II SA/Wr 80/24

II SA/Wr 80/24 - Wyrok WSA we Wrocławiu
Data orzeczenia
2024-05-24
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-01-26
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Sędziowie
Halina Filipowicz-Kremis /sprawozdawca/
Marta Pawłowska
Wojciech Śnieżyński /przewodniczący/
Symbol z opisem
6099 Inne o symbolu podstawowym 609
Hasła tematyczne
Wodne prawo
Skarżony organ
Inspektor Ochrony Środowiska
Treść wyniku
*Oddalono skargę w całości
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 824
art. 12 ust. 1 pkt 1 i ust. 2
Ustawa z dnia 20 lipca 1991 r. o Inspekcji Ochrony Środowiska - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Wojciech Śnieżyński Sędziowie: Sędzia NSA Halina Filipowicz-Kremis (spr.) Asesor WSA Marta Pawłowska po rozpoznaniu w Wydziale II w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 24 maja 2024 r. sprawy ze skargi P. sp. z o.o. z siedzibą w P. na zarządzenie pokontrolne Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia 5 grudnia 2023 r., nr 7/2023 w przedmiocie nakazu niedopuszczenia do poboru wód podziemnych ze studni bez pozwolenia wodnoprawnego oddala skargę w całości.
Uzasadnienie
U Z S A D N I E N I E
Zarządzeniem pokontrolnym nr 7/2023, z dnia 5 grudnia 2023 r. (DL-DI.7023.553.2023.AS.AW), wydanym na podstawie art. 12 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 ustawy z dnia 20 lipca 1991 r. o Inspekcji Ochrony Środowiska (Dz.U. 2023 poz. 824 ze zm.) oraz ustaleń kontroli przeprowadzonej w dniach od 07.11.2023 r. do 17.11.2023 r. w P. Sp. z o.o., ul. [...], [...] P. - Ujęcie wody podziemnej i Stacja Uzdatniania Wody w m. S., udokumentowanych protokołem kontroli nr [...], zarządzono: nie dopuszczać do poboru wód podziemnych ze studni nr [...] bez pozwolenia wodnoprawnego, wymaganego art. 389 pkt 1 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne (t.j. Dz. U. z 2023 poz. 1478 ze zm.), w związku z art. 35 ust.1 i ust. 3 pkt 1 tej ustawy. Termin realizacji: niezwłocznie. Organ wyznaczył termin przesłania pisemnej informacji o zakresie podjętych działań służących wyeliminowaniu wskazanych w zarządzeniu naruszeń oraz przekazania dowodów ich usunięcia na dzień - 30 dni od daty otrzymania niniejszego zarządzenia. W uzasadnieniu wskazano, że na podstawie ustaleń z kontroli przeprowadzonej przez inspektora Wojewódzkiego Inspektoratu Ochrony Środowiska Delegatury w Legnicy w dniach od 07.11.2023 r. - 17.11.2023 r. w P. Sp. z o.o., ul. [...], [...] P. - Ujęcie wody podziemnej i Stacja Uzdatniania Wody w m. S. stwierdzono nieprawidłowości w zakresie przestrzegania wymagań ochrony środowiska. W związku z tym Kierownik Delegatury w Legnicy działający z upoważnienia Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska zarządził ich usunięcie. Decyzją znak: WR.ZUZ.3.4210.498.2022.KS z dnia 30 grudnia 2022 r. Dyrektor Zarządu Zlewni w Lwówku Śląskim Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie wydał P. Sp. z o.o. w P. pozwolenie wodnoprawne na: -wykonanie urządzenia wodnego w postaci studni głębinowej nr [...], zlokalizowanej na działce nr [...], obręb [...] S., gm. P., współrzędne geodezyjne studni [...]: ([...] [...]: [...]), -usługę wodną w zakresie poboru wód podziemnych z ujęcia składającego się z 9 studni głębinowych zlokalizowanych w obrębie S., tj.: nr [...] (współrzędne geodezyjne [...]; [...] [...]: [...]), nr [...] (współrzędne geodezyjne [...]: [...] [...]: [...]), nr [...] (współrzędne geodezyjne [...]: [...] [...]: [...]), nr [...] (współrzędne geodezyjne [...]: [...] [...]: [...]), nr [...] (współrzędne geodezyjne [...]; [...] [...]: [...] oraz nr [...] (współrzędne geodezyjne [...]; [...] [...]; [...]), nr [...] (współrzędne geodezyjne [...]: [...] [...]: [...]), nr [...] (współrzędne geodezyjne [...]: [...] [...]: [...]) i nr [...] (współrzędne geodezyjne [...]: [...] [...]: [...]), na potrzeby zaopatrzenia mieszkańców w wodę przeznaczoną do spożycia, w ilości Qśr. d =4950 m3/d, Qdop.r = 1 806 750 m3/r., udzielone na czas określony tj. na okres 30 lat liczony od dnia, w którym decyzja stała się ostateczna, - usługę wodną polegającą na wprowadzaniu ścieków (wód popłucznych), powstających w wyniku płukania filtrów na stacji uzdatniania wody, do urządzenia wodnego, tj. rowu melioracyjnego (dz. nr [...],[...], obręb [...] S.), za pośrednictwem istniejącego wylotu, zlokalizowanego na działce nr [...], obręb [...] S., udzielone na czas określony, tj. na okres 10 lat liczony od dnia, w którym w/w decyzja stała się ostateczna. Postanowieniem z dnia 31.10.2023 r. znak: WR.ZUZ.3.4210.498.2022.KS Dyrektor Zarządu Zlewni w Lwówku Śląskim sprostował z urzędu oczywistą omyłkę pisarską w decyzji znak: WR.ZUZ.3,4210.498.2022.KS z dnia 30 grudnia 2022 r. zastępując zapis w pkt 1 ppkt 2 na stronie trzeciej decyzji "Ilość wody pobieranej z eksploatowanych studni głębinowych monitorowana i rejestrowana jest za pomocą przepływomierzy [...] wraz z przetwornikami [...], które zostały zabudowane na rurociągach tłocznych w obudowach studziennych głębinowych, odrębnie dla każdej z eksploatowanych studni". W dniu rozpoczęcia kontroli, tj. w dniu 07.11.2023 r. stwierdzono pobór wód podziemnych przez P. Sp. z o.o. w P. w obrębie ujęcia wody podziemnej w S. ze studni oznakowanej [...] bez pozwolenia wodnoprawnego, na podstawie:-przepływu chwilowego wody dla studni St.[...] odczytanego na monitoringu prowadzonym przez Spółkę w dyspozytorni na SUW w S., który wyniósł w dniu 07.11.2023 r., o godz. 10.17 - 18,6 m3/h i o godz. 12.39 w ilości 18,7 m3/h, - przeprowadzonych w dniu 07.11. 2023 r. oględzin terenu strefy ochrony bezpośredniej studni [...] (współrzędne geodezyjne położenia [...]: [...] [...]: [...]), na terenie której wykonano bez pozwolenia wodnoprawnego nową studnię [...] (współrzędne geodezyjne położenia [...] [...]=[...]), podczas których: a) stwierdzono brak podłączenia armatury instalacyjnej służącej do poboru wody wewnątrz studni [...] (niekompletna armatura instalacyjna, część zdemontowanej armatury instalacyjnej znajdowała się wewnątrz studni), b) odmówiono inspektorom otwarcia włazu pokrywy studziennej nowo wykonanej studni [...], zlokalizowanej w bezpośrednim sąsiedztwie studni [...]. W trakcie prowadzonych oględzin terenu strefy ochrony bezpośredniej studni [...] i [...] w dniu 07.11.2023 r., kontrolowany wyłączył studnię [...], o czym świadczył zerowy przepływ wody licznika przetwornika przepływomierza zlokalizowany przy tych studniach. W dniu 09.11.2023 r. kontrolowany udostępnił inspektorom wgląd do studni [...] i [...], podczas którego stwierdzono podłączenie armatury instalacyjnej do poboru wody w studni [...] oraz brak armatury instalacyjnej do poboru wody w studni [...]. Na podstawie stwierdzonych podczas oględzin w dniu 09.11.2023 r. śladów prac prowadzonych na terenie strefy ochrony bezpośredniej studni [...], tj.: kłódka od włazu pokrywy studziennej studni [...] była zmieniona, wewnątrz obu studni - na betonowym dnie stwierdzono ślady występowania wody, w studni [...] woda w otworze odwiertu występowała na równi z posadowieniem betonowym dna studni, rozsypano ziemię na porośniętym trawą terenie strefy (wyrównano teren), można domniemać o przeprowadzeniu przez przedsiębiorstwo zamiany armatury instalacyjnej do poboru wody ze studni [...] do studni [...]. Dokonany w dniu 09.11.2023 r. odczyt przepływu chwilowego przy studni: 18,55 m3/h oraz z monitoringu prowadzonym na SUW: 18,6 m3/h, wykazywały prowadzenie poboru wody podziemnej ze studni [...], która objęta jest pozwoleniem wodnoprawnym. Pismem z dnia 23.11.2023 r. znak: [...] zgłaszającym uwagi i wyjaśnienia do zapisu protokołu kontroli [...], P. Sp. z o.o. w P. poinformowało WIOŚ o złożeniu w dniu 20.11.2023 r. do Dyrektora Zarządu Zlewni Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie wniosku o wydanie pozwolenia wodnoprawnego na budowę urządzeń wodnych (w tym działań określonych w art. 17 ust. 1 pkt 3 i 4 Prawa wodnego z wyłączeniem działań, o których mowa w art. 389 pkt 9 i 10 Prawa wodnego), obejmującego budowę urządzeń wodnych: - studni głębinowej nr [...], projektowanej na działce oznaczonej numerem ewidencyjnym [...] obręb [...] S., - studni głębinowej nr [...], projektowanej na działce oznaczonej numerem ewidencyjnym [...] obręb [...] S., których wykonanie stwierdzono podczas przeprowadzonej kontroli. Na pobór wód podziemnych w ramach usługi wodnej wymagane jest art. 389 pkt 1 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne (t.j. Dz.U. z 2023 r., poz. 1478 ze zm.) pozwolenie wodnoprawne, w związku z art. 35 ust. 1 i ust. 3 pkt 1 tej ustawy. Zgodnie z art. 476 pkt. 1 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne (t.j. Dz.U. z 2023 r,, poz. 1478 ze zm.), kto bez wymaganej zgody wodnoprawnej albo z przekroczeniem warunków określonych w pozwoleniu wodnoprawnym korzysta z wód lub wykonuje urządzenia wodne, albo inne czynności wymagające pozwolenia wodnoprawnego podlega karze aresztu, ograniczenia wolności albo grzywny.
Skargę w imieniu Zarządu P. Sp. z o.o. w P., zarządzenie pokontrolne Nr 7/2023 Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektora Ochrony środowiska (zwanego dalej Organem Administracji] z dnia 5 grudnia 2023 r. [doręczonego w dniu 8 grudnia 2023 r.] złożył pełnomocnik profesjonalny. Zaskarżając zarządzenie w całości, zarzucono 1] naruszenie przepisów postępowania, które mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 77 § 1 k.p.a. poprzez niewyczerpujące zebranie i rozpatrzenie całego zgromadzonego materiału dowodowego, 2] naruszenie przepisów postępowania, które mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 81a § 1 k.p.a. poprzez brak rozstrzygnięcia na korzyść skarżącej niedających się usunąć wątpliwości co do stanu faktycznego w postaci ustalenia (braku ustalenia] poboru wody w studni nr [...] i nałożenie na skarżącą obowiązku, zaś w przypadku uznania, że normy k.p.a. nie znajdują w sprawie zastosowania, bowiem postępowanie kontrolne określone w ustawie o Inspekcji Ochrony Środowiska jest postępowaniem odrębnym w stosunku do uregulowanego w Kodeksie 3] naruszenie przepisów postępowania, które mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 11 ust. 2 i 3 ustawy o Inspekcji Ochrony Środowiska poprzez brak uwzględnienia umotywowanych zastrzeżeń i uwag wniesionych przez skarżącą, a nadto stanowiska skarżącej wyrażonego w piśmie z dnia 23 listopada 2023 r., 4] naruszenie prawa materialnego, tj. art. 12 ust. 1 ustawy o Inspekcji Ochrony Środowiska poprzez błędną subsumpcję ustalonego stanu faktycznego pod wskazaną normę i wydanie zarządzenia pokontrolnego w sytuacji gdy w dniu zakończenia kontroli przez organ administracji, tj. 9 listopada 2023 r. uchybień jakichkolwiek nie stwierdzono. Wskazując na powyższe uchybienia, wnoszę o uchylenie zarządzenia pokontrolnego Nr 7/2023. Jednocześnie wnoszę o zasądzenie na rzecz skarżącej od organu administracji kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa prawnego oraz opłaty skarbowej od pełnomocnictwa, według norm przepisanych. W uzasadnieniu skargi wskazano, że zarządzeniem pokontrolnym z dnia 5 grudnia 2023 organ administracji prawidłowo ustalił posiadane przez skarżącą spółkę uprawnienia do poboru wody wynikające z opisanych w zarządzeniu pokontrolnym aktów administracyjnych. Jednak organ Administracji - wbrew stanowi rzeczywistemu - ustalił również pobór wód podziemnych przez skarżącą w obrębie ujęcia wody podziemnej w S. ze studni oznakowanej nr [...], co miałoby się odbywać bez wymaganego prawem pozwolenia wodnoprawnego. Na poparcie takowego twierdzenia organ administracji przytoczył, że: 1] przepływ chwilowy dla studni St[...] odczytany na monitoringu prowadzonym przez spółkę w dyspozytorni na SUW w S. wyniósł w dniu 7 listopada 2023 r. o godz. 10.17 - 18,6 m
/h, zaś o godz. 12.39 - 18,7m3/h, 2) podczas przeprowadzonych w dniu 7 listopada 2023 r. oględzin terenu strefy ochrony bezpośredniej studni nr [...]: a] stwierdzono brak podłączenia armatury instalacyjnej służącej do poboru wody wewnątrz studni nr [...] (niekompletna armatura instalacyjna, część zdementowanej armatury instalacyjnej znajdowała się na zewnątrz), b) odmówiono inspektorom otwarcia włazu pokrywy studziennej nowowybudowanej studni Nr [...], zlokalizowanej w bezpośrednim sąsiedztwie studni nr [...]. Organ administracji podaje, że kontrolowana spółka wyłączyła pobór wody w studni nr [...], o czym miał świadczyć zerowy pobór wody w liczniku przetwornika przepływomierza zlokalizowanego przy tych studniach. Podczas kolejnych czynności w dniu 9 listopada 2023 r. kontrolujący organu administracji stwierdzili podczas oględzin studni nr [...] i [...] podłączenie armatury instalacyjnej do poboru wody w studni nr [...] i brak armatury instalacyjnej w studni nr [...]. Na podstawie tych ustaleń oraz spostrzeżeń w postaci: 1) nowej kłódki w pokrywie włazu studni nr [...], 2) śladów występowania wody w obu studniach ([...] i [...]), 3) rzekomego występowania wody w studni [...] w otworze odwiertu, 4) rozsypania ziemi na trawie (wyrównania terenu) organ administracji przeprowadził wnioskowanie, że skarżąca prowadziła pobór wody w studni [...], które organ administracji wprost nazwał domniemaniem ("można domniemać o przeprowadzeniu przez przedsiębiorstwo zamiany armatury instalacyjnej do poboru wody ze studni [...] do studni [...]" - str. 3 zarządzenia pokontrolnego Nr 7/2023). Wobec ustalenia faktu (wskazanego przez sama Skarżącą], że w dniu 20 listopada 2023 r. złożyła ona wniosek o pozwolenie wodnoprawne dla m.in. dla studni [...] organ administracji ustalił, że pobór wody dla tej studni nie może być wykonany, co doprowadziło do wydania zaskarżonego zarządzenia. Zdaniem skarżącej przedstawione przez organ administracji w uzasadnieniu skarżonego zarządzenia wnioskowanie jest nieuzasadnione, co winno skutkować uchyleniem zarządzenia pokontrolnego Nr 7/2023. Choć kodeks postępowania administracyjnego nie przewiduje experssis verbis, w przeciwieństwie do Kodeksu postępowania cywilnego (art. 231 k.p.c.] instytucji domniemania faktycznego, to jednak bezspornym jest, że dopuszczalnym jest w postępowaniu dowodowym ustalenie związku między faktem danym w doświadczeniu, a faktem poszukiwanym na podstawie doświadczenia życiowego i wnioskowania na podstawie jednego faktu nieposzukiwanego o istnieniu faktu poszukiwanego. Jednak zdaniem skarżącej organ administracji nie miał nie tyle wystarczających, co w ogóle nie miał jakichkolwiek podstaw do uznania, że ustalił fakt poszukiwany, tj. pobór wody bez pozwolenia wodnoprawnego ze studni [...] na podstawie ustaleń oraz spostrzeżeń w postaci: 1] nowej kłódki w pokrywie włazu studni nr [...], 2] śladów występowania wody w obu studniach ([...] i [...]), 3] rzekomego występowania wody w studni [...] w otworze odwiertu. 4] rozsypania ziemi na trawie (wyrównania terenu). Tymczasem, jak wskazała Skarżąca w swych wyjaśnieniach z dnia 23 listopada 2023 r.:
Ad 1. Zamontowanie nowej kłódki do włazu studni [...] spowodowane było tym, że na terenie stacji uzdatniania wody realizowane były przez firmę zewnętrzną prace
remontowe, co zmusiło skarżącą do zmiany sposobu funkcjonowania pracy obiektu, a to z kolei spowodowało brak dostępu do kluczy od kłódek zamykających m.in. pokrywę niedziałającej studni [...]. Z tego powodu nie udostępniono w dniu 7 listopada 2023 r. inspektorom organu administracji możliwości obejrzenia otwartej studni [...]. Klucze do tego obiektu, nie należąc do podstawowego kompletu kluczy, nie były przy kluczach dla studni [...]. Inspektorzy sami wyznaczyli dzień 9 listopada 2023 r. jako datę udostępnienia im wnętrza studni [...]. W dniu poprzednim, tj. 8 listopada 2023 r. pracownicy skarżącej zlikwidowali kłódkę trzpieniową zamykającą właz od studni [...] i zamontowali nową i w wyznaczonym dniu 9 listopada 2023 r. wnętrze studni [...] zostało udostępnione inspektorom organu administracji celem jego oględzin. Skarżąca dobitnie wskazuje, że jej pracownicy gotowi byli udostępnić wnętrze studni [...] jeszcze w dniu 7 listopada 2023 r., jednak miało to nastąpić w godzinach popołudniowych po sprowadzeniu odpowiednich narzędzi celem likwidacji pierwotnie zamonitowanej kłódki, ale to sami inspektorzy organu administracji zmienili czas tych oględzin, nie chcą dalej czekać.
Ad 2 i 3. Zauważone w dniu 9 listopada 2023 r. przez inspektorów organu administracji zawilgocenie studni [...] było wynikiem opadów atmosferycznych, które występowały w dniu 8 listopada 2023 r. w trakcie prowadzonych na tym terenie prac w zakresie umożliwienia dostępu do pokrywy obudowy otworu studziennego [...], a w szczególności wymiany kłódki zamykającej pokrywę włazu. Zawilgocenie studni [...] jest normalnym zjawiskiem, wobec jej działania.
Ad 4. rozsypana ziemia na terenie stacji uzdatniania wody jest wynikiem prac
w zakresie wykonania otworów studziennych nr [...], [...] i [...], co obrazowała dokumentacja techniczna (zdjęcia nr 3, 7 i 15 załączone do protokołu oględzin), gdzie widoczna jest pryzma piachu. Jej stopniowe rozplantowywanie jest o wiele bardziej racjonalne i ekonomicznie opłacalne dla skarżącej niż wywiezienie tego piachu na wysypisko odpadów i zapłacenie za jego składowanie.
Naruszeń prawa procesowego, tj. norm art. 77 § 1 k.p.a. poprzez niewyczerpujące zebranie i rozpatrzenie całego zgromadzonego materiału dowodowego oraz art. 81a § 1 k.p.a. poprzez brak rozstrzygnięcia na korzyść skarżącej niedających się usunąć wątpliwości co do stanu faktycznego w postaci ustalenia (braku ustalenia) poboru wody w studni nr [...] i nałożenie na Skarżącą obowiązku (co do formy nałożenia obowiązku poniżej) skarżąca upatruje w takim ustaleniu faktów przez organ administracji, które nie odzwierciedla rzeczywistości, oraz takiej interpretacji ustalonego stanu faktycznego, która nie bierze pod uwagę nie dających się usunąć wątpliwości co do rzekomego działania studni na korzyść skarżącej. W przypadku uznania, że normy k.p.a. nie znajdują w sprawie zastosowania, bowiem postępowanie kontrolne określone w ustawie o Inspekcji Ochrony Środowiska jest postępowaniem odrębnym w stosunku do uregulowanego w Kodeksie, skarżąca zarzuca naruszenie art. 11 ust. 2 i 3 ustawy o Inspekcji Ochrony Środowiska poprzez brak uwzględnienia umotywowanych zastrzeżeń i uwag wniesionych przez skarżącą, a nadto stanowiska skarżącej wyrażonego w piśmie z dnia 23 listopada 2023 r. W takowej sytuacji nie można uznać domniemań organu administracji za prawidłowe, bowiem ustawa o Inspekcji Ochrony Środowiska wskazuje w art. 11 na "ustalenia", a jeśli przyjąć, że procedura kontrolna tu uregulowana ma charakter komplementarny, to domniemań stosować nie wolno. Zdaniem skarżącej jej argumentacja nie została w jakikolwiek sposób omówiona w zarządzeniu pokontrolnym, co czyni iluzorycznym uprawnienie do wnoszenia zastrzeżeń, uwag czy przedstawiania swego stanowiska. Organ administracji nie wykazał, a co gorsza nawet nie podjął próby wykazania, że przedstawiony przez skarżącą stan faktyczny jest nieprawdziwy. Całkowicie dowolnie wyprowadził wnioski z ustalonego przez siebie stanu faktycznego, które to ustalenie nie jest wolne od wad, a własnych procesów logicznych i wnioskowań nie skonfrontował z tymi przedstawionymi przez skarżącą. Skarżąca wskazuje również na formę wydanego zarządzenia pokontrolnego, a w szczególności na dyspozycję czasownikową tegoż brzmiącą "zarządzam nie dopuszczać". Prócz pewnej niezręczności semantycznej tego zwrotu, należy zauważyć, że zarządzenie tej treści mogłoby być skierowane w zasadzie do każdego podmiotu. Nie zaś tylko do skarżącej. Kwestią rudymentarną jest tu bowiem, że w dniu 9 listopada 2023 r., tj w dniu zakończenia kontroli, poboru ze studni [...] inspektorzy organu administracji nie stwierdzili. Naruszenie prawa materialnego, tj. art. 12 ust 1 ustawy o Inspekcji Ochrony Środowiska skarżąca upatruje w błędnej subsumpcji ustalonego stanu faktycznego pod wskazaną normę i wydanie zarządzenia pokontrolnego w sytuacji, gdy w dniu zakończenia kontroli przez organ administracji, tj. 9 listopada 2023 r. uchybień jakichkolwiek nie stwierdzono. W uzasadnieniu wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 16 lipca 2023 r. [II SA/Go 237/23) wskazano, że "zarządzenie pokontrolne nie jest tylko prostym «przypomnieniem» obowiązków wynikających z innych źródeł [obowiązujących przepisów, decyzji], lecz jest «przypomnieniem» o obowiązkach przez stronę naruszonych. Skoro zatem spółka wytknięte naruszenia już wyeliminowała, wydanie zarządzenia pokontrolnego oraz nałożenie na stronę obowiązku informowania o zakresie podjętych i zrealizowanych działań służących usunięciu wskazanych uchybień jest bezpodstawne. D. Danecka wyraziła słuszne stanowisko, że "przysługujące organowi kompetencje w zakresie wydawania zarządzeń pokontrolnych nie mogą być przez organ wykorzystane w celach instruktażowych, do bieżącego pouczania i przypominania o obowiązkach ciążących na kontrolowanej jednostce, a wynikających z przepisów prawa, gdyż służą wyłącznie w celu przeciwdziałania stwierdzonym w toku kontroli naruszeniom. W zarządzeniu pokontrolnym jedynie stwierdza się naruszenie konkretnego obowiązku prawnego dotyczącego ochrony środowiska, ale nie nakłada się takiej powinności ani nie wyznacza się terminu do jej wykonania" (D. Danecka, w: Inspekcja Ochrony Środowiska. Komentarz, SIP LEX, 2020). Zdaniem skarżącej właściwym jest konstruowanie zarzutów naruszenia prawa procesowego, które miało wpływ na wynik sprawy, wobec naruszenia przepisów k.p.a., bo choć zarządzenie pokontrolne jest odrębną od decyzji administracyjnej prawną formą działania inspektora ochrony środowiska i mimo że nie jest decyzją administracyjną, nie można odmówić mu charakteru aktu administracji publicznej (wyrok WSA w Gdańsku z 9.01.2019 r., II SA/Gd 529/18). Skarżącej znane jest stanowisko przeciwne, wyrażające się brakiem podstaw do stosowania do zarządzeń pokontrolnych przepisów k.p.a. (D. Danecka., ibidem), jednak skarżąca go nie podziela. Nawet jeśli przyjąć, że organ administracji nie naruszył wskazanych norm procesowych, to do wydania zarządzenia pokontrolnego Nr 7/2023 nie powinno dojść ze względu na naruszenie art. 12 ust. 1 ustawy o Inspekcji Ochrony Środowiska.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko przedstawione w zaskarżonym zarządzeniu.
Wojewódzki sąd administracyjny zważył:
Stosownie do treści art. 3 § 2 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 1634 ze zm.), przedmiotem kontroli sądowej są także inne niż określone w pkt 1-3 tj. akty administracyjnie nie przybierające formy decyzji czy postanowienia akty z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Dokonując kontroli tego rodzaju aktów czy czynności sąd administracyjny musi mieć na względzie kryterium zgodności z prawem materialnym i procesowym. Wynika to z treści art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2022 r. poz. 2492 ze zm.). Uwzględniając skargę sąd uchyla akt lub czynność albo stwierdza bezskuteczność czynności, przy czym przepis art. 145 § 1 pkt 1 P.p.s.a. stosuje się odpowiednio, a eliminacja z obrotu prawnego może wynikać ze stwierdzenia przez sąd, że organ dopuścił się naruszenia prawa materialnego, w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy (lit. a), naruszenie prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (lit. b) bądź inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c). Skarga kwestionuje zarządzenie pokontrolne wydane na podstawie art. 12 ust. 1 pkt 1 ustawy o Inspekcji Ochrony Środowiska (aktualny stan prawny: Dz.U.2023.824 t. j. z dnia 2023.04.28). W świetle art. 1 tej ustawy, Inspekcja Ochrony Środowiska jest powołana do kontroli przestrzegania przepisów o ochronie środowiska oraz badania i oceny stanu środowiska. Uszczegółowienie tych zadań nastąpiło w art. 2 aktu. W tym celu, jak stanowi art. 9 ust. 1 u.I.O.Ś., inspekcja prowadzi kontrole planowe i pozaplanowe, a zgodnie z art. 10 u.I.O.Ś., kierownik kontrolowanej jednostki organizacyjnej obowiązany jest umożliwić inspektorowi przeprowadzenie kontroli. Następnie, w świetle art. 11 ust. 1 u.I.O.Ś., z czynności kontrolnych inspektor sporządza protokół, którego jeden egzemplarz doręcza kierownikowi kontrolowanej jednostki organizacyjnej i który podpisują inspektor i kierownik kontrolowanej jednostki organizacyjnej (art. 11 ust. 2 u.I.O.Ś.). Na podstawie ustaleń kontroli wojewódzki inspektor ochrony środowiska może wydać zarządzenie pokontrolne do kierownika kontrolowanej jednostki organizacyjnej, o czy mowa we wskazanym art. 12 ust. 1 pkt 1 u.I.O.Ś. Zgodnie zaś z art. 12 ust. 2 tego artykułu kierownik kontrolowanej jednostki organizacyjnej lub kontrolowana osoba fizyczna, w terminie wyznaczonym w zarządzeniu pokontrolnym, mają obowiązek poinformowania wojewódzkiego inspektora ochrony środowiska o zakresie podjętych i zrealizowanych działań służących wyeliminowaniu wskazanych naruszeń. Zarządzenie pokontrolne wydawane jest w razie stwierdzenia w wyniku przeprowadzonej kontroli naruszeń prawa i ma na celu ich wyeliminowanie. W orzecznictwie sądów administracyjnych nie budzi wątpliwości, że zarządzenie pokontrolne, wydane przez inspekcję ochrony środowiska zalicza się do grupy aktów wymienionych w powołanym art. 3 § 2 pkt 4 P.p.s.a. Jest to akt władczy administracji publicznej, rozstrzygający indywidualną sprawę i określający obowiązki kontrolowanego podmiotu. Trzeba bowiem pamiętać, że jednostka kontrolowana jest obowiązana omawianą ustawą (art. 12 ust. 2) w terminie oznaczonym w zarządzeniu pokontrolnym poinformować wojewódzkiego inspektora ochrony środowiska o zakresie podjętych i zrealizowanych działań służących wyeliminowaniu wskazanych naruszeń. Co dalej istotne, zarządzenie pokontrolne wydawane jest w razie stwierdzenia w wyniku przeprowadzonej kontroli naruszeń prawa i ma na celu ich wyeliminowanie. Przedsiębiorca zawiadamiając w zakresie wykonania zarządzenia, bądź informując o tym niezgodnie z prawdą, podlega odpowiedzialności karnej przewidzianej w art. 31a u.I.O.Ś. (tak np. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 28.02.2008 r. II OSK 216/08, wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim z 20.06.2018 r. II SA/Go 207/18). uchylenie przez wojewódzki sąd administracyjny tego rodzaju aktu nie może służyć weryfikacji stanu faktycznego, ponieważ dokonując kontroli legalności zarządzenia pokontrolnego sąd może uchylić ten akt, jeśli jego wydanie nie znajdowało oparcia w ustaleniach poczynionych w trakcie kontroli, bądź kontrola ta odbyła się z naruszeniem obowiązującej procedury. Organ inspekcji ochrony środowiska nie prowadzi zatem postępowania dowodowego w rozumieniu przepisów k.p.a., a przepisy tej ustawy nie znajdują w tego rodzaju sprawach zastosowania. Dokonując kontroli działalności danego podmiotu wojewódzki inspektor ochrony środowiska kontroluje również stan formalno-prawny tej działalności. Jeżeli zatem stwierdzi, że dany podmiot prowadzi działalność wymagającą uregulowania stanu formalno-prawnego na gruncie przepisów prawa ochrony środowiska, w tym prawa wodnego, to może nałożyć obowiązek uzyskania stosownej decyzji w tym przedmiocie. Uzyskanie określonej decyzji będzie stanowiło o wyeliminowaniu naruszenia przepisów prawa, czemu mają służyć działania podejmowane na podstawie kontroli, określone w art. 12 ust. 1 ustawy o Inspekcji Ochrony Środowiska. W związku z tym należy podnieść, że sąd rozpoznając skargę na zarządzenie pokontrolne wydane na podstawie art. 12 ust. 1 pkt 1 uIOŚ bada przede wszystkim: 1) czy kontrola została przeprowadzona przez powołany do tego organ; 2) czy treść zarządzeń koresponduje z ustaleniami poczynionymi w protokole kontroli; a także 3) czy treść zarządzenia pokontrolnego znajduje podstawę w powszechnie obowiązujących przepisach prawa. Adresat zarządzenia pokontrolnego powinien podjąć działania wynikające z zarządzenia pokontrolnego, a w szczególności – jak stanowi art. 12 ust. 2 u.I.O.Ś. – ma obowiązek w terminie wyznaczonym w zarządzeniu pokontrolnym, poinformować Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska o zakresie podjętych i zrealizowanych działań służących wyeliminowaniu wskazanych naruszeń. W tym miejscu należy podkreślić, iż z przepisu art. 12 ust. 2 u.I.O.Ś. można wyprowadzić pewne wnioski także co do treści zarządzenia pokontrolnego. Po pierwsze, przepis ten przesądza, że zarządzenie pokontrolne powinno zawierać "wskazanie naruszeń", jakich, zdaniem organu inspekcji, dopuścił się kontrolowany przedsiębiorca. Po drugie, owo wskazanie powinno być na tyle precyzyjne, iżby nie pozostawiało wątpliwości co do tego, jakie działania winien podjąć przedsiębiorca, aby doprowadzić do wyeliminowania wskazanych naruszeń.
Jak wynika z akt sprawy, istota sporu w niniejszej sprawie ogniskuje się wokół prawidłowości ustaleń faktycznych poczynionych przez organ ochrony środowiska w toku przeprowadzonej kontroli oraz treści (stanowiących konsekwencję tych ustaleń) nakazów, zawartych w treści zaskarżonego zarządzenia pokontrolnego.
Jak wskazują akta sprawy, w dniach 07-11-2023 - 17-11-2023 kompetentny organ ochrony środowiska odbył kontrolę w P. Sp. z o.o., ul. [...], [...] P. na terenie ujęcia wody podziemnej i Stacja Uzdatniania Wody w m. S.. Kontrola miała charakter planowy, problemowy i obejmowała okres od dnia 01.01.2020 r. do dnia kontroli. Celem kontroli było sprawdzenie przestrzegania warunków dotyczących ilości pobieranej wody, określonych w pozwoleniach wodnoprawnych oraz pozwoleniach zintegrowanych. Z zapisów protokołu wynika między innymi, że w dniu rozpoczęcia kontroli, tj. w dniu 07.11.2023 r., przeprowadzono oględziny Ujęcia wody podziemnej, zlokalizowanego w obrębie S. oraz Stacji Uzdatniania Wody w m. S., które wykazały: - w obrębie Ujęcia wody podziemnej w S. znajduje się 11 studni głębinowych tj.: studnia głębinowa nr [...] (dz. nr [...], obręb [...] S.), studnia głębinowa nr [...] (dz. nr [...], obręb [...] S.), studnia głębinowa nr [...] (dz. nr [...], obręb [...] S.), studnia głębinowa nr [...] (dz. nr [...], obręb [...] S.), studnia głębinowa nr [...] i nr [...] (dz. nr [...], obręb [...] S.), studnia głębinowa nr [...] oraz nowo wybudowana studnia zlokalizowana w bezpośrednim jej sąsiedztwie (dz.nr [...], obręb [...] S.), studnia głębinowa nr [...] (dz. nr [...], obręb [...] S.), studnia głębinowa nr [...] oraz nowo wybudowana studnia zlokalizowana w bezpośrednim jej sąsiedztwie (dz. nr [...], obręb [...] S.), -prowadzony jest pobór wody z 8 studni ujęcia wody podziemnej. W dyspozytorni na SUW usytuowany jest zestaw komputerowy z oprogramowaniem wizualizacyjnym [...] służący do monitoringu pracy: urządzeń Stacji Uzdatniania Wody w m. S. oraz Szli studni głębinowych wchodzących w skład Ujęcia wody zlokalizowanego w obrębie S.: ST. [...], ST. [...], ST. [...], ST. [...], ST. [...], ST. [...], ST. [...], ST. [...]. M. S. - Z-ca kierownika ds. technologicznych P. Sp. z o.o. w P. poinformował inspektorów, że oznaczenia studni na prowadzonym monitoringu w dyspozytorni SUW: ST.[...], ST. [...], ST. [...], ST. [...], ST. [...], ST. [...], ST. [...], ST. [...] są odpowiednie dla studni oznakowanych na obudowach tych studni: [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...]. [...]. W dniu 07.11.2023 r. o godz. 10.17 i 12.39 na ekranie z monitoringiem pracy tych studni stwierdzono, że prowadzony jest pobór wody na 8 studniach głębinowych. Na monitorze w dyspozytorni odczytano w dniu 07.11.2023 r. o godz. 12.39 m.in. przepływ chwilowy Q oraz łączny [...] dla 8 studni głębinowych zlokalizowanych na terenie kontrolowanego ujęcia wody podziemnej i oznakowanych następująco: -studia ST. 1 - Q = 25,1 m3/h, [...]= 176108 m3, -studnia ST. [...]- Q = 22,0 m3/h, [...]= 73906 m3,-studnia ST. [...]- Q = 21,8 m3/h, [...]= 2774021m3,-studnia ST. [...]- Q = 14,9 m3/h, [...]= 83712 m3, -studnia ST. [...]- Q = 17,4 m3/h. [...]= 1943413 m3, -studnia ST. [...]- Q = 18,0 m3/h, [...]= 50826 m3,-studnia ST. [...]- Q = 30,0 m3/h, [...]= 95745 m3,-studnia ST. [...]- Q = 18,7 m3/h. [...]= 45936 m3. Przeprowadzone w dniu 07.11.2023 r. w godz. około 11.00 - 12.00 oględziny studni zlokalizowanych w obrębie Ujęcia wody podziemnej w S. wykazały, iż na terenie ujęcia znajduje się 11 studni, z których 8 oznakowanych jest na wykonanych obudowach studni następująco: [...], [...], [...], [...], [...] i [...], [...] i nieoznakowana nowo wybudowana studnia zlokalizowana w bezpośrednim jej sąsiedztwie, [...], [...] i nieoznakowana nowo wybudowana studnia zlokalizowana w bezpośrednim jej sąsiedztwie. Każda ze studni posiada wyznaczoną, oznakowaną tablicą i ogrodzoną betonowym murem strefę ochrony bezpośredniej, zabezpieczoną przed wstępem osób nieupoważnionych zamykaną na klucz bramą. Na terenie ochrony bezpośredniej studni nr [...]. [...], [...], [...] i [...], znajduje się po jednej studni głębinowej. Na terenie ochrony bezpośredniej studni nr [...], [...] i [...] znajdują się po dwie studnie głębinowe, tj.: - w bezpośrednim sąsiedztwie studni nr [...] znajduje się nowo wybudowana studnia [...], - w bezpośrednim sąsiedztwie studni nr [...] znajduje się nowo wybudowana studnia, - w bezpośrednim sąsiedztwie studni nr [...] znajduje się nowo wybudowana studnia. Na terenie ochrony bezpośredniej przy studniach nr: [...], [...], [...], [...], [...], [...] i [...] zlokalizowana jest zamykana na klucz szafka kontrolno - pomiarowa, w której znajduje się przetwornik pomiarowy [...] przepływomierza elektromagnetycznego [...] prod. S., wraz z falownikiem (do regulacji wydajności studni). Przepływ chwilowy oraz łączny odczytany w dniu 07.11.2023 r. w godz. około 11.00 - 12.00 z przetworników studni wynosił:-studnia nr [...]- 24,21 m3/h, 177130 m3, -studnia nr [...]-21,51 m3/h, 1442155 m3, -studnia nr [...]- 21,39 m3/h, 172488 m3, -studnia nr [...]- 14,82 m3/h, 133340 m3, -studnia nr [...]- 17,35 m3/h, 956368 m3, -studnia nr [...]- 17,58 m3/h, 93132 m3, -studnia nr [...]- 29,93 m3/h, 1603444 m3, -studni nr [...]- 0 m3/h, 1062249 m3. Odczytane przy studniach przepływy chwilowe były zbliżone do przepływów chwilowych odczytanych na monitorze w dyspozytorni, za wyjątkiem przepływu chwilowego odczytanego przy studni nr [...], który wykazywał stan zerowy - co świadczyłoby o celowym wyłączeniu studni przez zakład. Podczas prowadzonych oględzin studni nr [...], na polecenie inspektorów M. S. - Z-ca kierownika ds, technologicznych P. Sp. z o.o. w P., otworzył zamykany na klucz właz pokrywy studziennej studni nr [...] - w studni stwierdzono, że urządzenia do poboru wody są zdemontowane, a jej armatura znajduje się wewnątrz studni. Betonowe dno studni było suche. Powyższe wskazuje, iż pobór wody odczytany w dyspozytorni dla studni ST. [...] wykazywał pracę nowo wybudowanej studni [...] zlokalizowanej w bezpośrednim sąsiedztwie studni [...]. M. S. - Z-ca kierownika ds. technologicznych P. Sp. z o.o. w P. odmówił inspektorom otwarcia włazu pokrywy studziennej drugiej studni - [...], nowo wybudowanej zlokalizowanej w bezpośrednim sąsiedztwie studni nr [...]. W dniu 09.11.2023 r. ponownie przeprowadzono oględziny Stacji Uzdatniania Wody w m. S. oraz studni głębinowej nr [...] oraz nowo wybudowanej studni zlokalizowanej w bezpośrednim jej sąsiedztwie (dz. nr [...], obręb [...] S.) w obrębie Ujęcia wody podziemnej w S.. W dniu 09.11.2023 r. na monitorze w dyspozytorni odczytano przepływ chwilowy Q oraz łączny [...] dla studni głębinowej nr ST.[...] zlokalizowanej na terenie kontrolowanego ujęcia wody podziemnej w S., tj.: studnia ST. [...] - Q = 18,6 m3/h, [...]= 46720 m3, który wykazał prowadzenie poboru wody z tej studni. W dniu 09.11.2023 r. przeprowadzono w terenie oględziny studni oznakowanej [...] oraz nieoznakowanej, nowo wybudowanej studni zlokalizowanej w bezpośrednim sąsiedztwie studni [...] wraz z ogrodzoną strefą ochrony bezpośredniej ujęcia wody podziemnej wokół. Przepływ chwilowy oraz łączny odczytany w dniu 09.11.2023 r. z przetwornika zlokalizowanego w szafce kontrolno - pomiarowej przy studni oznakowanej [...] wynosił: 18,54 m3/h, 1063048 m3. Odczytany przy studni [...] przepływ chwilowy były zbliżony do przepływu chwilowego odczytanego na monitorze w dyspozytorni na SUW dla studni ST.[...]. M. S. - Z-ca kierownika ds. technologicznych P. Sp. z o.o. w P., otworzył na polecenie inspektorów zamknięte na klucz włazy pokryw studziennych: studni [...] oraz zlokalizowanej w bezpośrednim jej sąsiedztwie nowo wybudowanej studni, a kłódka od włazu pokrywy studziennej nowo wybudowanej studni była zmieniona. W studni nowowybudowanej stwierdzono brak podłączenia armatury instalacyjnej służącej do poboru wody. Stwierdzono obecność wody w otworze odwiertu nowo wybudowanej studni, na równi z posadowionym betonowego dna studni. Na betonowym dnie studni stwierdzono ślady występowania wody. W studni oznakowanej [...] stwierdzono podłączenie urządzeń do poboru wody. Na betonowym dnie stwierdzono ślady występowania wody. Wokół obu studni, cały teren strefy ochrony bezpośredniej porośnięty trawą przysypany został ziemią (wyrównany). Przeprowadzone w dniu 07.11.2023 r. oględziny pozostałych 9 studni wchodzących w skład ujęcia wody podziemnej w S., tj. oznakowanych: [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] oraz nieoznakowanej nowo wybudowanej studni zlokalizowanej w bezpośrednim jej sąsiedztwie oraz dokonane odczyty ich przepływów chwilowych z przetworników nie wykazały nieprawidłowości. M. S. - Z-ca kierownika ds. technologicznych P. Sp. z o.o. w P. udostępnił inspektorom wgląd do wnętrza studni, podczas oględzin ustalono, że pobór wody podziemnej prowadzony był ze studni [...], [...], [...], [...], [...], [...] i [...], urządzenia do poboru wody w studni nr [...] zostały zdemontowane, nie stwierdzono podłączenia urządzeń służących do poboru wody w studni nowo wybudowanej zlokalizowanej w bezpośrednim sąsiedztwie studni nr [...]. M. S. - Z-ca Kierownika ds. technologicznych P. Sp. z o.o. w P., poinformował, że oznaczenie studni na prowadzonym monitoringu w dyspozytorni SUW: ST. [...] jest odpowiednie dla studni oznakowanej na obudowie tej studni: [...]. Podczas kontroli M. S. - Z-ca Kierownika ds. technologicznych P. Sp. z o.o. w P., poinformował inspektorów, iż P. Sp. z o.o. w P. zleciło sporządzenie operatu wodnoprawnego na wykonanie urządzeń wodnych w postaci nowo wybudowanych studni głębinowych, oznakowanych w Projekcie robót geologicznych: nr [...] i nr [...] oraz na pobór z nich wody podziemnej, celem złożenia wniosku o wydanie pozwolenia wodnoprawnego. Poinformował również, że do dnia zakończenia kontroli wniosek o wydanie pozwolenia wodnoprawnego nie został przedłożony do Zarządu Zlewni w Lwówku Śląskim PGW Wody Polskie, ponieważ operat wodnoprawny jest w trakcie opracowywania. Podczas kontroli okazano sporządzoną dokumentację dla studni: projekt robót geologicznych na wykonanie studni awaryjnej nr [...] dla studni nr [...] oraz studni awaryjnej [...] dla studni nr [...] na terenie ujęcia wód podziemnych w miejscowości S., gm. P., wykonany w sierpniu 2021 r., -decyzję nr 40/2021 z dnia 27.10.2021 r. Marszałka Województwa Dolnośląskiego, zatwierdzającą Projekt robót geologicznych na wykonanie studni awaryjnej nr [...] dla studni nr [...] oraz studni awaryjnej [...] dla studni nr [...] na terenie ujęcia wód podziemnych w miejscowości S., gmina P., wykonany przez Biuro projektów [...], ul. [...], [...] W. w sierpniu 2021 r. (załącznik nr 9), -kartę informacyjną przedsięwzięcia, opracowaną w lutym 2023 r., oraz dodatek nr 2 do dokumentacji hydrologicznej zasobów wód podziemnych z utworów czwartorzędowych, ujęcia wody w S., w związku z odwierceniem studni awaryjnej [...] i [...], opracowany w lipcu 2022 r., -decyzję nr 13/2022 z dnia 02.11.2022 r. znak: DOW-G-I.7431.30.2022.BG Marszałka Województwa Dolnośląskiego, zatwierdzającą dodatek nr 2 do dokumentacji hydrologicznej zasobów wód podziemnych z utworów czwartorzędowych, ujęcia wody w S., w związku z odwierceniem studni awaryjnej [...] i [...] (załącznik nr 10),-opinię z dnia 28.04.2023 r. znak:WR.ZZŚ.3.4901.44.2023.AW Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie Zarząd Zlewni w Lwówku Śląskim, że dla przedsięwzięcia pn.: "Instalacja urządzenia wodnego w nowo odwierconych studniach awaryjnych nr [...] i [...] na ujęciu wód podziemnych w S., gmina P., realizowanego na terenie działek o nr geodezyjnych: studnia nr [...] – działka nr [...], obręb S., studnia nr [...] - działka nr [...], obręb S." nie istnieje konieczność przeprowadzenia oceny oddziaływań na środowisko (załącznik nr 11),-decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach z dnia 06.06.2023 r. znak: SW.6220.2.2023 wydaną przez Burmistrza P., stwierdzającą brak potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko przedsięwzięcia pn. Instalacja urządzenia wodnego na nowo odwierconych studniach awaryjnych nr [...] i [...] na ujęciu wód podziemnych w S., gmina P. (załącznik nr 12). Stosownie do zapisów decyzji ustalono, że dwie nowo wybudowane studnie na terenie ujęcia wód podziemnych w miejscowości S. posiadają nazwy, tj. : studnia awaryjna nr [...] dla studni nr [...], o współrzędnych geodezyjnych położenia [...]= [...] [...]=[...] oraz studnia awaryjna [...] dla studni nr [...], o współrzędnych geodezyjnych położenia [...]= [...] [...]=[.]. Analiza dokumentów oraz przeprowadzone w dniu 07.11.2023 r. oględziny Ujęcia wody podziemnej w S. wykazały, że w obrębie ujęcia znajduje się 11 studni głębinowych tj.: studnia głębinowa nr [...] (dz. nr [...], obręb [...] S.), studnia głębinowa nr [...] (dz. nr [...], obręb [...] S.), studnia głębinowa nr [...] (dz. nr [...], obręb [...] S.), studnia głębinowa nr [...] ( dz. nr [...], obręb [...] S.), studnia głębinowa nr [...] i nr [...] (dz. nr [...], obręb [...] S.), studnia głębinowa nr [...] oraz [...] (dz.nr [...], obręb [...] S.), studnia głębinowa nr [...] (dz. nr [...], obręb [...] S.), studnia głębinowa nr [...] oraz [...] (dz. nr [...], obręb [...] S.). Wykonane studnie oznakowane w Projekcie robót geologicznych jako [...] studnia awaryjna dla studni [...] i [...] studnia awaryjna dla studni [...] stanowią kompletne urządzenia z obudową do podłączenia armatury do poboru wody. Urządzenia wodne w postaci studni awaryjnej nr [...] dla studni nr [...] o współrzędnych geodezyjnych położenia [...]= [...] [...]=[...] i studni awaryjnej nr [...] dla studni nr [...] o współrzędnych geodezyjnych położenia [...]= [...] [...]=[...] wykonane zostały przez P. Sp. z o . o. w P. bez pozwolenia wodnoprawnego. Na wykonanie urządzeń wodnych -obiektów służących do ujmowania wód podziemnych w myśl art. 16pkt 65 d) ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne (tj. Dz. u. z 2023 r., poz. 1478 ze zm.), wymagane jest art. 389 pkt 6 tej ustawy pozwolenie wodnoprawne.
Na podstawie: -dokonanego w dniu 07.11.2023 r. odczytu przepływu chwilowego na prowadzonym przez podmiot w dyspozytorni na SUW monitoringu prac poszczególnych studni ujęcia wody podziemnej w S. (przy wykorzystaniu oprogramowania wizualizacyjnego [...]), który wykazał w tym dniu pobór wody z ośmiu studni wchodzących w skład ujęcia, a w tym studni ST.[...] o godz. 10.17 w ilości 18,6 m3/h i o godz.12.39 w ilości 18,7 m3/h, -przeprowadzonych w dniu 07.11.2023 r. oględzin studni, a w tym studni oznakowanej [...] o współrzędnych geodezyjnych położenia [...]: [...] [...]: [...], w której stwierdzono brak podłączenia armatury instalacyjnej służącej do poboru wody (niekompletna armatura instalacyjna, część zdemontowanej armatury instalacyjnej znajdowała się wewnątrz studni),-odmowy otwarcia włazu pokrywy studziennej studni nowo wybudowanej zlokalizowanej w bezpośrednim sąsiedztwie studni nr [...] - oznakowanej w Projekcie robót geologicznych jako [...] studnia awaryjna dla studni [...] o współrzędnych geodezyjnych położenia [...]= [...] [...]=[...], stwierdzono, że w dniu 07.11.2023 r. P. Sp. z o.o. w P. prowadził pobór wody podziemnej ze studni oznakowanej [...] w obrębie ujęcia wody podziemnej w S. bez pozwolenia wodnoprawnego. Przeprowadzone w dniu 09.11.2023 oględziny studni głębinowych [...] i [...]: -wykazały ślady prowadzenia prac na terenie ich strefy ochrony bezpośredniej: teren porośnięty trawą przysypano ziemią, wyrównano, -kłódka od włazu pokrywy studziennej studni [...] była zmieniona, wewnątrz stwierdzono brak podłączenia armatury instalacyjnej do poboru wody, woda w otworze odwiertu występowała na równi z posadowieniem betonowego dna studni, na betonowym dnie studni stwierdzono ślady występowania wody, -w studni [...] stwierdzono podłączenie urządzeń do poboru wody, na betonowym dnie były ślady występowania wody, w studni stwierdzono ślady występowania wody oraz dokonane w dniu 09.11.2023 r. odczyty przepływu chwilowego: przy studni wynosił 18,55 m3/h, z monitoringu na SUW - 18,6 m3/h, potwierdziły prowadzenie poboru wody głębinowej ze studni [...], zgodnie z obowiązującym pozwoleniem wodnoprawnym (.....). Protokół oględzin z dnia 07.11.2023 r. wraz z wykonaną dokumentacją fotograficzną stanowi załącznik nr 14, a protokół oględzin z dnia 09.11.2023 r. wraz z wykonaną dokumentacją fotograficzną stanowi załącznik nr 15. Pisemna informacja do protokołu z kontroli M. S. -Z-cy Kierownika ds. technologicznych P. Sp. z o.o. w P. stanowi załącznik nr 16. Wyjaśnienie J. K. -Prezesa Zarządu P. Sp. z o.o. w P. w sprawie funkcjonowania oprogramowania [...] oraz odmowy inspektorom otwarcia w dniu 07.11.2023 r. włazu pokrywy studziennej nieoznakowanej, nowo wybudowanej studni zlokalizowanej w bezpośrednim sąsiedztwie studni nr [...] - pismo z dnia 14.11.2023 r. stanowi załącznik nr 17 (....).
Analiza dokumentów oraz przeprowadzone w dniu 07.11.2023 r. oględziny Ujęcia wody podziemnej w S. wykazały, że w obrębie ujęcia znajduje się 11 studni głębinowych tj.: studnia głębinowa nr [...] (dz. nr [...], obręb [...] S.), studnia głębinowa nr n (dz. nr [...], obręb [...] S.), studnia głębinowa nr [...] (dz. nr [...], obręb [...] S.), studnia głębinowa nr [...] ( dz. nr [...], obręb [...] S.), studnia głębinowa nr [...] i nr [...] (dz. nr [...], obręb [...] S.), studnia głębinowa nr [...] oraz [...] (dz.nr [...], obręb [...] S.), studnia głębinowa nr [...] (dz. nr [...], obręb [...] S.), studnia głębinowa nr [...] oraz [...] (dz. nr [...], obręb [...] S.). Wykonane studnie oznakowane w Projekcie robót geologicznych jako [...] studnia awaryjna dla studni [...] i [...] studnia awaryjna dla studni [...] stanowią kompletne urządzenia z obudową do podłączenia armatury do poboru wody. Urządzenia wodne w postaci studni awaryjnej nr [...]na dla studni nr [...] o współrzędnych geodezyjnych położenia [...]=[...] [...]=[...] i studni awaryjnej nr [...] dla studni nr [...] o współrzędnych geodezyjnych położenia [...]= [...], [...]=[...] wykonane zostały przez P. Sp. z o.o. w P. bez pozwolenia wodnoprawnego. Na wykonanie urządzeń wodnych -obiektów służących do ujmowania wód podziemnych w myśl art. 16 pkt 65 d) ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne (t.j. Dz. u. z 2023 r., poz. 1478 ze zm.), wymagane jest art. 389 pkt 6 tej ustawy pozwolenie wodnoprawne.
Ustalenia kontroli: 2 Na podstawie: -dokonanego w dniu 07.11.2023 r. odczytu przepływu chwilowego na prowadzonym przez podmiot w dyspozytorni na SUW monitoringu prac poszczególnych studni ujęcia wody podziemnej w S. (przy wykorzystaniu oprogramowania wizualizacyjnego [...]), który wykazał w tym dniu pobór wody z ośmiu studni wchodzących w skład ujęcia, a w tym studni ST.[...] o godz. 10.17 w ilości 18,6 m3/h i o godz. 12.39 w ilości 18,7 m3/h, -przeprowadzonych w dniu 07.11.2023 r. oględzin studni, a w tym studni oznakowanej [...] o współrzędnych geodezyjnych położenia [...]: [...] [...]: [...], w której stwierdzono brak podłączenia armatury instalacyjnej służącej do poboru wody (niekompletna armatura instalacyjna, część zdemontowanej armatury instalacyjnej znajdowała się wewnątrz studni), -odmowy otwarcia włazu pokrywy studziennej studni nowo wybudowanej, zlokalizowanej w bezpośrednim sąsiedztwie studni nr [...]- oznakowanej w Projekcie robót (H) geologicznych jako [...] studnia awaryjna dla studni [...] o współrzędnych geodezyjnych położenia [...]= [...] [...]=[...], stwierdzono, że w dniu 07.11.2023 r. P. Sp. z o.o. w P. prowadził pobór wody podziemnej ze studni oznakowanej [...] w obrębie ujęcia wody podziemnej w S. bez pozwolenia wodnoprawnego. Przeprowadzone w dniu 09.11.2023 oględziny studni głębinowych [...] i [...]; -wykazały ślady prowadzenia prac na terenie ich strefy ochrony bezpośredniej: teren porośnięty trawą przysypano ziemią, wyrównano, -kłódka od włazu pokrywy studziennej studni [...] była zmieniona, wewnątrz stwierdzono brak podłączenia armatury instalacyjnej do poboru wody, woda w otworze odwiertu występowała na równi z posadowieniem betonowego dna studni, na betonowym dnie studni stwierdzono ślady występowania wody, -w studni [...] stwierdzono podłączenie urządzeń do poboru wody, na betonowym dnie były ślady występowania wody oraz dokonane w dniu 09.11.2023 r. odczyty przepływu chwilowego: przy studni wynosił 18,55 m3/h, z monitoringu na SUW - 18,6 m3/h, potwierdziły prowadzenie poboru wody głębinowej ze studni [...], zgodnie z obowiązującym pozwoleniem wodnoprawnym. Na pobór wód podziemnych w ramach usługi wodnej w myśl art. 35 ust.1 i ust.3 pkt 1 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne (t.j. Dz. u. z 2023 r., poz. 1478 ze zm.), wymagane jest pozwolenie wodnoprawne. Ustalenia kontroli: art. 389 pkt 6, art. 389 pkt 1 stawy z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne (t. j. Dz. u. z 2023 r., poz. 1478 ze zm.) w myśl art. 35 ust.1 i ust. 3 pkt 1 tej ustawy.
W pozycji 3. Protokołu kontroli Nr [...] "Popełnione wykroczenia i zastosowane sankcje": pobór wody ze studni nr [...] bez pozwolenia wodnoprawnego -art. 476 - Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne - 1. Korzystanie z wód lub wykonywanie urządzeń wodnych albo innych czynności wymagających pozwolenia wodnoprawnego bez wymaganej zgody wodnoprawnej albo z przekroczeniem warunków określonych w pozwoleniu wodnoprawnym. W pozycji imię i nazwisko osoby, która popełniła wykroczenie wpisano "M. S.", zaś jako sankcję organ zastosował pouczenie. Jako podstawę prawną art. 476 - Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne - 1. Korzystanie z wód lub wykonywanie urządzeń wodnych albo innych czynności wymagających pozwolenia wodnoprawnego bez wymaganej zgody wodnoprawnej albo z przekroczeniem warunków określonych w pozwoleniu wodnoprawnym.
Jak już wskazano, przedmiotem kontroli sądowej jest zarządzenie pokontrolne nr 7/2023, z dnia 5 grudnia 2023 r. (DL-DI.7023.553.2023.AS.AW), wydane na podstawie art. 12 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 ustawy z dnia 20 lipca 1991 r. o Inspekcji Ochrony Środowiska (Dz.U. 2023 poz. 824 ze zm.) oraz ustaleń kontroli przeprowadzonej w dniach od 07.11.2023 r. do 17.11.2023 r. w P. Sp. z o.o., ul. [...], [...] P. - Ujęcie wody podziemnej i Stacja Uzdatniania Wody w m. S., którym organ ochrony środowiska nakazał niezwłocznie nie dopuszczać do poboru wód podziemnych ze studni nr [...] bez pozwolenia wodnoprawnego, wymaganego art. 389 pkt 1 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne (t.j. Dz. U. z 2023 poz. 1478 ze zm.), w związku z art. 35 ust.1 i ust. 3 pkt 1 tej ustawy, oraz wyznaczył termin przesłania pisemnej informacji o zakresie podjętych działań służących wyeliminowaniu wskazanych w zarządzeniu naruszeń oraz przekazania dowodów ich usunięcia na dzień - 30 dni od daty otrzymania zarządzenia. Podstawę prawną dla wydania zarządzenia pokontrolnego organu inspekcji ochrony środowiska tworzy art. 12 ust. 1 pkt 1 ustawy o inspekcji ochrony środowiska stanowiąc: na podstawie kontroli wojewódzki inspektor ochrony środowiska może wydać zarządzenie pokontrolne do kierownika kontrolowanej jednostki organizacyjnej lub osoby fizycznej. Z kolei kontroli dokonano na podstawie art. 9 ust. 1 ustawy o inspekcji ochrony środowiska udzielającego organowi inspekcji ochrony środowiska kompetencji do prowadzenia kontroli planowych i pozaplanowych. Dokonana kontrola została zakwalifikowana jako planowa; art. 9 ust. 1a ustawy stanowi, że kontrole planowe planuje się, uwzględniając potrzebę zapewnienia systematycznej oceny zagrożeń życia i zdrowia ludzi oraz środowiska, w szczególności wynikających z działalności podmiotów korzystających ze środowiska, i ustala w planach kontroli. Kontrolę wieńczy protokół z czynności kontrolnych uregulowany w art. 11 ustawy. Przepis stanowi: z czynności kontrolnych inspektor sporządza protokół, którego jeden egzemplarz doręcza kierownikowi kontrolowanej jednostki organizacyjnej lub kontrolowanej osobie fizycznej (ust. 1); protokół podpisują inspektor i kierownik kontrolowanej jednostki organizacyjnej lub kontrolowana osoba fizyczna, którzy mogą wnieść do protokołu umotywowane zastrzeżenia i uwagi (ust. 2); w razie odmowy podpisania protokołu przez kierownika kontrolowanej jednostki organizacyjnej lub kontrolowaną osobę fizyczną, inspektor czyni o tym wzmiankę w protokole, a odmawiający podpisu może w terminie siedmiu dni przedstawić swoje stanowisko na piśmie właściwemu organowi inspekcji ochrony środowiska (ust. 3). Zgodnie z art. 12 ust. 2 ustawy kierownik kontrolowanej jednostki organizacyjnej lub kontrolowana osoba fizyczna, w terminie wyznaczonym w zarządzeniu pokontrolnym, mają obowiązek poinformowania wojewódzkiego inspektora ochrony środowiska o zakresie podjętych i zrealizowanych działań służących wyeliminowaniu wskazanych naruszeń. Z przywołanych przepisów wynika, że podstawą wydania zarządzenia pokontrolnego są ustalenia kontroli odzwierciedlone w protokole z czynności kontrolnych. Jednocześnie zarządzenie pokontrolne może być wydane, gdy protokół czynności kontrolnych wykazuje zaistnienie naruszeń, uwidocznionych w protokole. Przepisy ustawy nie określają wyczerpująco treści zarządzenia pokontrolnego, poza dwoma elementami. Po pierwsze, z nazwy tego aktu - jako dokonanego po przeprowadzeniu kontroli, i z istoty kontroli - polegającej na zestawieniu stanu faktycznego (rzeczywistego) z pewnym wzorcem (stanem idealnym, postulowanym, odzwierciedlonym w przepisach prawnych) wypływa wniosek, ze zarządzenie pokontrolne ma być zestawieniem rozbieżności (naruszeń) dostrzeżonych w trakcie kontroli, różnic pomiędzy stanem ujawnionym w wyniku kontroli, a stanem idealnym. Owe rozbieżności ustawodawca nazywa naruszeniami (art. 12 ust. 2 ustawy). Zarządzenie pokontrolne musi wymieniać dostrzeżone w trakcie kontroli naruszenia, ponieważ w przypadku braku naruszeń nie zaktualizuje się możliwość wydania zarządzenia pokontrolnego, to znaczy nie będzie ono mogło być wypełnione treścią. Po drugie, zarządzenie pokontrolne musi precyzować termin, w którym kierownik kontrolowanej jednostki lub kontrolowana osoba fizyczna ma obowiązek poinformować wojewódzkiego inspektora ochrony środowiska o zakresie podjętych i zrealizowanych działań służących eliminacji wskazanych naruszeń. Zdaniem sądu kontrolowane zarządzenie pokontrolne spełnia wymogi normatywne.
W rozpoznawanej sprawie skarżąca ogniskuje zarzuty zasadniczo wokół kwestii ustalenia przez organ stanu faktycznego w sposób nieprawidłowy, nadto zaniechania usunięcia wątpliwości stanu faktycznego na korzyść kontrolowanej spółki, naruszenia przepisów ustawy o Inspekcji Ochrony Środowiska, a to art. 11 ust. 1 i 2 i nieustosunkowanie się do stanowiska skarżącej, zaprezentowanego w toku postępowania, a także błędnej subsumpcji stanu faktycznego w rozumieniu art. 12 ust. 1 ustawy o Inspekcji Ochrony Środowiska wobec niestwierdzenia uchybień w protokole z 9 I 2023 r. Jakkolwiek zatem strona skarżąca nie zgadza się z ustaleniami organu, to w ocenie Sądu, ich prawidłowość potwierdza materiał dowodowy znajdujący się w aktach sprawy. Przede wszystkim należy podnieść, że jak wcześniej wskazano w przypadku wydawania zarządzeń pokontrolnych nie stosujemy w toku tego postępowania wprost przepisów k.p.a. Oczywiście nie zwalnia to organu z konieczności wszechstronnego i prawidłowego ustalenia stanu faktycznego i w tym zakresie organ dostosował się do tych wymogów. Ocena zebranych przez organ dowodów nie narusza także art. 81a § 1 kpa, po pierwsze dlatego, że jak wcześniej wskazano przepisów kpa w kontrolowanym postępowaniu się nie stosuje. Nadto, jak wskazują akta organy nie miały wątpliwości na jakie wskazuje skarga. Ponadto można dodać, że skuteczne zarzucenie organowi wadliwej oceny zebranego materiału dowodowego wymaga wykazania, że organ uchybił zasadom logicznego rozumowania lub doświadczenia życiowego. Dokonana przez organ ocena materiału dowodowego może być bowiem skutecznie podważona tylko w przypadku, gdy brak jest logiki w wiązaniu wniosków z zebranymi dowodami, lub gdy rozumowanie organu wykracza poza reguły logiki albo, wbrew zasadom doświadczenia życiowego, nie uwzględnia związku przyczynowo-skutkowego. Taka sytuacja nie ma miejsca w niniejszej sprawie. Skarżący ustaleń faktycznych poczynionych w sprawie skutecznie nie podważył. Twierdzenia co do poboru wody przez inne studnie (nie przez studnię [...]) jak ustalił organ, pozostaje w istocie gołosłowne. W zarządzeniu pokontrolnym nakazano podjąć działania w celu legalizacji studni do poboru wód podziemnych poprzez niezwłoczne dostosowanie do wymagań prawnych. Konsekwencją argumentacji Skarżącego, co do nieprawidłowego ustalenia stanu faktycznego w sprawie, stało się przyjęcie przez niego, że legalizacja studni nie jest aktualnie wymagana z uwagi na fakt braku poboru z niej wody pitnej. Skarżący wskazuje, że nie wystąpił pobór wody ze studni [...]. Odnosząc się do tego zarzutu należy wskazać, że ustalenia dotyczące poboru wody organ poczynił na podstawie prawidłowo ustalonego stanu faktycznego, szczegółowo opisanego w protokole kontroli, a także uwidocznionego na dokumentacji fotograficznej. Ponieważ skarżąca pismem z dnia 14 listopada 2023 r. złożyła wyjaśnienia, w związku z zapytaniami organu kontrolującego należy wskazać, że odpowiedź na 2 pierwsze pytania niczego w sprawie poboru wody ze spornej studni nie wnoszą, zaś w ostatniej części pisma kontrolowana spółka wyjaśnia, że podczas kontroli, z uwagi na roboty remontowe w części socjalnej nie było dostępu do kłódek, natomiast możliwość pojawiła się 9 listopada, jednakże nie wyjaśnia to z jakiej przyczyny kłódka została zmieniona i dlaczego na dnie widoczna była woda, a także przyczyny wykonania świeżych robót ziemnych wokół niej. Podobna argumentacja (z tym że w rozszerzonej wersji) znalazła się w kolejnym piśmie strony z dnia 23 listopada 2023 r. Odnośnie kłódki i robót ziemnych, to te zarzuty omówiono wcześniej, a propozycji udostępnienia studni w godzinach popołudniowych nie potwierdzili kontrolerzy. Zaś jeśli chodzi o polemikę ze stanowiskiem kontrolującego trzeba podkreślić, że sama spółka przyznaje, że jej docelowym zamiarem jest pobór wody ze studni o nr [...] i [...].
Strona skarżąca wskazuje na okoliczność, że uchybienie zostało wyeliminowane, jednakże jedynym dokumentem, który może wskazywać na taką okoliczność jest pismo strony skarżącej datowane na 3 I 2024, skierowane do DWIOS w którym poinformowano, o "braku poboru wód podziemnych ze studni nr [...]- jednocześnie –wbrew ustaleniom pokontrolnym wskazanym w zarządzeniu Nr 7/2023 podtrzymując twierdzenie, że pobór wód z owej studni nie był wykonywany". Po pierwsze zatem to pismo zostało przesłane po wydaniu i doręczeniu zarządzenia, a po drugie zawiera w swej treści zasadniczą polemikę z organem kontrolnym.
Reasumując, na podstawie art. 151 skarga podlegała oddaleniu.