (art. 97 par. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Przepisy wprowadzające ustawę Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi . (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.)) Zgodnie z treścią art. 3 par. l ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (w skrócie: p.s.a.) (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), sądy administracyjne sprawują w zakresie swojej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej. Analogiczne unormowanie zawiera art. 1 par. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku – Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz. U. Nr 153, poz. 1269), który stanowi, że sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości między innymi przez kontrolę działalności administracji publicznej. Oznacza to, iż sąd bada legalność zaskarżonej decyzji pod kątem jej zgodności z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Stosownie do unormowania zawartego w art. 145 p.s.a., sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie 1. uchyla decyzję w całości albo w części, jeżeli stwierdzi: a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, 2. stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach, 3. stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub w innych przepisach. W następstwie rozpoznania skargi wniesionej w niniejszej sprawie, nie będąc ograniczonym zarzutami i wnioskami skargi oraz przywołaną podstawą prawną (art. 134 par. 1 p.s.a.) Wojewódzki Sąd Administracyjny nie dopatrzył się w zaskarżonej decyzji opisanych powyżej uchybień, a tym samym wobec nieuwzględnienia skargi oddalił ją (art. 151 p.s.a.). Kwestią mająca najistotniejsze znaczenie dla prawidłowości podjętego przez organy rozstrzygnięcia jest ustalenie prawa do gruntu, na którym wzniesiono przedmiotowe ogrodzenie. Konieczną przesłanką jakiegokolwiek procesu inwestycyjnego w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku – Prawo budowlane ( Dz. U. z 2000 roku, Nr 106, poz. 1126 ze zm.) jest prawo inwestora do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. (art. 32 ust. 4 pkt 2 przywołanej powyżej ustawy). Nie budzi natomiast wątpliwości ustalenie, że właścicielem tegoż gruntu jest Gmina Ł., nie zaś skarżący. Co więcej, starania skarżących o nabycie użytkowania wieczystego tegoż gruntu nie odniosły pozytywnego dla nich rezultatu, a ostatecznie właściciel gruntu wezwał skarżących do jego wydania w zakreślonym terminie. Konkludując należy wskazać, iż brak prawa do gruntu uniemożliwia prowadzenie na nim jakiejkolwiek działalności budowlanej określonej przepisami ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku – Prawo budowlane. W tym miejscu podnieść wypada, iż nie można zgodzić się z zarzutami skarżących, iż organ nieprawidłowo zinterpretował przepisy prawa gminnego odnoszące się do "przyrzeczenia" oddania przedmiotowego gruntu skarżącym w użytkowania wieczyste. W ramach niniejszej sprawy nie sposób prześledzić i zanalizować całości postępowania organów Gminy Ł. zawieszających wykonanie uchwały Nr 2086/318/98 Zarządu Miasta Ł. z dnia 14 maja 1998 roku do czasu urządzenia dojazdu dla mieszkańców ulicy B. Ewentualne naruszenie praw lub interesów skarżących związane z zaniechaniem wykonania przytoczonej uchwały Zarządu Miasta Ł. winny być kwestionowane wyłącznie w tamtym postępowaniu. Z punktu widzenia niniejszej sprawy istotne jest jedynie to, iż przedmiotowy grunt, na którym wzniesiono ogrodzenie nigdy nie był objęty jakimkolwiek tytułem prawnym skarżących. Gmina Ł. jako właściciel gruntu nigdy – w przepisanej prawem formie – nie wyzbyła się prawa do tegoż terenu na rzecz skarżących. Co więcej, skarżący wznosząc ogrodzenie swych nieruchomości od strony ogródków mieli świadomość, iż wychodzą poza teren objęty ich tytułem władania. Mieli więc świadomość prowadzenia prac budowlanych na nie należącym do nich terenie. Początkowo owego świadomego wyjścia z procesem inwestycyjnym poza teren własnej nieruchomości i naruszenia w ten sposób przepisów prawa budowlanego, raczej nie należałoby oceniać surowo. Wszak inwestorzy zadeklarowali, iż ogrodzenie to będzie miało charakter tymczasowy do momentu prac przy budowie drogi dojazdowej. Skoro jednak owe niezgodne z prawem status quo zamierzają nadal utrzymywać po zakończeniu prac przy budowie domu mieszkalnego, niepomni na wezwania właściciela tego gruntu do jego wydania, to uprawniony wydaje się wniosek organu, iż stanowisko skarżących zajęte w niniejszej sprawie świadczy jedynie o ich złej woli i próbie utrzymania stanu niezgodnego z prawem. Sąd analizując postępowanie dowodowe prowadzone przez organy w niniejszej sprawie nie dopatrzył się naruszenia przepisów postępowania tyczących gromadzenia i oceny materiału dowodowego (art. 7, art. 77 i art. 80 k.p.a.), w szczególności w zakresie ustalenia daty prowadzenia i zakończenia prac budowlanych przy wznoszeniu ogrodzenia. Wbrew temu co twierdzą skarżący zainteresowani rozstrzygnięciem niniejszej sprawy nie są jedynie mieszkańcy posesji przy ulicy B, ale również mieszkańcy segmentów przy ulicy A 12 – 20. Nie można więc powiedzieć, jak chcą tego skarżący, iż przyjęcie okresu prowadzenia robót budowlanych przy wznoszeniu ogrodzenia, dokonano w oparciu o zeznania osób zainteresowanych określonym ustaleniem. Posiłkowanie się przez organ zeznaniami jeszcze innych osób spoza kręgu zainteresowanych rozstrzygnięciem niniejszej sprawy nie pozwala zasadnie postawić zarzutu zarówno stronniczości, jak i pobieżności w podejmowanych ustaleniach. W tym miejscu wypada przejść do omówienia rodzaju wykonanego obiektu budowlanego, tak aby udzielić odpowiedzi w kwestii, czy obiekt wzniesiony przez skarżących poddany jest reglamentacji ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku – Prawo budowlane ( Dz. U. z 2000 roku, Nr 106, poz. 1126 ze zm.). Ustawa ta normuje działalność obejmującą sprawy projektowania, budowy, utrzymania i rozbiórki obiektów budowlanych oraz określa zasady działania organów administracji publicznej w tych dziedzinach (art. 1 ustawy). Przez obiekt budowlany ustawa ta rozumie: budynek wraz z instalacjami i urządzeniami technicznymi, budowlę stanowiącą całość techniczno-użytkową wraz z instalacjami i urządzeniami oraz obiekt małej architektury (art. 3 ust. 1 ustawy). Natomiast budowlą w rozumieniu ustawy jest każdy obiekt budowlany nie będący budynkiem lub obiektem małej architektury (art. 3 ust. 3 ustawy). W świetle tego co zostało powyżej powiedziane nie może nasuwać wątpliwości stwierdzenie, iż ogrodzenie nieruchomości będąc obiektem budowlanym – generalnie rzecz ujmując – poddane jest reglamentacji omawianej ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku . Jednakowoż analiza dalszych przepisów tejże ustawy, a mianowicie art. 29 ust. 1 pkt 7 i art. 30 ust. 1 pkt 2 prowadzi do wniosku, iż nie każda budowa ogrodzenia regulowana jest jej przepisami. Pierwszy z przywołanych powyżej przepisów stanowi bowiem, iż pozwolenia na budowę nie wymaga budowa ogrodzeń. Jest to wyjątek od zasady, iż roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę (art. 28 ust. 1 omawianej ustawy). Drugi natomiast z przywołanych przepisów stanowi, iż zgłoszenia właściwemu organowi wymaga budowa ogrodzeń od strony dróg, ulic, placów i innych miejsc publicznych oraz o wysokości powyżej 2,20 metra. Analiza powyżej przytoczonych regulacji prawnych prowadzi do wniosku, iż reglamentacji ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku – Prawo budowlane poddane są jedynie te ogrodzenia, które wznoszone są od strony dróg, ulic, placów i innych miejsc publicznych oraz o wysokości powyżej 2,20 metra. Każde inne ogrodzenie jest naniesieniem na grunt, którego wzniesienie i wykorzystywanie może być oceniane jedynie z punktu widzenia przepisów prawa cywilnego (vide: wyrok NSA z dnia 9 listopada 2001 roku w sprawie II SA/Po 936/00, niepublikowany). Nie budzące wątpliwości ustalenia dokonane w przedmiotowej sprawie stanowią, iż ogrodzenie wzniesione przez skarżących znajduje się od strony drogi dojazdowej do drogi publicznej. Prawidłowo więc organy konkludowały, iż ogrodzenie skarżących nie znajduje się od strony drogi publicznej, lecz od strony innego miejsca publicznego w rozumieniu art. 30 ust. 1 pkt 2 omawianej ustawy. Stanowisko organu koresponduje z poglądem Naczelnego Sądu Administracyjnego stanowiącym, iż droga, która nie jest zaliczona do żadnej kategorii dróg publicznych i tak stanowi "inne miejsce publiczne" w rozumieniu art. 30 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku – Prawo budowlane (vide: wyrok NSA z dnia 4 lutego 2002 roku w sprawie IV SA 2386/99, niepublikowane). Następstwem powyższego ustalenia winna być konieczność uzyskania przez skarżących pozwolenia na budowę (według stanu prawnego obowiązującego w czasie prowadzenia robót budowlanych). Nie budzą wątpliwości ustalenia organu, iż skarżący nie legitymują się decyzją pozwalającą na budowę przedmiotowego ogrodzenia. Konsekwencją powyższego zaniechania winien być nakaz rozbiórki wniesionego samowolnie obiektu budowlanego. Przepis art. 48 ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku – Prawo budowlane, który winien znaleźć zastosowanie w niniejszej sprawie stanowi, iż właściwy organ nakazuje, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę albo zgłoszenia, bądź też pomimo wniesienia sprzeciwu przez właściwy organ. W świetle tego co zostało powyżej powiedziane postępowanie organów administracji uznać wypada za poprawne z punktu widzenia stosowania prawa. Nie można jedynie pogodzić się z przywołaną przez organ podstawą prawną rozstrzygnięcia. Przepis art. 51 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku – Prawo budowlane nie może znaleźć zastosowania w niniejszej sprawie z uwagi na niewątpliwe ustalenia organu prowadzące do wniosku, iż mamy do czynienia w niniejszej sprawie z samowolą budowlaną w rozumieniu art. 48 tejże ustawy. Zawsze w takiej sytuacji organ nadzoru budowlanego nie ma możliwości prawnych skorzystania z uregulowań zawartych w przepisach art. 50, czy 51 umawianej ustawy, lecz zobligowany jest stosować przepis art. 48 tejże ustawy (vide: wyrok NSA z dnia 22 listopada 2001 roku w sprawie II SA/Ka 2323/99, niepublikowany). Pomimo powyższego uchybienia organów przy wskazaniu podstawy prawnej rozstrzygnięcia, treść kwestionowanych przez skarżących decyzji odpowiada prawu, a zatem brak jest podstaw do ich wzruszenia. Z tych wszystkich względów należało orzec jak powyżej.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI