Orzeczenie · 2025-12-02

II SA/WR 771/25

Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Miejsce
Wrocław
Data
2025-12-02
NSAnieruchomościWysokawsa
planowanie przestrzenneprawo własnościuchwała rady gminypozwolenie na budowęnaruszenie prawawładztwo planistycznesąd administracyjnynieruchomościzagospodarowanie przestrzenne

Spółki F. sp. z o.o. wniosły skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu na uchwałę Rady Miejskiej w K. z dnia [...] lipca 2003 r. w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego wsi M. w części dotyczącej § 6 ust. 4 pkt 1 lit. d) zdanie 2 oraz § 6 ust. 6 pkt 1 lit. b) zdanie 2 uchwały, w odniesieniu do konkretnych działek. Skarżące zarzuciły istotne naruszenie przepisów ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, w tym art. 1, 6, 28 ust. 1, 3 ust. 1, 4 ust. 1, 6 ust. 1 i 2, a także art. 1 ust. 2 i 3 w zw. z art. 28 ust. 1 u.p.z.p., art. 6 u.p.b., art. 31 ust. 3 i art. 64 ust. 3 Konstytucji RP. Głównym zarzutem było ustanowienie obowiązku uzyskania na etapie pozwolenia na budowę postanowienia PPIS, który nie miał umocowania w przepisach prawa, był niewykonalny i uniemożliwiał zabudowę działek, stanowiąc nadmierną ingerencję w prawo własności. Sąd, rozpoznając skargę na podstawie art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym (w brzmieniu obowiązującym w dacie podjęcia uchwały), uznał ją za zasadną. Stwierdzono, że skarżącym przysługuje interes prawny wynikający z prawa własności. Sąd podkreślił, że ustalenia planu miejscowego nie mogą wykraczać poza upoważnienie ustawowe ani powtarzać kwestii uregulowanych w aktach wyższego rzędu. Nałożenie obowiązku uzgodnień z organem inspekcji sanitarnej, nieprzewidzianego w ustawach, stanowiło istotne naruszenie zasad sporządzania planu miejscowego i przekroczenie władztwa planistycznego. W konsekwencji, Sąd stwierdził nieważność zaskarżonych części uchwały w całości.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Naruszenie prawa przez akty prawa miejscowego, przekroczenie kompetencji organów samorządowych, ograniczenie prawa własności przez planowanie przestrzenne, dopuszczalność skargi na uchwałę rady gminy.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji nałożenia nieuzasadnionego obowiązku w planie miejscowym; wymaga wykazania naruszenia interesu prawnego.

Zagadnienia prawne (2)

Czy nałożenie w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego obowiązku uzyskania na etapie pozwolenia na budowę postanowienia organu inspekcji sanitarnej, które nie ma umocowania w przepisach prawa, stanowi istotne naruszenie prawa i uzasadnia stwierdzenie nieważności uchwały?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, nałożenie takiego obowiązku stanowi istotne naruszenie zasad sporządzania planu miejscowego, przekroczenie władztwa planistycznego i nadmierną ingerencję w prawo własności, co uzasadnia stwierdzenie nieważności uchwały w zaskarżonej części.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że rada gminy nie ma kompetencji do nakładania w planie miejscowym obowiązków uzgodnieniowych z organami inspekcji sanitarnej, które nie są przewidziane w ustawach. Taki zapis jest sprzeczny z prawem, stanowi nadużycie władztwa planistycznego i ogranicza prawo własności w sposób nieproporcjonalny.

Czy uchwała rady gminy w przedmiocie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, która narusza prawo własności poprzez nałożenie nieprzewidzianych prawem obowiązków, może być zaskarżona do sądu administracyjnego na podstawie art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, jeśli uchwała narusza interes prawny lub uprawnienie strony, a w szczególności prawo własności, może być zaskarżona do sądu administracyjnego, pod warunkiem spełnienia przesłanek formalnych, w tym bezskutecznego wezwania do usunięcia naruszenia prawa.

Uzasadnienie

Sąd stwierdził, że skarżące spółki wykazały swój interes prawny wynikający z prawa własności, a uchwała naruszała ich uprawnienia poprzez nałożenie nieuzasadnionych ograniczeń. Spełnione zostały również przesłanki formalne dopuszczalności skargi, w tym wezwanie do usunięcia naruszenia prawa.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Stwierdzono nieważność
Stwierdzono nieważność § 6 ust. 4 pkt 1 lit. d zdanie drugie oraz § 6 ust. 6 pkt 1 lit. b zdanie drugie zaskarżonej uchwały w odniesieniu do wskazanych działek.

Przepisy (15)

Główne

u.s.g. art. 101 § 1

Ustawa o samorządzie gminnym

Warunek dopuszczalności skargi na uchwałę organu gminy; wymaga wykazania naruszenia interesu prawnego lub uprawnienia oraz bezskutecznego wezwania do usunięcia naruszenia prawa (w brzmieniu obowiązującym przed nowelizacją z 2017 r.).

Pomocnicze

u.p.z.p. art. 1

Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

Ogólne zasady planowania przestrzennego, które nie mogą być naruszane przez akty prawa miejscowego.

u.p.z.p. art. 3 § 1

Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

Prawo do zagospodarowania terenu, do którego ma się tytuł prawny, oraz ochrona interesu prawnego.

u.p.z.p. art. 6

Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

Zasady sporządzania planu miejscowego, w tym zasada proporcjonalności i zakaz nadmiernej ingerencji w prawo własności.

u.p.z.p. art. 28 § 1

Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

Ustalenia planu miejscowego kształtują sposób wykonywania prawa własności nieruchomości.

u.p.z.p. art. 33

Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

Ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego kształtują sposób wykonywania prawa własności nieruchomości.

p.p.s.a. art. 3 § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Zakres kognicji sądów administracyjnych - kontrola działalności administracji publicznej.

p.p.s.a. art. 3 § 2

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Kontrola sądów administracyjnych obejmuje skargi na akty prawa miejscowego.

p.p.s.a. art. 147 § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Skutki uwzględnienia skargi na akt prawa miejscowego - stwierdzenie nieważności w całości lub w części.

k.c. art. 140

Kodeks cywilny

Treść i granice prawa własności.

Konstytucja RP art. 64 § 3

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Ograniczenie prawa własności dopuszczalne tylko w drodze ustawy i w zakresie, w jakim nie narusza ono istoty prawa własności.

u.z.p. art. 7

Ustawa o zagospodarowaniu przestrzennym

Miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego jako przepis gminny.

u.z.p. art. 3

Ustawa o zagospodarowaniu przestrzennym

Zakres uprawnień związanych z zagospodarowaniem terenu.

u.z.p. art. 33

Ustawa o zagospodarowaniu przestrzennym

Kształtowanie sposobu wykonywania prawa własności przez ustalenia planu.

u.s.g. art. 94 § 1

Ustawa o samorządzie gminnym

Nieważność uchwały organu gminy może być stwierdzona niezależnie od upływu czasu.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Nałożenie w planie miejscowym obowiązku uzyskania postanowienia PPIS na etapie pozwolenia na budowę, które nie ma umocowania w przepisach prawa. • Obowiązek ten jest niewykonalny i uniemożliwia uzyskanie pozwolenia na budowę. • Nadmierna ingerencja ustaleń MPZP w prawo własności. • Przekroczenie władztwa planistycznego przez radę gminy.

Godne uwagi sformułowania

nadmierna ingerencja ustaleń MPZP w prawo własności • przekroczenie władztwa planistycznego • obowiązek uzgodnieniowy nie ma umocowania w przepisie prawa rangi ustawowej ani wykonawczej • spełnienie wskazanego obowiązku jest niemożliwe • nie można przyznać radzie gminy kompetencji do nakładania w planie miejscowym obowiązków uzgodnieniowych z organem inspekcji sanitarnej, nieprzewidzianych w ustawach

Skład orzekający

Wojciech Śnieżyński

przewodniczący-sprawozdawca

Olga Białek

członek

Halina Filipowicz-Kremis

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Naruszenie prawa przez akty prawa miejscowego, przekroczenie kompetencji organów samorządowych, ograniczenie prawa własności przez planowanie przestrzenne, dopuszczalność skargi na uchwałę rady gminy."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji nałożenia nieuzasadnionego obowiązku w planie miejscowym; wymaga wykazania naruszenia interesu prawnego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa pokazuje, jak wadliwe zapisy w planach miejscowych mogą blokować rozwój nieruchomości i naruszać prawo własności, co jest istotne dla właścicieli i inwestorów. Pokazuje też rolę sądów administracyjnych w kontroli takich aktów.

Plan miejscowy zablokował budowę? Sąd administracyjny unieważnił wadliwy zapis.

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane przepisy
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst