II SA/Wr 790/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu oddalił skargę Fundacji na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w przedmiocie oddalenia zarzutów w sprawie egzekucji administracyjnej dotyczącej usunięcia odpadów.
Fundacja zaskarżyła postanowienie SKO oddalające jej zarzuty w sprawie egzekucji administracyjnej nakazującej usunięcie odpadów. Fundacja podnosiła, że nie jest zobowiązana do usunięcia odpadów, gdyż otrzymała nieruchomość już z nimi, a obowiązek powinien spoczywać na poprzednikach prawnych. Organy administracji oraz WSA uznały, że zarzuty te są bezzasadne, ponieważ obowiązek wynika z prawomocnej decyzji administracyjnej, a postępowanie egzekucyjne nie służy do weryfikacji tej decyzji. Sąd podkreślił, że zarzuty w postępowaniu egzekucyjnym muszą być oparte na katalogu przyczyn określonych w art. 33 u.p.e.a., a Fundacja nie wykazała istnienia przesłanek do uwzględnienia jej zarzutów.
Fundacja wniosła skargę na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego, które utrzymało w mocy postanowienie Prezydenta Miasta J. o oddaleniu zarzutów w sprawie egzekucji administracyjnej. Sprawa dotyczyła obowiązku usunięcia odpadów z terenu należącego do Fundacji, nałożonego ostateczną decyzją administracyjną. Fundacja podnosiła, że nie jest zobowiązana do usunięcia odpadów, ponieważ otrzymała nieruchomość już z nimi, a obowiązek powinien spoczywać na poprzednikach prawnych. Kwestionowała również prawidłowość ustaleń faktycznych i wadliwość postępowania administracyjnego. Organy egzekucyjne oraz Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu uznały te zarzuty za bezzasadne. Sąd podkreślił, że postępowanie egzekucyjne ma charakter wpadkowy i nie służy do ponownej merytorycznej kontroli decyzji administracyjnej, która stanowi podstawę tytułu wykonawczego. Zarzuty w sprawie egzekucji administracyjnej muszą być oparte na konkretnych przesłankach wymienionych w art. 33 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. W ocenie Sądu, Fundacja nie wykazała istnienia przesłanek do uwzględnienia zarzutów dotyczących nieistnienia obowiązku ani błędu co do zobowiązanego. Prawomocna decyzja administracyjna nakładająca obowiązek usunięcia odpadów oraz prawomocne odrzucenie skargi na tę decyzję stanowiły podstawę do wszczęcia egzekucji. Sąd oddalił skargę jako bezzasadną.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (4)
Odpowiedź sądu
Nie, postępowanie egzekucyjne i zarzuty w nim wniesione mają charakter wpadkowy i nie służą do weryfikacji prawidłowości decyzji administracyjnej, która jest ostateczna i prawomocna.
Uzasadnienie
Postępowanie egzekucyjne jest odrębnym trybem postępowania, a zarzuty wnoszone w jego ramach mogą być oparte jedynie na katalogu przyczyn określonych w art. 33 u.p.e.a. Nie pozwalają one na ponowne badanie merytorycznej zasadności decyzji administracyjnej, która stała się podstawą do wszczęcia egzekucji.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (13)
Główne
u.p.e.a. art. 33 § § 2
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Przepis określający katalog podstaw zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej.
P.u.s.a. art. 1
Ustawa Prawo o ustroju sądów administracyjnych
Określa zakres kontroli sprawowanej przez sądy administracyjne.
p.p.s.a. art. 3 § § 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Określa zakres kontroli sprawowanej przez sądy administracyjne.
p.p.s.a. art. 151
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Oddalenie skargi.
Pomocnicze
u.p.e.a. art. 33 § § 2 pkt 1
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Podstawa zarzutu dotycząca nieistnienia obowiązku.
u.p.e.a. art. 33 § § 2 pkt 3
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Podstawa zarzutu dotycząca błędu co do zobowiązanego.
u.p.e.a. art. 33 § § 4
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Przepis określający, że zarzut określa istotę i zakres żądania oraz dowody uzasadniające to żądanie.
u.p.e.a. art. 33 § § 5 pkt 2
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Termin do wykonania obowiązku o charakterze niepieniężnym.
k.p.a. art. 64 § § 2
Kodeks postępowania administracyjnego
Przepis dotyczący wezwania do uzupełnienia braków formalnych pisma.
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 i 2
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawy do uchylenia aktu administracyjnego.
p.p.s.a. art. 119 § pkt 3
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Możliwość rozpoznania sprawy w trybie uproszczonym.
p.p.s.a. art. 120
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Skład sądu w trybie uproszczonym.
p.p.s.a. art. 134 § § 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Związanie sądu granicami skargi.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Postępowanie egzekucyjne nie służy do ponownej merytorycznej kontroli prawomocnej decyzji administracyjnej. Zarzuty w postępowaniu egzekucyjnym muszą być oparte na katalogu przyczyn określonych w art. 33 u.p.e.a. Sąd administracyjny jest związany granicami skargi i nie może rozpatrywać zarzutów podniesionych po raz pierwszy w postępowaniu sądowym.
Odrzucone argumenty
Fundacja nie jest zobowiązana do usunięcia odpadów, gdyż otrzymała nieruchomość już z nimi. Obowiązek usunięcia odpadów powinien spoczywać na poprzednikach prawnych Fundacji. Wadliwość postępowania administracyjnego, w którym zapadła decyzja nakazująca usunięcie odpadów. Fundacja nie brała udziału w postępowaniu administracyjnym bez własnej winy. Fundacja jest organizacją non-profit i nie generuje przychodów, co czyni nałożoną grzywnę nieadekwatną.
Godne uwagi sformułowania
Postępowanie zainicjowane zgłoszeniem zarzutów ma charakter wpadkowy i szczególny w stosunku do toczącego się postępowania egzekucyjnego. Zarzuty w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego są sformalizowanym środkiem prawnym, a podniesione w nich okoliczności zakreślają granice sprawy rozpoznawanej przez organ egzekucyjny. Nieistnienie obowiązku oznacza przede wszystkim sytuacje, w których obowiązek ten nigdy nie powstał (...) albo decyzja taka została wydana, lecz następnie ją uchylono, stwierdzono jej nieważność lub wygaśnięcie, bądź też gdy obowiązek podlegający egzekucji wygasł w związku z zaistnieniem zdarzenia określonego w ustawie.
Skład orzekający
Halina Filipowicz-Kremis
przewodniczący
Olga Białek
sprawozdawca
Dominik Dymitruk
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Ugruntowana interpretacja przepisów dotyczących zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym administracyjnym, w szczególności w kontekście prawomocnych decyzji administracyjnych i granic kontroli sądowej."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji egzekucji administracyjnej obowiązków niepieniężnych, związanej z usuwaniem odpadów. Interpretacja zarzutów z art. 33 u.p.e.a. jest standardowa.
Wartość merytoryczna
Ocena: 4/10
Sprawa dotyczy rutynowej interpretacji przepisów proceduralnych w postępowaniu egzekucyjnym administracyjnym. Brak nietypowych faktów czy zaskakującego rozstrzygnięcia.
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII SA/Wr 790/24 - Wyrok WSA we Wrocławiu Data orzeczenia 2025-04-30 orzeczenie nieprawomocne Data wpływu 2024-10-28 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu Sędziowie Dominik Dymitruk Halina Filipowicz-Kremis /przewodniczący/ Olga Białek /sprawozdawca/ Symbol z opisem 6135 Odpady 638 Sprawy egzekucji administracyjnej; egzekucja obowiązków o charakterze niepieniężnym Hasła tematyczne Egzekucyjne postępowanie Sygn. powiązane III OZ 633/25 - Postanowienie NSA z 2025-11-25 Skarżony organ Samorządowe Kolegium Odwoławcze Treść wyniku *Oddalono skargę w całości Powołane przepisy Dz.U. 2023 poz 2505 art. 33 par. 2 i 4 Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t. j.) Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Halina Filipowicz-Kremis Sędziowie: Sędzia WSA Olga Białek (spr.) Asesor WSA Dominik Dymitruk po rozpoznaniu w Wydziale II w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 30 kwietnia 2025 r. sprawy ze skargi Fundacji [...] z siedzibą w J. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Jeleniej Górze z dnia 11 września 2024 r. nr SKO.EA/41/12/24 w przedmiocie oddalenia zarzutów w sprawie egzekucji administracyjnej oddala skargę w całości. Uzasadnienie Fundacja [...] z/s w J. (dalej: Fundacja, strona skarżąca) wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu skargę na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Jeleniej Górze (dalej: organ II instancji, SKO) z dnia 11 września 2024 r. nr SKO.EA/41/12/24 utrzymujące w mocy postanowienie Prezydenta Miasta J. z 31 lipca 2024 r. nr KO.3160.5.2023 w przedmiocie oddalenia zarzutów w sprawie egzekucji administracyjnej. Postanowienie zostało wydane w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych. Prezydent Miasta J. (dalej również: organ I instancji) decyzją z 8 września 2022 r. (nr 4/m/2022) nakazał stronie skarżącej usunięcie odpadów o następujących kodach: 15 01 02 – opakowania z tworzyw sztucznych, 16 01 19 – tworzywa sztuczne, 16 01 22 – inne niewymienione elementy, 17 01 01 – odpady betonu oraz gruz betonowy z rozbiórek i remontów, 17 01 02 – gruz ceglany, 20 03 99 – odpady komunalne niewymienione w innych podgrupach, z miejsca nieprzeznaczonego do ich składowania lub magazynowania, tj. na terenie działki nr [...] obręb [...] J. [...] położonej w J. przy ul. [...] w terminie 6 miesięcy od dnia, w którym decyzja stanie się ostateczna. W wyniku rozpatrzenia odwołania skarżącej Fundacji SKO decyzją z 30 listopada 2022 r. nr SKO/41/SO-2/2022 orzekło o jej utrzymaniu w mocy. Od powyższego rozstrzygnięcia została wywiedziona skarga, odrzucona przez Sąd postanowieniem z dnia 6 marca 2023 r. (sygn. akt II SA/Wr 18/23), które to uzyskało przymiot prawomocności z dniem 20 października 2023 r. W dniu 14 grudnia 2023 r. Prezydent Miasta J. wydał tytuł wykonawczy (nr [...]), w którym wskazał ciążący na stronie skarżącej obowiązek określony w wyżej wskazanej decyzji z 8 września 2022 r. i postanowieniem z 14 grudnia 2023 r. nałożył na stronę skarżącą grzywnę w celu przymuszenia w kwocie 50.000 zł z wezwaniem do jej uiszczenia w terminie 14 dni od dnia doręczenia postanowienia oraz do wykonania obowiązku określonego w ww. tytule wykonawczym. Pismem z dnia 27 grudnia 2023 r. Fundacja wniosła zarzuty w sprawie egzekucji administracyjnej wskazując, że nie jest ona zobowiązana do usunięcia odpadów, gdyż otrzymała nieruchomość w 2016 r. już wraz z nimi, zaś organ nie ustalił faktów w sprawie w sposób prawidłowy. Podniesiono nadto, że Fundacja z winy organu nie brała udziału w ustaleniu kto jest właścicielem odpadów. Wskazano również, że organ pominął fakt, że strona jest organizacją pożytku publicznego "non-profit", nie generuje żadnych przychodów, w związku z czym nałożona grzywna jest nieadekwatna do stanu faktycznego. Pismem z 4 stycznia 2024 r. organ I instancji wezwał Fundację na podstawie art. 64 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 775 ze zm., dalej: k.p.a.) do uzupełnienia zarzutów, w terminie 7 dni od otrzymania wezwania, w zakresie wskazania, na której okoliczności spośród wymienionych w art. 33 § 2 pkt 1-6 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 2505 ze zm., dalej: u.p.e.a.) oparty jest zarzut. W odpowiedzi, pismem elektronicznym z dnia 11 stycznia 2024 r. w imieniu strony M. G. odpowiedział, że podstawą zarzutów są "wszystkie okoliczności w podanym przepisie". W związku z powyższym, organ I instancji zawiadomieniem z 26 stycznia 2024 r. pozostawił pismo (zarzuty) Fundacji z 27 grudnia 2023 r. bez rozpoznania, wskazując jednocześnie, że M. G. nie jest osobą upoważnioną do reprezentacji Fundacji, a wyznaczony termin na uzupełnienie braków formalnych upłynął. Czynność ta została jednak uznana za nieuprawnioną w wyniku rozpoznania przez SKO postanowieniem z 11 lipca 2024 r. nr SKO.SB/44/21/24 wywiedzionego przez Fundację ponaglenia na bezczynność Prezydenta Miasta J. W rozstrzygnięciu tym organ odwoławczy podkreślił, że przy formułowaniu zarzutów zobowiązany nie musi dokonywać ich przyporządkowania do poszczególnych zagadnień, normowanych w przepisie art. 33 § 2 u.p.e.a., jak też przywoływać ich konkretnej podstawy prawnej. Przywołany w piśmie zobowiązanego opis zarzutów może mieć charakter ogólny, natomiast do obowiązków rozpatrującego organu należy ocena, czy zawierają się one w katalogu normatywnym, wskazanym w ww. przepisie, a jeśli tak, do których punktów tego przepisu należy je przyporządkować. W wyniku zobowiązania organu I instancji przez SKO do załatwienia sprawy w terminie 14 dni od otrzymania ww. rozstrzygnięcia, wskazanym na wstępie postanowieniem Prezydent Miasta J. oddalił zarzuty Fundacji. Organ I instancji zakwalifikował powołane przez stronę okoliczności jako zarzut nieistnienia obowiązku w sprawie (art. 33 § 2 pkt 1 u.p.e.a.) oraz zarzut błędu co do zobowiązanego (art. 33 § 2 pkt 3 u.p.e.a.). W wyniku rozpoznania zażalenia, zaskarżonym w niniejszej sprawie postanowieniem organ II instancji utrzymał w mocy powyższe rozstrzygnięcie. W uzasadnieniu powtórzono za organem I instancji, że ocena złożonych zarzutów prowadzi do oceny, że są to zarzuty dotyczące błędu co do zobowiązanego (poprzez wskazanie przez Fundację, że "nie jest zobowiązana" do wykonania obowiązku) oraz nieistnienia obowiązku (przez podniesienie przez stronę, że "nie może usunąć" odpadów). Podkreślono, że błąd co do zobowiązanego rozumie się sytuacje dwojakiego rodzaju. Po pierwsze, chodzi o sytuację, w której organ egzekucyjny lub egzekutor podjęli czynności egzekucyjne wobec osoby, którą błędnie uznali za zobowiązanego, w związku z czym doręczyli jej tytuł wykonawczy oraz pouczyli o prawie zgłoszenia zarzutów. Po drugie, chodzi o wskazanie w tytule wykonawczym osoby, na której nie ciąży obowiązek. Stwierdzenie tej sytuacji następuje przez porównanie danych osoby wskazanej w tytule wykonawczym z danymi adresata orzeczenia lub innego dokumentu, stanowiącego podstawę do wystawienia tytułu wykonawczego. Różnica w tym zakresie może być zarówno wynikiem popełnienia przez wierzyciela błędu przy sporządzaniu tytułu wykonawczego, jak również skutkiem przejścia obowiązku na inny podmiot przez wszczęciem postępowania egzekucyjnego. Organ podkreślił, że żadna z powyższych okoliczności w niniejszej sprawie nie zachodzi. Wskazał, że tytuł wykonawczy został wystawiony zgodnie z treścią ostatecznej decyzji w sprawie, w której określono zobowiązanego do wykonania nałożonego obowiązku. W zakresie drugiego zarzutu – "nieistnienia obowiązku" – podniesiono, że zarzuty przysługujące w ramach postępowania egzekucyjnego nie mogą być wykorzystywane do weryfikacji decyzji administracyjnej stanowiącej podstawę do wystawienia tytułu wykonawczego. Podobnie nie uprawniają one organu egzekucyjnego do weryfikacji innych niż decyzja administracyjna orzeczeń lub rozstrzygnięć, na których podstawie wystawiono tytuł wykonawczy. SKO podkreśliło, że zarzut skarżącej w sprawie nie stanowi również podstawy dodatkowej instancji, w której bada się prawidłowość treści decyzji administracyjnej o nakazaniu usunięcia odpadów. Wobec istnienia w obrocie prawnym decyzji ostatecznej w sprawie, nie może ona ulec zmianie w trybie postępowania egzekucyjnego. Dodano, że kwestia funkcjonowania Fundacji jako organizacji non-profit nie stanowi uzasadnionego zarzutu egzekucyjnego, bowiem nie sposób zakwalifikować go do jakiegokolwiek zarzutu z art. 33 u.p.e.a. Odnosząc się do zażalenia, SKO wskazało, że postępowanie zainicjowane zgłoszeniem zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej ma charakter wpadkowy i szczególny w stosunku do toczącego się postępowania egzekucyjnego i w przypadku zgłoszenia przez zobowiązanego zarzutów, organy egzekucyjne rozpoznają sprawę w ich granicach. W postępowaniu wywołanym wniesieniem zarzutów przedmiotem rozpoznania jest więc wyłącznie treść tych zarzutów, przy czym zobowiązany może wnieść zarzuty tylko z przyczyn enumeratywnie wyszczególnionych w art. 33 § 2 u.p.e.a. Organ podkreślił, że zobowiązany nie może zgłosić także nowych podstaw zarzutów w toku postępowania w sprawie stanowiska wierzyciela wobec zarzutów oraz ewentualnego postępowania zażaleniowego ani tym bardziej w toku postępowania sądowoadministracyjnego. Jak wskazano, przedmiotem rozpatrzenia w sprawie były zarzuty zgłoszone 27 grudnia 2023 r., kwalifikowane do podstaw wynikających z art. 33 § 2 u.p.e.a., zaś zgłoszenie nowych zarzutów w treści zażalenia nie podlega rozpatrzeniu. SKO dodało, że w obrocie prawnym istnieje prawomocna decyzja o nakazaniu usunięcia odpadów, a tytuł wykonawczy został wydany dla jej realizacji – nie dotyczy ona zobowiązania powstałego z mocy samego prawa. Kwestionowanie prawomocnych rozstrzygnięć administracyjnych poprzez zarzut błędnego przypisania odpadów, jest zdaniem organu, niedopuszczalne w postępowaniu egzekucyjnym. W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu Fundacja, wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości, powtórzyła okoliczności podnoszone na etapie zażalenia, tj. pominięcie przez organy administracyjne co najmniej czterech zarzutów z przepisu art. 33 § 2 u.p.e.a., uznając je tym samym, zdaniem strony, za zasadne, oraz błędne zastosowanie przepisów art. 33 § 2 pkt 1 i 3 poprzez dokonaną w ten sposób kwalifikację złożonych przez Fundację zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym. W treści skargi zawarto również wniosek o przeprowadzenie rozprawy. W odpowiedzi na skargę SKO wniosło o oddalenie skargi oraz rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym. Wyjaśniło przy tym, że podtrzymuje ustalenia i argumentację zawarte w treści postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Na wstępie wskazać należy, że zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1267) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm., dalej: p.p.s.a.) sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, stosując środki przewidziane w ustawie. W związku z tym, zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 i 2 p.p.s.a., aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny, konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia przepisów prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, albo też do naruszenia przepisów prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania albo stwierdzenia nieważności decyzji. Uwzględniając, że przedmiotem zaskarżenia jest postanowienie, Sąd rozpoznał sprawę w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym, w składzie trzech sędziów (art. 119 pkt 3 i art. 120 p.p.s.a.). Jak bowiem stanowi art. 119 pkt 3 p.p.s.a, sąd może rozpoznać sprawę w trybie uproszczonym, gdy przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienie wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. W przypadku skarg na tego rodzaju postanowienia skierowanie ich do rozpoznania w powyższym trybie nie jest więc uzależnione od wniosku strony. Dokonując kontroli legalności zaskarżonego postanowienia Sąd orzekający w niniejszej sprawie nie stwierdził naruszeń, które nakazywałyby jego uchylenie. Przede wszystkim, mając na uwadze okoliczności podnoszone w treści skargi, wskazać należy, że na podstawie art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd rozpoznając skargę nie jest związany sformułowanymi w niej zarzutami i wnioskami, jest jednak związany granicami sprawy. Granice te zaś wyznacza akt, który jest przedmiotem zaskarżenia, a w niniejszej sprawie jest to postanowienie wydane w postępowaniu egzekucyjnym w administracji w związku z wniesionymi zarzutami co do tego postępowania. Jak wynika z akt sprawy, zarzuty podniesione przez skarżącą w toku postępowania egzekucyjnego oparte zostały na dwóch podstawach: art. 33 § 2 pkt 1 u.p.e.a., wskazując na nieistnienie obowiązku oraz art. 33 § 2 pkt 3 u.p.e.a., to jest błąd co do zobowiązanego. W orzecznictwie wskazuje się, że w postępowaniu wywołanym wniesieniem zarzutów, odnoszących się do postępowania egzekucyjnego, przedmiotem rozpoznania jest wyłącznie treść tych zarzutów, przy czym – zobowiązany może wnieść zarzuty tylko z przyczyn enumeratywnie wyszczególnionych w art. 33 u.p.e.a. Zarzuty w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego są sformalizowanym środkiem prawnym, a podniesione w nich okoliczności zakreślają granice sprawy rozpoznawanej przez organ egzekucyjny. Postępowanie zainicjowane zgłoszeniem zarzutów ma charakter wpadkowy i szczególny w stosunku do toczącego się postępowania egzekucyjnego (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z 15 grudnia 2020 r., sygn. akt I GSK 1256/20, z 12 lutego 2025 r., sygn. akt I GSK 1107/21, dostępne w CBOSA). W rezultacie takie same granice są narzucone Sądowi rozpoznającemu skargę na postanowienie organu w tym przedmiocie. W związku z powyższym w niniejszej sprawie ocenie zgodności z prawem podlega zasadność oddalenia przez organy obu instancji zarzutów nieistnienia obowiązku oraz błędu co do zobowiązanego. W opinii Sądu, stanowisko zajęte przez organy co do tych zarzutów było uzasadnione. Odnosząc się w pierwszej kolejności do zarzutu z art. 33 § 2 pkt 1 u.p.e.a., czyli nieistnienia obowiązku, zgodzić się należy z SKO, że ten zarzut można podnosić skutecznie tylko w odniesieniu do sytuacji, gdy obowiązek zasadniczo nie istniał od samego początku. Słusznie przy tym SKO wskazało na orzecznictwo sądowe, które w tym względzie jest utrwalone. Nieistnienie obowiązku oznacza przede wszystkim sytuacje, w których obowiązek ten nigdy nie powstał (np. z mocy prawa) albo nie wydano decyzji nakładającej obowiązek podlegający wykonaniu w drodze egzekucji, bądź też decyzja taka została wydana, lecz następnie ją uchylono, stwierdzono jej nieważność lub wygaśnięcie, bądź też gdy obowiązek podlegający egzekucji wygasł w związku z zaistnieniem zdarzenia określonego w ustawie. Natomiast przez wymagalność obowiązku należy rozumieć taką cechę obowiązku administracyjnego, która zezwala wierzycielowi domagać się od zobowiązanego wykonania obowiązku i w razie odmowy wystąpić do organu egzekucyjnego o zastosowanie przymusu egzekucyjnego. Brak wymagalności obowiązku występuje wówczas, gdy obowiązek istnieje, ale nie może on być egzekwowany w danym momencie (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 31 stycznia 2024 r., sygn. akt III FSK 443/23, a także wyroki: Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z 8 listopada 2023 r., sygn. akt I SA/Bk 339/23, Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z 26 marca 2020 r., II SA/Sz 13/20 – dostępne w CBOSA). Przenosząc powyższe uwagi na grunt niniejszej sprawy, nie może budzić wątpliwości, że obowiązek nałożony na skarżącą istniał. Jego źródłem była decyzja Prezydenta Miasta J. z dnia 8 września 2022 r., utrzymana w mocy decyzją organu II instancji. Skarga wywiedziona do Sądu na ww. rozstrzygnięcie SKO została odrzucona postanowieniem z 6 marca 2023 r., sygn. akt II SA/Wr 18/23 (które uzyskało, jak wskazano wyżej, przymiot prawomocności z dniem 20 października 2023 r.). Uzupełniająco dodać należy, że Sądowi wiadomym jest również, że Fundacja złożyła wniosek o wznowienie postępowania w sprawie zakończonej decyzją ostateczną SKO z dnia 30 listopada 2022 r. o utrzymaniu w mocy wskazanej wyżej decyzji Prezydenta J. jednak postanowieniem z dnia 26 lutego 2024 r. (SKO. SO/41/2/24) Kolegium odmówiło wznowienia postępowania. Następnie postanowieniem z dnia 2 kwietnia 2024 r. Kolegium utrzymało w mocy postanowienie własne z 26 lutego 2024 r. a skarga Fundacji na to rozstrzygnięcie została oddalona prawomocnym wyrokiem WSA we Wrocławiu z dnia 8 stycznia 2025 r. (sygn. akt II SA/Wr 343/24). W takich okolicznościach, bez wątpienia w dacie wszczęcia egzekucji (tj. w dniu 14 grudnia 2023 r.), obowiązek istniał i był wymagalny. Wobec powyższego zarzut nieistnienia obowiązku zasadnie został oddalony przez organ I instancji, a stanowisko to zostało podtrzymane przez SKO. Słusznie również jako bezpodstawny został oceniony zarzut z art. 33 § 2 pkt 3 u.p.e.a. – błąd co do zobowiązanego. Zarzut błędu co do osoby zobowiązanego należy rozumieć w taki sposób, że jeżeli w tytule wykonawczym jest wskazany zobowiązany i podjęto czynności egzekucyjne do tego zobowiązanego, to nie występuje błąd co do osoby. Natomiast jeśli w tytule wykonawczym byłby wskazany zobowiązany, a zostałyby podjęte czynności do innej osoby to wystąpiłby błąd co do osoby. Podstawa, o której mowa w art. 33 § 2 pkt 3 u.p.e.a polega bowiem na podjęciu przez organ egzekucyjny oraz egzekutora czynności egzekucyjnych względem podmiotu błędnie uznanego za zobowiązanego. Ma to miejsce wówczas, gdy obiektywnie osoba, oznaczona jako zobowiązany w tytule wykonawczym, pozostaje w rzeczywistości innym podmiotem niż adresat egzekwowanego obowiązku. Omawiany zarzut dotyczy jedynie kontroli formalnej tożsamości osoby, co do której prowadzi się egzekucję. Do prowadzenia szerszych ustaleń, czy weryfikacji osoby zobowiązanego w kierunku ustalenia zasadności obciążenia jego egzekwowanym obowiązkiem organ egzekucyjny nie ma prawa (por. np. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 3 marca 2023 r., sygn. akt I GSK 844/22, dostępne w CBOSA). Zgodzić się zatem należy w tym zakresie z SKO, że nie zachodzi błąd co do zobowiązanego, bowiem tytuł wykonawczy został wystawiony zgodnie z treścią ostatecznej (i prawomocnej) decyzji w sprawie, w której określono zobowiązanego. Powtórzyć w tym kontekście należy, że decyzja ta oraz rozstrzygnięcie organu II instancji utrzymującego tę decyzję w mocy, były przedmiotem zaskarżenia do tutejszego Sądu, który jednak odrzucił skargę prawomocnym, w dniu wystawienia tytułu wykonawczego, postanowieniem. Odnosząc się do okoliczności podnoszonych w treści skargi, Sąd wskazuje, że nie sposób jest zgodzić się ze stanowiskiem strony skarżącej, jakoby wskazywała ona "od początku" wszystkie zarzuty z art. 33 u.p.e.a. Na podstawie treści wniesionych przy piśmie z dnia 27 grudnia 2023 r. przez Fundację zarzutów w sprawie egzekucji administracyjnej, organy dokonały ich kwalifikacji jako opartych na podstawie art. 33 § 2 pkt 1 i pkt 3 u.p.e.a. Sąd nie kwestionuje przyjętego stanowiska, bowiem, jak słusznie wskazywało SKO, ocena ta należy do obowiązków rozpatrującego organu, w przypadku gdy opis zarzutów ma charakter ogólny, bez wskazania konkretnych podstawy prawnej (co miało miejsce w niniejszej sprawie). Ponadto analiza treści pisma z dnia 27 grudnia 2023 r. zawierającego zarzuty wskazuje, że Fundacja podważała wszczęcie postępowania egzekucyjnego przede wszystkim z tego względu, że nie jest zobowiązaną do usunięcia odpadów. Argumentowano to tym, że w 2016 r. strona otrzymała w drodze darowizny nieruchomość już z odpadami i nie przejęła obowiązku ich usunięcia. Właścicielami odpadów są więc poprzednicy prawni Fundacji i to oni powinni być zobowiązani. Wskazano także na wadliwość postępowania administracyjnego w którym zapadła decyzja nakazująca usunięcie odpadów informując, że złożony został wniosek o wznowienie postępowania, gdyż Fundacja nie brała w nim udziału bez własnej winy. Kolejno Fundacja podnosiła, że nie może usunąć odpadów, gdyż wg. Gminy J. nie posiada już działki nr [...] co wynika z pisma wzywającego do wydania nieruchomości a nadto jest organizacją non- profit która nie generuje żadnych środków. Przedstawiona wyżej argumentacja wskazuje, że prawidłowo organy zakwalifikowały opisane zarzuty jako wniesione w oparciu o art. 33 § 2 pkt 3 i pkt 1 u.p.e.a tj. błąd co do osoby zobowiązanego oraz nieistnienie obowiązku – Fundacja wyraźnie wskazuje bowiem, że nie jest zobowiązana do usunięcia odpadów, gdyż nie jest ich posiadaczem a właścicielami odpadów (a tym samym zobowiązanymi) są jej poprzednicy prawni. Dodatkowo wskazuje, że według Gminy nie jest już posiadaczem nieruchomości. W sumie uznaje zatem, że obowiązek nałożony decyzją wobec niej więc nie istnieje i jej nie dotyczy. W treści pisma z dnia 27 grudnia 2023 r. brak natomiast argumentacji pozwalającej na przyjęcie, że zarzuty oparte zostały także na pozostałych podstawach prawnych zwartych w art. 33 § 2 pkt 2, 4, 5 i 6 u.p.e.a. Przypomnieć należy, że według pkt 2 § 2 art. 33 przywołanej ustawy podstawą zarzutu jest określenie obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z orzeczenia o którym mowa w art. 3 i art. 4, dokumentu o którym mowa w art. 3 a § 1, przepisu prawa jeżeli obowiązek wynika bezpośrednio z tego przepisu. W omawianym piśmie skarżąca nie twierdziła natomiast, że obowiązek określony został w tytule wykonawczym niezgodnie z obowiązkiem wynikającym z treści ww. orzeczenia, dokumentu czy też przepisu prawa bezpośrednio go nakładającego (twierdziła, że wobec niej ten obowiązek w ogóle nie powstał). Nie podnoszono także zarzutu braku uprzedniego doręczania Fundacji upomnienia - a więc zarzutu opartego na podstawie z art. 33 § 2 pkt 4 u.p.e.a. Podobnie trudno doszukać się argumentów odwołujących się do podstaw z art. 33 § 2 pkt 5 wskazujących na fakt wygaśnięcia obowiązku czy też z art. 33 § 2 pkt 6 tj., braku wymagalności obowiązku - strona wywodzi natomiast, że obowiązek wobec niej nigdy nie powstał. W konsekwencji podnoszone przez skarżącą dodatkowe podstawy zarzutów (tj. art. 33 § 2 pkt 2, 4, 5 i 6 u.p.e.a.), poza tymi rozpatrywanymi przez organy w toku postępowania egzekucyjnego, wobec opisanych wcześniej granic rozpoznania skargi, w niniejszej sprawie pozostają poza zakresem rozpoznania przez Sąd. Z akt sprawy wynika, że Fundacja podejmowała próby rozszerzenia zarzutów o wyżej powołane podstawy prawne dopiero na etapie postępowania zażaleniowego oraz w treści rozpatrywanej przez Sąd skargi. Jak jednak wykazano tego rodzaju zarzuty nie zostały podniesione w piśmie zgłaszającym zarzuty. Zgodnie natomiast z art. 33 § 4 u.p.e.a. zarzut w sprawie egzekucji administracyjnej określa istotę i zakres żądania oraz dowody uzasadniające to żądanie. Tym samym skarżąca Fundacja w piśmie wnoszącym zarzuty zakreśliła granice żądania, zaś organy nie były uprawnione ani zobowiązane do badania innych kwestii niż podniesione w zarzutach. Skoro w piśmie z 27 grudnia 20203 r. zostały wskazane jedynie zarzuty mające oparcie w art. 33 § 2 pkt 1 i pkt 3 a pozostałe kwestie nie zostały tam podniesione, nie stanowi uchybienia niebadanie tej kwestii przez organy egzekucyjne. Należy podzielić pogląd, że organ odwoławczy, ani sąd administracyjny nie są uprawnione do rozpatrywania zarzutów zgłoszonych po raz pierwszy (odpowiednio) w zażaleniu, skardze czy skardze kasacyjnej (por. wyrok NSA z 25 marca 2021 r., sygn. akt III FSK 2889/21; wyrok NSA z dnia 25 listopada 2021 r., sygn. akt III FSK 124/21). Sąd podziela także stanowisko WSA w Bydgoszczy, że zobowiązanemu przysługuje prawo wniesienia zarzutów do wierzyciela (art. 33 § 1 u.p.e.a.), a nie do sądu, przy czym zobowiązany powinien to uczynić nie później niż do dnia wykonania w całości obowiązku o charakterze niepieniężnym (art. 33 § 5 pkt 2 u.p.e.a.). Skoro powyższe zarzuty nie były rozpatrywane przez wierzyciela, to tym bardziej nie podlegają rozpatrzeniu przez sąd. Wykraczają bowiem poza granice danej sprawy (art. 134 p.p.s.a.). W skardze strona nie może więc przytaczać nowych zarzutów, czy nowych ich podstaw (por. wyrok WSA w Bydgoszczy z dnia 21 marca 2023 r., sygn. akt II SA/Bd 86/23). Podejmowanie prób rozważenia zasadności zarzutów wykraczających poza ramy kontrolowanego postępowania egzekucyjnego byłoby równoznaczne z zastąpieniem organów administracyjnych, co jest niedopuszczalne. W tym stanie rzeczy, wobec stwierdzenia braku jakichkolwiek naruszeń przepisów prawa nakazujących uchylenie zaskarżonego postanowienia, a tym samym bezzasadności przedmiotowej skargi, Sąd skargę oddalił w całości na podstawie art. 151 p.p.s.a.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI