II SA/Wr 823/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny we WrocławiuWrocław2020-08-05
NSAbudowlaneŚredniawsa
prawo budowlaneogrodzenierozbiórkasamowola budowlanaplan zagospodarowania przestrzennegouchwała rady miejskiejustawa krajobrazowauchylenie decyzjipostępowanie administracyjne

Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję nakazującą rozbiórkę betonowego ogrodzenia ze względu na istotne uchybienia proceduralne organów nadzoru budowlanego.

Sprawa dotyczyła nakazu rozbiórki betonowego ogrodzenia wykonanego bez pozwolenia na budowę, które naruszało miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego. Skarżąca zarzuciła organom naruszenie przepisów, w tym utratę mocy części planu miejscowego po zmianach wprowadzonych ustawą krajobrazową. Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, wskazując na sprzeczność między podstawą prawną a rozstrzygnięciem oraz na niejasności dotyczące obowiązującego planu miejscowego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu rozpoznał skargę J. D. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, która utrzymała w mocy nakaz rozbiórki betonowego ogrodzenia. Organ I instancji nakazał rozbiórkę, uznając budowę za samowolę budowlaną polegającą na wykonaniu obiektu niezgodnie z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, mimo że samo ogrodzenie nie wymagało pozwolenia na budowę. Organ II instancji utrzymał decyzję, powołując się na naruszenie przepisów planu miejscowego. Skarżąca zarzuciła m.in. utratę mocy części planu miejscowego po wejściu w życie ustawy krajobrazowej oraz wadliwe uzasadnienie decyzji. Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, stwierdzając istotne uchybienia proceduralne. Wskazał na sprzeczność między podstawą prawną a rozstrzygnięciem decyzji organu I instancji, a także na niejasności dotyczące tego, który miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego obowiązuje i które jego przepisy zostały naruszone. Sąd nie podzielił zarzutu o utracie mocy części planu miejscowego, ale uznał, że stwierdzone braki postępowania miały istotny wpływ na wynik sprawy.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Sąd nie podzielił zarzutu skarżącej, że przepis MPZP zakazujący budowy betonowych ogrodzeń utracił moc. Wskazał, że dopiero wejście w życie uchwały reklamowej powoduje uchylenie tych regulacji planów miejscowych, a taka uchwała nie obowiązywała. Ponadto, późniejsze zmiany MPZP nie dotyczyły całego obrębu w sposób, który unieważniałby wcześniejsze regulacje dotyczące ogrodzeń.

Uzasadnienie

Ustawa krajobrazowa wyeliminowała materię objętą uchwałą reklamową z MPZP, ale dopiero wejście w życie takiej uchwały powoduje uchylenie regulacji planów miejscowych. Późniejsze zmiany MPZP, które nie dotyczyły całego obrębu, nie unieważniły wcześniejszych przepisów dotyczących ogrodzeń.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (26)

Główne

u.p.b. art. 50 § 1 pkt 4

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

u.p.b. art. 51 § 1 pkt 1

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

u.p.b. art. 51 § 7

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

u.p.z.p. art. 37a § 1

Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

p.p.s.a. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

u.p.b. art. 51 § 1 pkt 2

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

u.p.b. art. 51 § 3 pkt 2

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

u.p.b. art. 48 § 1

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

u.p.b. art. 49b § 1

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

u.p.z.p. art. 30 § 1 pkt 3

Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

u.p.z.p. art. 15 § 3 pkt 9

Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

u.p.z.p. art. 27

Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

ustawa krajobrazowa art. 12 § 1-3

Ustawa z dnia 24 kwietnia 2015 r. o zmianie niektórych ustaw w związku ze wzmocnieniem narzędzi ochrony krajobrazu

ustawa krajobrazowa

Ustawa z dnia 24 kwietnia 2015 r. o zmianie niektórych ustaw w związku ze wzmocnieniem narzędzi ochrony krajobrazu

k.p.a. art. 6

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 8

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 9

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 11

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 79 § 2

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 107 § 1 i 3

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 156 § 1 pkt 2

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 7a § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 37a

Kodeks postępowania administracyjnego

p.p.s.a. art. 200

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Konstytucja RP art. 32 § 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Argumenty

Skuteczne argumenty

Sprzeczność między podstawą prawną decyzji organu I instancji a jej rozstrzygnięciem (wskazanie na brak pozwolenia na budowę, mimo że nie było ono wymagane). Niejasności i sprzeczności w ustaleniach organów co do obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i jego przepisów. Naruszenie przez organy zasad postępowania administracyjnego (prawdy obiektywnej, przekonywania, dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego).

Odrzucone argumenty

Argument o utracie mocy części MPZP dotyczącej ogrodzeń po wejściu w życie ustawy krajobrazowej. Argument o dyskryminacji ze względu na podobne ogrodzenia u sąsiadów.

Godne uwagi sformułowania

Decyzja administracyjna – po myśli art. 107 § 1 i § 3 k.p.a. - jako przejaw woli organu administracji stanowi całość, w której poszczególne jej części, a w szczególności podstawa prawna, przesłanki faktyczne, samo rozstrzygnięcie oraz uzasadnienie rozstrzygnięcia są nierozerwalnie związane, wzajemnie się uzupełniają, warunkują i powinny być oceniane łącznie. Rozstrzygnięcie (osnowa) jest, podobnie jak sentencja w orzeczeniu sądowym, najważniejszym składnikiem decyzji (jej rdzeniem). Z zestawienia art. 51 ust. 1 pkt 1 i ust. 7 w zw. z art. 50 ust. 1 pkt 4 u.p.b. - wynika, że w przypadku wykonania robót budowlanych (...) które zostały wykonane w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w przepisach, organ nadzoru budowlanego w drodze decyzji nakazuje (...) rozbiórkę obiektu budowlanego (...). Ocena natomiast legalności wykonania pozostałych ogrodzeń może nastąpić w odrębnie wszczętych postępowaniach.

Skład orzekający

Alicja Palus

sędzia

Olga Białek

przewodniczący

Wojciech Śnieżyński

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów Prawa budowlanego dotyczących rozbiórki obiektów budowlanych, zwłaszcza w kontekście naruszenia planu miejscowego. Podkreślenie znaczenia spójności decyzji administracyjnej i prawidłowego ustalenia stanu prawnego (obowiązującego planu miejscowego)."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji naruszenia planu miejscowego przez ogrodzenie, które nie wymagało pozwolenia na budowę. Interpretacja przepisów ustawy krajobrazowej może być odmienna w innych kontekstach.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak istotne są formalne aspekty postępowania administracyjnego i jak błędy proceduralne mogą prowadzić do uchylenia decyzji, nawet jeśli faktyczne naruszenie przepisów miało miejsce. Dotyczy powszechnego problemu ogrodzeń i planowania przestrzennego.

Błąd formalny uchylił nakaz rozbiórki ogrodzenia. Kluczowa spójność decyzji administracyjnej.

Sektor

budownictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Wr 823/19 - Wyrok WSA we Wrocławiu
Data orzeczenia
2020-08-05
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2019-12-20
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Sędziowie
Alicja Palus
Olga Białek /przewodniczący/
Wojciech Śnieżyński /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne
Budowlane prawo
Sygn. powiązane
II OSK 228/21 - Wyrok NSA z 2023-10-25
Skarżony organ
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
*Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy
Dz.U. 2019 poz 1186
art. 50 ust. 1 pkt 4,  art. 51 ust. 1 pkt 1,  art. 7
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - tekst jedn.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Olga Białek Sędziowie: Sędzia WSA Alicja Palus Asesor WSA Wojciech Śnieżyński (spr.) Protokolant: asystent sędziego Barbara Baran po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 5 sierpnia 2020 r. sprawy ze skargi J. D. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] października 2019 r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki betonowego ogrodzenia wykonanego bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego rzecz skarżącej kwotę 1014 zł (słownie: tysiąc czternaście złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
Decyzją z [...].05.2019 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] nakazał J. D. rozbiórkę betonowego ogrodzenia wokół działki nr [...] w [...], wykonanego bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę.
W uzasadnieniu decyzji wydanej na podstawie przepisu art. 51 ust. 1 pkt 1 w związku z art. 51 ust. 7 ustawy z 7.07.1994 r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2018 r., poz. 1202 ze zm.) – dalej w skrócie: "u.p.b." organ I instancji podał, że ogrodzenie pełne betonowe usytuowane na działce o nr [...] w [...] nie przekracza wskazanej w art. 30 art. 1 pkt 3 wysokości 2,20 m (jego wysokość liczona od gruntu wynosi [...] m). W związku z tym jego realizacja nie wymaga ani pozwolenia na budowę, ani zgłoszenia. Jak jednak wynika z uchwały Rady Miejskiej w [...] nr [...] z [...].03.2011 r. w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Gminy [...] dla obrębu [...], działka nr [...][...], znajduje się na terenie objętym ochroną konserwatorską (strefa "B"), dla której ponadto obowiązują ustalenia szczegółowe zawarte w § 10 ust. 1 pkt 4 lit. c uchwały, wykluczające realizację pełnych ogrodzeń betonowych. Wobec tego organ stwierdził, że budowa ogrodzenia, nawet takiego, które nie wymaga pozwolenia na budowę lub zgłoszenia, wbrew postanowieniom miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, jest innym przypadkiem samowoli budowlanej, polegającej na realizacji obiektu niezgodnie z przepisami. Stanowi o tym art. 50 ust. 1 pkt 4 u.p.b. Skutkiem budowy obiektu budowlanego wbrew ustaleniom obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego jest nakaz rozbiórki, orzeczony w trybie określonym w art. 50 ust. 1 pkt 1 w związku z ust. 7 u.p.b.
Odwołanie od tej decyzji wniosła J. D., która zarzuciła organowi I instancji brak zainteresowania podobnymi ogrodzeniami znajdującymi się w sąsiedztwie nalężącej do niej nieruchomości, co stanowi dyskryminację jej osoby. Wskazała również, że budowa ogrodzeń międzysąsiedzkich do wysokości 2,20 m nie stanowi przedmiotu zainteresowania prawa budowlanego i ewentualne spory na tym tle powinny być rozpatrywane na drodze cywilnoprawnej. Na poparcie tego stanowiska odwołująca powołała się na wyrok TK z 06.03.2000 r. w sprawie P 10/99 oraz wyrok WSA z 29.06.2011 r., sygn. akt VII SA/Wa 877/11.
Zaskarżoną decyzją z [...].10.2019 r., nr [...], Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej jako: "organ odwoławczy") utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. W uzasadnieniu stwierdził, że w rozpoznawanej sprawie spełniona jest przesłanka wymieniona w art. 50 ust. 1 pkt 4 u.p.b., tj. doszło do wykonania robót z naruszeniem przepisów ustalonych w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego uchwalonym uchwałą Rady Miejskiej w [...] z [...].01.2006 r. nr [...] w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla Gminy [...] dla obrębów: [...], [...], [...], [...], [...]. Działka nr [...][...] znajduje się bowiem na terenie oznaczonym w powołanym planie symbolem MN/3(12), który jest objęty ochroną konserwatorską (strefa "B"), dla której ponadto obowiązują ustalenia szczegółowe zawarte w § 9 ust. 2 pkt 4 lit. h zakazujące budowy betonowych ogrodzeń z elementów prefabrykowanych. Oznacza to, że mamy do czynienia ze stanem opisanym w art. 50 ust. 1 pkt 4 u.p.b., tj. wykonaniem robót budowlanych istotnie odbiegających od ustaleń i warunków określonych w przepisach. Mając na uwadze, że nie jest możliwe doprowadzenie robót do stanu zgodnego z prawem należało orzec nakaz rozbiórki ogrodzenia, w trybie określonym w art. 51 ust. 1 pkt 1 w związku z ust. 7 u.p.b.
DWINB uznał za pozbawiony znaczenia prawnego dla wydanego rozstrzygnięcia zawarty w skardze argument dotyczący wykonania podobnych ogrodzeń na nieruchomościach sąsiednich. Wyjaśnił, że przedmiotem tego postępowania jest ogrodzenie skarżącej wykonane na jej działce. Ocena natomiast legalności wykonania pozostałych ogrodzeń może nastąpić w odrębnie wszczętych postępowaniach.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu skarżąca, reprezentowana przez radcę prawnego, zarzuciła organowi odwoławczemu naruszenie przepisów postępowania, a to:
1) art. 6 k.p.a. w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. w zw. z art. 27 oraz art. 37a ustawy z 27.03.2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz.U. z 2018 r. poz. 1945) – dalej w skrócie: "u.p.z.p." w zw. z art. 12 ust. 1-3 ustawy z 24.04.2015 r. o zmianie niektórych ustaw w związku ze wzmocnieniem narzędzi ochrony krajobrazu (Dz.U. z 2015 r. poz. 774) – dalej: "ustawa krajobrazowa", poprzez wydanie decyzji administracyjnej bez podstawy prawnej, bowiem miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego Gminy [...] dla obrębów [...], [...], [...], [...], [...], [...], przyjęty uchwałą Rady Miejskiej w [...] nr [...] z [...].01.2006 r., zmieniony uchwałą nr [...] Rady Miejskiej w [...] z [...].03.2011 r. w sprawie uchwalenia zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Gminy [...] dla obrębu [...] (Dz. Urz. Woj. [...]. nr [...] z 2011 r.), w zakresie uregulowania w MPZP kwestii dopuszczalności posadowienia ogrodzeń z prefabrykowanych elementów betonowych, utracił moc z chwilą dokonania pierwszej zmiany w MPZP dla tego obszaru, a więc co najmniej od dnia [...].02.2016 r. (uchwała [...] z [...].02.2016 r. o zmianie MPZP),
2). art. 107 § 1 i 3 k.p.a. w zw. z art. 8 k.p.a. i art. 11 k.p.a. poprzez wadliwe sformułowanie uzasadnienia decyzji, które doprowadziło do naruszenia zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa oraz świadomości i kultury prawnej obywateli,
3). art. 79 § 2 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie i uniemożliwienie stronie uczestniczenia w kontroli, w ten sposób, że podczas wyznaczonej kontroli strona nie wiedziała o przybyciu kontrolujących, a nie otwierała drzwi pukającym sąsiadom, z którymi jest skonfliktowana.
Ponadto autor skargi sformułował zarzut naruszenia prawa materialnego, tj. art. 51 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 51 ust. 7 u.p.b. poprzez ich wadliwe zastosowanie, podczas gdy przy prawidłowej ocenie stanu faktycznego i prawnego organ nie powinien był orzekać wobec skarżącej o nakazaniu rozbiórki ogrodzenia betonowego.
W uzasadnieniu skargi jej autor argumentował, że przy wydania decyzji doszło do rażącego naruszenia prawa, co wynika z faktu, że MPZP w zakresie możliwości określania charakteru materiałów przeznaczonych na budowę ogrodzeń, utraciły moc wraz z kolejnymi ich zmianami, dokonywanymi po wejściu w życie ustawy z 24.04.2015 r. o zmianie niektórych ustaw w związku ze wzmocnieniem narzędzi ochrony krajobrazu. Wskazana ustawa krajobrazowa zmieniła szereg przepisów ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, w tym art. 37a. Na podstawie tego przepisu rada może ustalić w formie uchwały, będącej aktem prawa miejscowego, zasady i warunki sytuowania obiektów małej architektury, tablic reklamowych i urządzeń reklamowych oraz ogrodzeń, ich gabaryty, standardy jakościowe oraz rodzaje materiałów budowlanych z jakich mogą być wykonane.
W opinii skarżącej, fragment MPZP Gminy [...] dla obrębu [...], w zakresie "wykluczenia realizacji pełnych ogrodzeń betonowych", stał się nieważny po wejściu w życie ustawy z 24.04.2015 r. o zmianie niektórych ustaw w związku ze wzmocnieniem narzędzi ochrony krajobrazu, a konkretnie z chwilą uchwalenia pierwszej zmiany do MPZP Gminy [...], ponieważ zgodnie z art. 27 u.p.z.p. wymaga się, aby wszelkie zmiany planu miejscowego obejmowały pełną procedurę zmian, tak jak w przypadku nowego planu. Wobec faktu, że na terenie Gminy [...], w tym dla obrębu [...] kilka razy dochodziło do zmiany MPZP po wejściu w życie ustawy z 24.04.2015 r., czyli po dniu [...].09.2015 r., należało stwierdzić, że przy każdej kolejnej zmianie MPZP należało uwzględnić zapisy tej ustawy, czyli niemożność określania charakteru ogrodzeń w MPZP, lecz w odrębnej uchwale. W takim stanie prawnym, w opinii skarżącej, miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego Gminy [...] dla obrębów [...], [...], [...], [...], [...], [...], przyjęty uchwałą Rady Miejskiej w [...] nr [...] z [...].01.2006r., zmieniony uchwałą nr [...] Rady Miejskiej w [...] z [...].03.2011 r. w sprawie uchwalenia zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Gminy [...] dla obrębu [...] (Dz. Urz. Woj. [...] nr [...] z r. 2011), w zakresie § 10 ust. 1 pkt. 4 lit. c, utracił moc z chwilą dokonania pierwszej zmiany w MPZP dla tego obszaru po [...].09.2015 r. Po tej dacie, zgodnie z art. 37a ust. 1 u.p.z.p., uregulowanie w MPZP standardów jakościowych oraz rodzajów materiałów budowlanych, z jakich mogą być wykonanie ogrodzenia, w sytuacji, gdy materia ta powinna być uregulowana w odrębnej uchwale, nie może pozostawać w treści MPZP. Dlatego też ustalenia § 10 ust. 1 pkt. 4 lit. c MPZP nie stanowią właściwości planu miejscowego. Co więcej autor skargi zauważył, że ustawa krajobrazowa, zawiera przepisy przejściowe, zgodnie z którymi MPZP obowiązujące w dniu wejścia w życie ustawy zmieniającej zachowują moc (art. 12 ust. 1), a regulacje MPZP obowiązujących w dniu wejścia w życie ustawy i przyjętych na podstawie art. 15 ust. 3 pkt 9 u.p.z.p., w brzmieniu dotychczasowym, obowiązują do dnia wejścia w życie uchwały, o której mowa w art. 37a ust. 1 u.p.z.p., w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą (art. 12 ust. 2). Jednocześnie ustalono, że do projektów MPZP, w stosunku do których podjęto uchwałę o przystąpieniu do sporządzania lub zmiany planu, nieuchwalonych przez radę gminy do dnia wejścia w życie ustawy zmieniającej, stosuje się przepisy dotychczasowe (art. 12 ust. 3). Autor skargi zwrócił uwagę, że po wejściu w życie ustawy krajobrazowej (11.09.2015 r.), doszło do szeregu zmian MPZP dla obszaru, na którym znajduje się nieruchomość skarżącej (wskazano na uchwały Rady Miejskiej w [...]: nr [...] z [...].02.2016 r. w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obrębu [...], nr [...] z [...].02.2016 r. w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego gminy [...] dla obrębów [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], nr [...] z [...].01.2019 r. w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego gminy [...] dla obrębów [...], [...]). W takim stanie prawnym, żaden MPZP, w stosunku do którego podjęto uchwałę o przystąpieniu do sporządzenia lub zmiany planu nie może już zawierać ustaleń dotyczących zasad i warunków sytuowania obiektów malej architektury, tablic reklamowych i urządzeń reklamowych oraz ogrodzeń, ich gabarytów, standardów jakościowych oraz rodzajów materiałów budowlanych, z jakich mogą być wykonane. Wobec tego organy nie przeprowadziły żadnych dowodów, celem ustalenia rzeczywistego charakteru prawnego kontrolowanego ogrodzenia, co potwierdza uzasadnienie zaskarżonej decyzji. Organy nie zadały sobie trudu, aby dokładnie przeanalizować treść MPZP i zmian w tym planie po 11.09.2015 r.
W odpowiedzi na skargę organ II instancji podtrzymał stanowisko i argumenty przedstawione w zaskarżonej decyzji.
Na rozprawie w dniu 05.08.2020 r. pełnomocnik skarżącej podniósł zarzut naruszenia art. 8 k.p.a., gdyż organ II instancji nie ustosunkował się do zarzutów odwołania z których wynikało, że na nieruchomościach sąsiednich w okresie obowiązywania tego samego MPZP, zostały wybudowane identyczne lub podobne ogrodzenia. Zwrócił również uwagę, że doszło do naruszenia § 7a § 1 k.p.a., którego organ nie zastosował, w sytuacji gdy istnieją wątpliwości do art. 12 ustawy krajobrazowej, co do zakresu uchylenia MPZP. Skoro istnieją takie wątpliwości to organ powinien zastosować reguły wynikające z art. 7a § 1 k.p.a. Ponadto pełnomocnik wskazał na naruszenie art. 51 ust. 1 pkt 1 u.p.b. w związku z art. 32 ust. 1 Konstytucji.
Obecna na rozprawie córka skarżącej, dysponująca udzielonym pełnomocnictwem, wyjaśniła, że budując ogrodzenie kierowała się istniejącymi na sąsiednich działkach podobnymi ogrodzeniami. Zapoznała się również z treścią MPZP i nie dostrzegła przepisów zabraniających wybudowania spornego ogrodzenia, Oświadczyła, że działała w dobrej wierze.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga zasługuje na uwzględnienie, aczkolwiek nie z powodów w niej podniesionych.
Dokonując oceny legalności zaskarżonej decyzji należało wziąć pod uwagę, że jako podstawę materialnoprawną rozstrzygnięcia organy powołały art. 51 ust. 1 pkt 1 w związku z art. 51 ust. 7 u.p.b. Z zestawienia art. 51 ust. 1 pkt 1 i ust. 7 w zw. z art. 50 ust. 1 pkt 4 u.p.b. - wynika, że w przypadku wykonania robót budowlanych (niebędących budową z art. 48 ust. 1 i art. 49b ust. 1 u.p.b.), które zostały wykonane w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w przepisach, organ nadzoru budowlanego w drodze decyzji nakazuje zaniechanie dalszych robót budowlanych bądź rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, bądź doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego. Wskazana regulacja obejmuje niewątpliwie przypadki, w których przepisy nie wymagają od inwestora uzyskania pozwolenia na budowę lub dokonania zgłoszenia, w tym również budowę ogrodzeń o wysokości nie przekraczającej 2,20 m. Wydanie decyzji rozbiórkowej z art. 51 ust. 1 pkt 1 u.p.b. będzie uprawnione jedynie w przypadku, gdyby nie było możliwości dostosowania wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem lub też gdyby strona z takiej możliwości nie skorzystała (art. 51 ust. 1 pkt 2 i ust. 3 pkt 2 u.p.b.).
Sąd podziela przedstawioną kwalifikację prawną dla ustalonego prawidłowo stanu faktycznego sprawy. Niemniej jednak w niniejszej sprawie przyjdzie zauważyć, że organ I instancji wydając swoją decyzję w opisanym wyżej trybie (powołując w podstawie prawnej przepis art. 51 ust. 1 pkt 1 u.p.b.), wskazał jednocześnie w rozstrzygnięciu (osnowie), że skierowany do skarżącej nakaz, dotyczy rozbiórki betonowego ogrodzenia, "wykonanego bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę".
Powołana zatem podstawa prawna decyzji – w świetle również zwartych w jej uzasadnieniu rozważań prawnych, gdzie wskazuje się, że budowa spornego ogrodzenia nie wymagała pozwolenia na budowę lub zgłoszenia – stoi w sprzeczności z rozstrzygnięciem, bowiem wskazuje się w nim, że nakaz rozbiórki został zastosowany ze względu na budowę wykonaną bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę. Z uzasadnienia decyzji wynika, że takiego obowiązku, w przypadku spornego ogrodzenia nie było.
Decyzja administracyjna – po myśli art. 107 § 1 i § 3 k.p.a. - jako przejaw woli organu administracji stanowi całość, w której poszczególne jej części, a w szczególności podstawa prawna, przesłanki faktyczne, samo rozstrzygnięcie oraz uzasadnienie rozstrzygnięcia są nierozerwalnie związane, wzajemnie się uzupełniają, warunkują i powinny być oceniane łącznie. Wszelkie nieprawidłowości w sferze określonego elementu mogą rzutować nie tylko na ten element - część decyzji, mogą także oznaczać wadliwość całej decyzji, w zależności od okoliczności danej sprawy. Rozstrzygnięcie (osnowa) jest, podobnie jak sentencja w orzeczeniu sądowym, najważniejszym składnikiem decyzji (jej rdzeniem). W tym niezbędnym składniku każdej decyzji – jak sama nazwa świadczy – podejmuje się rozstrzygnięcie o istocie sprawy – o prawach i obowiązkach stron (o jej meritum). To w rozstrzygnięciu decyzji, a nie w innych jej elementach, dokonuje się konkretyzacja prawa. Stanowi ono wynik procesu stosowania normy prawnej. Rozstrzygnięcie nie może zatem pozostawać w sprzeczność z pozostałymi składnikami decyzji, lecz powinno z nimi ściśle korespondować. Wobec centralnego miejsca, które zajmuje rozstrzygnięcie w strukturze decyzji, organ I instancji winien je sformułować ze szczególną dbałością o jasność i precyzję wypowiedzi. Organ odwoławczy nie dostrzegł tego rodzaju uchybienia w decyzji organu I instancji i utrzymał ją w mocy.
Nie jest to jedyne uchybienie procesowe stwierdzone w zaskarżonej decyzji. Lektura uzasadnień obu wydanych w sprawie decyzji wskazuje, że orzekające organy, stwierdzając, że budowa spornego ogrodzenia jest przykładem samowoli budowlanej, polegającej na realizacji tego obiektu niezgodnie z przepisami (art. 50 ust. 1 pkt 4 u.p.b.), w tym przypadku wbrew postanowieniom miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, przy badaniu możliwości dostosowania wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, powołały dwie różne uchwały planistyczne. W decyzji organu I instancji powołany został, jako obowiązujący, miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego uchwalony uchwałą Rady Miejskiej w [...] nr [...] z [...].03.2011 r. w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Gminy [...] dla obrębu [...]. Z kolei organ II instancji, przechodząc do porządku nad powołanym przez organ I instalacji miejscowym planem, stwierdził, że wykonane roboty naruszają przepisy ustalone w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego uchwalonym uchwałą Rady Miejskiej w [...] z [...].01.2006 r. nr [...] w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla Gminy [...] dla obrębów: [...], [...], [...], [...] [...], [...]. Wprawdzie, obie uchwały planistyczne zawierają identyczne regulacje, zakazujące budowy betonowych ogrodzeń z elementów prefabrykowanych (por. § 10 ust. 1 pkt 4 lit. c nr [...] i § 9 ust. 2 pkt 4 lit. h uchwały nr [...]), tym niemniej ocena tego, które przepisy zostały naruszone przez wykonanie spornego ogrodzenia, nie może pozostawiać jakichkolwiek wątpliwości interpretacyjnych, co do znajdującego zastosowanie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Brak w tym zakresie stanowiska organu odwoławczego, które wyjaśniałby dlaczego, zastosowanie w sprawie znajduje § 9 ust. 2 pkt 4 lit. h uchwały nr [...], a nie § 10 ust. 1 pkt 4 lit. c uchwały nr [...], stanowi istotny mankament podjętego rozstrzygnięcia, który wymaga wyjaśnienia i usunięcia, np. poprzez pozyskanie do akt wypisu i wyrysu z miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla działki nr [...] [...] w [...]. Wyjaśnienie wskazanych w tym zakresie wątpliwości jest również konieczne z tego względu, że jak wynika z treści skargi jej autor powołuje się na przepis § 10 ust. 1 pkt 4 lit. c.
Powyższe dowodzi, że dostrzeżone braki postępowania, w ocenie Sądu, mogą mieć istotny wpływ na wynik sprawy i stąd też koniecznym było uchylenie decyzji drugiej instancji. Z zasady ogólnej prawdy obiektywnej wyrażonej w art. 7 k.p.a. wynika, że na organy (również organ odwoławczy) nałożony został obowiązek podjęcia wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego. Ustalenia poczynione zaś w wyniku tych wyjaśnień muszą znaleźć swoje odzwierciedlenie w rozstrzygnięciu i w uzasadnieniu decyzji, zgodnie bowiem z art. 107 § 3 k.p.a. uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa. Zadaniem zatem uzasadnienia faktycznego i prawnego jest wyjaśnienie rozstrzygnięcia, stanowiącego dyspozytywną część decyzji. Obowiązkiem zaś każdego organu administracji jest jak najstaranniejsze wyjaśnienie podstawy faktycznej i prawej, co wypływa również z zasad ogólnych wyrażonych w art. 9 k.p.a. (zasada udzielania informacji), art. 11 k.p.a. (zasada przekonywania, czyli wyjaśniania stronom zasadności przesłanek, którymi kierują się przy załatwieniu sprawy). W orzecznictwie podkreśla się również pogląd, że to organ administracji winien wnikliwie rozpatrzeć wszystkie okoliczności sprawy, podejmując w tym celu wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy. W niniejszej sprawie, organ II instancji naruszył powyższe przepisy procedury administracyjnej.
Sąd nie podzielił natomiast zarzutu skargi dotyczącego wydania decyzji bez podstawy prawnej z tego powodu, że MPZP – w zakresie uregulowania w nim kwestii dopuszczalności posadowienia ogrodzeń z prefabrykowanych elementów betonowych – utracił moc z chwilą dokonania pierwszej zmiany w MPZP, która miała mieć miejsce po wejściu w życie ustawy krajobrazowej, tj. po dniu 11.09.2015 r.
Po pierwsze należy wyjaśnić, że celem ustawy krajobrazowej jest wyeliminowanie materii objętej uchwałą wydawaną na podstawie normy kompetencyjnej zawartej w art. 37a u.p.z.p z MPZP. Niemniej jednak dopiero wejście w życie uchwały reklamowej powoduje uchylenie tych regulacji planów miejscowych, które zostały przyjęte na podstawie art. 15 ust. 3 pkt 9 u.p.z.p. Z akt sprawy nie wynika, aby na terenie gminy [...], taka uchwała obowiązywała.
Po drugie, podzielając stanowisko autora skargi dotyczące interpretacji art. 12 ust. 3 ustawy krajobrazowej, która wskazuje, że Rada Gminy traci możliwość wybór miejsca regulacji ustaleń objętych treścią art. 15 ust. 3 pkt 9 u.p.z.p. - MPZP albo uchwała reklamowa - w przypadku, gdy procedura planistyczna (sporządzenie lub zmiana planu miejscowego) została zainicjowana już po wejściu w życie ustawy krajobrazowej, to w rozpatrywanym przypadku należy jednak stwierdzić, że powołane w skardze uchwały Rady Miejskiej w [...]: nr [...] z [...].02.2016 r. w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obrębu [...], nr [...] z [...].02.2016 r. w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego gminy [...] dla obrębów [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], nr [...] z [...].01.2019 r. w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego gminy [...] dla obrębów [...], [...], nie stanowią zmiany uchwały Rady Miejskiej w [...] z [...].01.2006 r. nr [...] w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla Gminy [...] dla obrębów: [...], [...], [...], [...][...], [...], zmienionej w granicach określonych w załącznikach graficznych uchwałą Rady Miejskiej w [...] nr [...] z [...].03.2011 r. w sprawie zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Gminy [...] dla obrębu [...]. Powołane w skardze uchwały, nie dotyczą bowiem całego obrębu [...], lecz wyłącznie tych jego obszarów, których granice określono na rysunkach poszczególnych MPZP.
Wbrew twierdzeniom pełnomocnika skarżącej wyrażonego na rozprawie, organ odwoławczy rozpatrzył wszystkie żądania i argumenty strony zawarte w odwołaniu oraz ustosunkował się do nich w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. W szczególności DWINB uczynił przedmiotem swoich rozważań zarzut odwołania dotyczący wykonania podobnych ogrodzeń na nieruchomościach sąsiednich. Zasadnie w tym zakresie stwierdził, że zarzut ten jest pozbawiony znaczenia prawnego, ponieważ przedmiotem tego postępowania jest ogrodzenie skarżącej wykonane na jej działce. Ocena natomiast legalności wykonania pozostałych ogrodzeń może nastąpić w odrębnie wszczętych postępowaniach. Ponadto zasadnie organ stwierdził, że uczestnictwo w kontroli osób nie będących stronami postępowania nie podważa ustaleń dokonanych w trakcie tej czynności, tym bardziej, że nie budzą one sporu w sprawie. Bezsporną jest przecież okoliczność polegająca na budowie na terenie działki [...] w [...], betonowego ogrodzenia wykonanego wzdłuż granic z działkami nr [...], [...] i [...]. Skarżąca tych ustaleń w żaden sposób nie kwestionuje. Również obecna na rozprawie jej córka, potwierdziła fakt realizacji tego rodzaju ogrodzenia na działce nr [...].
Uwzględniając jednak wcześniejsze uwagi, Sąd uznał, że zaskarżona decyzja została wydana niezgodnie z prawem, a to obligowało do jej uchylenia na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. Stąd orzeczono jak w pkt I sentencji.
O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 wskazanej ustawy procesowej, uwzględniając kierunek rozstrzygnięcia oraz poniesione przez skarżącą celowe koszty w łącznej kwocie 1014 zł, w tym 500 zł tytułem wpisu od skargi, 480 zł kosztów zastępstwa procesowego oraz 34 zł tytułem opłaconych pełnomocnictw.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI