II SA/Wr 825/22

Wojewódzki Sąd Administracyjny we WrocławiuWrocław2023-02-28
NSAbudowlaneŚredniawsa
prawo budowlanezgłoszenie budowysprzeciwbudynki rekreacji indywidualnejNatura 2000ocena oddziaływania na środowiskopozwolenie na budowęWSAWojewodaplanowanie przestrzenne

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu oddalił skargę na decyzję Wojewody Dolnośląskiego, utrzymującą w mocy sprzeciw Starosty wobec zgłoszenia budowy trzech budynków rekreacji indywidualnej ze względu na konieczność oceny oddziaływania na obszar Natura 2000.

Skarżąca J.P. zgłosiła zamiar budowy trzech wolnostojących budynków rekreacji indywidualnej. Starosta wniósł sprzeciw, uznając inwestycję za niezgodną z planem miejscowym oraz naruszającą warunki techniczne. Wojewoda początkowo utrzymał sprzeciw, uznając, że powierzchnia zabudowy przekracza dopuszczalne limity. Po uchyleniu tej decyzji przez WSA, Wojewoda ponownie utrzymał sprzeciw, tym razem opierając się na konieczności przeprowadzenia oceny oddziaływania na obszar Natura 2000, co zostało stwierdzone w odrębnym postępowaniu dotyczącym pozwolenia na budowę. Sąd administracyjny uznał, że stanowisko Wojewody jest prawidłowe, ponieważ inwestycja, ze względu na jej lokalizację na obszarze Natura 2000 i stwierdzony obowiązek oceny oddziaływania, wymaga pozwolenia na budowę, a nie zgłoszenia.

Sprawa dotyczyła skargi J.P. na decyzję Wojewody Dolnośląskiego, która utrzymała w mocy sprzeciw Starosty Kamiennogórskiego wobec zgłoszenia zamiaru wykonania robót budowlanych polegających na budowie trzech wolnostojących, parterowych budynków rekreacji indywidualnej. Starosta pierwotnie wniósł sprzeciw, wskazując na niezgodność z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego oraz naruszenie warunków technicznych. Wojewoda początkowo utrzymał decyzję starosty, argumentując przekroczeniem dopuszczalnej powierzchni zabudowy, jednak ta decyzja została uchylona przez WSA we Wrocławiu. W ponownym postępowaniu Wojewoda utrzymał sprzeciw, opierając się na nowej przesłance: konieczności przeprowadzenia oceny oddziaływania na obszar Natura 2000. Uzasadnił to tym, że działka inwestycyjna znajduje się na obszarze Natura 2000, a w odrębnym postępowaniu dotyczącym pozwolenia na budowę stwierdzono obowiązek przeprowadzenia takiej oceny. Sąd administracyjny oddalił skargę, uznając stanowisko Wojewody za prawidłowe. Sąd podkreślił, że zgodnie z Prawem budowlanym, inwestycje wymagające oceny oddziaływania na środowisko lub obszar Natura 2000 wymagają pozwolenia na budowę, a nie zgłoszenia. Wskazał, że obowiązek oceny oddziaływania został prawomocnie stwierdzony w odrębnym postępowaniu, a oba postępowania dotyczą w istocie tej samej inwestycji. Sąd uznał, że Wojewoda miał podstawy do wniesienia sprzeciwu, a zarzuty skargi dotyczące naruszenia procedury i związania poprzednim wyrokiem sądu nie zasługują na uwzględnienie, gdyż pojawiła się nowa, istotna okoliczność prawna.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (4)

Odpowiedź sądu

Tak, inwestycje wymagające przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko lub obszar Natura 2000 wymagają pozwolenia na budowę, a nie mogą być realizowane w trybie zgłoszenia.

Uzasadnienie

Zgodnie z art. 29 ust. 3 Prawa budowlanego, pozwolenia na budowę wymagają przedsięwzięcia, które wymagają przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko lub obszar Natura 2000. W tej sprawie, obowiązek przeprowadzenia takiej oceny został prawomocnie stwierdzony w odrębnym postępowaniu, co obliguje organ do wniesienia sprzeciwu wobec zgłoszenia budowy.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (12)

Główne

PB art. 29 § ust. 3

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

PB art. 30 § ust. 6 pkt 1

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Pomocnicze

uioś art. 59

Ustawa z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko

uioś art. 97 § ust. 1

Ustawa z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko

k.p.a. art. 10 § § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 139 § § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

ppsa art. 170

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

ppsa art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

ppsa art. 119 § § 1 pkt 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Ustawa z dnia 13 lutego 2020 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw art. 25

Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie art. 27 § § 1

Rozporządzenie Ministra Środowiska z 13 kwietnia 2010 r. w sprawie siedlisk przyrodniczych oraz gatunków będących przedmiotem zainteresowania Wspólnoty, a także kryteriów wyboru obszarów kwalifikujących się do uznania lub wyznaczenia jako obszary Natura 2000

Argumenty

Skuteczne argumenty

Inwestycja zlokalizowana na obszarze Natura 2000 wymaga pozwolenia na budowę, jeśli stwierdzono obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko. Organ administracji może wykorzystać materiał dowodowy z innego postępowania dotyczącego tej samej inwestycji. Obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania na obszar Natura 2000 został prawomocnie stwierdzony.

Odrzucone argumenty

Związanie sądu prawomocnym wyrokiem w poprzedniej instancji, które wykluczałoby możliwość uwzględnienia nowych okoliczności. Naruszenie zasady reformationis in peius. Naruszenie art. 10 § 1 KPA (prawo do czynnego udziału strony w postępowaniu) miało istotny wpływ na wynik sprawy.

Godne uwagi sformułowania

Wobec tych parametrów powierzchnia zabudowy każdego z budynków przekracza 35 m2, bowiem przy jej obliczaniu należało uwzględnić powierzchnię tarasu, zgodnie z normą PN-ISO 9836:2015-12, gdyż stanowi on całość funkcjonalno-użytkową z budynkiem i jest jego integralną częścią. W świetle pkt. 5.1.2 Polskiej Normy PN-ISO 9836:1997 oraz pkt. 5.1.2 Polskiej Normy PN-ISO 9836:2015-12 istotę parametru "powierzchni zabudowy" stanowi rzut pionowy na powierzchnię terenu tej przestrzeni, która jest wydzielona przegrodami budowlanymi. Wojewoda miał podstawy do wniesienia sprzeciwu w oparciu o wyżej powołane przepisy prawa. Zasadności stanowiska wojewody nie podważa podnoszona w skardze okoliczność, że wspomniany obowiązek przeprowadzenia oddziaływania na obszar Natura 2000 K. [...] został orzeczony w ramach innego postępowania zainicjowanego wnioskiem skarżącej z dnia 18 I 2021 r. o udzielenie pozwolenia na budowę. Wbrew twierdzeniom skargi unormowana powołanym przepisem prawomocność materialna wyroku dotyczy tego, co zostało w nim stwierdzone, a nie tego, czego w nim nie stwierdzono.

Skład orzekający

Gabriel Węgrzyn

przewodniczący-sprawozdawca

Olga Białek

członek

Adam Habuda

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów Prawa budowlanego dotyczących obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę w przypadku inwestycji na obszarach Natura 2000 oraz wykorzystania materiału dowodowego z innych postępowań."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji lokalizacji inwestycji na obszarze Natura 2000 i stwierdzenia obowiązku oceny oddziaływania.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje złożoność przepisów Prawa budowlanego w kontekście ochrony środowiska i obszarów Natura 2000, a także interakcję między różnymi postępowaniami administracyjnymi.

Budowa domków rekreacyjnych na Natura 2000: kiedy zgłoszenie nie wystarczy?

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Wr 825/22 - Wyrok WSA we Wrocławiu
Data orzeczenia
2023-02-28
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-12-02
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Sędziowie
Adam Habuda
Gabriel Węgrzyn /przewodniczący sprawozdawca/
Olga Białek
Symbol z opisem
6019 Inne, o symbolu podstawowym 601
Hasła tematyczne
Budowlane prawo
Sygn. powiązane
II OSK 1537/23 - Wyrok NSA z 2024-07-25
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
*Oddalono skargę w całości
Powołane przepisy
Dz.U. 2020 poz 1333
art. 29 ust. 3, art. 30 ust. 6 pkt 1
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - t.j.
Dz.U. 2020 poz 256
art. 10 par. 1, art. 139
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
Dz.U. 2023 poz 259
art. 170
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Gabriel Węgrzyn (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Olga Białek Sędzia WSA Adam Habuda po rozpoznaniu w Wydziale II w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 28 lutego 2023 r. sprawy ze skargi J. P. na decyzję Wojewody Dolnośląskiego z dnia 21 września 2022 r., nr IF-O.7843.67.2020.JK w przedmiocie wniesienia sprzeciwu wobec zgłoszenia zamiaru wykonania robót budowlanych polegających na wykonaniu trzech wolnostojących, parterowych budynków rekreacji indywidualnej oddala skargę w całości.
Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją z 21 IX 2022 r. (nr IF-O.7843.67.2020.JK) Wojewoda Dolnośląski (dalej jako "wojewoda") - po rozpatrzeniu odwołania J. P. (dalej jako "skarżąca") utrzymał w mocy decyzję Starosty Kamiennogórskiego (dalej jako "starosta") z 16 VII 2020 r. (nr AŚ.6743.1.175.2020) wnoszącej sprzeciw wobec zgłoszenia zamiaru wykonania robót budowlanych polegających na wykonaniu trzech wolnostojących, parterowych budynków rekreacji indywidualnej, przeznaczonych do okresowego wypoczynku zlokalizowanych na działce nr [...] w J., gmina L.
Powyższą decyzję wydano w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych:
W dniu 6 VII 2020 r. do starosty wpłynęło zgłoszenie zamiaru wykonania przez skarżącą robót budowlanych polegających na wykonaniu trzech wolnostojących, parterowych budynków rekreacji indywidualnej, przeznaczonych do okresowego wypoczynku, zlokalizowanych na działce nr [...] w J., gmina L.
Starosta, decyzją z 16 VII 2020 r. (nr AŚ.6743.1.175.2020), wniósł sprzeciw wobec planowanej inwestycji. Uznał bowiem, że jest ona niezgodna z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego miasta i gminy L. przyjętym uchwałą nr [...] Rady Miejsko-Gminnej w L. z [...] VIII 2001 r. (Dz. Urz. Woj. Dolnośląskiego Nr 149, poz. [...]) oraz uchwałą nr [...] Rady Miejskiej w L. z [...] II 2011 r. w sprawie zmian tekstu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego miasta i gminy L. (Dz. Urz. Woj. Dolnośląskiego Nr 136, poz. [...]). Ponadto starosta podniósł, że w zgłoszeniu w sposób nieprawidłowy określono inwestora, ponieważ Kancelaria Adwokacka [...] nie posiada osobowości prawnej, jak również nie figuruje w ewidencji gruntów jako właściciel działki nr [...] obr. J., oraz nie złożono do akt sprawy oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Starosta wskazał także, że lokalizacja planowanych budynków narusza § 271 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 12 IV 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2019 r. poz. 1065, ze zm.).
Od decyzji starosty skarżąca wniosła odwołanie.
Wojewoda, decyzją z 10 II 2021 r. (IF-O.7843.67.2020.KR), utrzymał w mocy decyzję starosty jednakże z innych względów, uznał bowiem, że objęta zgłoszeniem inwestycja, w świetle art. 29 ust. 1 pkt 2a ustawy z 7 VII 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2020 r. poz. 1333), dalej jako "PB", wymaga pozwolenia na budowę. Wojewoda wskazał, że skarżąca zaprojektowała budynki o powierzchni zabudowy 35 m2 (7m x 5m) każdy, wraz z przyległymi tarasami, o wymiarach 5m x 3m, trwale połączonymi z budynkami oraz z podestami wejściowymi o wymiarach 2m x 1,5m. Wobec tych parametrów powierzchnia zabudowy każdego z budynków przekracza 35 m2, bowiem przy jej obliczaniu należało uwzględnić powierzchnię tarasu, zgodnie z normą PN-ISO 9836:2015-12, gdyż stanowi on całość funkcjonalno-użytkową z budynkiem i jest jego integralną częścią.
Decyzja wojewody z 10 II 2021 r. (IF-O.7843.67.2020.KR) została zaskarżona do tutejszego Sądu. Prawomocnym wyrokiem z 7 IX 2021 r. (II SA/Wr 223/21) Sąd uchylił decyzję wojewody. W uzasadnieniu wyroku wyjaśniono, że w świetle pkt. 5.1.2 Polskiej Normy PN-ISO 9836:1997 oraz pkt. 5.1.2 Polskiej Normy PN-ISO 9836:2015-12 istotę parametru "powierzchni zabudowy" stanowi rzut pionowy na powierzchnię terenu tej przestrzeni, która jest wydzielona przegrodami budowlanymi. Dlatego projektowane przy budynkach rekreacji indywidualnej tarasy należało uznać jako elementy drugorzędne budynku, podobnie jak schody, rampy i pochylnie zewnętrzne, wymienione w Polskiej Normie, których powierzchni nie należy wliczać do powierzchni zabudowy zgłoszonych budynków.
Po ponownym rozpoznaniu sprawy, wojewoda kwestionowaną obecnie decyzją z 21 IX 2022 r. (nr IF-O.7843.67.2020.JK), utrzymał w mocy decyzję starosty wnoszącą sprzeciw.
W uzasadnieniu decyzji odwoławczej wojewoda wyjaśnił, że w świetle art. 29 ust. 3 PB w związku z art. 59 ustawy z 3 X 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. z 2021 r. poz. 247), dalej "uioś", uzyskania pozwolenia na budowę wymagają wszystkie inwestycje, co do których stwierdzono potrzebę przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko lub na obszar Natura 2000. Wojewoda zaznaczył, że w toku prowadzonego postępowania ustalono, że działka nr [...] objęta zgłoszeniem znajduje się w O., jak również na Obszarze Natura 2000 [...] K. i [...] K. W południowej i centralnej części działki nr [...] występuje siedlisko [...] - górskie łąki konietlicowe użytkowane ekstensywnie (Polygono-Trisetion), które zostało wymienione w rozporządzeniu Ministra Środowiska z 13 IV 2010 r. w sprawie siedlisk przyrodniczych oraz gatunków będących przedmiotem zainteresowania Wspólnoty, a także kryteriów wyboru obszarów kwalifikujących się do uznania lub wyznaczenia jako obszary Natura 2000 (Dz. U. z 2014 r. poz. 1713), stanowiącego przedmiot ochrony obszaru Natura 2000 K. [...]. Ustalenia te zostały poczynione na kanwie prowadzonego równolegle postępowania odwoławczego z odwołania skarżącej od decyzji starosty z 27 IX 2021 r. (nr AŚ.6740.12.2021) odmawiającej skarżącej pozwolenia na budowę trzech domów wczasowych wraz z niezbędną infrastrukturą na działkach nr: [...], [...], [...] i [...], obręb J., gmina L.
Wojewoda zwrócił uwagę, że w prowadzonym równolegle postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę, Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska we Wrocławiu (dalej jako "RDOŚ"), działając na podstawie art. 97 ust. 1 uioś postanowieniem z 15 II 2021 r. (nr WPN.43.11.2021.BP) stwierdził obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania na obszar Natura 2000 K. [...] dla przedsięwzięcia polegającego na budowie trzech domów wczasowych wraz z niezbędną infrastrukturą na działkach nr: [...], [...], [...] i [...], obręb J., gmina L. W ocenie wojewody jest to zamierzenie tożsame z zamierzeniem objętym zgłoszeniem z dnia 6 VII 2020 r., którego dotyczył sprzeciw starosty. Wojewoda zaznaczył też, że po przedłożeniu w równolegle prowadzonym postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę Raportu oddziaływania na obszar Natura 2000, RDOŚ postanowieniem z 19 VIII 2021 r. (nr WPN.43.11.2021.BP.4), działając na podstawie art. 98 ust. 1 i 3 uioś, odmówił skarżącej uzgodnienia warunków realizacji przedsięwzięcia polegającego na budowie trzech domków wczasowych na terenie działki [...], obręb J. wraz z niezbędną infrastrukturą na działkach nr [...], [...] dr i [...], obręb J., gmina L. W ocenie RDOŚ realizacja planowanej inwestycji skutkować będzie negatywnym wpływem na obecnie funkcjonujący w tym miejscu układ ekologiczny i korytarz migracyjny (na obszarze K. potwierdzono występowanie dużych drapieżników - wilka Canis Lupus i rysia Lynx lynx, które stanowią przedmiot ochrony Natura 2000 K. [...]).
W dalszej części uzasadnienia wojewoda wyjaśnił, że pismem z 5 IX 2022 r. wystąpił do RDOŚ celem uzyskania stanowiska, czy dla inwestycji objętej zgłoszeniem - polegającej na wykonaniu trzech wolnostojących, parterowych budynków rekreacji indywidualnej, przeznaczonych do okresowego wypoczynku, zlokalizowanych na działce nr [...] w J., gmina L. – istnieje obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania na obszar Natura 2000. RDOŚ jednak, pismem z 13 IX 2022 r. (nr [...]), wyjaśnił że zajmował już stanowisko dotyczące przedmiotowej inwestycji, przesyłając w załączeniu swoje postanowienie z 19 VIII 2021 r. (nr WPN.43.11.2021.BP.4) odmawiające skarżącej uzgodnienia warunków realizacji przedsięwzięcia.
Zdaniem wojewody w tych okolicznościach uznać należało, że w sprawie ma zastosowanie art. 30 ust. 6 pkt 1 w zw. z art. 29 ust. 3 PB. Planowana inwestycja nie może zostać zrealizowane na podstawie zgłoszenia budowy, lecz wymaga uzyskania pozwolenia na budowę w związku ze stwierdzonym obowiązkiem przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na obszar Natura 2000. W konsekwencji należało utrzymać w mocy decyzję starosty wnoszącą sprzeciw.
Od decyzji odwoławczej skarżąca złożyła skargę, zarzucając organowi naruszenie:
1. art. 170 ppsa, poprzez jego nieprawidłowe zastosowanie, a to uznanie, że treść prawomocnego orzeczenia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu - wyroku z 7 IX 2021 r. (II SA/Wr 223/21) - wiąże organ jedynie w zakresie oceny prawnej i rozumienia pojęcia "powierzchni zabudowy", podczas gdy sąd bada w pełnym zakresie treść zaskarżonego aktu albo czynności lub też bezczynności organu administracji publicznej pod względem ich zgodności z prawem (art. 1 ppsa) a związanie prawomocnym orzeczeniem sądu obejmuje nie tylko ocenę prawną, ale również ustalenia faktyczne. Tym samym niedopuszczalne było dokonywanie przez wojewodę ustaleń i oceny prawnej wykraczającej i sprzecznej z prawomocnie osądzoną sprawą, a to ustaleń i oceny, że inwestycja skarżącej objęta zgłoszeniem wymaga przeprowadzenia oceny oddziaływania na obszar Natura 2000;
2. art. 96 ust. 3 uioś, poprzez jego niezastosowanie i w konsekwencji bezpodstawne stwierdzenie, że inwestycja skarżącej wymaga przeprowadzenia oceny oddziaływania na obszar Natura 2000, podczas gdy organ uznając, że przedsięwzięcie, inne niż przedsięwzięcie mogące znacząco oddziaływać na środowisko, które nie jest bezpośrednio związane z ochroną obszaru Natura 2000 lub nie wynika z tej ochrony, może potencjalnie znacząco oddziaływać na obszar Natura 2000, powinien wydać postanowienie w sprawie nałożenia na skarżącą obowiązku przedłożenia dokumentacji określonej w przepisie właściwemu miejscowo regionalnemu dyrektorowi ochrony środowiska, a dopiero w następstwie ewentualnego postanowienia regionalnego dyrektora ochrony środowiska wydanego na podstawie art. 97 ust. 2 uioś powinien podjąć się wydania merytorycznego rozstrzygnięcia w sprawie, a w konsekwencji bezpodstawne zastosowanie art. 29 ust. 3 PB, podczas gdy nie zostały spełnione ku temu materialnoprawne przesłanki - nie stwierdzono, w prawem przepisany sposób, że inwestycja skarżącej stanowi przedsięwzięcie wymagające przeprowadzenia oceny oddziaływania na obszar Natura 2000;
3. art. 139 § 1 kpa, poprzez wydanie przez organ odwoławczy decyzji pogarszającej sytuację skarżącej względem rozstrzygnięcia zapadłego przed starostą - stwierdzenie, że inwestycja wymaga przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na obszar Natura 2000, pomimo że starosta nie stwierdził takiego obowiązku, a wojewoda nie wskazał, że zaskarżona decyzja starosty, w zakresie, w jakim nie stwierdza, że inwestycja skarżącej wymaga przeprowadzenia oceny oddziaływania na obszar Natura 2000, rażąco narusza prawo lub rażąco narusza interes społeczny;
4. art. 6 kpa, poprzez dowolne, niewynikające z przepisów prawa działanie wojewody, polegające na przeniesieniu ustaleń faktycznych z innego postępowania administracyjnego w celu wykazania istnienia po stronie skarżącej wymogu przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na obszar Natura 2000, przy jednoczesnym niedokonaniu własnych ustaleń fatycznych i pominięciu ustawowego trybu ustalenia ww. wymogu, określonego przepisami ustawy środowiskowej (art. 96 ust. 1-3);
5. art. 7 i art. 77 § 1 kpa, poprzez zaniechanie przez wojewodę przeprowadzenia pełnego postępowania wyjaśniającego i stwierdzenie, że inwestycja skarżącej wymaga przeprowadzenia oceny oddziaływania na obszar Natura 2000 w oparciu o materiał dowodowy zebrany i rozpatrzony przez inny organ administracji publicznej, podczas gdy to na wojewodzie, jako organie decyzyjnym, ciążył obowiązek samodzielnego zgromadzenia materiału dowodowego i jego rozpatrzenia;
6. art. 8 § 1 kpa, poprzez nieprowadzenie postępowania w sposób budzący zaufanie do wojewody, jako organu władzy publicznej, co wynika z kolejnej zmiany poglądu co do treści prawidłowego rozstrzygnięcia i ustalenia nowej, zaskakującej podstawy utrzymania w mocy zaskarżonej decyzji, co wskazuje na niejasną zmienność oceny rozpatrywanej sprawy administracyjnej i brak dążenia organu odwoławczego do bezstronnego załatwienia sprawy;
7. art. 10 § 1 kpa i art. 81 kpa w zw. z art. 140 kpa, poprzez niezapewnienie skarżącej możliwości czynnego udziału w postępowaniu odwoławczym i nieumożliwienie skarżącej wypowiedzenia się co do zebranych materiałów i dowodów, a to w szczególności co do pisma RDOŚ z 13 IX 2022 r. (nr [...]), podczas gdy skarżąca odniosłaby się do zawartego ww. piśmie stanowiska, wskazała na jego wadliwość, a także złożyła dodatkowe wnioski dowodowe - o przeprowadzenie dowodu z Raportu oddziaływania na środowisko złożonego w postępowaniu o udzielenie pozwolenia na budowę oraz dowodu z odwołania złożonego w tej sprawie, czym podważyłaby wiarygodność materiałów jakie implementował do postępowania odwoławczego wojewoda, a w konsekwencji uznanie za udowodnioną okoliczność, że inwestycja skarżącej objęta zgłoszeniem wymaga przeprowadzenia oceny oddziaływania na obszar Natura 2000, podczas gdy wojewoda nie umożliwił skarżącej wypowiedzenia się co do przeprowadzonych dowodów, na których oparł swoje stanowisko, a nie zachodziły okoliczności, o których mowa w art. 10 § 2 kpa.
W uzasadnieniu skargi skarżąca umotywowała poszczególne zarzuty podkreślając, że organy, rozpoznając sprawę po raz pierwszy nie stwierdziły po stronie skarżącej istnienia obowiązku przeprowadzenia oceny odziaływania przedsięwzięcia na obszar Natura 2000. Jedyną przyczyną utrzymania przez wojewodę w mocy decyzji starosty było wówczas stwierdzenie, że powierzchnia zabudowy projektowanych domków przekracza limity określone dla trybu zgłoszeniowego. Z kolei orzekający w sprawie Sąd, kontrolując sprawę w pełnym zakresie, wskazał jedynie na nieprawidłowość wykładni pojęcia "powierzchnia zabudowy", nie kwestionując pozostałych działań organów administracji. Dlatego wobec związania wyrokiem Sądu niedopuszczalne było w sprawie wykazanie nowej okoliczności świadczącej za utrzymaniem w mocy sprzeciwu starosty. Skarżąca podniosła także, że wojewoda stwierdził bezpodstawnie, że planowana inwestycja wymaga przeprowadzenia oceny oddziaływania na obszar Natura 2000. Wojewoda bowiem nie przeprowadził w postępowaniu uruchomionym zgłoszeniem odrębnego postępowania wyjaśniającego i nie wydał postanowienia z art. 96 ust. 3 uioś obligującego skarżącą do przedłożenia RDOŚ dokumentacji umożliwiającej ewentualne stwierdzenie obowiązku przeprowadzenia takiej oceny. Zdaniem skarżącej wojewoda w sposób nieuprawniony implementował materiał dowodowy z innego postępowania administracyjnego (zresztą niezakończonego w sposób ostateczny) w celu wykazania istnienia po stronie skarżącej obowiązku przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na obszar Natura 2000, przy tym wybiórczo wykorzystał ten materiał, którego wiarygodność została podważona w odwołaniu, a sprawa ta nie została ostatecznie zakończona. W ocenie skarżącej wojewoda zlekceważył też wynikające z art. 10 § 1 kpa oraz art. 81 kpa obowiązki i nie zawiadomił jej o tym, że za konieczne uznał uzupełnienie materiału dowodowego sprawy, a następnie, że do akt sprawy włączył dokumenty zgromadzone w innym postępowaniu administracyjnym i przeprowadził nieznajdujące odzwierciedlenia w przepisach PB i uioś "konsultacje" z RDOŚ, w rezultacie których stwierdził, iż planowana inwestycja objęta zgłoszeniem wymaga przeprowadzenia oceny oddziaływania na obszar Natura 2000.
W świetle powyższego skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji; o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym oraz zasądzenie kosztów sądowych. Ponadto wniosła o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodów z Raportu oddziaływania na środowisko złożonego do akt sprawy z wniosku o pozwolenie na budowę oraz odwołania z 25 X 2021 r. od decyzji starosty z 27 IX 2021 r. (nr AŚ.6740.12.2021) odmawiającej udzielenia pozwolenia na budowę.
W odpowiedzi na skargę wojewoda wniósł o jej oddalenie i zasadniczo odesłał do motywów decyzji. Zwrócił przy tym uwagę, że kwestia oceny oddziaływania planowanej inwestycji na obszar Natura 2000 nie była przedmiotem ustaleń i rozważań w sprawie zakończonej pierwszą decyzją odwoławczą, jak również nie podnoszono tej kwestii w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Podkreślił ponadto, że okoliczność ta ujawniła się dopiero w toku prowadzonego postępowania odwoławczego od decyzji starosty z 27 IX 2021 r. (nr AŚ.6740.12.2021) odmawiającej pozwolenia na budowę i że w świetle art. 29 ust. 3 PB był zobligowany do przyjęcia zaskarżonego stanowiska.
Postanowieniem z dnia 28 II 2023 r. Sąd uwzględnił wniosek dowodowy skarżącej i przeprowadził uzupełniające postępowanie dowodowe z Raportu oddziaływania na środowisko złożonego do akt sprawy z wniosku o pozwolenie na budowę oraz odwołania z 25 X 2021 r. od decyzji starosty z 27 IX 2021 r. (nr AŚ.6740.12.2021) odmawiającej udzielenie pozwolenia na budowę.
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje:
Zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa.
Na wstępie należy zaznaczyć, że sądowa kontrola zaskarżonej decyzji uwzględnia przepisy PB w wersji sprzed nowelizacji, która weszła w życie z dniem 19 IX 2020 r. Postępowanie administracyjne w sprawie wszczęto bowiem na skutek zgłoszenia zamiaru wykonania robót budowalnych z dnia 6 VII 2020 r. Jak zaś wynika z art. 25 ustawy z 13 II 2020 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2020 r., poz. 471) do spraw uregulowanych ustawą PB, wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, tj. przed dniem 19 IX 2020 r., przepisy ustawy PB stosuje się w brzmieniu dotychczasowym.
Jak wynika z art. 29 ust. 3 PB, pozwolenia na budowę wymagają przedsięwzięcia, które wymagają przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko, oraz przedsięwzięcia wymagające przeprowadzenia oceny oddziaływania na obszar Natura 2000, zgodnie z art. 59 ustawy z dnia 3 X 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko.
Powyższy przepis należy odczytywać z perspektywy regulacji z art. 29 ust. 1 i 2 PB, przewidującej katalog robót budowalnych zwolnionych z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę. Znaczenie art. 29 ust. 3 PB sprowadza się zaś do wyłączenia z katalogu robót budowlanych wymienionych w art. 29 ust. 1 i 2 PB tych robót, które wymagają przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko, oraz wymagają przeprowadzenia oceny oddziaływania na obszar Natura 2000. Jeżeli więc wykonanie określonych robót budowlanych wymaga przeprowadzenia wyżej wskazanej oceny, to wymagają one uzyskania pozwolenia na budowę, mimo że mieszczą się w katalogu z art. 29 ust. 1 i 2 PB.
Jak zaś wynika z art. 30 ust. 6 pkt 1 PB, organ administracji architektoniczno-budowlanej wnosi sprzeciw, jeżeli zgłoszenie dotyczy budowy lub wykonywania robót budowlanych objętych obowiązkiem uzyskania pozwolenia na budowę.
W okolicznościach kontrolowanej sprawy wojewoda miał podstawy do wniesienia sprzeciwu w oparciu o wyżej powołane przepisy prawa.
W postępowaniu administracyjnym ustalono bowiem, że teren inwestycji oznaczony jako działka nr [...] znajduje się w obszarze chronionym, tj. Obszarze Natura 2000 [...] K. i [...] K. W południowej i centralnej części działki nr [...] występuje siedlisko [...] - górskie łąki konietlicowe użytkowane ekstensywnie (Polygono-Trisetion), które zostało wymienione w rozporządzeniu Ministra Środowiska z 13 IV 2010 r. w sprawie siedlisk przyrodniczych oraz gatunków będących przedmiotem zainteresowania Wspólnoty, a także kryteriów wyboru obszarów kwalifikujących się do uznania lub wyznaczenia jako obszary Natura 2000 (Dz. U. z 2014 r. poz. 1713), stanowiącego przedmiot ochrony obszaru Natura 2000 K. [...]. Wojewoda ustalił przy tym, że inwestycja polegająca na zabudowie działki nr [...] trzema domami wczasowymi wraz z niezbędną infrastrukturą została objęta obowiązkiem przeprowadzenia oddziaływania na obszar Natura 2000 K. [...] mocą postanowienia RDOŚ z 15 II 2021 r. (nr WPN.43.11.2021.BP) wydanego na podstawie art. 97 ust. 1 uioś. W takich warunkach wojewoda nie miał podstaw do zaakceptowania złożonego w dniu 6 VII 2020 r. zgłoszenia zamiaru wykonania robót budowlanych polegających na wykonaniu trzech wolnostojących, parterowych budynków rekreacji indywidualnej, przeznaczonych do okresowego wypoczynku, zlokalizowanych na działce nr [...]. Zobligowany był natomiast do wniesienia sprzeciwu na podstawie art. 30 ust. 6 pkt 1 PB, co też uczynił.
Zasadności stanowiska wojewody nie podważa podnoszona w skardze okoliczność, że wspomniany obowiązek przeprowadzenia oddziaływania na obszar Natura 2000 K. [...] został orzeczony w ramach innego postępowania zainicjowanego wnioskiem skarżącej z dnia 18 I 2021 r. o udzielenie pozwolenia na budowę trzech domów wczasowych na działkach nr [...], nr [...], nr [...] i nr [...]. Fakt bowiem, że skarżąca w istocie dla tej samej inwestycji uruchomiła dwa odrębne postępowania administracyjne, nie oznacza że organy dla potrzeb jednego postępowania nie mogą wykorzystywać materiału dowodowego zebranego w drugim postępowaniu. Należy podkreślić, że zaskarżona decyzja wydana została w postępowaniu uruchomionym zgłoszeniem z dnia 6 VII 2020 r. Wobec tego zgłoszenia wniesiono sprzeciw (decyzją starosty z 16 VII 2020 r., utrzymaną następnie w mocy decyzją wojewody z dnia 10 II 2021 r., która została jednak uchylona wyrokiem tutejszego Sądu z 7 IX 2021 r.). Drugie postępowanie skarżąca uruchomiła wnioskiem z dnia 18 I 2021 r. o udzielenie pozwolenia na budowę i to w ramach tego postępowania stwierdzono, w drodze postanowienia RDOŚ, obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na obszar Natura 2000. W skardze podkreślono odrębność inwestycji będącej przedmiotem podstępowania w sprawie pozwolenia na budowę, co miałoby wykluczać dopuszczalność powołania się przez wojewodę na postanowienie RDOŚ w sprawie zainicjowanej sprzeciwem. Skarżąca nie wykazała jednak, na czym ta odrębność miałaby polegać. Sąd zwraca uwagę, że o odrębności inwestycji budowlanych można mówić wyłącznie w przypadku, gdyby inwestycje te mogły być realizowane osobno, w sposób niezależny od siebie. Odmienność przedmiotu, funkcji czy zakresu oddziaływania planowanego obiektu budowlanego w istocie mogłaby uzasadniać tezę, że należy w takim przypadku przeprowadzić odrębne czynności celem stwierdzenia ewentualnego obowiązku przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na obszar Natura 2000. W niniejszej sprawie jednak oba postępowania dotyczą w istocie tej samej inwestycji, co wynika z zestawienia opracowania załączonego do zgłoszenia (akta PINB, k. 1 – Opracowanie str. 20) oraz Projektu zagospodarowania terenu załączonego do Raportu o oddziaływaniu na obszar Natura 2000 przedłożonego w postępowaniu o udzielenie pozwolenia na budowę (akta sądowe, k. 21 verte). W jednym i drugim przypadku przedmiotem inwestycji są trzy wolnostojące domki wczasowe (rekreacji indywidualnej) zlokalizowane w środkowej i wschodniej części działki nr [...] (wzdłuż działki drogowej nr [...]) wraz z wewnętrznym układem komunikacyjnym i miejscami postojowymi od strony wschodniej. Z punktu widzenia wymagań ochrony środowiska nie ma więc podstaw do traktowania ich jako inwestycji odrębnych wymagających odrębnych postanowień z art. 97 ust. 1 uioś. Wbrew argumentacji skargi, wojewoda nie miał więc obowiązku w toku postępowania uruchomionego zgłoszeniem inicjowania odrębnego postępowania w sprawie oceny oddziaływania przedsięwzięcia na obszar Natura 2000. Potwierdza to zresztą stanowisko RDOŚ, który w odpowiedzi na pytanie wojewody poinformował, że zajmował już stanowisko dotyczące inwestycji polegającej na budowie na działce nr [...] trzech wolnostojących, parterowych budynków rekreacji indywidualnej (akta wojewody, k. 11).
Odnosząc się do pozostałych zarzutów skargi, to z całą pewnością zaskarżona decyzja wojewody nie narusza art. 170 ppsa. Wbrew twierdzeniom skargi unormowana powołanym przepisem prawomocność materialna wyroku dotyczy tego, co zostało w nim stwierdzone, a nie tego, czego w nim nie stwierdzono. W szczególności art. 170 ppsa nie daje podstaw do uznania, że skoro w prawomocnym wyroku uchylającym poprzednią decyzję wojewody nie poruszano w ogóle problematyki obszaru Natura 2000, to tym samym przesądzono o braku możliwości oddziaływania inwestycji na ten obszar. Sąd podkreśla, że kwestia oddziaływania inwestycji na obszar Natura 2000 jest okolicznością nową, która pojawiła się na skutek ustaleń wojewody przeprowadzonych już po wydaniu prawomocnego wyroku uchylającego poprzednią decyzję. W takich uwarunkowaniach wojewoda kontynuując postępowanie miał obowiązek uwzględnić tę okoliczność stosownie do wymagań wynikających z przepisów prawa. Wbrew argumentacji skargi nie można dopatrywać się naruszenia zasady budzenia zaufania z art. 8 § 1 kpa w tym, że organ reaguje na nowe okoliczności sprawy.
Nie ma także podstaw do przyjęcia, że zaskarżoną decyzję wydano z naruszeniem zakazu reformationis in peius z art. 139 kpa. Wojewoda rozpatrywał odwołanie od decyzji starosty wnoszącej sprzeciw i utrzymał tę decyzję w mocy. Przypomnieć trzeba, że konsekwencją decyzji starosty była niedopuszczalność realizowania przez skarżącą inwestycji w trybie zgłoszeniowym z uwagi na niezgodność z planem miejscowym. Konsekwencją zaś zaskarżonej decyzji wojewody jest niedopuszczalność realizowania inwestycji w trybie zgłoszeniowym, jednak wyłącznie z uwagi na konieczność przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na obszar Natura 2000. Można więc stwierdzić, że o ile z decyzji starosty wynikała generalna niedopuszczalność realizacji inwestycji jako niezgodnej z planem miejscowym, o tyle z decyzji wojewody wynika, że inwestycja jest dopuszczalna, pod warunkiem uzyskania pozwolenia na budowę przy jednoczesnym przeprowadzeniu oceny oddziaływania przedsięwzięcia na obszar Natura 2000. Nie sposób w takich okolicznościach dopatrzyć się naruszenia przez wojewodę zakazu określonego w art. 139 kpa.
Jak już wyżej wyjaśniono, dla zasadności zaskarżonej decyzji podstawowe znaczenie ma prawomocne postanowienie RDOŚ z 15 II 2021 r. (nr WPN.43.11.2021.BP), wydane na podstawie art. 97 ust. 1 uioś, stwierdzające obowiązek przeprowadzenia oddziaływania przedmiotowej inwestycji na obszar Natura 2000 K. [...]. Orzeczenie to przesądza o możliwości realizacji inwestycji wyłącznie na podstawie pozwolenia na budowę, co wynika expressis verbis z art. 29 ust. 3 PB, rozstrzygając zarazem o podstawie do wniesienia sprzeciwu z art. 30 ust. 6 pkt 1 PB. Z tej perspektywy nie mogą mieć znaczenia w sprawie argumenty skargi powołujące się na niezakończone postępowanie w sprawie udzielenia pozwolenia na budowę, w związku z którym zostało m.in. wydane przez RDOŚ postanowienie z 19 VIII 2021 r. (nr WPN.43.11.2021.BP.4) odmawiające skarżącej uzgodnienia warunków realizacji przedsięwzięcia polegającego na budowie trzech domków wczasowych na terenie działki [...]. Skarżąca podkreśliła, że zarówno powołane postanowienie odmawiające uzgodnienia warunków realizacji przedsięwzięcia jak i wydana w konsekwencji tego postanowienia decyzja starosty z 27 IX 2021 r. (AŚ.6740.12.2021) odmawiająca udzielenia pozwolenia na budowę są nieprawidłowe (decyzję odmawiającą pozwolenia na budowę zakwestionowano odwołaniem), przez co wojewoda nie był uprawniony posiłkować się takim materiałem dowodowym w równoległym postępowaniu zainicjowanym zgłoszeniem. W skardze pominięto jednak, że zasadniczą podstawą zaskarżonej decyzji w przedmiocie sprzeciwu nie jest postanowienie RDOŚ z 19 VIII 2021 r. (nr WPN.43.11.2021.BP.4) odmawiające uzgodnienia, ani też decyzja starosty z 27 IX 2021 r. (AŚ.6740.12.2021) odmawiająca udzielenia pozwolenia na budowę. Podstawą zaskarżonej decyzji jest natomiast postanowienie RDOŚ z 15 II 2021 r. (nr WPN.43.11.2021.BP) stwierdzające obowiązek przeprowadzenia oddziaływania przedmiotowej inwestycji na obszar Natura 2000 K. [...]. O ile te dwa pierwsze orzeczenia mogą formalnie ulec zmianie w związku toczącym się postępowaniem instancyjnym, o tyle postanowienie RDOŚ z 15 II 2021 r. (nr WPN.43.11.2021.BP) jest prawomocne. Jak wynika z akt, skarżąca tego postanowienia nigdy nie zakwestionowała i w jego wykonaniu przedłożyła Raport o oddziaływaniu na obszar Natura 2000. Obowiązek przeprowadzenia oddziaływania planowanej przez skarżącą inwestycji na obszar Natura 2000 K. [...] jest więc kwestią przesądzoną, co oznacza niedopuszczalność realizacji inwestycji w trybie zgłoszeniowym, a tym samym stanowi podstawę do wniesienia sprzeciwu.
W konsekwencji powyższego nie mógł zostać uznany za skuteczny także zarzut naruszenia art. 10 § 1 kpa, polegającego na niezapewnieniu skarżącej możliwości zaznajomienia się z materiałem dowodowym zebranym przez wojewodę. Skarżąca podnosi, że naruszenie powołanego przepisu uniemożliwiło jej właściwą reakcję, w szczególności przedłożenie dowodu z Raportu o oddziaływaniu na obszar Natura 2000 oraz odwołania od decyzji starosty z 27 IX 2021 r. (AŚ.6740.12.2021) odmawiającej udzielenia pozwolenia na budowę. Sąd jednak zwraca uwagę, że wojewoda dysponował tymi dokumentami z uwagi na prowadzone równolegle postępowanie odwoławcze od decyzji starosty odmawiającej pozwolenia na budowę. Co zaś najistotniejsze, dokumenty te nie mogły mieć wpływu na wynik kontrolowanej sprawy, bowiem zmierzają do wykazania, że planowana inwestycja nie będzie znacząco negatywnie oddziaływać na obszar Natura 2000, nie zaś do wykazania braku podstaw do przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na ten obszar. Tymczasem w kontrolowanej sprawie istotna jest wyłącznie ta druga okoliczność. Jakkolwiek więc rację ma skarżąca, że wojewoda naruszył art. 10 § 1 kpa, poprzez niezapewnienie skarżącej możliwości końcowego zaznajomienia się z zebranym materiałem dowodowym, to jednak uchybienie to w konkretnych okolicznościach nie mogło mieć istotnego wpływu na wynika sprawy. W świetle zaś art. 145 § 1 pkt 1 lit.c ppsa podstawą uchylenia decyzji może być wyłącznie takie naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Biorąc powyższe pod uwagę Sąd orzekł na zasadzie art. 151 ppsa.
Skargę rozpatrzono w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 § 1 pkt 2 ppsa.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI