II SA/WR 778/24

II SA/Wr 778/24 - Wyrok WSA we Wrocławiu
Data orzeczenia
2025-03-06
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2024-10-21
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Sędziowie
Adam Habuda /przewodniczący/
Malwina Jaworska-Wołyniak /sprawozdawca/
Wojciech Śnieżyński
Symbol z opisem
6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
638  Sprawy egzekucji administracyjnej;  egzekucja obowiązków o charakterze niepieniężnym
Hasła tematyczne
Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ
Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
*Oddalono skargę w całości
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Dz.U. 2023 poz 2505
art. 33 i art. 34
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Adam Habuda, Sędziowie: Sędzia WSA Wojciech Śnieżyński, Asesor WSA Malwina Jaworska – Wołyniak (spr.), po rozpoznaniu w Wydziale II w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 6 marca 2025 r. sprawy ze skargi D. K. na postanowienie Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 19 września 2024 r. nr 999/2024 w przedmiocie nieuwzględnienia zarzutów zgłoszonych w sprawie prowadzonego postępowania egzekucyjnego oddala skargę w całości.
Uzasadnienie
Zaskarżonym postanowieniem z dnia 19 września 2024 r. (nr 999/2024), Dolnośląski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej: DWINB), na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2024 r., poz. 572, dalej k.p.a.), utrzymał w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Zgorzelcu (dalej: PINB) nr 38/2024 z dnia 14 czerwca 2024 r., w przedmiocie nieuwzględnienia zarzutów zgłoszonych w sprawie prowadzonego postępowania egzekucyjnego, dotyczącego rozbiórki obiektu budowlanego - [...], położonego na działce nr [...] AM-[...], obręb ewidencyjny [...], M., wybudowanego bez wymaganego prawem pozwolenia.
Postanowienie to zapadło w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych.
PINB, decyzją z dnia 14 stycznia 2021 r., nr 5/2020 nakazał D. K. (dalej: skarżąca), rozbiórkę obiektu budowalnego - [...], położonego na działce nr [...], AM-[...], obręb ewidencyjny [...], M., wybudowanego bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę.
W dniu 23 sierpnia 2022 r., PINB dokonał oględzin i stwierdził, że nakaz nie został wykonany, w związku z czym w dniu 19 września 2022 r., wystosował do skarżącej upomnienie, zakreślając 7-dniowy termin na wykonanie nałożonego obowiązku.
W dniu 14 czerwca 2023 r. przeprowadzono kolejne oględziny, w trakcie których ustalono, że obowiązek nie został wykonany.
Następnie w dniu 4 lipca 2023 r., PINB wystawił tytuł wykonawczy nr [...], stosowany w egzekucji obowiązków o charakterze niepieniężnym.
W dniu 10 października 2023 r., PINB dokonał kolejnych oględzin, w trakcie których stwierdził, że zostały rozpoczęte roboty rozbiórkowe wewnątrz obiektu, całość przygotowana do całkowitej rozbiórki obiektu.
Po dokonaniu w dniu 10 stycznia 2024 r. następnych oględzin, stwierdzono, że budynek nie został rozebrany; nie stwierdzono przystąpienia do prac rozbiórkowych elementów zewnętrznych (ścian, dachu).
W tych okolicznościach postanowieniem z dnia 11 stycznia 2024 r. (nr 2/2024) PINB nałożył na skarżącą grzywnę i wezwał do jej uiszczenia w terminie 14 dni od dnia niniejszego postanowienia.
W dniu 7 maja 2024 r., PINB wydał tytuł wykonawczy nr [...] stosowany w egzekucji należności pieniężnych.
W dniu 21 maja 2024 r., skarżąca złożyła zarzuty w sprawie egzekucji administracyjnej, tj. zarzut nieistnienia obowiązku w odniesieniu do tytułu wykonawczego nr [...]. Zarzut ten skarżąca wiąże z tym, że decyzja PINB z dnia 14 stycznia 2021 r., na podstawie której wydano postanowienie nr 2/2024 nakładające grzywnę, nie weszła do obrotu prawnego z uwagi na to, że zastosowano tzw. "żółtą zwrotkę", która nie zawiera elementów wymaganych dla poprawności doręczenia pisma w postępowaniu administracyjnym.
Nadto, skarżąca wniosła zarzut braku doręczenia upomnienia przed wystawieniem tytułu wykonawczego nr [...].
PINB postanowieniem nr 38/2024 z dnia 14 czerwca 2024 r., nie uwzględnił zgłoszonych zarzutów.
Powyższe postanowienie w drodze zażalenia zostało przez skarżącą zaskarżone.
Utrzymując w mocy postanowienie PINB z dnia 14 czerwca 2024 r., DWINB wskazał, że podstawowym celem postępowania egzekucyjnego w administracji jest doprowadzenie do wykonania nałożonego decyzją ostateczną obowiązku. Stosowane przez organ administracyjny na tę okoliczność środki egzekucyjne, przewidziane w ustawie z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 2023 r, poz. 2505; dalej u.p.e.a.), nie są zatem karą, lecz formą przymusu, ukierunkowaną na nakłonienie zobowiązanego, poprzez określoną dolegliwość, do pożądanego zachowania się. Tym niemniej, w przypadku podjęcia wobec zobowiązanego postępowania egzekucyjnego, stronie przysługują przewidziane ustawą środki zaskarżenia. Jednym z takich środków jest zarzut w sprawie egzekucji administracyjnej.
Podstawą zarzutów mogą być tylko przyczyny enumeratywnie wyszczególnione w art. 33 § 2 u.p.e.a. i to na zobowiązanym spoczywa konieczność wskazania podstawy prawnej zarzutu, gdyż organ nie jest uprawniony do działania z urzędu i zbadania zarzutu pod kątem spełnienia którejkolwiek z przesłanek wymienionych w art. 33 § 2 u.p.e.a.
Odnosząc się do treści zażalenia, DWINB wskazał, że zarzut podniesiony przez skarżącą wynika z przepisu art. 33 § 2 pkt 1 u.p.e.a., tj. zarzut nieistnienia obowiązku. Dotyczy on takiej sytuacji, gdy obowiązek podlegający egzekucji nigdy nie powstał, np. z mocy prawa, ale też nie wydano decyzji nakładającej obowiązek podlegający wykonaniu w drodze egzekucji, bądź też decyzja taka została wydana, ale ją uchylono lub stwierdzono jej nieważność czy wygaśnięcie. Niniejszy przepis znajduje swoje zastosowanie wówczas, gdy w dacie wszczęcia postępowania egzekucyjnego obowiązek nie istniał, tj. wbrew tytułowi wykonawczemu brak było spoczywającego na zobowiązanym obowiązku o określonej w tytule treści. Nadto w jego granicach, mieści się ewentualna weryfikacja wysokości odsetek za zwłokę, dochodzonych obok należności głównej.
Niniejszy zarzut skarżąca wiąże ze stosowaniem przez PINB, tzw. "żółtej zwrotki" podczas doręczania korespondencji w sprawie. Odnosząc się do tego DWINB wskazał, że przepisy prawa wymagają, aby doręczeń w sprawach urzędowych dokonywać na tzw. "białych zwrotkach", a to z uwagi na zawarte w niej informacje, tj. oznaczenie komu doręczono przesyłkę, oświadczenie o miejscu pozostawienia przesyłki, pouczeniu o terminach, a także wzmiankę o powodzie zwrotu przesyłki. Jednakże, zastosowanie przez organ tzw. "żółtej zwrotki" nie przesądza o wadliwości doręczenia.
Zdaniem DWINB, w świetle okoliczności sprawy, należy uznać niniejszy zarzut za chybiony. W tym kontekście wskazał, że postępowanie egzekucyjne toczy się w sprawie należności pieniężnej, tj. postanowienia PINB nr 2/2024 z dnia 11 stycznia 2024 r. Z kolei skarżąca podważa na obecnym etapie, decyzję administracyjną nr 5/2020 z dnia 14 stycznia 2021 r., która była podstawą do wydania innego tytułu wykonawczego, tj. nr [...]. Zatem organ może jedynie odnieść się do kwestii nieistnienia obowiązku wynikającego z postanowienia organu pierwszej instancji nr 2/2024 z dnia 11 stycznia 2024 r., w przedmiocie nałożenia grzywny. Ten zaś obowiązek zdaniem organu istnieje.
Odnosząc się zaś do zarzutu, z art. 33 § 2 ust. 4 u.p.e.a., tj. braku uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, jeżeli jest wymagane, DWINB wskazał, że o braku uprzedniego doręczenia upomnienia w przypadku egzekucji administracyjnej związanej z koniecznością wyegzekwowania grzywny w celu przymuszenia, nałożonej w postępowaniu egzekucyjnym obowiązków o charakterze niepieniężnym, stanowi wprost § 2 ust. 8 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 30 października 2014 r., w sprawie określenia należności pieniężnych, których egzekucja może być wszczęta bez uprzedniego doręczenia upomnienia (Dz.U. z 2023 r., poz. 1626). Taka sytuacja zachodzi w przedmiotowej sprawie, zatem egzekucja w niniejszym przypadku mogła być wszczęta bez uprzedniego doręczenia upomnienia.
Odnosząc się natomiast do wadliwie oznaczonego rozstrzygnięcia w kontekście brzmienia art. 34 § 2 u.p.e.a., który stanowi, że organ może oddalić zarzut, uznać w całości lub w części lub też stwierdzić niedopuszczalność zarzutu, DWINB wskazał, że stwierdzenie "nie uwzględnić", użyte w sentencji zaskarżonego postanowienia jest jasne i przejrzyste, a przede wszystkim nie budzi wątpliwości, że organ orzekł o oddaleniu zarzutów.
W kwestii zaś doręczenia zaskarżonego postanowienia pełnomocnikowi skarżącej, zamiast samej skarżącej, organ odwoławczy wyjaśnił, że zgodnie z art. 40 § 2 k.p.a. zdanie pierwsze jeżeli strona ustanowiła pełnomocnika, pisma doręcza się pełnomocnikowi. Pełnomocnictwo ustanowione przez skarżącą w dniu 17 maja 2024 r., udzielone r.pr. K. O., jest pełnomocnictwem ogólnym, rozciąga się na całe postępowanie oraz postępowanie wszczęte przez zgłoszone zarzuty. Nie ma więc tu znaczenia, że zarzuty zgłoszone w sprawie egzekucji administracyjnej zostały złożone i podpisane przez samą skarżącą. Bez względu bowiem na to czy postępowanie zostało zainicjowane przez stronę osobiście czy też jej pełnomocnika, obowiązuje w kwestii doręczeń reguła zawarta w art. 40 § 2 k.p.a., chyba że pełnomocnictwo zostało wcześniej odwołane, co w sprawie nie miało miejsca.
Nie godząc się z powyższym rozstrzygnięciem skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu złożyła D. K. wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz postanowienia organu I instancji, a nadto zasądzenie kosztów postępowania wg norm przepisanych.
Kwestionowanemu postanowieniu zarzuciła:
- bezpodstawne przyjęcie, że skarżąca, w "postępowaniu zarzutowym" (w trybie art. 33 i nast. u.p.e.a.), przed organami administracji, działała za pośrednictwem pełnomocnika;
- bezpodstawne przyjęcie, że PINB prawidłowo sformułował sentencję postanowienia nr 38/2024;
- bezpodstawne przyjęcie, że egzekwowany obowiązek, wskazany w tytule wykonawczym z dnia 7 maja 2024 r., nr [...], istnieje;
- bezpodstawne przyjęcie, że wierzyciel poprawnie zastosował przepisy dotyczące doręczenia zobowiązanemu (skarżącej), upomnienia.
W uzasadnieniu skarżąca wskazała, że w dniu 22 maja 2024 r. złożyła zarzuty w sprawie egzekucji administracyjnej. Zarzuty podpisała osobiście, nie wskazując, że w tej sprawie ustanowiła pełnomocnika. Tymczasem postanowienie PINB z dnia 14 czerwca 2024, nr 38/2024, doręczone zostało na adres pełnomocnika skarżącej, który działał, w jej imieniu, w innej sprawie, tj. w sprawie zażalenia na postanowienie o nałożeniu grzywny. Zażalenie na to postanowienie skarżąca również złożyła osobiście. Także organ II instancji doręczył, wydane przez siebie postanowienie z dnia 19 września 2024 r. na adres pełnomocnika skarżącej, który działał, w jej imieniu, w innej sprawie. Zdaniem skarżącej twierdzenie organu jakoby pełnomocnictwo złożone w jednej, konkretnej sprawie, ulegało rozciągnięciu na inne sprawy tego samego podmiotu (osoby), jest całkowicie błędne i nie znajduje oparcia w obowiązujących przepisach. Wprawdzie Skarżąca uzyskała informację o stanowisku organów administracji, jednak nie ma wątpliwości, że przepisy o sposobie doręczenia pism w toku postępowania zostały, w tym wypadku, złamane.
Dalej skarżąca wskazała, że zgodnie z art. 34 § 2 u.p.e.a. wierzyciel może zarzut oddalić bądź uznać. Jest to dyspozycja wyjątkowo jasna i nie pozostawiająca wątpliwości co do sposobu reakcji organu administracji na zarzuty zobowiązanego. Tymczasem PINB w sentencji zaskarżonego postanowienia stwierdza: "postanawiam nie uwzględnić zarzutów (...)". Tym samym zdaniem strony, organ stoi na stanowisku, że skarżąca powinna we własnym zakresie wyinterpretować jakie stanowisko zajął w jej sprawie wierzyciel. Jest to oczywiste złamanie zasady zaufania obywatela do organów administracji. Wobec tego, z punktu widzenia procesowego, należy przyjąć, że organ I instancji, nie podjął merytorycznego rozstrzygnięcia w sprawie.
Dalej skarżąca podniosła, że decyzja administracyjna z dnia 14 stycznia 2021 nr 5/2020, na podstawie której wydano postanowienie nr 2/2024 z dnia 11 stycznia 2024, nakładające grzywnę, nie weszła do obrotu prawnego. W niniejszym przypadku potwierdzenie doręczenia przedmiotowej decyzji odnotowane jest bowiem na zwrotnym potwierdzeniu odbioru, niespełniającym wymogów przewidzianych prawem. Zastosowano tzw. "żółtą zwrotkę", która nie zawiera stosownych elementów, wymaganych dla poprawności doręczenia pisma w postępowaniu administracyjnym. Zdaniem strony należało użyć zwrotnego potwierdzenia odbioru dedykowanego dla pism doręczanych w trybie k.p.a. Utrwalone orzecznictwo sądów administracyjnych wyraźnie wskazuje, że doręczenia pism, dokonywane na tzw. żółtych zwrotkach, nie mogą być traktowane jako doręczenia w trybie przepisów k.p.a. Należy przy tym wskazać, że na zwrotnym potwierdzeniu odbioru nie widnieje podpis adresata decyzji, lecz innej osoby - bez adnotacji czy jest ona tzw. "dorosłym domownikiem". Nie ma również adnotacji o zobowiązaniu się tej osoby do doręczenia korespondencji adresatowi, co jest wymogiem koniecznym w tym trybie doręczenia. Zatem należy stwierdzić, że decyzja administracyjna nr 5/2020 nie została adresatowi doręczona, więc nie weszła do obrotu prawnego. Konsekwencją tego stanu rzeczy jest bezwzględna wadliwość dalszego postępowania prowadzonego w oparciu o tę decyzję. W szczególności nie może być mowy o istnieniu obowiązku, nałożonego na skarżącą, nieistniejącym w obrocie, aktem prawnym.
Odnośnie zaś zarzutu braku doręczenia upomnienia, skarżąca wskazała, że organ nie prezentuje spójnego stanowiska. Z jednej strony podnosi bowiem, że upomnienie skarżącej doręczył, powołując się na upomnienie w zakresie obowiązku o charakterze niepieniężnym, z dnia 19 września 2022, i upomnienie to przywołuje w tytule wykonawczym dotyczącym egzekucji obowiązku o charakterze pieniężnym (tyt. wyk. Nr [...] z dnia 7 maja 2024), przy czym w części "D" druku tytułu wykonawczego, w poz. 5 wskazano datę wydania orzeczenia: 11 stycznia 2024 r. Natomiast w poz. 11 (data doręczenia upomnienia) wskazano datę 7 października 2022 r., a więc wcześniejszą niż data wydania orzeczenia, co jest nielogiczne.
Z drugiej strony DWINB podnosi, że przepisy nie przewidują obowiązku doręczenia upomnienia skarżącej, przynajmniej w trybie egzekucji obowiązku o charakterze pieniężnym. Skarżąca zwraca uwagę, że druk tytułu wykonawczego, stosowany w egzekucji obowiązków o charakterze pieniężnym, zawiera odpowiednie pole do wpisania adnotacji o braku obowiązku doręczenia upomnienia (część D. 11.1). Jednak wierzyciel pozostawił to pole niewypełnione. Nie wiadomo zatem jakie jest ostateczne stanowisko strony przeciwnej w tej kwestii.
W odpowiedzi na skargę DWINB wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył co następuje:
Na wstępie należy zaznaczyć, że ze względu na przedmiot skargi, sprawa została rozpoznana przez Sąd w trybie uproszczonym, na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów – zgodnie z art. 119 pkt 3 i art. 120 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935, dalej: p.p.s.a.). Stosownie do brzmienia art. 119 pkt 3 p.p.s.a. sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę, co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym.
Dalej, trzeba zauważyć, że w przepisie art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2024, poz. 1267) ustawodawca zastrzegł, że sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m.in. poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem (jeżeli ustawy nie stanowią inaczej), formułując w ten sposób generalne kryterium wiążące sądy administracyjne w pełnym zakresie ich kognicji. Jednoznaczność tej zasady sprawia, że wojewódzki sąd administracyjny w toku podjętych czynności rozpoznawczych dokonuje oceny co do zgodności kontrolowanej decyzji, postanowienia (innego aktu lub czynności) z przepisami prawa materialnego, które mają zastosowanie w sprawie oraz z przepisami prawa procesowego, regulującymi tryb ich wydania lub podjęcia. Wiążące są przy tym przepisy obowiązujące w dacie wydania zaskarżonego aktu. Jego uchylenie albo stwierdzenie nieważności następuje tylko w przypadku istnienia istotnych wad w postępowaniu lub naruszenia przepisów prawa materialnego, mających istotny wpływ na wynik sprawy.
Mając na względzie wskazane kryterium legalności, Wojewódzki Sąd Administracyjny, po poddaniu ocenie ustalonych w sprawie okoliczności faktycznych i istniejących wówczas okoliczności prawnych, nie znalazł podstaw dla stwierdzenia naruszenia prawa w rozpoznawanej sprawie.
Kontroli tut. Sądu podlegało postanowienie DWINB z dnia 19 września 2024 r. (nr 999/2024) utrzymujące w mocy postanowienie PINB nr 38/2024 z dnia 14 czerwca 2024 r., w przedmiocie nieuwzględnienia zarzutów zgłoszonych w sprawie prowadzonego postępowania egzekucyjnego, dotyczącego rozbiórki obiektu budowlanego - [...].
Na wstępie, dla porządku należy zauważyć, że zarzut w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego jest podstawowym środkiem służącym ochronie interesów zobowiązanego w postępowaniu egzekucyjnym. Zarzut, zgodnie z art. 27 § 1 pkt 9 u.p.e.a., zobowiązany może zgłosić do organu egzekucyjnego w terminie 7 dni od daty doręczenia mu odpisu tytułu wykonawczego. Przesłanki, które stanowią podstawę wniesienia zarzutu enumeratywnie wymienia art. 33 u.p.e.a., zaś procedurę postępowania przy rozpatrywaniu zgłoszonego zarzutu regulują przepisy art. 34 u.p.e.a.
Stosownie do art. 33 § 2 u.p.e.a., podstawą zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej może być:
1) nieistnienie obowiązku;
2) określenie obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z:
a) orzeczenia, o którym mowa w art. 3 i art. 4,
b) dokumentu, o którym mowa w art. 3a § 1,
c) przepisu prawa, jeżeli obowiązek wynika bezpośrednio z tego przepisu;
3) błąd co do zobowiązanego;
4) brak uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, jeżeli jest wymagane;
5) wygaśnięcie obowiązku w całości albo w części;
6) brak wymagalności obowiązku w przypadku:
a) odroczenia terminu wykonania obowiązku,
b) rozłożenia na raty spłaty należności pieniężnej,
c) wystąpienia innej przyczyny niż określona w lit. a i b.
Podstawą zarzutu w sprawie prowadzonego postępowania egzekucyjnego mogą być zatem wyłącznie konkretne zdarzenia i okoliczności wymienione w tym przepisie, a nie jakiekolwiek niezadowolenie zobowiązanego z poddania go egzekucji administracyjnej (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z 18 stycznia 2012 r., II FSK 1244/10; z 18 sierpnia 2015 r., II FSK 1688/13; z 18 listopada 2015 r., II FSK 2594/13; CBOSA). Nadto, w postępowaniu wywołanym wniesieniem zarzutów, przedmiotem rozpoznania jest wyłącznie treść tych zarzutów, przy czym zobowiązany może wnieść zarzuty tylko z przyczyn enumeratywnie wymienionych w art. 33 § 2 u.p.e.a. Wskazanie innych przyczyn nie uprawnia ani organu egzekucyjnego ani sądu administracyjnego do ich rozpatrzenia. Zgodnie bowiem z art. 33 § 4 u.p.e.a. zarzut w sprawie egzekucji administracyjnej określa istotę i zakres żądania oraz dowody uzasadniające to żądanie. Ustalenia faktyczne organu mogą zatem dotyczyć jedynie podstaw zgłoszonych zarzutów, a nie kwestii związanych z oceną prawną zasadności lub prawidłowości obowiązku określonego w tytule wykonawczym.
Tymczasem w realiach badanej sprawy, skarżąca podniosła zarzut nieistnienia obowiązku w odniesieniu – jak wskazała - do tytułu wykonawczego nr [...], a zarzut ten uzasadniła tym, że nie weszła do obrotu prawnego decyzja administracyjna, na podstawie, której wydano postanowienie nakładające grzywnę w celu przymuszenia, które to postanowienie stanowiło podstawę do wystawienia powołanego tytułu wykonawczego. W ocenie Sądu zasadnie tak sformułowany zarzut nie mógł zostać uwzględniony, gdyż dotyczył on de facto pierwotnego obowiązku niepieniężnego, tj. rozbiórki obiektu budowlanego, gdy tymczasem przywołany tytuł wykonawczy dotyczy obowiązku pieniężnego jakim jest grzywna w celu przymuszenia. Leżące zaś u podstaw jego wydania postanowienie konkretyzuje środek egzekucyjny, kreując dodatkowy, wtórny i wykonawczy względem zasadniczego (pierwotnego) obowiązku niepieniężnego, obowiązek o charakterze pieniężnym. Obowiązek uiszczenia grzywny w celu przymuszenia ma zatem co prawda charakter wtórny i akcesoryjny (zależny) względem obowiązku niepieniężnego, którego niewykonanie stanowi podstawę do zastosowania powyższego środka egzekucyjnego, jednakże wskazać również trzeba, że nałożone w drodze postanowienia organu egzekucyjnego grzywny w celu przymuszenia, nieuiszczone w terminie, podlegają ściągnięciu w trybie egzekucji należności pieniężnych, określonym w ustawie o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (art. 124 § 1 u.p.e.a.), co należy interpretować w ten sposób, że w zakresie przymusowego wykonania obowiązku uiszczenia egzekucyjnych grzywien przymuszających toczy się odrębna egzekucja. W tym więc sensie formalno-procesowym sprawa egzekucji administracyjnej tego rodzaju grzywien ma charakter odrębny. W konsekwencji wierzyciel zależnego obowiązku pieniężnego wynikającego z postanowienia o nałożeniu grzywny wystawia odrębny tytuł wykonawczy. Jakkolwiek ogólna treść art. 122 § 3 u.p.e.a. może sugerować, że przedmiotem zarzutów lub zażalenia na postanowienie w sprawie rozpoznania zarzutów powinna być sprawa egzekucji bazowego obowiązku niepieniężnego, to jednak taka interpretacja byłaby błędna. Jak bowiem zauważył Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 5 września 2023 r. niezależnie od możliwości wniesienia zażalenia na postanowienie o nałożeniu grzywny zobowiązany jest także uprawniony do wniesienia zarzutów, w granicach czasowych wyznaczonych w ustawie, a określone przez ustawodawcę terminy dotyczą zarówno pierwotnego (bazowego) obowiązku niepieniężnego, jak i wtórnego obowiązku pieniężnego wynikającego z ostatecznego postanowienia o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia do wykonania obowiązku niepieniężnego (por., sygn. akt II GSK 1619/22, CBOSA).
Stąd należy zauważyć, że w realiach badanej sprawy zgłoszony zarzut nieistnienia obowiązku w związku z podnoszoną przez stronę okolicznością braku wejścia do obrotu prawnego decyzji z dnia 14 stycznia 2021 r., nie mógł zostać uwzględniony na etapie egzekucji grzywny w celu przymuszenia. Nadto, zakwestionowanie w drodze zarzutów egzekucyjnych z dnia 21 maja 2024 r. pierwotnego obowiązku niepieniężnego dopiero na etapie doręczenia tytułu wykonawczego dotyczącego wtórnego obowiązku pieniężnego wynikającego z ostatecznego postanowienia w przedmiocie nałożenia grzywny przymuszającej do wykonania obowiązku pierwotnego jest również bezskuteczne ze względu na upływ 7-dniowego terminu do wniesienia zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej dotyczącej obowiązku niepieniężnego.
Odnosząc się z kolei do zarzutu braku doręczenia upomnienia przed wystawieniem tytułu nr [...] r., należy zauważyć, że zgodnie z § 2 pkt 8 rozporządzeniem Ministra Finansów z dnia 30 października 2014 r. w sprawie określenia należności pieniężnych, których egzekucja może być wszczęta bez uprzedniego doręczenia upomnienia (Dz. U. z 2023 r., poz. 1626), egzekucja administracyjna może być wszczęta bez uprzedniego doręczenia upomnienia w przypadku gdy dotyczy grzywien w celu przymuszenia nakładanych w postępowaniu egzekucyjnym obowiązków o charakterze niepieniężnym. Stąd brak wystosowania do skarżącej niniejszego upomnienia przed wydaniem wskazanego tytułu, nie stanowi naruszenia prawa.
Wobec zatem przywołanych okoliczności zasadnie uznały organy, że brak jest podstaw do uznania sformułowanych zarzutów. Oczywiście, zgodnie z literalnym brzmieniem art. 34 § 2 pkt 1 u.p.e.a, rzeczą PINB było w takiej sprawie wydanie postanowienia o oddaleniu zarzutów egzekucyjnych, a nie o ich nie uwzględnieniu, jednakże uchybienie to, w ocenie Sądu nie stanowi uchybienia, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a tylko takie naruszenie uprawnia Sąd do uchylenia zaskarżonego aktu. Nawet bowiem błędnie sformułowane rozstrzygnięcie przez PINB nie pozostawia wątpliwości co do jego treści i oceny zgłoszonych zarzutów.
Odnosząc się z kolei do zarzutu skargi kwestionującego prawidłowość przyjęcia, iż skarżąca działa przez pełnomocnika, trzeba zauważyć, że zarówno postanowienie PINB jak i DWINB zostały doręczone pełnomocnikowi skarżącej, a zarzuty skarżąca wniosła osobiście. Niemniej nie można tracić z pola widzenia, że w dniu 17 maja 2024 r. skarżąca udzieliła r.pr. K. O. pełnomocnictwa obejmującego umocowanie do reprezentowania m.in. przed organami egzekucyjnymi i wobec takiego brzmienia organy uprawione były do doręczenia pełnomocnikowi wydanych w dniu 14 czerwca 2024 r. i w dniu 19 września 2024 r. postanowień. Skoro bowiem skarżąca ustanowiła w postępowaniu egzekucyjnym pełnomocnika, to na podstawie art. 40 § 2 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a., organy miały obowiązek doręczyć wydane postanowienia pełnomocnikowi. Od chwili bowiem ustanowienia pełnomocnika strona działa za jego pośrednictwem i wszelkie pisma doręcza się pełnomocnikowi, a nie stronie (por. wyrok NSA z dnia 30 lipca 2008 r., sygn. akt I OSK 1199/07, LEX nr 513142; wyrok NSA z dnia 11 września 2007 r., sygn. akt II FSK 991/06, LEX nr 440657; wyrok NSA z dnia 11 września 2007, sygn. akt II FSK 990/06, LEX nr 440661; wyrok NSA z 26 maja 2022 r., sygn. akt II OSK 1178/19, LEX nr 3368686).
Konkludując, uznać należy, iż w rozpoznawanej sprawie nie doszło do naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, czy też innego naruszenia przepisów postępowania mogącego mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a tylko takie uchybienia uprawniają sąd administracyjny do wyeliminowania z obrotu prawnego wadliwego aktu administracyjnego.
W tej sytuacji, kierując się dyspozycją z art. 151 p.p.s.a., Sąd oddalił skargę w całości.