II SA/Wr 75/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny we WrocławiuWrocław2006-09-28
NSAAdministracyjneWysokawsa
prawo budowlanepostępowanie administracyjnepozwolenie na budowęautokontrolauchylenie decyzjisąd administracyjnywsawrocław

WSA uchylił decyzję Wojewody, uznając wadliwe zastosowanie przez organ przepisu o autokontroli skargi, co naruszyło prawo i interesy strony.

Sprawa dotyczyła skargi C. i D. A. na decyzję Wojewody D., która uchyliła wcześniejsze decyzje dotyczące pozwolenia na budowę i przekazała sprawę do ponownego rozpatrzenia. Sąd uznał, że Wojewoda wadliwie zastosował art. 54 § 3 PPSA, uchylając decyzję organu pierwszej instancji i przekazując sprawę do ponownego rozpatrzenia, co naruszyło prawo i nie stanowiło właściwego uwzględnienia skargi. Sąd uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody.

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu rozpoznał skargę C. i D. A. na decyzję Wojewody D. z dnia 28 listopada 2005 r., która uchyliła w całości decyzję Wojewody z dnia 3 listopada 2005 r. oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta J. G. z dnia 2 września 2005 r., a następnie przekazała sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji. Skarżący zarzucili, że Towarzystwo Budownictwa Społecznego A Spółka z o.o. nie wypełniło w terminie obowiązku uzupełnienia dokumentacji, a organ odwoławczy zaskakująco zastosował tryb autokontroli (art. 54 § 3 PPSA), uchylając decyzje i przekazując sprawę do ponownego rozpatrzenia. Sąd uznał, że Wojewoda wadliwie zastosował art. 54 § 3 PPSA, ponieważ przepis ten nie pozwala na uchylenie decyzji organu pierwszej instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia, co narusza prawo i funkcję skargi do sądu administracyjnego. Sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c PPSA) i uchylił ją w całości, stwierdzając jednocześnie, że nie może być wykonana. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 PPSA.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, organ administracji publicznej nie może uchylić decyzji organu pierwszej instancji i przekazać sprawy do ponownego rozpatrzenia w ramach trybu autokontroli na podstawie art. 54 § 3 PPSA. Taka czynność jest wadliwa i narusza prawo.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że przepis art. 54 § 3 PPSA, podobnie jak jego poprzednik art. 38 ust. 2 ustawy o NSA, nie przewiduje możliwości wydania decyzji uchylającej i przekazującej sprawę do ponownego rozpatrzenia. Taka decyzja otwierałaby nowy tok instancji administracyjnej, co jest sprzeczne z celem postępowania sądowoadministracyjnego i prawem strony do rzetelnej kontroli sądowej.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (12)

Główne

PPSA art. 145 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Wadliwe zastosowanie art. 54 § 3 PPSA przez organ administracji stanowi naruszenie prawa, uzasadniające uchylenie decyzji.

PPSA art. 54 § 3

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Przepis ten dopuszcza autokontrolę organu, ale nie pozwala na uchylenie decyzji organu pierwszej instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia.

Pomocnicze

PPSA art. 152

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

PPSA art. 200

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

k.p.a. art. 145 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 151 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 138 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 107 § 3

Kodeks postępowania administracyjnego

Wymogi prawidłowego uzasadnienia decyzji.

u.p.b. art. 35 § 1

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

u.p.b. art. 35 § 3

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

u.p.b. art. 82 § 3

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

p.u.s.a. art. 1 § 2

Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych

Zakres kontroli działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Wojewoda wadliwie zastosował art. 54 § 3 PPSA, uchylając decyzję organu pierwszej instancji i przekazując sprawę do ponownego rozpatrzenia. Decyzja Wojewody naruszała wymogi prawidłowego uzasadnienia (art. 107 § 3 k.p.a.). Decyzja Wojewody wykraczała poza granice żądania skargi.

Godne uwagi sformułowania

organ wadliwie zastosował przepis art. 54 § 3 uppsa nie jest możliwe, wydanie decyzji uchylającej i przekazującej sprawę do ponownego rozpatrzenia nie może zostać uruchomiony nowy tok instancji administracyjnej w sprawie, która już taki tok instancji przeszła i została rozstrzygnięta decyzją ostateczną

Skład orzekający

Mieczysław Górkiewicz

przewodniczący

Olga Białek

sprawozdawca

Zygmunt Wiśniewski

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja i stosowanie art. 54 § 3 PPSA w kontekście autokontroli organów administracji oraz zasady prawdy obiektywnej i rzetelnej procedury w postępowaniu administracyjnym."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, w której organ administracji próbuje wykorzystać tryb autokontroli do ponownego rozpatrzenia sprawy po wniesieniu skargi do sądu administracyjnego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa pokazuje, jak ważne jest prawidłowe stosowanie przepisów proceduralnych, nawet w ramach autokontroli organu. Pokazuje też, że sąd administracyjny jest strażnikiem legalności i chroni strony przed nadużyciami proceduralnymi.

Organ próbował obejść sąd administracyjny, ale sąd pokazał mu granice jego władzy.

Dane finansowe

WPS: 755 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Wr 75/06 - Wyrok WSA we Wrocławiu
Data orzeczenia
2006-09-28
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2006-01-30
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Sędziowie
Mieczysław Górkiewicz /przewodniczący/
Olga Białek /sprawozdawca/
Zygmunt Wiśniewski
Symbol z opisem
6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne
Administracyjne postępowanie
Sygn. powiązane
II OSK 280/07 - Wyrok NSA z 2008-08-26
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
*Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art. 1455 par. 1 pkt 1 lit. c,  art. 152,  art. 200
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mieczysław Górkiewicz, Sędzia NSA Zygmunt Wiśniewski, Asesor WSA Olga Białek /sprawozdawca/, Protokolant Apl. radc. Agnieszka Karpf, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 28 września 2006 r. przy udziale – sprawy ze skargi C. i D. A. na decyzję Wojewody D. z dnia 28 listopada 2005 r. nr [...] w przedmiocie uchylenia w całości decyzji Wojewody D. z dnia 3 listopada 2005r. nr [...] i poprzedzającej ją decyzji Prezydenta Miasta J. G., nr [...] w sprawie uchylenia decyzji Prezydenta Miasta J. G. z dnia 17 grudnia 2001 r. nr [...] w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego I. uchyla zaskarżoną decyzję w całości; II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana całości; III. zasądza od Wojewody D. na rzecz C. i D. A. kwotę 755 zł /siedemset pięćdziesiąt pięć złotych/ tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
Decyzją z dnia 2 września 2005 r., Nr [...], Prezydent Miasta J. G. na podstawie art. 145 § 1 pkt 4, art. 151 § 1 pkt 2 oraz art. 104 k.p.a. w związku z art. 35 ust. 4, art. 34 ust. 4, art. 33 ust. 1, art. 36 oraz art. 28 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane /Dz.U. z 2003 r., Nr 207, poz. 2016 z późn.zm./ uchylił decyzję własną z dnia 17 grudnia 2001 r., Nr [...] w sprawie pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego wielorodzinnego w J. G. przy ul. J. K. /działka nr 12/7/ oraz odmówił zatwierdzenia projektu budowlanego z listopada 2001 r. budowy budynku wielorodzinnego w J. G. przy ul. J. K. /działka nr 12/7/ i odmówił Towarzystwu Budownictwa Społecznego A Spółka z o.o. we W. pozwolenia na budowę ww. budynku.
W obszernym uzasadnieniu organ podał, między innymi, że podaniem z dnia 9 stycznia 2004 r. C. i D. A. oraz M. i M. R. – współwłaściciele nieruchomości oznaczonej jako działka nr 12/5, sąsiadującej z działką nr 12/7 – zażądali wznowienia postępowania w sprawie zakończonej ostateczną decyzją o pozwoleniu na budowę z dnia 17 grudnia 2001 r., gdyż jako strony, bez własnej winy nie uczestniczyli w tym postępowaniu. Rozpatrując złożone podanie organ ustalił, że C. i D. A. zachowali termin do złożenia wniosku, o którym mowa w art. 148 § 1 k.p.a., ponieważ o wydaniu decyzji dowiedzieli się w dniu 11 grudnia 2003 r. Wyjaśniono również, że decyzją z dnia 10 maja 2005 r. odmówiono M. i M. R. wznowienia postępowania w omawianej sprawie. Dokonana we wznowionym postępowaniu analiza akt sprawy, szczególnie projektu budowlanego, wykazała – zdaniem organu – nieprawidłowości, zatem postanowieniem z dnia 26 lipca 2005 r. /wydanym na podstawie art. 35 ust. 3 Prawa budowlanego/ Prezydent nałożył na inwestora obowiązek ich usunięcia przez uzupełnienie projektu o określone dokumenty, w terminie do dnia 20 sierpnia 2005 r. Nieusunięcie stwierdzonych nieprawidłowości spowodowało, w konsekwencji, podjęcie rozstrzygnięcia odmownego w przedmiocie wydania decyzji o pozwoleniu na budowę i zatwierdzenia projektu budowlanego.
Od powyższej decyzji odwołanie złożyło Towarzystwo Budownictwa Społecznego A Spółka z o. o. we W., zarzucając naruszenie przepisów postępowania administracyjnego przez niepowiadomienie Spółki o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie wznowienia postępowania w przedmiotowej sprawie oraz nieuwzględnienie wniosku o zmianę terminu złożenia części wymaganych dokumentów ze względu na urlop opracowującej je osoby.
Decyzją z dnia 3 listopada 2005 r. , Nr [...], na podstawie art. 138 §1 k.p.a. Wojewoda D. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Na uzasadnienie organ podał, że w przedmiotowej sprawie zaistniały przesłanki do wznowienia postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. Analiza akt spawy wskazała też – zdaniem organu – że Prezydent J. G., wykonując obowiązki wynikające z art. 35 ust. 1 pkt 3 i 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane /w brzmieniu obowiązującym w dniu wydania zaskarżonej decyzji/ zasadnie nałożył na inwestora, postanowieniem z dnia 26 lipca 2005 r., obowiązek przedłożenia wskazanych w nim dokumentów. Ponieważ strona nie uzupełniła projektu budowlanego w wyznaczonym terminie, organ pierwszej instancji zobowiązany był do odmowy zatwierdzenia projektu budowlanego i odmowy wydania decyzji o pozwoleniu na budowę. Ponadto organ odwoławczy wskazał, że przepisy Prawa budowlanego nie przewidują możliwości "przesuwania" terminu uzupełnienia projektu budowlanego nakreślonego w postanowieniu wydanym na podstawie art. 35 ust. 3 tej ustawy. Nie zgodził się również z zarzutem, że strona nie była informowana o wznowieniu postępowania. O każdej czynności postępowania – w tym również o jego wznowieniu – odwołująca się Spółka była bowiem prawidłowo informowana, co wynika ze znajdujących się w aktach sprawy potwierdzeń odbioru dołączonych do poszczególnych pism, postanowień i decyzji.
Powyższa decyzja została zaskarżona do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego przez Towarzystwo Budownictwa Społecznego A Spółka z o. o. we W. Głównym zarzutem skargi był zaś fakt, że organ odwoławczy podjął rozstrzygnięcie bez uwzględnienia dokumentów wymaganych przez organ pierwszej instancji, które strona skarżąca złożyła w dniu 28 października 2005 r. Z tego względu Spółka wniosła o skorzystanie z uprawnień wynikających z art. 54 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi i o uchylenie w całości przez Wojewodę D. decyzji z dnia 3 listopada 2005 r.
Po rozpatrzeniu powyższej skargi, Wojewoda D. decyzją z dnia 28 listopada 2005 r., Nr [...], wydaną na podstawie art. 54 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz art. 82 ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane /Dz.U. z 2003 r., Nr 207, poz. 2016 z późn. zm./ uchylił w całości decyzję własną z dnia 3 listopada 2005 r., Nr [...] i poprzedzającą ją decyzję Prezydenta J. G., Nr [...], z dnia 2 września 2005 r. oraz przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji.
W głównych motywach tego rozstrzygnięcia organ podał, że po wydaniu zaskarżonej decyzji z dnia 3 listopada 2005 r. do Urzędu Wojewódzkiego wpłynęły żądane w postępowaniu administracyjnym dokumenty. W tej sytuacji, - wobec faktu zaskarżenia - uznając zasadność żądania strony, mając na względzie "jej słuszny interes społeczny" oraz zasadę trwałości decyzji ostatecznych zawartą w art. 16 k.p.a., organ odwoławczy, stwierdził, że zaistniała przesłanka do uchylenia w trybie art. 54 § 3 zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji, w celu umożliwienia Prezydentowi Miasta J. G. i pozostałym stronom postępowania zapoznania się z przedłożonym przez skarżącego materiałem dowodowym
W związku z cofnięciem skargi przez Towarzystwo Budownictwa Społecznego A Spółka z o.o. we W. Wojewódzki Sąd Administracyjny, postanowieniem z dnia 6 stycznia 2006 r. /sygn. akt II SA/Wr 691/05/ umorzył postępowanie sądowoadministracyjne.
Na opisaną wyżej decyzję Wojewody D. z dnia 28 listopada 2005 r. skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego złożyli C. i D. A.
W jej uzasadnieniu strony podniosły, że Towarzystwo Budownictwa Społecznego A nie wypełniło w terminie do dnia 24 stycznia 2005 r. obowiązku uzupełnienia dokumentacji, do czego zobowiązane zostało postanowieniem z dnia 14 stycznia 2005 r. Wobec tego wskazały, że przepisy Prawa budowlanego nie przewidują możliwości "przesuwania" terminu uzupełnienia projektu budowlanego. Spółka była zaś w prawidłowy sposób zawiadomiona o konieczność złożenia dokumentów. Skarżący uważają również, że dokumentacja została dostarczona długo po terminie, dlatego zaskakująca jest dla nich "wyrozumiałość" organu w tym względzie. Przypuszczają też, że dokumentacja owa nie jest kompletna, gdyż inwestor nie zwracał się do nich o pozwolenie na dysponowanie działką nr 12/5 /której są współwłaścicielami/, na potrzeby budowy kanalizacji sanitarnej. Podnieśli również, że jako strona postępowania nie mieli możliwości zapoznania się ze złożonymi dokumentami i nikt ich nie informował, gdzie się one znajdują. Zdaniem skarżących powołując się w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji na słuszny interes społeczny, Wojewoda chronił tylko interes jednej strony postępowania, kosztem drugiej. Narusza to w ich ocenie, zagwarantowaną przez kodeks cywilny równość stron. Przedmiotowa inwestycja ma bowiem istotny wpływ na jakość i warunki życia skarżących jak np. przez zniszczenie i ograniczenie terenu zieleni. W skardze zawarto również wniosek aby Sąd rozpatrzył, czy nie wygasło pozwolenie na budowę z dnia 17 grudnia 2001 r. skoro przez dwa lata nie rozpoczęto na przedmiotowym terenie żadnych prac budowlanych.
W odpowiedzi na skargę strona przeciwna wniosła o jej oddalenie, podtrzymując w całości argumentację i wywody zawarte w kwestionowanej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje.
Zgodnie z przepisem art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz.1269 z późn.zm.) kompetencje sądów administracyjnych w zakresie kontroli działalności administracji publicznej ograniczone zostały do oceny działalności tych organów pod względem zgodności z prawem. Działając zatem w granicach przyznanych kompetencji, Wojewódzki Sąd Administracyjny w toku podjętych czynności rozpoznawczych dokonuje oceny prawidłowości zastosowania w postępowaniu administracyjnym przepisów obowiązującego prawa materialnego i procesowego oraz trafności ich wykładni. Dokonując czynności kontrolnych, Sąd zobowiązany jest uwzględnić stan faktyczny i prawny jaki istniał w chwili wydania zaskarżonej decyzji lub postanowienia. Należy też dodać – co istotne dla rozpatrywanej sprawy - że w myśl przepisu art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 z późn.zm.) Sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi.
Działając w graniach tak zakreślonej kognicji Sąd z urzędu stwierdził, że zaskarżona decyzja podlega wyeliminowaniu z obrotu prawnego, co spowodowane jest koniecznością zastosowania przy orzekaniu art. 145 § 1 pkt 1 lit c przywołanej wyżej ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. W konsekwencji niezależnie od podniesionych w skardze zarzutów, należy uznać ją za zasadną.
Przy ocenie legalności zaskarżonego rozstrzygnięcia uwzględnienia wymaga przede wszystkim, że zostało ono podjęte na podstawie art. 54 § 3 przywołanej wyżej ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zwanej dalej "upsa". Stosownie do postanowień wskazanego przepisu organ, którego działanie lub bezczynność zaskarżono do sądu administracyjnego, może w zakresie swojej właściwości uwzględnić skargę w całości do dnia rozpoczęcia rozprawy. Przywołany przepis odpowiada zatem w istocie treści nieobowiązującego już art. 38 ust. 2 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. Nr 74, poz. 368 z późn.zm./, który stanowił, że organ, którego działanie lub bezczynność zaskarżono, może uwzględnić skargę w całości do dnia wyznaczenia przez Sąd terminu rozprawy. Oba przepisy w podobny sposób dopuszczają więc samokontrolę rozstrzygnięcia wydanego przez organ administracji publicznej w przypadku wniesienia skargi do sądu administracyjnego na to rozstrzygnięcie. To z kolei z kolei pozwala na wykorzystanie, przy stosowaniu przepisu art. 54 ust. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, obszernego dorobku doktryny i orzecznictwa który wypracowany został w czasie obowiązywania art. 38 ust. 2 i który nadal zachował aktualność.
Celem regulacji zawartej w art. 54 § przywołanej ustawy jest niewątpliwie umożliwienie organowi administracji ponownej weryfikacji własnego działania bez konieczności angażowania sądu administracyjnego. Z treści przepisu wynika, że jedynym warunkiem jaki musi być spełniony dla skorzystania z omawianego trybu autokontroli jest uwzględnienie skargi w całości, w określonym terminie. To zaś oznacza skorygowanie zaskarżonego działania /lub bezczynności/ wyłącznie w kierunku pożądanym przez skarżącego i sposób w całości zgodny z żądaniem zawartym w skardze.
Wynikające z omawianego przepisu uprawnienie organu do autokontroli, stanowi samoistną podstawę postępowania prowadzonego przez organ w ramach tej procedury, jak również podstawę do stosowania zróżnicowanych form rozstrzygnięć uwzględniających skargę. Przepis art. 54 § 3 uppsa, podobnie jak wcześniej art. 38 ust. 2 ustawy o Naczelnym Sądzie Administracyjnym, nie określa jednak jakie uprawnienia do orzekania ma organ administracji publicznej w odniesieniu do własnej zaskarżonej decyzji. Pozostaje ono niewątpliwie w ścisłym związku ze skargą skierowaną do sądu administracyjnego który, jak zauważono to już na wstępie, dokonuje kontroli działalności organów administracji publicznej jedynie pod względem zgodności z prawem /art. 1 § 2 ustawy prawo o ustroju sądów administracyjnych/. Podstawą zaskarżenia decyzji może być zatem zarzut jej niezgodności z prawem. Skoro więc organ administracji publicznej dokonuje autokontroli zaskarżonej decyzji niejako w zastępstwie sądu administracyjnego, należy – przy braku odmiennych postanowień – przyjąć, że jest on uprawniony i zobowiązany uczynić to w takim samym zakresie jak sąd administracyjny, a więc w zakresie wyznaczonym art. 1 § 2 ustawy prawo o ustroju sądów administracyjnych / tak T. Woś, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2005, s. 252/.
Przepis art. 54 § 3 uppsa, podobnie jak uprzednio obowiązujący przepis art. 38 ust. 2 ustawy o NSA nie przewiduje też formy w jakiej powinno "nastąpić uwzględnienie skargi w całości". Nie oznacza to jednak dowolności organu w wyborze formy rozstrzygnięcia sprawy. W judykaturze wskazywano, że uwzględnienie skargi w całości oznacza, że organ dokonujący autokontroli może wydać jedno z rozstrzygnięć jakie wydaje sąd w przypadku stwierdzenia niezgodności z prawem badanej decyzji /por. uchwałę Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 marca 2000 r., OPS 16/99, ONSA 2000r, Nr 3, poz. 94/. Prezentowane również były poglądy, że organ może wydać decyzję, w której rozstrzygnie o losach swojej zaskarżonej decyzji i ewentualnie o lasach decyzji pierwszej instancji czyli np. uchyli zaskarżoną decyzję w całości lub w części /w zależności od zakresu zaskarżenia/ i orzeknie w tym zakresie co do istoty sprawy, lub uchyli zaskarżoną decyzję i decyzję organu pierwszej instancji i orzeknie o istocie sprawy /por. T. Woś, ...op.cit; wyrok NSA z dnia 10 kwietnia 1997 r., I SA Po1909/96, Palestra 1998 nr 3-4, str. 198; wyrok NSA z dnia 11 lipca 2000 r., V SA 2361/99, LEX nr 79238; wyrok NSA z dnia 10 listopada 2000 r., IV SA 1713/98, LEX nr 53369, wyrok NSA z dnia 24 września 2002 r., IV SA 42/01 niepublik./.
Podkreślić jednak należy, że w dotychczasowym orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego ukształtowanym na gruncie art. 38 ust. 2 ustawy o NSA zdecydowanie dominował pogląd – który zachowuje aktualność w odniesieniu do art. 54 § 3 uppsa - że na podstawie wskazanego przepisu nie jest możliwe, wydanie decyzji uchylającej i przekazującej sprawę do ponownego rozpatrzenia /por. np. wyrok NSA z dnia 8 lutego 2002 r., V SA 3937/00, LEX nr 109314; wyrok NSA z dnia 1 marca 2002 r., V SA 7/01, LEX nr 109316; wyrok NSA z dnia 5 listopada 2002 r., V SA 2044/01, Monitor Prawniczy 2003, nr 2, str. 50; wyrok NSA z dnia 10 kwietnia 1997 r., I SA Po1909/96, Palestra 1998 nr 3-4, str. 198; wyrok NSA z dnia 11 lipca 2000 r., V SA 2361/99, LEX nr 79238; wyrok NSA z dnia 10 listopada 2000 r., IV SA 1713/98, LEX nr 53369, wyrok NSA z dnia 24 września 2002 r., IV SA 42/01 nie publik/. Również w doktrynie odrzuca się możliwość uchylenia decyzji i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji na podstawie art. 54 § 3 uppsa, gdyż: "Decyzja taka oznaczałaby otwarcie nowego toku instancji w sprawie. W ten sposób strona skarżąca do sądu administracyjnego ostateczną decyzję organu odwoławczego otrzymywałaby, zamiast orzeczenia organu zewnętrznej, sądowej kontroli, powołanego do kontroli /oceny/ legalności decyzji administracyjnych, decyzję kasacyjną cofającą sprawę do punktu wyjścia, do organu pierwszej instancji"./ T.Woś, ... Op.cit. str. 253/. Jeżeli zatem strona postępowania, domagając się kontroli zgodności z prawem decyzji ostatecznej, składa do Sądu skargę na tę decyzję, to autokontolne uprawnienia organu administracji nie mogą pozostawać w sprzeczności z podstawową funkcją skargi jaką jest właśnie uruchomienie postępowania sądowoadministracyjnego. W toku postępowania, które uruchomiła wniesiona skarga, nie może więc - na skutek decyzji kasacyjnej – zostać uruchomiony nowy tok instancji administracyjnej w sprawie, która już taki tok instancji przeszła i została rozstrzygnięta decyzją ostateczną / T. Woś...Op.cit/.
W związku z powyższym w powołanych wyżej wyrokach Naczelnego Sądu Administracyjnego prezentowany był pogląd, że nie jest dopuszczalne interpretowanie zakresu kompetencji autokontrolnych służących organowi administracji na podstawie omawianego przepisu w ten sposób, iż po otrzymaniu skargi uchyla on zaskarżoną decyzję /czyni zadość skardze/ i dalej uznając, że sytuacja ta otworzyła dla niego ponownie drogę do działania w postępowaniu odwoławczym, uchyla także decyzję organu pierwszej instancji i przekazuje sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji. Takie działanie godzi bowiem w prawa strony do rzetelnej procedury, pozbawiając ją możliwości poddania się zainicjowanej kontroli sądowej, której równoważnikiem, w żadnym razie nie jest, uruchomienie w sprawie nowego toku instancji administracyjnej.
W świetle tego co dotąd zostało powiedziane trzeba stwierdzić, że Wojewoda D. wydając decyzję z dnia 28 listopada 2005 r., którą w wyniku rozpoznania poprzedzającej ją skargi uchylił nie tylko własną decyzję z dnia 3 listopada 2005 r. ale również uchylił decyzję organu pierwszej instancji i przekazał mu sprawę do ponownego rozpatrzenia, wadliwie zastosował przepis art. 54 § 3 uppsa. Wadliwość ta powoduje również, iż organ wkroczył w sferę, która od momentu złożenia skargi zastrzeżona jest do dyspozycji sądu.
Zdaniem Sądu zaskarżone rozstrzygnięcie wychodzi również poza granice żądania sformułowanego w skardze. Z jej treści wynika bowiem, że strona wnosiła o uchylenie tylko decyzji odwoławczej z dnia 3 listopada 2005 r. z powodu nieuwzględnienia przy rozpatrywaniu odwołania, złożonych przez nią dokumentów. Tymczasem organ odwoławczy oprócz własnej decyzji uchylił również decyzję organu pierwszej instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenie – a więc uczynił więcej niż miał prawo. Nie odniósł się również do kwestii złożonych przez stronę dokumentów. Tym samym nie można uznać aby organ uwzględnił skargę w całości.
Niezależnie od powyższego trzeba też zauważyć, że zaskarżona decyzja narusza wymogi prawidłowego uzasadnienia określone w art. 107 § 3 k.p.a. przede wszystkim ze względu na brak dokładnego przedstawienia stanu faktycznego i brak rozważań prawnych uzasadniających wydane rozstrzygnięcie. Nie można bowiem uznać aby wymogi takiego uzasadnienia spełniało lakoniczne odwołanie się do konieczności uwzględnienia "słusznego interesu społecznego strony" /nie wiadomo jaki interes organ miał na myśli – społeczny czy strony/, zasady trwałości decyzji, czy wreszcie ogólnikowe stwierdzenie, że organ uwzględnił żądanie strony.
Podejmując przedmiotowe orzeczenie Sąd miał również na względzie prezentowane w doktrynie i orzecznictwie poglądy, że w przypadku uchylenia decyzji autokontrolnej sąd powinien również orzec o legalności decyzji ją poprzedzających, uchylonych tą decyzją /art. 134 § 1 upps/. Pamiętając o tych poglądach, Sąd zważył jednak, że w niniejszej sprawie występują strony o sprzecznych interesach i decyzja ostateczna poprzedzająca decyzję autokontrolą, była decyzją korzystną dla strony obecnie wnoszącej skargę, zatem orzekanie co do tej decyzji, byłoby w istocie orzekaniem na niekorzyść skarżącego /art. 134 § 2 uppsa/. Wobec braku podstawy do stwierdzenia nieważności wskazanej decyzji, mając ma uwadze wynikający z art. 134 § 2 przywołanej ustawy zakaz orzekania na niekorzyść skarżącego, Sąd nie dokonał więc oceny decyzji poprzedzających decyzję autokontrolą.
W świetle przedstawionych wyżej uwag i ocen, uprawnione jest więc twierdzenie, że skoro organ wadliwe tj z naruszeniem art. 54 § 3 uppsa wykorzystał przyznane mu uprawnienia autokontrole, to zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem prawa określonym w art. 145 § 1 pkt 1 lit c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Biorąc powyższe pod uwagę orzeczono jak w punkcie I sentencji wyroku. Orzeczenie zawarte w punkcie II wynika z konieczności zastosowania przez Sąd art. 152 przywołanej wyżej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zaś o kosztach postępowania orzeczono po myśli art. 200 wskazanego aktu.