II SA/Wr 728/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny uchylił postanowienia o wstrzymaniu robót budowlanych, uznając, że organy nie zebrały wystarczających dowodów do prawidłowej kwalifikacji budynku.
Sprawa dotyczyła skargi na postanowienie Inspektora Nadzoru Budowlanego wstrzymujące roboty budowlane samowolnie wybudowanego budynku rekreacji indywidualnej. Sąd uchylił zaskarżone postanowienie oraz postanowienie organu pierwszej instancji, stwierdzając naruszenie przepisów prawa procesowego. Kluczowym zarzutem było niewłaściwe ustalenie stanu faktycznego i błędna kwalifikacja budynku, co uniemożliwiło prawidłowe zastosowanie przepisów Prawa budowlanego dotyczących samowoli budowlanej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu rozpoznał skargę I.W. na postanowienie Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, które utrzymało w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego o wstrzymaniu robót budowlanych. Sprawa dotyczyła samowolnej budowy budynku rekreacji indywidualnej wraz z tarasem. Organy obu instancji uznały, że budynek, ze względu na swoje parametry (dwie kondygnacje), nie kwalifikuje się do zwolnienia z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę i wszczęły postępowanie w trybie art. 48 Prawa budowlanego. Skarżąca zarzuciła organom naruszenie przepisów postępowania, błędną wykładnię i ustalenie stanu faktycznego, twierdząc, że budynek jest parterowy. Sąd, analizując sprawę, stwierdził, że organy nie zebrały wystarczającego materiału dowodowego, w szczególności nie ustaliły jednoznacznie liczby kondygnacji i parametrów budynku, co uniemożliwiło prawidłową kwalifikację prawną. W konsekwencji, Sąd uchylił postanowienia organów obu instancji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 135 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, nakazując organom uzupełnienie materiału dowodowego w ponownym postępowaniu.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, organy nie zebrały wystarczających dowodów do prawidłowej kwalifikacji budynku i zastosowania art. 48 Prawa budowlanego.
Uzasadnienie
Sąd stwierdził, że organy nie ustaliły jednoznacznie parametrów budynku, w szczególności liczby kondygnacji, co uniemożliwiło prawidłową ocenę, czy budynek wymaga pozwolenia na budowę, czy też korzysta ze zwolnienia. Brak wystarczającego materiału dowodowego i błędne ustalenie stanu faktycznego skutkowały naruszeniem przepisów prawa procesowego.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylono_decyzję
Przepisy (11)
Główne
p.b. art. 48
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
p.b. art. 48a
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
p.b. art. 29 § 1 pkt 16
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
p.p.s.a. art. 135
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Pomocnicze
k.p.a. art. 6
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 7
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 77 § § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 80
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 107 § § 3
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
r.w.t. art. 3 § pkt 16
Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie
Definicja kondygnacji, w tym poddasza z pomieszczeniami przeznaczonymi na pobyt ludzi oraz poziomej części budynku stanowiącej przestrzeń na urządzenia techniczne, mającej średnią wysokość w świetle większą niż 2 m.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Organy nie zebrały wystarczających dowodów do prawidłowej kwalifikacji budynku. Błędne ustalenie stanu faktycznego polegające na przyjęciu, że budynek jest piętrowy. Naruszenie przepisów postępowania (art. 6, 7, 77 § 1, 80, 107 § 3 k.p.a.).
Godne uwagi sformułowania
Utrzymano w mocy postanowienie organu pierwszej instancji. Przedmiotowy obiekt nie był zwolniony z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę. Brak było podstaw do zakwalifikowania tego obiektu jako wyjątku określonego w art. 29 p.b. Budynek jest obiektem parterowym, pełniącym funkcję rekreacyjną. Przestrzeń poddasza w budynku ma średnią wysokość w świetle poniżej 2 m. Sąd stwierdził, że zostało ono wydane z naruszeniem przepisów prawa procesowego, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Organy obu instancji wdrożyły tryb legalizacyjny przewidziany w art. 48 p.b., stojąc na stanowisku, że skoro skarżąca nie legitymuje się decyzją o pozwoleniu na budowę spornego obiektu... Organy nie dokonały w istocie właściwej kwalifikacji budynku w oparciu o wynikające z art. 29 ust. 1 pkt 16 p.b. parametry, czym uczyniły wydane w sprawie rozstrzygnięcia wadliwymi. Brak jest wprawdzie w przepisach Prawa budowlanego definicji "budynku parterowego", o którym mowa w art. 29 ust. 1 pkt 16 p.b., jednakże utrwalone w języku polskim oraz w budownictwie potoczne rozumienie słowa "parter" tłumaczyć trzeba jako pierwszą kondygnację nadziemną, stanowiącą poziom, na którym znajduje się główne wejście do budynku. Sąd stwierdził, że organy orzekające naruszyły w rozpatrywanej sprawie art. 48 ust. 1 pkt 1 i ust. 3 p.b., bowiem przedwcześnie, bez ustalenia prawidłowego stanu faktycznego sprawy, wdrożyły tryb przewidziany we wspomnianym unormowaniu.
Skład orzekający
Adam Habuda
sędzia
Dominik Dymitruk
sprawozdawca
Władysław Kulon
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Wymogi dowodowe i proceduralne przy wstrzymywaniu robót budowlanych w przypadku samowoli budowlanej, zwłaszcza w kontekście kwalifikacji budynku rekreacji indywidualnej i definicji kondygnacji."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji budynku rekreacji indywidualnej i interpretacji przepisów Prawa budowlanego w zakresie jego parametrów.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje, jak ważne jest dokładne ustalenie stanu faktycznego i prawidłowa kwalifikacja prawna obiektu budowlanego, nawet w pozornie prostych sprawach samowoli budowlanej. Pokazuje też, jak sądowa kontrola może korygować błędy organów administracji.
“Czy Twój domek letniskowy wymaga pozwolenia na budowę? Sąd wyjaśnia, jak organy muszą badać sprawę.”
Sektor
budownictwo
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII SA/Wr 728/24 - Wyrok WSA we Wrocławiu Data orzeczenia 2025-02-06 orzeczenie nieprawomocne Data wpływu 2024-10-07 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu Sędziowie Adam Habuda Dominik Dymitruk /sprawozdawca/ Władysław Kulon /przewodniczący/ Symbol z opisem 6012 Wstrzymanie robót budowlanych, wznowienie tych robót, zaniechanie dalszych robót budowlanych Hasła tematyczne Budowlane prawo Skarżony organ Inspektor Nadzoru Budowlanego Treść wyniku *Uchylono postanowienie I i II instancji Powołane przepisy Dz.U. 2023 poz 682 art. 48 Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t. j.) Dz.U. 2024 poz 935 art. 145 par. 1 pkt 1 lit. c, art. 135 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.) Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Władysław Kulon Sędziowie: Asesor WSA Dominik Dymitruk (spr.) Sędzia WSA Adam Habuda po rozpoznaniu w Wydziale II w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 6 lutego 2025 r. sprawy ze skargi I.W. na postanowienie Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 7 sierpnia 2024 r. Nr 875/2024 w przedmiocie wstrzymania robót budowlanych polegających na samowolnej budowie budynku rekreacji indywidualnej wraz z tarasem, wyposażonego w instalację elektryczną, klimatyzacyjną z szambem, wodną I. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie organu pierwszej instancji; II. zasądza od Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz strony skarżącej kwotę 100 zł (słownie: sto złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Uzasadnienie Dolnośląski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej: DWINB, organ odwoławczy), zaskarżonym postanowieniem z dnia 7 sierpnia 2024 r. (nr 875/2024), utrzymał w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Legnicy (dalej: PINB, organ pierwszej instancji) z dnia 18 czerwca 2024 r. (nr 97/2024) wstrzymujące roboty budowlane polegające na samowolnej budowie budynku rekreacji indywidualnej wraz z tarasem, wyposażonego w instalację elektryczną, klimatyzacyjną, z szambem, wodną, znajdującego się na działce nr [...] w S., gmina K. Przedmiotowe postanowienie wydane zostało w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych. Wójt Gminy K., pismem z dnia 12 czerwca 2023 r., zwrócił się do PINB w sprawie podejrzenia wykonania na terenie północnej części zbiornika wodnego w miejscowości S. licznych samowoli budowlanych w postaci zabudowy letniskowej (rekreacyjnej). W wyniku przeprowadzonej w dniu 20 maja 2024 r. kontroli na działce oznaczonej geodezyjnie nr [...], położonej w S., gmina K., organ pierwszej instancji ustalił, że na działce znajduje się murowany, dwukondygnacyjny budynek rekreacji indywidualnej, z częściowo zadaszonym tarasem. Na parterze umieszczony został salon z aneksem kuchennym, łazienka oraz spiżarnia. Na piętrze z kolei znajdują się dwie sypialnie oraz łazienka. Budynek wyposażony jest w instalację elektryczną, wodną, klimatyzacyjną oraz kanalizacyjną ze zbiornikiem na nieczystości ciekłe znajdującym się na działce. PINB stwierdził także, że na przedmiotowej działce znajduje się również mur oporowy. W związku z powyższym, pismem z dnia 18 czerwca 2024 r., PINB poinformował o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie samowolnej budowy ww. budynku, a następnie, postanowieniem z dnia 18 czerwca 2024 r. (nr 96/2024), wydanym na podstawie art. 48 i 48a ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2024 r. poz. 725 z późn. zm., dalej: p.b.) wstrzymał prowadzenie jego budowy jako realizowanej bez stosownego pozwolenia. W uzasadnieniu wyjaśniono, że przedmiotowy budynek nie jest obiektem parterowym, albowiem posiada poddasze użytkowe z dwoma sypialniami i łazienką. W tych okolicznościach nie spełnia on parametrów określonych w art. 29 ust. 1 pkt 16 p.b., a tym samym na jego wybudowanie wymagane jest uzyskanie pozwolenia na budowę. Jednocześnie, PINB poinformował stronę o możliwości złożenia wniosku o legalizację obiektu w terminie 30 dni od dnia doręczenia postanowienia oraz o konieczności wniesienia opłaty legalizacyjnej w celu uzyskania decyzji o legalizacji obiektu budowlanego w wysokości 25 000 zł. W wyniku rozpoznania zażalenia I. W. (dalej również: skarżąca) DWINB, zaskarżonym w niniejszej sprawie postanowieniem z dnia 7 sierpnia 2024 r., utrzymał w mocy postanowienie organu pierwszej instancji. Organ odwoławczy podzielił stanowisko PINB, że w rozpatrywanym przypadku przedmiotowy obiekt nie był zwolniony z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę. Brak było bowiem podstaw do zakwalifikowania tego obiektu jako wyjątku określonego w art. 29 p.b., biorąc pod uwagę, że stanowi on budynek rekreacji indywidualnej, posiadający dwie kondygnacje. DWINB podkreślił w dalszej części, że organ pierwszej instancji, prowadząc postępowanie, podjął wszelkie czynności zmierzające do wyjaśnienia istotnych dla sprawy okoliczności, które pozwoliły na ustalenie stanu faktycznego i prawnego, przy czym ustalone w sprawie okoliczności nie budzą wątpliwości organu odwoławcze i jednocześnie wskazują, że w rozważanym wypadku zasadne było zastosowanie trybu przewidzianego w art. 48 p.b. W skardze na powyższe postanowienie DWINB wywiedzionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu skarżąca wniosła o uchylenie w całości postanowień organów obu instancji, zasądzenie od organu na rzecz skarżącej kosztów postępowania oraz wstrzymanie wykonania postanowień organów obu instancji, podnosząc zarzuty: 1) naruszenia art. 7, art. 8, art. 77 § 1 i art. 80 w zw. z art. 140 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r. poz. 572, dalej: k.p.a.) polegające na wydaniu rozstrzygnięcia w sprawie bez uprzedniego wnikliwego zbadania i oceny całokształtu materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie, niezbędnego do prawidłowej oceny charakteru obiektu będącego przedmiotem postępowania, poprzez nie podjęcie kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy przy uwzględnieniu interesu społecznego i słusznego interesu obywateli, a oparcie się w rozstrzygnięciu niniejszej sprawy jedynie na niepopartych niczym twierdzeniach; 2) naruszenia art. 3 pkt 2 w zw. z art. 3 pkt 1 p.b. polegające na błędnej wykładni tych przepisów prowadzącej do wniosku, że budynek letniskowy wniesiony na działce wymagał pozwolenia na budowę; 3) błędnego ustalenia stanu faktycznego polegającego na przyjęciu, że budynek wniesiony przez skarżących jest budynkiem piętrowym; 4) naruszenia art. 29 p.b. poprzez błędne przyjęcie, że obiekt będący przedmiotem postępowania stanowi budynek piętrowy i należy zaliczyć go do budynków wymagających pozwolenia na budowę; 5) naruszenie art. 10 § 1 k.p.a. poprzez zaniechanie umożliwienia stronie wypowiedzenia się przed zakończeniem postępowania. W uzasadnieniu skarżąca podnosła, że wbrew twierdzeniom organów budynek jest obiektem parterowym, pełniącym funkcję rekreacyjną. Zaznaczyła przy tym, że przestrzeń poddasza w budynku ma średnią wysokość w świetle poniżej 2 m, przy czym organy nie poczyniły w tej materii niezbędnych ustaleń. W odpowiedzi na skargę DWINB wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zajęte w zaskarżonym postanowieniu. Postanowieniami z dnia 28 listopada 2024 r. Sąd odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego je postanowienia organu pierwszej instancji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga podlegała uwzględnieniu. Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935 z późn. zm., dalej: p.p.s.a.) sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej. Stosownie natomiast do treści art. 1 § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r. poz. 1267), kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W myśl art. 134 p.p.s.a rozstrzygając w granicach danej sprawy, sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Uchylenie decyzji lub postanowienia, względnie stwierdzenie ich nieważności przez Sąd, następuje tylko w przypadku stwierdzenia naruszenia przepisów postępowania lub prawa materialnego, odpowiednio mogących mieć lub mających wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 u.p.p.s.a.). Kontrola zaskarżonego postanowienia przeprowadzona zgodnie z kryteriami legalności określonymi w art. 145 § 1 i § 2 w związku z art. 134 i art. 135 up.p.s.a. wykazała, że zostało ono wydane z naruszeniem przepisów prawa procesowego, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, przy czym, stwierdzone wady postępowania administracyjnego skutkowały koniecznością uchylenia nie tylko zaskarżonego aktu, ale także – na zasadzie art. 135 p.p.s.a – rozstrzygnięcia organu pierwszej instancji. Przedmiotem kontroli sądowej w niniejszej sprawie jest postanowienie DWINB utrzymujące w mocy postanowienie organu pierwszej instancji o wstrzymaniu robót budowlanych polegających na samowolnej budowie budynku rekreacji indywidualnej wraz z tarasem, wyposażonego w instalację elektryczną, klimatyzacyjną, z szambem, wodną, znajdującego się na działce nr [...] w S., gmina K. Ze względu na wyżej wskazany przedmiot skargi, sprawa została rozpoznana przez Sąd w trybie uproszczonym, na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów (art. 119 pkt 3 i art. 120 p.p.s.a.). Materialną podstawą wydanych postanowień były przepisy cytowanej już na wstępie ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, w szczególności jej art. 48 regulujący kwestię tzw. samowoli budowlanej i art. 48a, dotyczący kwestii legalizacji samowolnie wykonanych robót budowlanych. Według art. 48 p.b., organ nadzoru budowlanego wydaje postanowienie o wstrzymaniu budowy w przypadku obiektu budowlanego lub jego części będącego w budowie albo wybudowanego: 1) bez wymaganej decyzji o pozwoleniu na budowę albo 2) bez wymaganego zgłoszenia albo pomimo wniesienia sprzeciwu do tego zgłoszenia (ust. 1). W postanowieniu o wstrzymaniu budowy informuje się o możliwości złożenia wniosku o legalizację obiektu budowlanego lub jego części oraz o konieczności wniesienia opłaty legalizacyjnej w celu uzyskania decyzji o legalizacji obiektu budowlanego lub jego części oraz o zasadach obliczania opłaty legalizacyjnej (ust. 3). Postanowienie o wstrzymaniu budowy wydaje się również w przypadku zakończenia budowy (ust. 5). Zgodnie natomiast z art. 48a ust. 1 p.b., w terminie 30 dni od dnia doręczenia postanowienia o wstrzymaniu budowy inwestor, właściciel lub zarządca obiektu budowlanego może złożyć wniosek o legalizację. Wymaga podkreślenia, że zastosowanie jednego z trzech trybów postępowania (art. 48 bądź art. 49f albo art. 50-51 p.b.) zależy od charakteru (rodzaju) samowoli budowlanej oraz okresu, który upłynął od czasu zakończenia budowy. Skoro nie każda budowa (roboty budowlane) wymaga pozwolenia na budowę lub dokonania zgłoszenia, to przed zakwalifikowaniem danej inwestycji jako samowoli budowlanej konieczne jest ustalenie, że w świetle przepisów Prawa budowlanego i przepisów wykonawczych - obowiązujących w dacie budowy - zrealizowana inwestycja wymagała pozwolenia na budowę lub dokonania zgłoszenia. Takie dopiero ustalenia pozwalają zastosować środki administracyjnoprawne zwalczania bądź legalizacji samowoli budowlanej (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 marca 2019 r., sygn. akt II OSK 974/17 - wszystkie powołane w uzasadnieniu orzeczenia sądów administracyjnych są opublikowane w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych - http://orzeczenia.nsa.gov.pl). W rozpatrywanej sprawie organy obu instancji wdrożyły tryb legalizacyjny przewidziany w art. 48 p.b., stojąc na stanowisku, że skoro skarżąca nie legitymuje się decyzją o pozwoleniu na budowę spornego obiektu, nie dokonała też zamiaru zgłoszenia wykonania robót budowalnych związanych z budową budynku rekreacji indywidualnej wraz z tarasem, a w świetle art. 29 ust. 1 pkt 16 p.b. wzniesiony obiekt przekracza dopuszczalne na gruncie Prawa budowlanego parametry, to tym samym nie korzysta on ze zwolnienia od obowiązku uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę. Z tego też powodu organy orzekające przyjęły, że sporny budynek jest obiektem budowlanym powstałym w warunkach samowoli budowlanej. W rozpatrywanej sprawie organy zgodnie przyjęły także, akceptując zresztą stanowisko skarżącej, że sporny obiekt należało zakwalifikować jako budynek rekreacji indywidualnej rozumiany jako budynek przeznaczony do okresowego wypoczynku. Niezależnie jednak od tego, formułując stanowisko o konieczności wszczęcia postępowania legalizacyjnego, organy nie dokonały w istocie właściwej kwalifikacji budynku w oparciu o wynikające z art. 29 ust. 1 pkt 16 p.b. parametry, czym uczyniły wydane w sprawie rozstrzygnięcia wadliwymi. Zebrany w sprawie materiał dowodowy nie był wystarczający do przesądzenia zarówno powierzchni zabudowy, jak również – w razie zaistnienia podstaw do zastosowania art. 29 ust. 1 pkt 16 lit. b p.b. – rozpiętości elementów konstrukcyjnych i wysięgu wsporników, a nade wszystko kwestii ilości kondygnacji przedmiotowego budynku w rozumieniu § 3 pkt 16 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2022 r. poz. 1225 z późn. zm., dalej jako: r.w.t.), biorąc pod uwagę, że ostatni z elementów stanu faktycznego jest przez skarżącą kwestionowany. Zasadnicze znaczenie dla sposobu rozstrzygnięcia sprawy miały ustalenia poczynione przez PINB, a które zostały odzwierciedlone w protokole kontroli przeprowadzonej w dniu 20 maja 2024 r. W jego treści odnotowano wprawdzie istnienie budynku o funkcji rekreacyjnej, dwukondygnacyjnego, o wymiarach naniesionych na szkic zawarty na załączniku mapowym z systemu IntraEWID, jednakże dane te nie pozwoliły na jednoznaczne przesądzenie charakteru spornego budynku. Odnosząc się do spornego w niniejszej sprawie zagadnienia liczby kondygnacji w budynku, wskazać w pierwszej kolejności należy, że brak jest wprawdzie w przepisach Prawa budowlanego definicji "budynku parterowego", o którym mowa w art. 29 ust. 1 pkt 16 p.b., jednakże utrwalone w języku polskim oraz w budownictwie potoczne rozumienie słowa "parter" tłumaczyć trzeba jako pierwszą kondygnację nadziemną, stanowiącą poziom, na którym znajduje się główne wejście do budynku (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 14 lipca 2010 r., sygn. akt II SA/Gd 286/10). Jak wyjaśnił z kolei Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 19 października 2022 r., sygn. akt II OSK 1571/21, słowo parter łączyć należy z najniższą kondygnacją, która jest dostępna z poziomu gruntu. Do takiego rozumienia pojęcia parteru skłania także definicja kondygnacji zawarta w § 3 pkt 16 r.w.t., która określa kondygnację jako poziomą część budynku oddzieloną w dolnej części nie tylko posadzką na stropie, ale też warstwą podłogową na gruncie. Można wiec wywieść z tego, że najniższa kondygnacja określana jako "parter", to kondygnacja przy gruncie (przy braku kondygnacji podziemnych), lub pierwsza kondygnacja naziemna na kondygnacji podziemnej. Pozostając w kręgu definicyjnym wyznaczonym zapisami r.w.t., pojęcie kondygnacji w rozumieniu wskazanego § 3 pkt 16 tego rozporządzenia jest dwuelementowe. W pierwszej części zdefiniowano pojęcie kondygnacji jako przestrzeń pomiędzy stropami. Przepisy p.b. nie definiują pojęcia stropu, zatem w tym zakresie sięgnąć należy do znaczenia tego pojęcia w języku potocznym. Strop to poziomy układ konstrukcyjny oddzielający poszczególne kondygnacje, przenoszący obciążenia na pionowe elementy nośne (ściany lub słupy). Na górnej powierzchni stropu układana jest podłoga, a dolną powierzchnię najczęściej pokrywa się tynkiem, tworząc sufit. Jedną z funkcji stropu jest przeniesienie obciążenia stałego, dotyczy to ciężaru własnego, ciężaru ścianek działowych na poddaszu, również częściowo ciężaru więźby dachowej. Wedle zaś definicji słownikowej, strop to poziomy element konstrukcyjny oddzielający poszczególne kondygnacje budynku. W drugiej części definicji kondygnacji, za kondygnację uznaje się także poddasze z pomieszczeniami przeznaczonymi na pobyt ludzi oraz poziomą część budynku stanowiącą przestrzeń na urządzenia techniczne, mającą średnią wysokość w świetle większą niż 2 m. Skoro organy uznały, że w sprawie nie mamy do czynienia z budynkiem parterowym w rozumieniu art. 29 ust. 1 pkt 16 p.b., przy konsekwentnym stanowisku skarżącej, która już w treści zażalenia na postanowienie PINB okoliczność tę negowała, na poparcie swojego rozstrzygnięcie winny przedstawić przekonującą argumentację opartą zresztą na właściwe zebranym i ocenionym materiale dowodowym. Tymczasem w aktach sprawy, poza lakoniczną treścią protokołu kontroli, nie zawierającego zresztą pomiarów wysokości pomieszczeń poddasza użytkowego, nie zgromadzono jakiegokolwiek dalszego dowodu, który rozstrzygałby kwestię charakteru wzniesionego budynku. Nie budzi wątpliwości, że rolą organu w postępowaniu poprzedzającym wydanie postanowienia o wstrzymaniu robót budowanych wydanego na podstawie art. 48 ust. 1 p.b. jest prawidłowe określenie kwalifikacji prawnej obiektu, którego dotyczy legalizacja. Okoliczność ta przesądza bowiem o tym, czy w ogóle prowadzenie postępowania legalizacyjnego w danym przypadku jest zasadne. Zakres postępowania dowodowego realizowanego na tym etapie ma zatem charakter istotny dla dalszych losów ewentualnego postępowania legalizacyjnego. Należy zaznaczyć, że zgodnie z zasadą praworządności, wyrażoną w art. 6 k.p.a., organy administracji publicznej działają na podstawie przepisów prawa. W toku postępowania organy administracyjne stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli (art. 7 k.p.a.). Obowiązkiem organów obu instancji jest więc zgromadzenie kompletnego materiału dowodowego, a następnie poddanie go wszechstronnej i wnikliwej ocenie, celem ustalenia niewadliwego stanu faktycznego sprawy (art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a.), a następnie dokonania jego subsumpcji pod przepis prawa materialnego, mający w sprawie zastosowanie. Wyniki poczynionych w toku postępowania ustaleń zarówno w sferze faktycznej jak i prawnej winny zostać przedstawione w motywach wydanego rozstrzygnięcia (decyzji, postanowienia), które winno odpowiadać wymogom określonym w art. 107 § 3 k.p.a. Mianowicie, uzasadnienie faktyczne decyzji (postanowienia) powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji (postanowienia), z przytoczeniem przepisów prawa. W związku z tym, organ administracji publicznej rozpatrując materiał dowodowy, nie może pominąć jakiegokolwiek przeprowadzonego dowodu. W orzecznictwie przyjmuje się przy tym, że jako dowolne należy traktować ustalenia faktyczne znajdujące wprawdzie potwierdzenie w materiale dowodowym, ale niekompletnym, czy nie w pełni rozpatrzonym. Zarzut dowolności zostaje wykluczony dopiero ustaleniami dokonanymi w całokształcie materiału dowodowego, zgromadzonego i rozpatrzonego w sposób wyczerpujący, jako niezbędnego warunku wydania rozstrzygnięcia o przekonującej treści (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia: 7 października 2021 r., sygn. akt II GSK 1043/21; 18 października 2022 r., sygn. akt II GSK 1297/19; z 14 maja 2024 r., sygn. akt II GSK 338/21). W odniesieniu do postępowania przed organem odwoławczym należy też przypomnieć, że zgodnie z zasadą dwuinstancyjności organ ten obowiązany jest ponownie rozpoznać i rozpatrzyć sprawę rozstrzygniętą decyzją lub postanowieniem organu I instancji, a stan faktyczny winien ustalić nie tylko w oparciu o materiał dowodowy zebrany w postępowaniu I instancji, lecz także rozszerzając granice postępowania dowodowego na istotne dla sprawy okoliczności faktyczne pominięte przez organ pierwszoinstancyjny. W konsekwencji, w myśl art. 136 k.p.a., organ odwoławczy może przeprowadzić nie tylko na żądanie strony, lecz także z urzędu dodatkowe postępowanie w celu uzupełnienia dowodów i materiałów w sprawie albo zlecić przeprowadzenie tego postępowania organowi, który w I instancji wydał decyzję lub postanowienie. Proces decyzyjny, ocena zebranego materiału dowodowego i wysnute wnioski powinny znaleźć odzwierciedlenie w uzasadnieniu decyzji. Prowadzenie postępowania przez organ z uwzględnieniem powyższych zasad umożliwia wyjaśnienie stronom zasadności przesłanek, którymi organ się kierował (art. 11 k.p.a.) oraz służy pogłębianiu zaufaniu obywateli do organów Państwa (art. 8 k.p.a.). Wobec powyższego, Sąd stwierdził, że organy orzekające naruszyły w rozpatrywanej sprawie art. 48 ust. 1 pkt 1 i ust. 3 p.b., bowiem przedwcześnie, bez ustalenia prawidłowego stanu faktycznego sprawy, wdrożyły tryb przewidziany we wspomnianym unormowaniu, co świadczy również o naruszeniu w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy przepisów prawa procesowego - art. 6, art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a. W ponownym postępowaniu organy usuną wskazane w niniejszym wyroku uchybienia, przede wszystkim uzupełniając odpowiednio materiał dowodowy, przede wszystkim co do parametrów wzniesionego obiektu, umożliwiając jednoznaczną kwalifikację prawną obiektu. W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 135 p.p.s.a., orzekł jak w pkt I sentencji wyroku. O należnych skarżącej kosztach postępowania orzeczono w pkt II sentencji wyroku na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 1 p.p.s.a. Na zasądzone koszty złożyła się kwota wpisu od skargi w wysokości 100 zł.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI