II SA/Wr 755/01

Wojewódzki Sąd Administracyjny we WrocławiuWrocław2004-02-25
NSAAdministracyjneŚredniawsa
niepełnosprawnośćorzecznictwopostępowanie administracyjneprawo procesowezasada dwuinstancyjnościuchylenie postanowieniaprawo rehabilitacyjne

Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił postanowienie Wojewódzkiego Zespołu ds. Orzekania o Stopniu Niepełnosprawności o pozostawieniu sprawy bez rozpoznania, uznając je za wydane z naruszeniem prawa.

Skarżący A. K. wniósł skargę na postanowienie Wojewódzkiego Zespołu ds. Orzekania o Stopniu Niepełnosprawności, które pozostawiło jego odwołanie bez rozpoznania z powodu niestawiennictwa na posiedzeniu. Zespół argumentował, że zawiadomienie zostało wysłane prawidłowo, a skarżący nie podjął przesyłki. WSA uchylił to postanowienie, uznając, że organ odwoławczy nie mógł pozostawić sprawy bez rozpoznania, a powinien merytorycznie ją rozpatrzyć zgodnie z art. 138 K.p.a., co wynika z zasady dwuinstancyjności postępowania.

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu rozpoznał skargę A. K. na postanowienie Wojewódzkiego Zespołu ds. Orzekania o Stopniu Niepełnosprawności, które pozostawiło sprawę bez rozpoznania. Organ odwoławczy uzasadniał swoje działanie niestawiennictwem strony na posiedzeniu, mimo prawidłowego wysłania zawiadomienia i awizowania przesyłki. Skarżący twierdził, że nie mógł odebrać przesyłki z powodu pobytu w szpitalu i problemów z pocztą. Sąd uznał skargę za uzasadnioną, stwierdzając, że zaskarżone postanowienie zostało wydane z naruszeniem prawa. Sąd podkreślił, że organ odwoławczy, działając na podstawie art. 138 K.p.a., nie mógł pozostawić odwołania bez rozpoznania, lecz powinien merytorycznie rozpatrzyć sprawę. Niestawiennictwo strony nie zwalniało organu z obowiązku orzekania co do istoty sprawy, a pozostawienie jej bez rozpoznania naruszało zasadę dwuinstancyjności postępowania administracyjnego. W związku z tym, sąd uchylił zaskarżone postanowienie.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, organ odwoławczy nie może pozostawić sprawy bez rozpoznania w takiej sytuacji.

Uzasadnienie

Organ odwoławczy, orzekając w drugiej instancji, ma obowiązek merytorycznego rozpatrzenia sprawy zgodnie z art. 138 K.p.a. Niestawiennictwo strony nie zwalnia go z tego obowiązku i nie upoważnia do pozostawienia odwołania bez rozpoznania, co naruszałoby zasadę dwuinstancyjności postępowania.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (12)

Główne

k.p.a. art. 138

Kodeks postępowania administracyjnego

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 3

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

u.r.z.o.n. art. 6 § ust. 1 pkt 2

Ustawa o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych

rozp. MPiPS art. 8 § pkt 1

Rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Socjalnej w sprawie szczególnych zasad orzekania o stopniu niepełnosprawności oraz wydawania opinii

rozp. MPiPS art. 12 § styczeń 2001 r.

Rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Socjalnej w sprawie szczegółowych zasad orzekania o stopniu niepełnosprawności oraz wydawania opinii

u.r.z.o.n. art. 66

Ustawa z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych

k.p.a. art. 15

Kodeks postępowania administracyjnego

p.u.s.a. art. 1 § § 1 ust. 1

Ustawa Prawo o ustroju sądów administracyjnych

p.p.s.a. art. 3 § § 2 pkt 2

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 145

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Dz.U. 1999 nr 9 poz 82 art. 18

Rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 21 stycznia 1999 r. w sprawie szczegółowych zasad orzekania o stopniu niepełnosprawności, trybu postępowania przy orzekaniu oraz zakresu, składu i sposobu działania zespołów orzekających, a także jednolitego wzoru legitymacji dokumentującej niepełnosprawność oraz organów uprawnionych do jej wystawiania.

Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071 art. 15

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

Argumenty

Skuteczne argumenty

Organ odwoławczy nie może pozostawić sprawy bez rozpoznania, lecz musi merytorycznie ją rozpatrzyć zgodnie z art. 138 K.p.a. Niestawiennictwo strony nie zwalnia organu od obowiązku orzekania co do istoty sprawy. Pozostawienie sprawy bez rozpoznania narusza zasadę dwuinstancyjności postępowania.

Odrzucone argumenty

Organ odwoławczy miał prawo pozostawić sprawę bez rozpoznania z powodu niestawiennictwa strony. Zarzuty skarżącego skierowane są do poczty, za której działania organ nie odpowiada.

Godne uwagi sformułowania

organ odwoławczy musi merytorycznie rozpatrzyć sprawę i niezależnie od tego czy zainteresowany stawi się na posiedzenie zespołu czy też nie, nie może pozostawić odwołania bez rozpoznania, gdyż stoi to w sprzeczności z zakresem jego kompetencji uregulowanym art. 138 K.p.a. Inne rozumienie zapisu § 14 cytowanego rozporządzenia przez organ odwoławczy prowadzi do naruszenia zasady dwuinstancyjności postępowania określonej w art. 15 K.p.a. Organ odwoławczy orzeka zawsze w formie decyzji.

Skład orzekający

Anna Moskała

przewodniczący sprawozdawca

Krystyna Anna Stec

członek

Jerzy Strzebińczyk

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja art. 138 K.p.a. w kontekście postępowania dwuinstancyjnego w sprawach o stopniu niepełnosprawności, zwłaszcza w przypadku niestawiennictwa strony."

Ograniczenia: Dotyczy specyfiki postępowania przed zespołami orzekającymi o stopniu niepełnosprawności, ale zasady procesowe są uniwersalne dla postępowań administracyjnych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnego aspektu postępowania administracyjnego – prawa strony do dwukrotnego rozpatrzenia sprawy. Choć dotyczy specyficznej materii, zasady procesowe są uniwersalne i istotne dla każdego obywatela.

Niestawiennictwo na posiedzeniu nie zawsze oznacza koniec sprawy – sąd administracyjny przypomina o prawach strony.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Wr 755/01 - Wyrok WSA we Wrocławiu
Data orzeczenia
2004-02-25
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2001-03-30
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Sędziowie
Anna Moskała /przewodniczący sprawozdawca/
Jerzy Strzebińczyk
Krystyna Anna Stec
Symbol z opisem
620  Ochrona zdrowia, w tym sprawy dotyczące chorób zawodowych, zakładów opieki zdrowotnej, uzdrowisk, zawodu lekarza, pielęg
Hasła tematyczne
Osoby niepełnosprawne
Powołane przepisy
Dz.U. 1999 nr 9 poz 82
par. 8,  par. 14,  par. 18
Rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 21 stycznia 1999 r. w sprawie szczegółowych zasad orzekania o stopniu niepełnosprawności, trybu postępowania przy orzekaniu oraz zakresu, składu i sposobu działania zespołów orzekających, a także jednolitego wzoru legitymacji dokumentującej niepełnosprawność oraz organów uprawnionych do jej wystawiania.
Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
art. 15,  art. 138
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
Sentencja
Sygn. akt 3 II SA/Wr 755/2001 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 25 lutego 2004r. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA - Anna Moskała (sprawozdawca) Sędzia NSA - Krystyna Anna Stec Sędzia WSA - Jerzy Strzebińczyk Protokolant - Iwona Procajło po rozpoznaniu w dniu 25 lutego 2004r. na rozprawie sprawy ze skargi A. K. na postanowienie Wojewódzkiego Zespołu ds. Orzekania o Stopniu Niepełnosprawności we W. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie odstąpienia od rozpatrzenia odwołania uchyla zaskarżone postanowienie.
Uzasadnienie
sygn. akt 3 II SA/Wr 755/2001
2
Uzasadnienie
Postanowieniem nr [...] z dnia [...] Wojewódzki Zespół ds. Orzekania o Niepełnosprawności, działając w oparciu o przepis art. 6 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz.U. Nr 123, poz. 776 ze zm.) oraz § 8 pkt 1 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 12 stycznia 200Ir. w sprawie szczególnych zasad orzekania o stopniu niepełnosprawności oraz wydawania opinii (Dz.U. Nr 7, poz. 60) pozostawił sprawę bez rozpoznania.
W uzasadnieniu podjętego rozstrzygnięcia podano, że zawiadomienie o posiedzeniu Zespołu w dniu 10 listopada 2000 r., na którym miało być rozpatrywane odwołanie strony zainteresowanej od orzeczenia wydanego w I instancji przez Powiatowy Zespół ds. Orzekania w B. zostało wysłane na podany w aktach adres i nie zostało podjęte mimo prawidłowego awizowania (dwukrotnego). Strona nie stawiła się na posiedzeniu Zespołu, nie poinformowała o zmianie adresu ani nie usprawiedliwiła swojej nieobecności. Nie przejawiła więc żadnego zainteresowania sprawą. W związku z powyższym pozostawiono sprawę bez rozpatrzenia.
Skargę na to rozstrzygnięcie wniósł A. K., podnosząc, że z winy poczty nie mógł podjąć skierowanego do niego awiza. Zawiadomienie o terminie posiedzenia nadeszło w czasie, gdy przebywał w szpitalu. Rodzina zaś nie mogła odebrać awizowanej przesyłki, gdyż poczta w miejscowości, w której zamieszkuje pracuje tylko do godz. 1500 przez pięć dni tygodnia, a w soboty jest nieczynna. Podniósł także, iż przesyłkę zwrócono do nadawcy wcześniej niż to wynikało z awiza, a pracownicy urzędu pocztowego nie potrafili powiedzieć, kto był nadawcą przesyłki.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko. Podkreślił, że zarzuty skargi skierowane są właściwie do poczty, za której działania organ nie odpowiada. Wskazał także, że o pobycie w szpitalu skarżący mógł poinformować organ odwoławczy w odpowiednim czasie i wówczas wyznaczono by inny termin posiedzenia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Według art. 1 § 2 powołanej wyżej ustawy kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Określone w art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270) podstawy prawne uwzględnienia
sygn. akt 3 II SA/Wr 755/2001
3
skargi ograniczone zostały do naruszenia prawa, a zatem badając zaskarżony akt sąd bada jego zgodność z prawem. Jest on zgodny z prawem, jeżeli jest zgodny z przepisami prawa materialnego i przepisami prawa procesowego.
Skarga w niniejszej sprawie jest uzasadniona, choć z innych przyczyn niż to wywodził skarżący.
Oceniając dopuszczalność skargi Sąd uznał, iż zaskarżone postanowienie podlega kognicji Sądu na podstawie art. 3 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270). Orzekanie w przedmiotowej sprawie podlega bowiem przepisom ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz. U. Nr 123, poz. 773 ze zm.). Jest to postępowanie dwuinstancyjne, w którym w pierwszej instancji orzekają powiatowe zespoły, a w drugiej - wojewódzkie zespoły ds. orzekania o stopniu niepełnosprawności.
W myśl natomiast art. 6 ust. 5 tej ustawy od orzeczenia Wojewódzkiego Zespołu do Spraw Orzekania o Stopniu Niepełnosprawności przysługuje odwołanie do sądu pracy i ubezpieczeń społecznych.
Art. 66 tej ustawy w sprawach nieuregulowanych przepisami tej ustawy odsyła do stosowania kodeksu postępowania administracyjnego, kodeksu cywilnego oraz kodeksu pracy. Przepisy rozporządzenia wykonawczego do tej ustawy, wydanego w dniu 12 stycznia 2001 r. przez Ministra Pracy i Polityki Społecznej w sprawie szczegółowych zasad orzekania o stopniu niepełnosprawności oraz wydawania opinii (Dz.U. Nr 7, poz. 60), w odróżnieniu od przepisów poprzednio obowiązującego rozporządzenia w tym przedmiocie, nie zawierają odpowiednika § 18 rozporządzenia z dnia 21 stycznia 1999r., który stanowił, że "do postępowania przed powiatowymi zespołami i wojewódzkimi zespołami w zakresie nie uregulowanym w rozporządzeniu mają zastosowanie przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego". Nie znaczy to jednak, że przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego nie mają zastosowania w tych sprawach.
Wystarczający jest bowiem zapis ustawowy zamieszczony w art. 66 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997r. Skoro przepisy ustawy i rozporządzenia regulują wyczerpująco sprawy wydawania orzeczeń merytorycznych o stopniu niepełnosprawności, nie zawierają zaś unormowań, które odnosiłyby się do wydawania w toku postępowania przed zespołami postanowień o charakterze procesowym, to zastosowanie do tych postanowień - jak wywiedziono wyżej -mają przepisy K.p.a.
Zgodnie z art. 6 ust. 1 ww. ustawy powiatowe zespoły do spraw orzekania o stopniu niepełnosprawności działają jako pierwsza instancja, zaś wojewódzkie zespoły do spraw orzekania o stopniu niepełnosprawności -jako druga instancja.
Kwestię zakresu działania organów drugiej instancji reguluje przepis art. 138 K.p.a. Zgodnie z tym przepisem organ drugiej instancji, orzekając merytorycznie, wydaje decyzję, w której:
1) utrzymuje w mocy zaskarżoną decyzję, albo
sygn. akt 3 II SA/Wr 755/2001
4
2) uchyla zaskarżoną decyzję w całości albo w części i w tym zakresie orzeka co do istoty sprawy bądź uchylając tę decyzję - umarza postępowanie pierwszej instancji, albo
3) umarza postępowanie odwoławcze. Organ odwoławczy może również uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji, gdy rozstrzygnięcie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub w znacznej części.
Z powyższego uregulowania wynika, że poza wskazanymi w tym przepisie rozstrzygnięciami żadne inne jest niedopuszczalne.
W niniejszej sprawie organ odwoławczy kierując się treścią § 8 rozporządzenia z dnia 12 stycznia 2001 r. w sprawie szczegółowych zasad orzekania o stopniu niepełnosprawności oraz wydawania opinii uznał, że niestawiennictwo osoby zainteresowanej na posiedzenie składu orzekającego upoważnia go do pozostawienia sprawy bez rozpoznania. Uwadze tego organu umknęła jednak regulacja zawarta w § 14 tego rozporządzenia, który stanowi, iż tryb postępowania przy orzekaniu o stopniu niepełnosprawności przed powiatowym zespołem stosuje się odpowiednio do postępowania przed wojewódzkim zespołem. Odpowiednie zastosowanie przepisów o postępowaniu przed powiatowym zespołem oznacza w tym wypadku tyle, że organ odwoławczy musi merytorycznie rozpatrzyć sprawę i niezależnie od tego czy zainteresowany stawi się na posiedzenie zespołu czy też nie, nie może pozostawić odwołania bez rozpoznania, gdyż stoi to w sprzeczności z zakresem jego kompetencji uregulowanym art. 138 K.p.a. Inne rozumienie zapisu § 14 cytowanego rozporządzenia przez organ odwoławczy prowadzi do naruszenia zasady dwuinstancyjności postępowania określonej w art. 15 K.p.a. Należy też podkreślić, że organ odwoławczy orzeka zawsze w formie decyzji.
Z tych względów w oparciu o przepis art. 145 § 1 pkt 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi zaskarżone postanowienie jako wydane z naruszeniem prawa podlegało uchyleniu.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI