II SA/Wr 756/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSpółki D. sp. z o.o. i K. S.A. wniosły skargi na postanowienie Wojewody Dolnośląskiego z dnia 27 października 2023 r., które stwierdziło niedopuszczalność ich odwołań od decyzji Prezydenta Miasta J. z dnia 22 lutego 2023 r. udzielającej pozwolenia na budowę lodowiska i hali sportowej. Wojewoda uzasadnił swoje postanowienie tym, że wszystkie strony postępowania zrzekły się prawa do odwołania, co spowodowało, że decyzja organu pierwszej instancji stała się ostateczna w dniu 1 marca 2023 r., a tym samym wniesione później odwołania były niedopuszczalne. Skarżące spółki zarzuciły organowi odwoławczemu naruszenie przepisów postępowania, w tym art. 134 k.p.a., twierdząc, że zostały błędnie pozbawione przymiotu strony i że decyzja organu pierwszej instancji nie uzyskała przymiotu ostateczności. Kwestionowały również prawidłowość postępowania dowodowego i zasadę dwuinstancyjności. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu oddalił skargi. Sąd uznał, że organ odwoławczy prawidłowo zastosował art. 134 k.p.a., stwierdzając niedopuszczalność odwołania. Podkreślono, że decyzja organu pierwszej instancji stała się ostateczna i prawomocna w dniu 1 marca 2023 r. na mocy art. 127a § 2 k.p.a. po skutecznym zrzeczeniu się prawa do odwołania przez jedyną stronę postępowania – inwestora (Miasto J.). Sąd zaznaczył, że badanie legitymacji podmiotów ubiegających się o status strony w sytuacji, gdy decyzja stała się ostateczna, nie powinno mieć miejsca, a wszelkie wątpliwości co do statusu strony powinny być dochodzone w trybach nadzwyczajnych. Kontrola sądowa w niniejszej sprawie ograniczała się do formalnoprawnych podstaw wydania postanowienia o niedopuszczalności odwołania, a nie do merytorycznej oceny decyzji organu pierwszej instancji.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaPotwierdzenie zasady, że decyzja administracyjna staje się ostateczna i prawomocna po skutecznym zrzeczeniu się prawa do odwołania przez wszystkie strony, co skutkuje niedopuszczalnością późniejszego odwołania, nawet jeśli podmioty kwestionują swój status strony. Podkreślenie ograniczonej kognicji sądu w postępowaniu ze skargi na postanowienie o niedopuszczalności odwołania oraz wskazanie na tryby nadzwyczajne jako drogę do kwestionowania statusu strony.
Dotyczy sytuacji, gdy tylko jeden podmiot jest stroną postępowania i zrzeka się prawa do odwołania. Interpretacja może być odmienna, gdy istnieje spór co do kręgu stron od samego początku postępowania.
Zagadnienia prawne (3)
Czy odwołanie od decyzji organu pierwszej instancji jest dopuszczalne, jeśli wszystkie strony postępowania zrzekły się prawa do odwołania, a decyzja stała się ostateczna?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, odwołanie jest niedopuszczalne, jeśli decyzja stała się ostateczna w wyniku skutecznego zrzeczenia się prawa do odwołania przez wszystkie strony postępowania.
Uzasadnienie
Zgodnie z art. 127a § 2 k.p.a., zrzeczenie się prawa do odwołania przez wszystkie strony powoduje, że decyzja staje się ostateczna i prawomocna. Od takiej decyzji nie przysługuje już odwołanie, a wniesienie go skutkuje stwierdzeniem niedopuszczalności na podstawie art. 134 k.p.a.
Czy organ odwoławczy powinien badać legitymację procesową podmiotów, które zgłosiły się jako strony, jeśli decyzja organu pierwszej instancji stała się ostateczna?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, organ odwoławczy nie powinien badać legitymacji procesowej podmiotów, które zgłosiły się jako strony, jeśli decyzja stała się ostateczna w wyniku zrzeczenia się prawa do odwołania przez jedyną stronę postępowania. W takich przypadkach, wątpliwości co do statusu strony powinny być dochodzone w trybach nadzwyczajnych.
Uzasadnienie
Badanie legitymacji procesowej w sytuacji, gdy decyzja stała się ostateczna, mogłoby zaburzyć pewność obrotu prawnego i doprowadzić do 'cofnięcia' skutku ostateczności. Podmioty, które twierdzą, że są stronami, powinny dochodzić swoich praw w drodze postępowania o wznowienie postępowania.
Czy sąd administracyjny w postępowaniu ze skargi na postanowienie o niedopuszczalności odwołania powinien badać merytoryczną zasadność decyzji organu pierwszej instancji?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, sąd administracyjny w postępowaniu ze skargi na postanowienie o niedopuszczalności odwołania bada jedynie formalnoprawne podstawy wydania tego postanowienia, a nie merytoryczną zasadność decyzji organu pierwszej instancji.
Uzasadnienie
Granice postępowania sądowoadministracyjnego w niniejszej sprawie wyznacza przedmiot zaskarżenia, którym jest postanowienie o stwierdzeniu niedopuszczalności odwołania. Kontrola sądowa dotyczy więc wyłącznie formalnych aspektów wydania tego postanowienia.
Przepisy (17)
Główne
k.p.a. art. 127a § § 2
Kodeks postępowania administracyjnego
Zrzeczenie się prawa do odwołania przez wszystkie strony postępowania powoduje, że decyzja staje się ostateczna i prawomocna.
k.p.a. art. 134
Kodeks postępowania administracyjnego
Organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania.
p.p.s.a. art. 151
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
W przypadku braku przesłanek do uwzględnienia skargi, sąd oddala skargę.
Pomocnicze
k.p.a. art. 16 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Decyzje ostateczne to decyzje, od których nie służy odwołanie lub wniosek o ponowne rozpatrzenie.
k.p.a. art. 16 § § 3
Kodeks postępowania administracyjnego
Decyzje prawomocne to decyzje ostateczne, których nie można zaskarżyć do sądu administracyjnego.
k.p.a. art. 145 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Podstawa do wznowienia postępowania administracyjnego.
Pr. bud. art. 28 § ust. 2
Prawo budowlane
Dotyczy stron postępowania w sprawie pozwolenia na budowę.
k.c. art. 140
Kodeks cywilny
Prawo własności.
k.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 8
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 77 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 78
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 80
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 107 § § 3
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 140
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 144
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 15
Kodeks postępowania administracyjnego
Argumenty
Skuteczne argumenty
Decyzja organu pierwszej instancji stała się ostateczna i prawomocna w dniu 1 marca 2023 r. po skutecznym zrzeczeniu się prawa do odwołania przez jedyną stronę postępowania (inwestora). • Wniesione odwołania od decyzji ostatecznej są niedopuszczalne na podstawie art. 134 k.p.a. • Sąd administracyjny w niniejszej sprawie bada jedynie formalnoprawne podstawy wydania postanowienia o niedopuszczalności odwołania.
Odrzucone argumenty
Organ pierwszej instancji przedwcześnie odmówił skarżącej spółce przymiotu strony. • Nie nastąpiło skuteczne pod względem prawnym uzyskanie przymiotu ostateczności zaskarżonej decyzji. • Organ odwoławczy nie przeprowadził wyczerpującego postępowania dowodowego. • Organ odwoławczy nie zrealizował zasady dwuinstancyjności postępowania. • Organ pierwszej instancji, będąc organem wykonawczym inwestora (Miasta J.), arbitralnie uznał, że tylko gmina jest stroną postępowania.
Godne uwagi sformułowania
organ odwoławczy trafnie zatem stwierdził niedopuszczalność odwołania skarżących na podstawie art. 134 k.p.a., ustaliwszy, że jest ono wniesione od decyzji mającej przymiot ostateczności. • badanie tego, czy podmiotowi przysługiwałby ewentualnie przymiot strony w postępowaniu zakończonym ostateczną decyzją, i czy wobec tego jest on 'równolegle' (z innymi podmiotami) uprawniony do wniesienia odwołania, nie powinno mieć zasadniczo miejsca, zwłaszcza, że w istocie w ten sposób wtórnie mogłoby dochodzić do zaburzenia pewności obrotu prawnego • Sąd podkreśla, że zgłoszenie się potencjalnych stron w toku postępowania nie powoduje, iż uzyskują one z tą chwilą żądany przez siebie status. • droga do ewentualnego podważenia prawidłowości działań organów w niniejszej sprawie, w szczególności zaś statusu stron postępowania, wiedzie jedynie przez administracyjne tryby nadzwyczajne.
Skład orzekający
Dominik Dymitruk
sprawozdawca
Halina Filipowicz-Kremis
przewodniczący
Olga Białek
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Potwierdzenie zasady, że decyzja administracyjna staje się ostateczna i prawomocna po skutecznym zrzeczeniu się prawa do odwołania przez wszystkie strony, co skutkuje niedopuszczalnością późniejszego odwołania, nawet jeśli podmioty kwestionują swój status strony. Podkreślenie ograniczonej kognicji sądu w postępowaniu ze skargi na postanowienie o niedopuszczalności odwołania oraz wskazanie na tryby nadzwyczajne jako drogę do kwestionowania statusu strony."
Ograniczenia: Dotyczy sytuacji, gdy tylko jeden podmiot jest stroną postępowania i zrzeka się prawa do odwołania. Interpretacja może być odmienna, gdy istnieje spór co do kręgu stron od samego początku postępowania.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje, jak ważne jest precyzyjne przestrzeganie procedur administracyjnych i jak skutki zrzeczenia się prawa do odwołania mogą zamykać drogę do dalszego zaskarżenia, nawet jeśli pojawiają się wątpliwości co do statusu strony.
“Zrzekłeś się prawa do odwołania? Decyzja stała się ostateczna – nawet jeśli uważasz, że Cię to nie dotyczy.”
Sektor
budownictwo
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.