II SA/Wr 722/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny we WrocławiuWrocław2024-05-07
NSAbudowlaneWysokawsa
planowanie przestrzenneochrona zabytkówuchwaławada prawnanaruszenie kompetencjispójność planuteren zabudowyorgan nadzoruWSA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu stwierdził nieważność części uchwały Rady Miejskiej w Obornikach Śląskich dotyczącej miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego z powodu naruszenia przepisów prawa.

Wojewoda Dolnośląski zaskarżył uchwałę Rady Miejskiej w Obornikach Śląskich dotyczącą miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, zarzucając naruszenie przepisów dotyczących ochrony zabytków oraz brak spójności między częścią tekstową a graficzną planu. Sąd uznał oba zarzuty za zasadne, stwierdzając nieważność § 9 ust. 7 pkt 1 oraz § 21 ust. 1 we fragmencie "oznaczone symbolem od MN/1 do MN/7" uchwały.

Sprawa dotyczyła skargi Wojewody Dolnośląskiego na uchwałę Rady Miejskiej w Obornikach Śląskich w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Wojewoda zarzucił nieważność uchwały w dwóch punktach: po pierwsze, § 9 ust. 7 pkt 1, jako podjęty z naruszeniem przepisów o ochronie zabytków, ponieważ wprowadzał regulacje dotyczące konkretnych obiektów zabytkowych, a nie stref ochrony konserwatorskiej. Po drugie, § 21 ust. 1 we fragmencie "oznaczone symbolem od MN/1 do MN/7", jako podjęty z naruszeniem zasad sporządzania planu miejscowego, z uwagi na brak ujęcia w części tekstowej uchwały terenu oznaczonego symbolem MN/8 na załączniku graficznym. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu, rozpoznając sprawę, uznał oba zarzuty za zasadne. Sąd stwierdził, że Rada Miejska przekroczyła swoje kompetencje, wprowadzając w § 9 ust. 7 pkt 1 uchwały ustalenia odnoszące się do konkretnych obiektów budowlanych figurujących w rejestrze zabytków, zamiast do stref ochrony konserwatorskiej. Ponadto, sąd potwierdził naruszenie zasad sporządzania planu miejscowego w odniesieniu do § 21 ust. 1, wskazując na niespójność między częścią tekstową a graficzną planu z powodu pominięcia terenu MN/8 w ustaleniach tekstowych. W konsekwencji, sąd stwierdził nieważność wskazanych fragmentów uchwały i zasądził koszty postępowania od Gminy Oborniki Śląskie na rzecz strony skarżącej.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, Rada Miejska nie jest upoważniona do wprowadzania w planie miejscowym ustaleń odnoszących się do konkretnych obiektów budowlanych będących zabytkami, a jedynie do ustalania stref ochrony konserwatorskiej z określonymi ograniczeniami, zakazami i nakazami.

Uzasadnienie

Przepisy ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz ustawy o ochronie zabytków pozwalają na ustalanie stref ochrony konserwatorskiej, w ramach których mogą być wprowadzane ograniczenia, zakazy i nakazy. Jednakże, ustalenia te powinny odnosić się do terenów objętych strefą, a nie do indywidualnie określonych obiektów zabytkowych.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

stwierdzono_nieważność

Przepisy (16)

Główne

u.p.z.p. art. 15 § ust. 2 pkt 4 pkt 1, pkt 6

Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

u.p.z.p. art. 20 § ust. 1

Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

u.o.z. art. 19 § ust. 3

Ustawa o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami

rozp.MI art. 4 § pkt 4

Rozporządzenie Ministra Infrastruktury w sprawie wymaganego zakresu projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego

rozp.MI art. 4 § pkt 1

Rozporządzenie Ministra Infrastruktury w sprawie wymaganego zakresu projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego

rozp.MI art. 8 § ust. 2

Rozporządzenie Ministra Infrastruktury w sprawie wymaganego zakresu projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego

Pomocnicze

u.s.g. art. 18 § ust. 2 pkt 5

Ustawa o samorządzie gminnym

u.p.z.p. art. 28 § ust. 1

Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

P.u.s.a. art. 1 § § 1

Prawo o ustroju sądów administracyjnych

P.u.s.a. art. 1 § § 2

Prawo o ustroju sądów administracyjnych

P.p.s.a. art. 3 § § 2 pkt 5 i 6

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 147 § § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 151

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności radców prawnych art. 200

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności radców prawnych art. 205 § § 2

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności radców prawnych art. 14 § ust. 1 pkt 1 lit. c

Argumenty

Skuteczne argumenty

Naruszenie przepisów dotyczących ochrony zabytków poprzez ustalanie regulacji dla konkretnych obiektów, a nie stref ochrony. Naruszenie zasad sporządzania planu miejscowego z powodu braku spójności między częścią tekstową a graficzną (pominięcie terenu MN/8 w tekście).

Godne uwagi sformułowania

Rada Miejska nie jest upoważniona do dokonywania zindywidualizowanych regulacji w planie miejscowym odnoszących się do indywidualnie określonych zabytków nieruchomych będących obiektami budowlanymi. Część tekstowa planu oraz załącznik graficzny stanowią całość. Postanowienia części tekstowej planu oraz oznaczenia graficzne powinny umożliwiać jednoznaczne powiązanie projektu rysunku planu miejscowego z projektem części tekstowej miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. W przypadku, gdy powiązanie takie nie jest możliwe, oznacza to, że zostały naruszone zasady sporządzania planu.

Skład orzekający

Władysław Kulon

przewodniczący sprawozdawca

Olga Białek

sędzia

Wojciech Śnieżyński

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących sporządzania miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego, w szczególności w zakresie ochrony zabytków oraz wymogów spójności między częścią tekstową a graficzną planu."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznych przepisów dotyczących planowania przestrzennego i ochrony zabytków.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy ważnych aspektów planowania przestrzennego i ochrony dziedzictwa kulturowego, a także precyzji wymaganej w aktach prawa miejscowego. Pokazuje, jak błędy formalne mogą prowadzić do stwierdzenia nieważności uchwały.

Nieważny plan zagospodarowania: Sąd uchylił uchwałę rady miejskiej z powodu błędów w ochronie zabytków i niespójności planu.

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Wr 722/23 - Wyrok WSA we Wrocławiu
Data orzeczenia
2024-05-07
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-12-11
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Sędziowie
Olga Białek
Władysław Kulon /przewodniczący sprawozdawca/
Wojciech Śnieżyński
Symbol z opisem
6150 Miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego
6401 Skargi organów nadzorczych na uchwały rady gminy w przedmiocie ... (art. 93 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym)
Hasła tematyczne
Zagospodarowanie przestrzenne
Skarżony organ
Rada Miasta
Treść wyniku
*Stwierdzono nieważność aktu prawa miejscowego w części
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 503
art. 15 usr. 2 pkt 4 pkt 1, pkt 6
Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (t. j.)
Dz.U. 2022 poz 840
art. 19 ust. 3
Ustawa z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami  (t.j.)
Dz.U. 2003 nr 164 poz 1587
par. 4 pkt 4, pkt 1, par. 8 ust. 2
Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003 r. w sprawie wymaganego zakresu projektu miejscowego planu zagospodarowania  przestrzennego
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Władysław Kulon (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Olga Białek Sędzia WSA Wojciech Śnieżyński po rozpoznaniu w Wydziale II w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 7 maja 2024 r. sprawy ze skargi Wojewody Dolnośląskiego na uchwałę Rady Miejskiej w Obornikach Śląskich z dnia 31 sierpnia 2023 r. Nr LXVII/525/23 w przedmiocie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla części gminy Oborniki Śląskie I. stwierdza nieważność § 9 ust. 7 pkt 1 oraz § 21 ust. 1 we fragmencie "oznaczone symbolem od MN/1 do MN/7" zaskarżonej uchwały; II. zasądza od Gminy Oborniki Śląskie na rzecz strony skarżącej kwotę 480 zł (słownie: czterysta osiemdziesiąt złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
W dniu 31 sierpnia 2023 r. Rada Miejskiej w Obornikach Śląskich podjęła na podstawie art. 18 ust. 2 pkt 5 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2023 r. poz. 40 ze zm.; dalej "u.s.g.") w zw. z art. 20 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 2022 r. poz. 503 ze zm.; zwana dalej "u.p.z.p.") uchwalę Nr LXVII/525/23 w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla części gminy Oborniki Śląskie.
Wojewoda Dolnośląski działając na podstawie art. 93 ust. 1 u.s.g. zaskarżył powyższą uchwałę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu, wnosząc o stwierdzenie nieważności jej:
1) § 9 ust. 7 pkt 1 jako podjętego z istotnym naruszeniem art. 15 ust. 2 pkt 4 u.p.z.p. (Dz. U. z 2023 r. poz. 977 ze zm.) w zw. z § 4 pkt 4 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003 r. w sprawie wymaganego zakresu projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (Dz. U. Nr 164, poz. 1587; zwane dalej "rozp.MI") oraz w zw. z art. 19 ust. 3 ustawy z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami (Dz. U. z 2022 r. poz. 840 ze zm.; zwana dalej "u.o.z."), polegającym na podjęciu regulacji dotyczących ochrony zabytków z przekroczeniem zakresu przyznanej kompetencji;
2) § 21 ust. 1 we fragmencie "oznaczone symbolem od MN/1 do MN/7" jako podjętego z istotnym naruszeniem art. 15 ust. 2 pkt 1 i pkt 6 i art. 20 ust. 1 u.p.z.p. w zw. z § 4 pkt 1 i § 8 ust. 2 rozp.MI, polegającym na naruszeniu zasad sporządzania planu miejscowego poprzez brak ujęcia w ustaleniach zawartych w treści uchwały terenu przedstawionego na załączniku graficznym nr 10 do uchwały oznaczonego symbolem MN/8
oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.
W uzasadnieniu skargi, odnosząc się do pkt. 1), organ nadzoru wskazał, iż w art. 19 ust. 3 u.o.z. przyjęto, że w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego ustala się, w zależności od potrzeb, strefy ochrony konserwatorskiej obejmujące obszary, na których obowiązują określone ustaleniami planu ograniczenia, zakazy i nakazy, mające na celu ochronę znajdujących się na tym obszarze zabytków. Kompetencja wynikająca z u.o.z. pozwala zatem na ustalenie stref konserwatorskich, a w ramach tych stref ograniczeń, zakazów i nakazów. Mając to na uwadze, Wojewoda stwierdził, że w planie miejscowym można ustanowić nakazy, zakazy i ograniczenia, które muszą być jednak odnoszone do terenów chronionych (stref konserwatorskich). Tymczasem w § 9 ust. 7 pkt 1 zaskarżonej uchwały zostały wprowadzone ustalenia planistyczne odnoszące się do konkretnych obiektów budowlanych figurujących w rejestrze zabytków. Do dokonywania takich zindywidualizowanych regulacji w planie miejscowym Rada Miejska nie jest upoważniona. Powoływane w skardze regulacje ustawowe (art. 15 ust. 2 pkt 4 u.p.z.p., § 4 pkt 4 rop.MI, art. 19 u.o.z.) wyraźnie wskazują, że normy związane z ochroną zabytków mogą być w planie miejscowym ustalane dla poszczególnych terenów ujmowanych w strefy ochrony konserwatorskiej, nie zaś odnosić się do indywidualnie określonych zabytków nieruchomych będących obiektami budowlanymi.
Odnosząc się zaś do pkt. 2) skargi, Wojewoda wskazał, że – jak wynika z załącznika nr 10 do zaskarżonej uchwały stanowiącego jeden z rysunków planu – w granicach obszaru objętego planem znajduje się wyznaczony w liniach rozgraniczających teren oznaczony symbolem MN/8. Z legendy rysunku wynika, że jest to teren zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej. Jednocześnie w treści uchwały brak jest jakichkolwiek ustaleń dotyczących tego terenu. W § 21 zaskarżonej uchwały wprowadzono ustalenia dla wyznaczonych na załączniku nr 10 w obrębie Wilczyn terenów zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej, jednak odniesiono się do terenów oznaczonych symbolem od MN/1 do MN/7. Powołując się na art. 20 ust. 1, art. 15 ust. 2 pkt 1 i pkt 6 u.p.z.p. oraz § 4 pkt 1 i § 8 ust. 2 rozp.MI, organ stwierdził, że część tekstowa planu oraz załącznik graficzny stanowią całość. Postanowienia części tekstowej planu oraz oznaczenia graficzne powinny umożliwiać jednoznaczne powiązanie projektu rysunku planu miejscowego z projektem części tekstowej miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. W przypadku, gdy powiązanie takie nie jest możliwe, oznacza to, że zostały naruszone zasady sporządzania planu. Jak wynika z wyjaśnień Gminy złożonych w toku postępowania nadzorczego brak wymienienia terenu MN/8 w ustaleniach szczegółowych planu dla załącznika nr 10 stanowi oczywistą omyłkę. Ustalenia dla tego terenu są takie same jak dla pozostałych terenów oznaczonych na załączniku nr 10 symbolem MN – tereny zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej (dowód: kopia pisma Gminy Oborniki Śląskie z dnia 13 listopada 2023 r. znak: AG. 6721.2.2021). Wobec powyższego oświadczenia o prawidłowości ustaleń zawartych w § 21 zaskarżonej uchwały w zakresie wszystkich terenów zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej zlokalizowanych na załączniku graficznym nr 10 do uchwały oraz w celu przywrócenia stanu zgodnego z prawem za uzasadniony i wystarczający należy uznać wniosek o stwierdzenie nieważności § 21 ust. 1 we fragmencie "oznaczone symbolem od MN/1 do MN/7". Wyeliminowanie z powyższej regulacji odniesienia do konkretnych symboli terenów pozwoli na zastosowanie tych ustaleń także do pominiętego w tekście uchwały terenu o symbolu MN/8, a także pozwoli adresatom normy prawnej na ustalenie intencji lokalnego prawodawcy i umożliwi im zachowanie zgodne z jej treścią.
W odpowiedzi na skargę Burmistrz Obornik Śląskich wniósł o uznanie skargi za zasadną oraz niezasądzanie na rzecz organu kosztów zastępstwa procesowego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje:
Zgodnie z przepisem art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2022 r. poz. 2492 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między tymi organami a organami administracji rządowej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2 w/w ustawy). W myśl zaś art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 1634 ze zm.: zwana dalej "P.p.s.a."), zakres kontroli działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej (pkt 5) i akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej (pkt 6). Zgodnie z art. 147 § 1 P.p.s.a., sąd uwzględniając skargę na uchwałę lub akt, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 5 i 6, stwierdza nieważność tej uchwały lub aktu w całości lub w części albo stwierdza, że zostały wydane z naruszeniem prawa, jeżeli przepis szczególny wyłącza stwierdzenie ich nieważności. W razie nieuwzględnienia skargi w całości albo w części sąd oddala skargę odpowiednio w całości albo w części (art. 151 P.p.s.a.).
Skarga wniesiona w niniejszej sprawie dotyczy uchwały, której przedmiotem jest uchwalenie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, stanowiącej zatem – zgodnie z art. 14 ust. 8 u.p.z.p. – akt prawa miejscowego. A więc jest ona objęta zakresem art. 3 § 2 pkt 5 P.p.s.a. Wskazać w tym miejscu należy, że uchwała w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego jest wyrazem tzw. władztwa planistycznego, które posiada gmina. Może ona samodzielnie decydować o sposobie zagospodarowania terenu, wprowadzając do planu miejscowego bądź to precyzyjne zapisy bądź też postanowienia ogólne dla poszczególnych terenów. Wszelkie jednak czynności gminy, także o charakterze publicznoprawnym, muszą odznaczać się legalnością, gdyż gmina jest obowiązana działać zgodnie z prawem.
Zgodnie z treścią art. 28 ust. 1 u.p.z.p., podstawę do stwierdzenia nieważności uchwały rady gminy w całości lub w części stanowi naruszenie zasad sporządzania planu miejscowego, istotne naruszenie trybu jego sporządzania, a także naruszenie właściwości organów w tym zakresie. Wskazanie w powyższym przepisie podstaw nieważności uchwały w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego prowadzi do wniosku, że przepis ten stanowi lex specialis wobec art. 91 ust. 1 u.s.g., zgodnie z którym uchwała lub zarządzenie organu gminy sprzeczne z prawem są nieważne. Oznacza to, że rozstrzygnięcia nadzorcze wojewody albo orzeczenie sądu administracyjnego stwierdzające nieważność uchwały w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego są wydawane w przypadku zajścia co najmniej jednej z podstaw nieważności wymienionych w art. 28 ust. 1 u.p.z.p. Zatem pozostałe naruszenia prawa (niewymienione w powołanym wyżej przepisie) należałoby traktować jako nieistotne, a więc niebędące przyczyną nieważności uchwały. Zasady sporządzania planu miejscowego rozumiane są jako wartości i merytoryczne wymogi kształtowania polityki przestrzennej przez uprawnione organy dotyczące m.in. zawartych w akcie planistycznym ustaleń. W przypadku naruszenia zasad sporządzania planu ustawodawca nie wymaga, aby przedmiotowe naruszenie miało charakter istotny, co oznacza, że każde naruszenie zasad sporządzania planu miejscowego skutkować będzie stwierdzeniem nieważności uchwały rady gminy w całości lub w części. Z tych samych względów każde naruszenie właściwości organów w zakresie sporządzania planu miejscowego skutkować będzie stwierdzeniem nieważności uchwały rady gminy w całości lub w części.
Mając na względzie powyższe kryteria kontroli, Sąd stwierdził w pierwszej kolejności, że istnieje konieczność wyeliminowania z obrotu prawnego § 9 ust. 7 pkt 1 zaskarżonej uchwały jako istotnie naruszającego art. 15 ust. 2 pkt 4 u.p.z.p. w zw. z § 4 pkt 4 rozp.MI oraz w zw. z art. 19 ust. 3 u.o.z.
Oceniając legalność zakwestionowanego przez Wojewodę zapisu § 9 ust. 7 pkt 1 zaskarżonej uchwały, Sąd miał na uwadze, że w stanowieniu aktów prawa miejscowego organy samorządu terytorialnego związane są ramami stworzonymi przez ustawy. Akty powyższe są aktami o charakterze podstawowym, a zatem są stanowione na podstawie upoważnień ustawowych, nie mogą zatem wykraczać poza jakiekolwiek unormowania ustawowe, czynić wyjątków od ogólnie przyjętych rozwiązań ustawowych, a także powtarzać kwestii uregulowanych w aktach prawnych hierarchicznie wyższych. W doktrynie występuje przekonanie, że prawo miejscowe ma charakter wyłącznie wykonawczy w stosunku do ustaw. W Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej próżno bowiem szukać delegacji prawotwórczych dla organów samorządowych. A zatem trafna jest teza, że samorząd terytorialny nie posiada pozycji autonomicznej, lecz jest jedynie formą zdecentralizowanej administracji. Decentralizacja procesu tworzenia przepisów wykonawczych do ustaw, w postaci prawa miejscowego, zakłada co prawda zróżnicowanie ich treści, ale to zróżnicowanie może sięgnąć do granic wyznaczonych przez prawo.
Wprowadzając analizowane regulacje § 9 ust. 7 pkt 1 zaskarżonej uchwały Rada Miejska zobligowana więc była działać w zakresie przyznanych jej ustawowo kompetencji wynikających z przepisów u.p.z.p., przyznana jej kompetencja w zakresie uchwalania miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego oraz samodzielność kształtowania i prowadzenia polityki przestrzennej na terenie gminy nie oznacza zupełnej dowolności. Akt prawa miejscowego organu jednostki samorządu terytorialnego stanowiony jest na podstawie upoważnienia ustawowego i winien być sporządzany tak, by przyjęte na tej podstawie normy uzupełniały wydane przez inne podmioty przepisy powszechnie obowiązujące kształtujące prawa i obowiązki ich adresatów. Ustawodawca formułując określoną delegację do wydania aktu wykonawczego, przekazuje upoważnienie do uregulowania wyłącznie kwestii nie objętych dotąd żadną normą o charakterze powszechnie obowiązującym w celu ukształtowania stanu prawnego uwzględniającego m.in. specyfikę, możliwości i potrzeby środowiska, do którego właściwy akt wykonawczy jest skierowany. Akty te nie mogą zatem wykraczać poza jakiekolwiek unormowania ustawowe, czynić wyjątków od ogólnie przyjętych rozwiązań ustawowych, a także powtarzać kwestii uregulowanych w aktach prawnych hierarchicznie wyższych. Muszą zawierać sformułowania jasne, wyczerpujące, uniemożliwiające stosowanie niedopuszczalnego, sprzecznego z prawem luzu interpretacyjnego. Tylko w ustawie dozwolone jest ustalanie obowiązków i praw obywateli oraz określenie wyjątków władczej ingerencji w konstytucyjnie gwarantowane prawa i wolności obywateli. Również tylko w ustawie dopuszczalne jest określenie kompetencji organów administracji publicznej. Zakres upoważnienia winien być zawsze ustalany przez pryzmat zasad demokratycznego państwa prawnego, działania w granicach i na podstawie prawa oraz innych przepisów regulujących daną dziedzinę (art. 7 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej). Normy kompetencyjne powinny być interpretowane w sposób ścisły – zakaz dokonywania wykładni rozszerzającej przepisów kompetencyjnych oraz wyprowadzania kompetencji w drodze analogii (wyroki WSA w Wrocławiu z dnia: 26 stycznia 2005 r., IV SA/Wr 807/04; 20 listopada 2012 r., II SA/Wr 688/12).
Zgodnie natomiast z przepisami u.p.z.p., w planie miejscowym określa się obowiązkowo m.in. zasady ochrony dziedzictwa kulturowego i zabytków oraz dóbr kultury współczesnej (art. 1 ust. 2 pkt 4 i art. 15 ust. 2 pkt 4 u.p.z.p.). Słusznie zwrócił uwagę w skardze Wojewoda na przepisy art. 19 u.o.z. Zgodnie z ust. 1 tego artykułu, w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego uwzględnia się w szczególności ochronę zabytków nieruchomych:
1) objętych formami ochrony, o których mowa w art. 7, wraz z ich otoczeniem;
2) ujętych w wojewódzkiej lub gminnej ewidencji zabytków.
Formami ochrony zabytków, o których mowa w art. 7 u.o.z., są natomiast:
1) wpis do rejestru zabytków;
1a) wpis na Listę Skarbów Dziedzictwa;
2) uznanie za pomnik historii;
3) utworzenie parku kulturowego;
4) ustalenia ochrony w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego albo w decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego, decyzji o warunkach zabudowy, decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej, decyzji o ustaleniu lokalizacji linii kolejowej lub decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji w zakresie lotniska użytku publicznego.
Zgodnie zaś z ust. 3 art. 19 u.o.z., w studium i planie, o których mowa w ust. 1, ustala się, w zależności od potrzeb, strefy ochrony konserwatorskiej obejmujące obszary, na których obowiązują określone ustaleniami planu ograniczenia, zakazy i nakazy, mające na celu ochronę znajdujących się na tym obszarze zabytków. Zgodnie natomiast z § 4 pkt 4 rozp.MI, ustalenia dotyczące zasad ochrony dziedzictwa kulturowego i zabytków oraz dóbr kultury współczesnej powinny zawierać określenie obiektów i terenów chronionych ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, w tym określenie nakazów, zakazów, dopuszczeń i ograniczeń w zagospodarowaniu terenów. Zdaniem Sądu, zakwestionowany przez Wojewodę § 9 ust. 7 pkt 1 zaskarżonej uchwały należy uznać za niezgodne z prawem przekroczenie przez organ stanowiący gminy powierzonych przez przepisy prawne kompetencji. Jak wynika z treści § 9 ust. 7 pkt 1 zaskarżonej uchwały:
"7. Dla obiektów budowlanych figurujących w rejestrze zabytków obowiązują ustalenia:
1) należy zachować lub w przypadku zniszczenia odtworzyć ich rozplanowanie, gabaryty, bryłę, geometrię dachu, formę i rozmieszczenie otworów oraz detal architektoniczny;".
Tak sformułowane obowiązki niewątpliwie pozbawione są podstawy prawnej, a kwestionowany przepis zaskarżonej uchwały uznać należy za niezgodną z prawem modyfikację postanowień ustawowych. Z powyższych bowiem wyżej przepisów wynika, że rada może wprowadzić w planie miejscowym dla ustanowionej strefy ochrony konserwatorskiej określone ograniczenia, zakazy i nakazy, a które będą zobowiązywały potencjalnych inwestorów do określonego zachowania w celu ochrony znajdujących się na tym obszarze zabytków, natomiast w § 9 ust. 7 pkt 1 zaskarżonej uchwały zostały wprowadzone ustalenia planistyczne odnoszące się do konkretnych "obiektów budowlanych figurujących w rejestrze zabytków". Słusznie zatem Wojewoda wskazał, iż normy związane z ochroną zabytków nie mogą w planie miejscowym odnosić się do indywidualnie określonych zabytków nieruchomych będących obiektami budowlanymi.
Po drugie, zdaniem Sądu również § 21 ust. 1 we fragmencie "oznaczone symbolem od MN/1 do MN/7" został podjęty z istotnym naruszeniem prawa, tj. art. 15 ust. 2 pkt 1 i 6 i art. 20 ust. 1 u.p.z.p. w zw. z § 4 pkt 1 i § 8 ust. 2 rozp.MI.
Zgodnie z art. 20 ust. 1 u.p.z.p., plan miejscowy uchwala rada gminy, po stwierdzeniu jego zgodności z ustaleniami studium, rozstrzygając jednocześnie o sposobie rozpatrzenia uwag do projektu planu oraz sposobie realizacji, zapisanych w planie, inwestycji, z zakresu infrastruktury technicznej. Część tekstowa planu stanowi treść uchwały, część graficzna oraz wymagane rozstrzygnięcia stanowią załączniki do uchwały. Zgodnie z art. 15 ust. 2 u.p.z.p., w planie miejscowym określa się obowiązkowo przeznaczenie terenów oraz linie rozgraniczające tereny o różnym przeznaczeniu lub różnych zasadach zagospodarowania (pkt 1) oraz zasady kształtowania zabudowy oraz wskaźniki zagospodarowania terenu, maksymalną i minimalną intensywność zabudowy jako wskaźnik powierzchni całkowitej zabudowy w odniesieniu do powierzchni działki budowlanej, minimalny udział procentowy powierzchni biologicznie czynnej w odniesieniu do powierzchni działki budowlanej, maksymalną wysokość zabudowy, minimalną liczbę miejsc do parkowania w tym miejsca przeznaczone na parkowanie pojazdów zaopatrzonych w kartę parkingową i sposób ich realizacji oraz linie zabudowy i gabaryty obiektów (pkt 6). Z kolei § 4 pkt 1 rozp.MI stanowi, że ustalenia dotyczące przeznaczenia terenów powinny zawierać określenie przeznaczenia poszczególnych terenów lub zasad ich zagospodarowania, a także symbol literowy i numer wyróżniający go spośród innych terenów. Zgodnie z § 8 ust. 2 rozp.MI, na projekcie rysunku planu miejscowego stosuje się nazewnictwo i oznaczenia umożliwiające jednoznaczne powiązanie projektu rysunku planu miejscowego z projektem tekstu planu miejscowego. Do projektu rysunku planu miejscowego dołącza się objaśnienia wszystkich użytych oznaczeń.
Jak wynika z dotychczasowego orzecznictwa Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu (wyrok z dnia 20 listopada 2012 r., II SA/Wr 688/12, "w art. 15 ust. 2 u.p.z.p. określono szczegółowe wymagania dotyczące projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, który składa się z części tekstowej i graficznej. Tekst planu stanowi treść uchwały rady gminy a jego redakcja przybiera postać przepisów prawnych. Rysunek planu jest załącznikiem graficznym do uchwały w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i obowiązuje w takim zakresie, w jakim tekst planu odsyła do ustaleń wyrażonych graficznie na rysunku. Rysunek planu musi być więc uwzględniony w takim zakresie w jakim jest "opisany". W pewnym uproszczeniu rysunek planu stanowi uzupełnienie i wyjaśnienie tekstu planu (....). Wobec oczywistej sprzeczności między rysunkiem planu a jego tekstem – niezależnie od tego, czy nastąpiła ona na skutek omyłki czy też świadomego zabiegu, niedopuszczalne było pozostawienie w obrocie prawnym zapisu tekstu planu, który nie znajduje potwierdzenia na jego rysunku oraz fragmentu rysunku planu, dla którego nie ma ustaleń w tekście". Z kolei w wyroku z dnia 31 lipca 2012 r. (II SA/Wr 328/12), tut. Sąd wskazał, że "tekst planu i rysunek planu stanowią jedną całość, część tekstowa stanowi jego treść, natomiast część graficzna wskazuje za pomocą przyjętych symboli i nazewnictwa powiązanie z częścią tekstową planu (art. 20 ust. 1 zd. 2 u.p.z.p. i § 8 ust. 2 rozp.MI). Jeżeli zatem istnieje niespójność pomiędzy częścią tekstową i częścią graficzną planu to oznacza, że uchwała została podjęta z istotnym naruszeniem art. 20 ust. 1 zd. 2 i art. 15 ust. 2 pkt 1 u.p.z.p. oraz § 4 pkt 1 i § 8 ust. 2 rozp.MI w zw. z art. 28 ust. 1 u.p.z.p."
Podzielając stanowiska zaprezentowane w przywołanych powyżej orzeczeniach oraz uwzględniając wyjaśnienia Gminy, Sąd uznał za zasadny zarzut strony skarżącej odnośnie zakwestionowanego fragmentu § 21 ust. 1 zaskarżonej uchwały, który został podjęty z naruszeniem zasad sporządzania planu miejscowego poprzez brak ujęcia w ustaleniach zawartych w treści uchwały terenu przedstawionego na załączniku graficznym nr 10 oznaczonego symbolem MN/8. Skoro bowiem do wyrysowanego na załączniku graficznym nr 10 do uchwały terenu oznaczonego symbolem MN/8 nie odnosi się część tekstowa planu miejscowego, to w tym zakresie istnieje niespójność pomiędzy treścią planu a jego częścią graficzną.
Z tych względów na podstawie art. 147 § 1 P.p.s.a. orzeczono jak w punkcie pierwszym sentencji niniejszego wyroku.
Orzeczenie z punktu drugiego sentencji wyroku znajduje swoje oparcie w przepisie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 oraz § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (t.j. Dz. U. z 2023 poz. 1935 ze zm.).

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI