II SA/Wr 717/19

II SA/Wr 717/19 - Wyrok WSA we Wrocławiu
Data orzeczenia
2020-02-13
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2019-11-06
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Sędziowie
Władysław Kulon /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6019 Inne, o symbolu podstawowym 601
Hasła tematyczne
Budowlane prawo
Sygn. powiązane
II OSK 1317/20 - Postanowienie NSA z 2022-04-27
Skarżony organ
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
*Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2019 poz 1186
art. 51 ust. 1
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - tekst jedn.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Władysław Kulon (spr.) Sędziowie: Sędzia NSA Halina Filipowicz- Kremis Asesor WSA Wojciech Śnieżyński Protokolant: Specjalista Magda Minkisiewicz po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 4 lutego 2020 r. sprawy ze skargi P.K.-M. na decyzję D.Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we W. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie nałożenia obowiązku wykonania demontażu stolarki okiennej i zamurowania otworu okiennego oddala skargę w całości.
Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] r. nr [...]D.Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, (dalej - DWINB) na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. - Kodeks postępowania administracyjnego (aktualnie - t.j. Dz.U. z 2020 r. poz. 256) w związku z art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 1186 ze zm.) po ponownym rozpatrzeniu odwołania P. K. – M. reprezentowanej przez profesjonalnego pełnomocnika od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla miasta W., (dalej – PINB), z dnia [...]r. nr [...] wydanej po przeprowadzeniu postępowania administracyjnego w sprawie robót budowlanych wykonanych w budynku przy ul. Cz. [...] we W., związanych z wykonaniem otworu okiennego w ścianie północnej budynku oraz odprowadzenia wód opadowych z budynku, utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.
Uzasadniając orzeczenie DWINB wyjaśnił, że decyzją z dnia [...] r., znak: [...] odmówił uchylenia zaskarżonej decyzji PINB z dnia [...] r. nr [...]w przedmiocie obowiązku wykonania w terminie dwóch miesięcy demontażu stolarki okiennej osadzonej w środkowym otworze okiennym wykonanym w północnej ścianie budynku przy ul. Cz.[...] we W., a następnie zamurowania tego otworu okiennego. DWINB wskazał, że w związku z wpłynięciem w dniu [...] r. do PINB dla miasta W. skargi na samowolnie wykonane roboty budowlane w budynku przy ul. Cz. [...] we W.polegające na wykonaniu otworu okiennego w ścianie północnej ww. budynku, usytuowanej w odległości około 1 m od granicy działki oraz skierowanie odpływu wód opadowych na teren nieruchomości stanowiącej własność skarżącej, PINB W.wszczął postępowanie administracyjne w powyższej sprawie.
W toku postępowania prowadzonego przez PINB ustalono, że na terenie nieruchomości przy ul. Cz. [...] we W. istnieje budynek parterowy
z poddaszem, z dachem dwuspadowym pokrytym dachówką. W północnej, zewnętrznej ścianie budynku istnieje 5 otworów okiennych. Właściciele nieruchomości pismem z 15 czerwca 2015 r. wskazali, że począwszy od lat 60- tych ściana budynku usytuowana od strony północnej, nie posiadała żadnych otworów drzwiowych. W miejscu środkowego otworu okiennego istniał jedynie otwór wentylacyjny na dowód czego załączyli dokumentację fotograficzną budynku sporządzoną około 2000 r.
Pismem z dnia 22 czerwca 2015 r. właścicielka budynku oświadczyła, że wymieniła stolarkę okienną w środkowym otworze okiennym przedmiotowego budynku na stolarkę o wymiarach najmniejszych jakie dostępne są na rynku. Dodała, że w miejscu okna około 50 lat temu znajdowały się drzwi. Na dowód powyższego przedłożyła oświadczenie A. K. o pierwotnym istnieniu drzwi w miejscu obecnego okna środkowego, zamurowaniu ich z pozostawieniem okna oraz wymianie stolarki okiennej.
W toku postępowania prowadzonego przez PINB dla miasta W., organ I instancji przesłuchał licznych świadków na okoliczność przedmiotowej sprawy.
Świadek E.U., który mieszkał w budynku przy ul. Cz.[...] we W. w latach 1954 - 1955 zeznał, iż na wprost wejścia do budynku były wówczas drzwi. Dowodem na to, że drzwi były jest istniejąca do dziś futryna we wnęce wewnątrz budynku. Dodał, że to jest ta sama futryna, którą pamięta za czasów zamieszkiwania w tym budynku. Świadek nie pamięta ile było okien w tej ścianie, a także czy drzwi zostały zamurowane w czasie gdy tam mieszkał, nie wie też kiedy wykonano środkowy otwór okienny w ścianie północnej przedmiotowego budynku.
Świadek A.K. zeznała natomiast, że mieszkała w budynku przy ul. Cz. [...] we W. od 1957 r. do 1994 r., a teraz mieszka obok w budynku przy ul. Cz. [...] i bywa w budynku przy ul. Cz.[...] we W. Dodała, że jak była dzieckiem to na wprost wejścia do budynku istniały drzwi. Jak miała prawdopodobnie mniej niż 10 lat to drzwi zostały zamurowane przez jej już nie żyjącą matkę. Świadek nie pamięta dokładnie w jakich latach drzwi zostały zamurowane. Zeznała, że po zamurowaniu drzwi pozostawiono otwór o wymiarach bardzo podobnych do obecnego okna, był tylko bardziej kwadratowy niż prostokątny i od wewnątrz szyba była przedzielona (szprosy), a od zewnątrz była siatka. Na lato stolarka była zdejmowana z zawiasów. Otwór ten był usytuowany mniej więcej na wysokości wzroku. Był to otwór w spiżarce. Dodała, że otwór w ścianie północnej mógł być taki jak na zdjęciu przedłożonym do akt sprawy przy piśmie z dnia 15 czerwca 2015 r.. Świadek dokładnie nie wie bo nigdy nie przyglądał się tak dokładnie temu otworowi z zewnątrz. Od wnętrza budynku otwór był większy i większa była osadzona stolarka z szybą. Dodała, że po śmierci matki, która zmarła w 2003 r., córka wykonała istniejący obecnie środkowy otwór w ścianie północnej budynku.
Świadek B.K. zeznała, że od drugiej połowy lat 60- tych były cztery otwory okienne w północnej ścianie budynku przy ul. Cz.[...] we W. Poprzednio w miejscu obecnego dziś środkowego otworu okiennego był lufcik o wymiarach zbliżonych do kratki wentylacyjnej. Nie było widać czy była tam jakaś stolarka. Na pewno poprzednio nie było okna tylko ściana pełna i ten mały lufcik. Lufcik był taki jak na okazanym zdjęciu. Dodała, że środkowy otwór okienny wykonano między 2002 a 2004 r.
Fakt, że środkowy otwór okienny został wykonany po 2001 r. potwierdzili również świadkowie B. C.i I.B., dodając, że poprzednio w miejscu tego okna był otwór wentylacyjny taki jak na okazanym zdjęciu z akt sprawy wykonanym około 2000 r.
Podczas oględzin przeprowadzonych przez PINB dla miasta W.w dniu [...] r. stwierdzono, że wody z dachu budynku odprowadzane są na nieutwardzony teren posesji. Rura odprowadzająca wody z połaci północnej wyprowadzona jest na teren zielony i jest usytuowana około 1 m od ogrodzenia
z nieruchomością. Ogrodzenie między nieruchomościami wykonane jest na podmurówce wychodzącej ok. 5 cm ponad poziom terenu nieruchomości przy ul. Cz.[...] we W.
Wobec powyższego po analizie całości akt sprawy PINB dla miasta W.decyzją z dnia [...]r. nr [...] nałożył na P. K.- M.- inwestora robót budowlanych związanych z wykonaniem otworu okiennego w północnej ścianie budynku przy ul. Cz.[...] we W. - wykonanych bez wymaganego pozwolenia na budowę oraz w sposób naruszający przepisy - celem doprowadzenia wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem obowiązek wykonania w terminie 2 miesięcy od dnia kiedy decyzja stanie się ostateczna następujących robót: demontażu stolarki okiennej osadzonej w środkowym (usytuowanym na wprost drzwi wejściowych do budynku) otworze okiennym wykonanym w północnej ścianie budynku przy ul. Cz. [...] we W., a następnie zamurowanie tego otworu okiennego.
Od powyższej decyzji w ustawowo przewidzianym terminie odwołanie wniosła P. K. – M. reprezentowana przez pełnomocnika, po jego rozpatrzeniu DWINB w dniu [...] r. wydał decyzję nr [...], którą uchylił zaskarżoną decyzję w całości i umorzył postępowanie organu I instancji.
Z takim rozstrzygnięciem nie zgodził się J.B., w następstwie czego złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Po rozpoznaniu sprawy, WSA we Wrocławiu, wyrokiem z dnia 22 września 2017 r. (prawomocny od 24 listopada 2017 r.) o sygn. akt II SA/Wr 560/16 uchylił zaskarżoną decyzję DWINB. Po ponownym zapoznaniu się z odwołaniem od decyzji, analizie materiału dowodowego i wskazań z wyroku WSA we Wrocławiu z dnia 22 września 2017 r. o sygn. akt II SA/Wr 560/16, DWINB uznał, że w rozpatrywanej sprawie niewątpliwym jest, iż pierwotnie w środkowej ścianie północnej budynku w miejscu gdzie istnieje przedmiotowe okno i otwór okienny przy ul. Cz.[...] we W. istniał otwór drzwiowy. Jak wynika z zebranego materiału dowodowego (zeznań świadków, zdjęć zamieszczonych w aktach sprawy) przedmiotowy budynek pierwotnie posiadał 4 otwory okienne w północnej ścianie, a po środku tej ściany, na wprost wejścia do budynku istniał w latach 50 XX w. otwór drzwiowy o czym świadczy zachowane nadproże, które widać na zdjęciach przesłanych przez stronę postępowania, czy też zabudowana futryna drzwiowa uwidoczniona na zdjęciach z oględzin, jak i zeznania świadków. Natomiast w kolejnych latach przedmiotowy otwór drzwiowy został zamurowany, jednakże pozostał przy tym otwór wentylacyjny o wym. ok. 10 cm na 12 cm. Jak wynika z ustaleń organu I instancji, w aktach archiwalnych organu administracji architektoniczno-budowlanej nie ma żadnych dokumentów świadczących o uzyskaniu dla przedmiotowej nieruchomości pozwolenia na zamurowanie otworu drzwiowego i wykonanie otworu wentylacyjnego. Następnie około 2004 r. aktualna właścicielka budynku przy ul. Cz.[...] we W. wymieniła stolarkę okienną w środkowym otworze okiennym budynku oknem o "najmniejszych rozmiarach na rynku", natomiast otwór okienny istniał
w niezmienionym kształcie od około 34 lat tj. od ok. 1970 r.
Wykonane roboty budowlane, należy traktować jako samowolną przebudowę budynku (która była kontynuowana na przestrzeni lat), polegającą na zamurowaniu otworu drzwiowego i wykonaniu w miejscu otworu drzwiowego otworu okiennego. W tym miejscy należy zaznaczyć, że jak stanowi art. 3 pkt 7a ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane poprzez "przebudowę" należy rozumieć wykonanie robót budowlanych w wyniku, których następuje zmiana parametrów użytkowych lub technicznych istniejącego obiektu budowlanego, z wyjątkiem charakterystycznych parametrów, jak: kubatura, powierzchnia zabudowy, wysokość, długość, szerokość bądź liczba kondygnacji. Roboty budowlane w wyniku których następuje zmiana wymiarów otworu w ścianie zewnętrznej budynku, należy traktować właśnie jako jego przebudowę.
Organ wyjaśnił, że przedmiotowa sprawa obejmowała również, kwestię odprowadzania wód opadowych z przedmiotowego budynku, jednakże jak wynika
z protokołu z II oględzin w przedmiotowej sprawie, kierunek rury, która odprowadza te wody został zmieniony. Zatem wody opadowe są odprowadzane w sposób prawidłowy na nieutwardzony teren nieruchomości i w kierunku tego terenu, a nie sąsiedniej nieruchomości. Dlatego też niezasadnym byłoby orzekanie w zakresie, odprowadzania wód opadowych i nakazywanie wykonania określonych czynności przez organy nadzoru budowlanego, gdyż nie doszło w tej kwestii do naruszenia żadnych przepisów.
W uzasadnieniu wskazano, że właściwym trybem postępowania w przypadku samowolnej przebudowy budynku przy ul. Cz.[...] jest zastosowanie art. 50 i 51 Prawa budowlanego, celem wdrożenia tzw. "trybu naprawczego", gdyż w przedmiotowym przypadku nie mamy do czynienia z budową obiektu budowlanego, co wyklucza zastosowanie art. 48 czy też 49b Prawa budowlanego, a na wykonane roboty budowlane było wymagane pozwolenie na budowę. Powyższe wynika, z tego, że bezsprzecznie mamy do czynienia z samowolą budowlaną wykonaną w latach 1955-1965 (zamurowanie otworu drzwiowego i wykonanie otworu wentylacyjnego, którego wielkość na przestrzeni lat była zmieniana). Co z kolei prowadzi do oceny, że jeżeli wykonano je w latach 1955- a lipcem 1961 r. to obowiązywało wtedy rozporządzenie Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 16 lutego 1928 r. - o prawie budowlanym i zabudowie osiedli, zgodnie z którym zmiana w wyglądach zewnętrznych budynku (czyli również zamurowanie otworu drzwiowego) wymagało uzyskania pozwolenia na budowę i zatwierdzenia projektu (art. 332-334). Jeżeli wykonano je natomiast między sierpniem 1961 r. a rokiem 1965 to obowiązywała wówczas ustawa z dnia 31 stycznia 1961 r. - Prawo budowlane, zgodnie, z którą przebudowa budynku nie była zwolniona z uzyskania pozwolenia na budowę (art. 36 ust. 1 w zw. z art. 36 ust. 3, i§ 4 i 5 rozporządzenia Przewodniczącego Komitetu Budownictwa, Urbanistyki i Architektury z dnia 27 lipca 1961 r. - w sprawie państwowego nadzoru budowlanego nad budową, rozbiórką i utrzymaniem obiektów budowlanych budownictwa powszechnego).
Mając na uwadze, że przedmiotowy otwór okienny jest w odległości do 1 m od sąsiedniej nieruchomości to stwierdzić należy, że na nią jak najbardziej oddziałuje i obszar oddziaływania wykracza poza działkę, na której został posadowiony, to zgodnie z aktualnie obowiązującą ustawą z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane, również przebudowa budynku polegająca na zamurowaniu otworu drzwiowego i wykonaniu w miejscu otworu drzwiowego otworu okiennego wymaga uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę, gdyż nie została z takiego obowiązku wyłączona na podstawie art. 29 Prawa budowlanego. Jak stanowi art. 51 ust. 7 Prawa budowlanego w przypadku gdy roboty budowlane zostały wykonane
w sposób określony w art. 50 ust. 1, przepisy art. 51 ust. 1 pkt 1 i 2 oraz ust. 3 należy stosować odpowiednio. Jak stanowi natomiast art. 50 ust. 1 pkt 1 w przypadkach innych niż określone w art. 48 ust. 1 lub w art. 49b ust. 1 organ nadzoru budowlanego wstrzymuje prowadzenie robót budowlanych wykonywanych bez wymaganego pozwolenia na budowę albo zgłoszenia.
W związku z powyższym, w celu doprowadzenia wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, mając na uwadze, że ściana z przedmiotowym otworem okiennym usytuowana jest w odległości mniejszej niż 1 m od granicy działki, tzn. nie spełnia wymagań określonych w § 12 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, należało nakazać demontaż istniejącej stolarki okiennej i zamurowanie otworu okiennego. Tylko takie roboty budowlane doprowadzą tę część ściany z przedmiotowym otworem okiennym do stanu zgodnego z prawem, w tym wypadku z przepisami techniczno-budowlanymi.
Organ uznał, że zasadnym jest wydanie decyzji na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego, stanowiącego, że: przed upływem 2 miesięcy od dnia wydania postanowienia, o którym mowa w art. 50 ust. 1, organ nadzoru budowlanego w drodze decyzji nakłada obowiązek wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, określając termin ich wykonania. Równocześnie określając termin wykonania obowiązku demontażu stolarki okiennej osadzonej w środkowym (usytuowanym na wprost drzwi wejściowych do budynku) otworze okiennym wykonanym w północnej ścianie budynku przy ul. Cz.[...] we W., a następnie zamurowanie tego otworu okiennego, zasadnym jest termin
dwóch miesięcy, gdyż są to roboty nieskomplikowane, nie wymagają tego aby poczynić na ten cel większe nakłady siły roboczej, jak również inne warunki jak np. atmosferyczne nie mają wpływu na możliwość ich wykonania.
DWINB odniósł się również do odwołania i kwestii w nim podnoszonych, wyjaśniając, że przedmiotowa sprawa nie obejmowała jedynie wymiany stolarki okiennej, ale obejmowała również zamurowanie otworu drzwiowego i wykonanie otworu okiennego, przez które to roboty budowlane dokonano przebudowy przedmiotowego budynku, a mając na uwadze, iż każda z tych inwestycji była wykonywana samowolnie, należało je rozpatrzyć wspólnie, celem doprowadzenia ich do stanu zgodnego z prawem. Równocześnie niemożliwym byłoby orzeczenie, w którym doprowadzono by do pozostawienia otworu drzwiowego (stanu sprzed wykonanych ingerencji), gdyż zarówno otwór drzwiowy, jak i otwór okienny zgodnie
z obowiązującymi przepisami nie mogą znajdować się w takiej odległości od granicy działki.
Po analizie organ podzielił stanowisko organu I instancji stwierdzające, iż
w przedmiotowym postępowaniu koniecznym było zastosowanie art. 51 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 51 ust. 7 Prawa budowlanego w celu doprowadzenia wykonanych samowolnie robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem. Dlatego, też zaskarżoną decyzję utrzymał w mocy na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego gdyż rozpatrując materiał dowodowy zebrany w sprawie, równocześnie mając na uwadze wskazania zawarte w wyroku WSA we Wrocławiu z dnia 22 września 2017 r. o sygn. akt II SA/Wr 560/16 DWINB nie znalazł podstaw do podjęcia innego rozstrzygnięcia jak PINB dla miasta W.
Z decyzją taką nie zgodziła się skarżąca, która pismem datowanym na 6 listopada 2019 r reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu, zaskarżając w całości decyzję DWINB z dnia [...] r. nr [...] oraz poprzedzającą ją decyzję PINB z dnia [...] r. nr [...]oraz wnosząc o uchylenie decyzji organów I i II instancji i zobowiązanie PINB dla Miasta W. do wydania decyzji nakazującej skarżącej wykonanie robót budowlanych w postaci wbudowania drzwi w świetle istniejącego przed przebudowami otworu wyznaczonego ościeżnicą drzwiową widoczną od wnętrza budynku albo uchylenie skarżonych decyzji i umorzenie postępowania administracyjnego z uwagi na ewentualne oddalenie odwołania od decyzji Prezydenta Miasta W. z dnia [...] r. nr [...] przez Wojewodę D.
Pełnomocnik skarżącej powyższym decyzjom zarzucił naruszenie prawa materialnego w postaci: art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane poprzez błędne zastosowanie skutkujące błędnym ustaleniem stanu zgodnego z prawem i w konsekwencji brak zmiany w tym zakresie decyzji organu I instancji na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a., co miało wpływ na wynik sprawy, § 12 ust. 1 pkt 1 w zw. z § 2 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie poprzez bezpodstawne zastosowanie ww. przepisów
i w konsekwencji wydanie decyzji bezprawnej i wewnętrznie sprzecznej, naruszenie przepisów postępowania w postaci: art. 10 k.p.a. w zw. z art. 138 k.p.a. poprzez uniemożliwienie stronie wypowiedzenia się co do zgromadzonego materiału w sprawie przed wydaniem decyzji, pomimo upływu niemal 2 lat od zwrócenia sprawy do ponownego rozpatrzenia przez WSA i w konsekwencji nieuwzględnienia zmian w stanie faktycznym wynikających z postanowienia Sadu Okręgowego we W.Wydział II Cywilny Odwoławczy z 13 listopada 5018 r. sygn. II Ca 1069/17.
W uzasadnieniu skargi pełnomocnik skarżącej wskazał, że jak ustaliły organy I i II instancji, niezależnie, czy roboty budowlane polegały na wymianie okna, czy na powiększeniu istniejącego otworu (lufciku), poprzedzone zostały zamurowaniem drzwi bez wymaganego pozwolenia na budowę. Tym samym organy nie mogą stosować przepisu o przebudowie, czy budowie w rozumieniu § 12 rozporządzenia technicznego, ponieważ mowa tu o obiekcie istniejącym, do którego nie ma zastosowania ww. rozporządzenie (§ 2 ust. 1 i 2 rozporządzenia technicznego a contrario). Wykładnia sprzeczna z ww. prowadzi do wydania decyzji w zaskarżonym kształcie, tj. nakazanie zamurowania istniejącego otworu okiennego (osnowa decyzji PINB nr [...]), a w przypadku jej niewykonania - przywrócenie do stanu poprzedniego, tj. otworu drzwiowego (strona 8 ww. decyzji PINB in fine). Wskazał nadto, że w przypadku niewykonania przez skarżącą skarżonej decyzji, PINB dla miasta W. może nakazać skarżącej rozbiórkę obiektu lub jego części, bądź doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego. Powyższe prowadzi do niedopuszczalnego stanu niepewności co legalności określonego stanu faktycznego, który winien zostać jednoznacznie w decyzji PINB przesądzony.
Pełnomocnik skarżącej podniósł również, że skarżona decyzja wpływa na zainicjowane przez uczestników postępowanie odwoławcze od decyzji o pozwoleniu na budowę wydanej przez Prezydenta Miasta W. z dnia [...] r. nr [...], gdzie zezwolono skarżącej na przebudowę i konieczny remont budynku. Jednym z argumentów uczestników, jest brak zgodności faktycznie istniejącego okna z projektowanym, jako istniejącym - uczestnicy wywodzą, że spornego otworu okiennego nie powinno być, choć organy nadzoru zgodnie orzekły, że w tym miejscu istniały drzwi, a projektowane okno znajduje się w ich świetle. Projekt przebudowy i nadbudowy uzyskał zgodę na odstępstwo od rozporządzenia technicznego i nie ma powodów aby na obecnym etapie zamurowywać jeden z nich, zwłaszcza, że skarżonych decyzjach stwierdzono brak pozwolenia na budowę w zakresie zabudowania otworu, w którym były drzwi.
Zdaniem pełnomocnika skarżącej nie sposób zrozumieć, a tym bardziej zaakceptować rozstrzygnięcia zgodnie z którym nakazuje się zamurowanie okna w budynku, który ma 100 lat, w związku ze zmianą granicy sprzed 50 laty, na podstawie rozporządzenia technicznego, które dotyczy zamierzeń budowlanych.
W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał swoje stanowisko i wnosił o jej oddalenie.
W odpowiedzi na skargę pełnomocnik uczestnika postępowania wniosła o jej oddalenie. W uzasadnieniu wskazując, że należy zgodzić się z organami obu instancji, iż do samowolnie zrealizowanych robót budowlanych w przypadkach innych niż określone w art. 48 ust. 1 i art. 49b ust. 1 Prawa budowlanego oraz tych wszystkich robót budowlanych, które wykonywane są w sposób mogący spowodować zagrożenie bezpieczeństwa ludzi lub mienia, bądź zagrożenie dla środowiska, albo prowadzone są w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w pozwoleniu lub przepisach prawa mają zastosowanie przepisy art. 50 i 51 Prawa budowlanego. Przywoływane przepisy art. 50 i art. 51 Prawa budowlanego mają zastosowanie zarówno do wykonywanych samowolnie robót, które do chwili wydania rozstrzygnięcia nie zostały zakończone, jak
i robót już zakończonych.
Fakt dokonania samowoli budowlanej został natomiast bezspornie wykazany
w przeprowadzonym postępowaniu administracyjnym. Wskazać należy, że ideą postępowania o którym mowa w art. 50-51 Prawa budowlanego jest doprowadzenie wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem. W toku postępowania organy prawidłowo ustaliły, że wykonanie otworu okiennego było niezgodne z przepisami prawa oraz prawidłowo ustaliły, jakie czynności należy przedsięwziąć (zamurowanie otworu), aby zaistniały stan doprowadzić do zgodności z prawem. Za trafne uznano stanowisko organów, że takie roboty budowlane, jakie zostały poddane ocenie - wykonanie okna - należało zakwalifikować jako wykonanie przebudowy. Zgodnie bowiem z art. 3 pkt 7a Prawa budowlanego przez zwrot "przebudowa" należy rozumieć wykonywanie robót budowlanych, w wyniku których dochodzi do zmiany parametrów użytkowych lub technicznych istniejącego obiektu budowlanego, z wyjątkiem charakterystycznych parametrów, m.in.: kubatury, powierzchni zabudowy, wysokości, długości, szerokości czy liczby kondygnacji.
Pełnomocnik uczestnika podniosła ponadto, że nie można zgodzić się ze stanowiskiem skarżącej jakoby organ II instancji naruszył przepisy postępowania, tj. art. 10 k.p.a. w zw. z art. 138 k.p.a. Stosownie bowiem do treści m.in. art. 78 § 1 k.p.a. skarżąca miała prawo do zgłoszenia odpowiedniego wniosku dowodowego w każdym czasie trwania postępowania i jeżeli przedmiotem dowodu byłaby okoliczność mająca znaczenie dla sprawy organ z pewnością dopuściłby wnioskowany dowód. Jako nie dające się pominąć wskazano, że postanowienie Sądu II instancji dotyczące zasiedzenia zostało wydane w dniu 13 listopada 2018 r. zaś zaskarżona decyzja została wydana prawie rok późnej w dniu 30 sierpnia 2019 r. Skarżąca miała możliwość zgłoszenia odpowiedniego wniosku dowodowego w czasie tych kilku miesięcy (tym bardziej, że klauzulę prawomocności skarżąca uzyskała już w dniu 13 lutego 2019 r.). W rozpatrywanej sprawie brak wypowiedzenia się Strony co do zgromadzonego materiału, nie mogło mieć zaś wpływu na jej wynik, skoro skarżąca nie zdołała przedstawić żadnej przekonującej argumentacji ani jakichkolwiek dowodów na jej poparcie po wydaniu zaskarżonej decyzji - tj. w uzasadnieniu skargi. Nie sposób zatem przyjąć, aby wyznaczenie jej terminu na zapoznanie się z materiałem dowodowym mogło wpłynąć na wynik sprawy. Podkreślono też, że skarżąca nie wyjaśniła jaki wpływ może mieć treść załączonego postanowienia na badany przedmiot samowoli budowlanej.
W opinii pełnomocnika uczestnika nie znajduje również żadnego uzasadnienia wniosek skarżącej o nakazanie wbudowania drzwi (pkt 1 lit. a s. 2). Organy prawidłowo zastosowały przepisy będące podstawą wydanych decyzji w tym w szczególności § 12 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, a zatem treść decyzji - oraz zakres nakazanych prac - odpowiada prawu. Skarżąca pomija całkowicie fakt, że ww. przepis dotyczy odległości "4 m - w przypadku budynku zwróconego ścianą z oknami lub drzwiami w stronę tej granicy". Uwzględnienie wniosku skarżącej byłoby wprost naruszeniem ww. przepisu. W sprawie należy bowiem przywrócić stan zgodny z prawem, nie zaś pogarszać sytuację uczestników nakazując wykonanie otworu drzwiowego w miejscu samowolnie wyburzonego okna. Dodano, że przedmiotem sprawy było ustalenie, czy otwór okienny został wykonany w warunkach samowoli budowlanej. Postępowanie dowodowe wykazało zaś, że bezspornie wystąpiła samowola budowlana i w związku z tym należy przywrócić stan sprzed wykonania samowoli dot. okna, czyli zamurować wykonany otwór.
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu, zważył, co następuje.
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 2167) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Oznacza to, że sądy administracyjne nie orzekają merytorycznie, tj. nie wydają orzeczeń, co do istoty sprawy, lecz badają zgodność zaskarżonego aktu administracyjnego z obowiązującymi przepisami prawa, określającymi prawa i obowiązki stron oraz przepisami procedury administracyjnej, normującymi zasady postępowania przed organami administracji publicznej. Z brzmienia zaś art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 z późn. zm., dalej: "p.p.s.a."), wynika, że w wypadku, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas - w zależności od rodzaju naruszenia – uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem. Nie ulega więc wątpliwości, że zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą ulec uchyleniu tylko wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić uzasadniony zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli naruszenie to miało, bądź mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Przy tym, z mocy art. 134 § 1 p.p.s.a. tejże kontroli legalności sąd dokonuje także z urzędu, nie będąc związany zarzutami
i wnioskami powołaną podstawą prawną.
Biorąc pod uwagę powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu uznał, że zaskarżona decyzja, jak również decyzja ją poprzedzająca nie narusza prawa, natomiast skarga jest niezasadna.
Istotą zawisłej przed tutejszym Sądem sprawy jest kwestia, czy roboty budowlane będące przedmiotem niniejszego postępowania, tj. wykonanie okna - należało zakwalifikować jako przebudowę w rozumieniu § 12 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, a w konsekwencji, czy możliwym jest nakazanie zamurowania istniejącego otworu okiennego, który powstał w wyniku zamurowania drzwi bez wymaganego pozwolenia na budowę.
Kwestią niewątpliwie wyjaśnioną w sprawie jest fakt, że pierwotnie w środkowej części ściany północnej przedmiotowego budynku istniał otwór drzwiowy. Jak wynika ze zgromadzonego przez organ I instancji materiału dowodowego budynek przy ul. Cz.[...] pierwotnie posiadał cztery otwory okienne w północnej ścianie, a po środku tej ściany, na wprost wejścia do budynku istniał otwór drzwiowy. O istnieniu drzwi w latach 50-tych ubiegłego wieku świadczą zeznania świadków oraz nadal istniejąca futryna drzwiowa we wnęce wewnątrz budynku uwidoczniona na zdjęciach wykonanych w dniu 12 marca 2015 r. podczas oględzin. Następnie otwór ten został zamurowany z pozostawieniem otworu wentylacyjnego o wymiarach około 10 cm na 12 cm. Inwestorem wykonania tych robót była już nie żyjąca I.O. W aktach archiwalnych organu administracji architektoniczno-budowlanej - jak wskazał organ pierwszej instancji - brak jest dokumentów potwierdzających uzyskanie pozwolenia na zamurowanie otworu drzwiowego i wykonanie otworu wentylacyjnego.
Organ I instancji stwierdził, że w sprawie mamy do czynienia z samowolą budowlaną i że istnieje możliwość doprowadzenia wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem poprzez nałożenie na inwestora - na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego obowiązku wykonania demontażu stolarki okiennej osadzonej w środkowym (usytuowanym na wprost drzwi wejściowych do budynku) otworze okiennym wykonanym w północnej ścianie budynku, a następnie zamurowania tego otworu okiennego. Przy czym, zdaniem Sądu, PINB dokonał prawidłowej kwalifikacji wykonanych robót, traktując je jako przebudowę budynku polegającą na zamurowaniu otworu drzwiowego i wykonaniu w miejscu otworu drzwiowego otworu okiennego. Ustawodawca zdefiniował pojęcie przebudowy oraz remontu.
Roboty budowlane, w wyniku których następuje zmiana parametrów użytkowych lub technicznych istniejącego obiektu budowlanego – z wyjątkiem charakterystycznych parametrów, jak: kubatura, powierzchnia zabudowy, wysokość, długość, szerokość czy liczba kondygnacji, stanowią, stosownie do art. 3 pkt 7a, przebudowę. W przypadku przebudowy obiektu liniowego, jakim są drogi, dopuszczalne są zmiany charakterystycznych parametrów w zakresie niewymagającym zmiany granic pasa drogowego. Definicja przebudowy została dodana ustawą z 28 lipca 2005 r. o zmianie ustawy – Prawo budowlane oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz.U. poz. 1364).
Ustawodawca jednak nie doprecyzował, co należy rozumieć przez zmianę parametrów użytkowych lub technicznych istniejącego obiektu. W wyroku z dnia 4 marca 2010 r., (sygn. akt II OSK 493/09, LEX nr 597639), NSA, stosując zasady wykładni językowej, odwołał się do reguł znaczeniowych języka polskiego, wskazując, że parametr to wielkość charakteryzująca materiał lub element z punktu widzenia jego przydatności. Zatem parametrem użytkowym i technicznym będą wszelkie wielkości, wyrażane w jednostkach miary czy też wagi elementów użytkowych, takich jak dach, okna, schody, oraz technicznych, takich jak ciężar konstrukcji czy odporność przeciwpożarowa, które występują w przypadku danego obiektu budowlanego.
Wykonywanie robót budowlanych, w wyniku których następuje zmiana wymiarów otworu w ścianie zewnętrznej budynku spełnia powyższą definicję przebudowy. Nie można zatem wykonanych robót budowlanych zakwalifikować jako remont, gdyż istniejący obecnie otwór okienny jest znacznie większy niż wykonany otwór wentylacyjny. Nie pokrywa się on również z istniejącym wcześniej otworem drzwiowym. Przez "remont" - zgodnie z art. 3 pkt 8 Prawa budowlanego - należy bowiem rozumieć wykonywanie w istniejącym obiekcie budowlanym robót budowlanych polegających na odtworzeniu stanu pierwotnego, a niestanowiących bieżącej konserwacji, przy czym dopuszcza się stosowanie wyrobów budowlanych innych niż użyto w stanie pierwotnym. Z odtworzeniem stanu pierwotnego nie mamy do czynienia w rozpoznawanej sprawie.
Jak wynika z protokołu oględzin w obrębie tego otworu, od wnętrza budynku widoczna jest w ścianie wnęka o szerokości 1,14 m i wysokości 2,19 m, w której osadzona jest drewniana ościeżnica drzwiowa. We wnęce widoczne jest nadproże. Szerokość w świetle ościeżnicy wynosi 90 cm. Na wysokości 90 cm istnieje parapet z cegły klinkierowej. Od zewnątrz widoczne są wyprawy tynkarskie i nierówne cegły, brak nadproża konstrukcyjnego w obrębie przedmiotowego otworu.
Materialnoprawną podstawą zaskarżonej decyzji są przepisy Prawa budowlanego, w brzmieniu obowiązującym w dacie rozstrzygania sprawy, w tym przepis art. 51 ust. 1 Prawa budowlanego, który stanowi, że przed upływem 2 miesięcy od dnia wydania postanowienia, o którym mowa w art. 50 ust. 1, organ nadzoru budowlanego w drodze decyzji: 1) nakazuje zaniechanie dalszych robót budowlanych bądź rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, bądź doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego albo 2) nakłada obowiązek wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, określając termin ich wykonania, albo 3) w przypadku istotnego odstąpienia od zatwierdzonego projektu budowlanego lub innych warunków pozwolenia na budowę - nakłada, określając termin wykonania, obowiązek sporządzenia i przedstawienia projektu budowlanego zamiennego, uwzględniającego zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót budowlanych oraz – w razie potrzeby - wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem; przepisy dotyczące projektu budowlanego stosuje się odpowiednio do zakresu tych zmian.
Zgodnie zaś z ust. 7 powyższego artykułu przepisy ust. 1 pkt 1 i 2 oraz ust. 3 stosuje się odpowiednio, jeżeli roboty budowlane, w przypadkach innych niż określone w art. 48 albo w art. 49b, zostały wykonane w sposób, o którym mowa w art. 50 ust. 1. W niniejszej sprawie zastosowanie mogłyby więc znaleźć, jeśli organ orzekający ustaliłby samowolę budowlaną, przepisy art. 51 ust. 7 w zw. z art. 50 ust. 1, na podstawie którego zastosowanie będą miały przepisy art. 51 ust. 1 pkt 1 i 2 oraz art. 51 ust. 3. W sytuacji stwierdzenia samowoli budowlanej, organ może w niniejszej sprawie bądź to nakazać rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, bądź doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego (art. 51 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego) bądź nałożyć obowiązek wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, określając termin ich wykonania (art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego). Zgodnie zaś z art. 51 ust. 3 Prawa budowlanego po upływie terminu lub na wniosek inwestora, właściwy organ sprawdza wykonanie obowiązku, o którym mowa w ust. 1 pkt 2, i wydaje decyzję: 1) o stwierdzeniu wykonania obowiązku albo2) w przypadku niewykonania obowiązku - nakazującą zaniechanie dalszych robót budowlanych bądź rozbiórkę obiektu lub jego części, bądź doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego.
W zaskarżonej decyzji organ, po ustaleniu, że skarżąca zamurowała otwór drzwiowy z pozostawieniem otworu wentylacyjnego w ścianie budynku bez pozwolenia na budowę, a więc w warunkach objętych dyspozycją art. 50 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego, naruszając tym przepisy rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (tj.: Dz. U. z 2015 r. poz. 1422 z późn. zm.), zwanego dalej rozporządzeniem, zastosował art. 51 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego nakazując przywrócenie obiektu do stanu poprzedniego. W ocenie Sądu rozstrzygnięcia PINB dla miasta W. i DWINB są prawidłowe.
Z materiału dowodowego zgromadzonego w aktach sprawy wynika, że roboty budowlane polegające na zamurowaniu otworu drzwiowego w latach 50 ubiegłego wieku, zostały wykonane bez pozwolenia na zamurowanie otworu drzwiowego i wykonanie otworu okiennego. Następnie około 2004 r. aktualna właścicielka budynku przy ul. Cz.[...] we W. wymieniła stolarkę okienną w przedmiotowym otworze okiennym budynku oknem o "najmniejszych rozmiarach na rynku", natomiast otwór okienny istniał w niezmienionym kształcie od ok. 34 lat tj. od ok. 1970 r. Potwierdza to protokół oględzin przeprowadzonych przez PINB dla miasta W.wraz z oświadczeniem skarżącej złożonym w ich toku oraz zeznania świadków. W tym czasie, zgodnie z art. 28 ust. 1 Prawa budowlanego roboty budowlane można było rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, z zastrzeżeniem art. 29-31. Z kolei zgodnie z art. 29 ust. 2 pkt 1 Prawa budowlanego pozwolenia na budowę nie wymagało wykonywanie robót budowlanych polegających na remoncie istniejących obiektów budowlanych. Przez remont należy rozumieć wykonywanie w istniejącym obiekcie budowlanym robót budowlanych polegających na odtworzeniu stanu pierwotnego, a niestanowiących bieżącej konserwacji, przy czym dopuszcza się stosowanie wyrobów budowlanych innych, niż użyto w stanie pierwotnym (art. 3 pkt 8 Prawa budowlanego). Takimi robotami jest np. wymiana okien. Nie jest natomiast remontem likwidacja bądź tworzenie otworów okiennych. Tego rodzaju roboty stanowią bowiem przebudowę w rozumieniu art. 3 pkt 7a Prawa budowlanego i nie zostały wymienione w art. 29 Prawa budowlanego jako zwolnione z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę. Zgodnie z art. 3 pkt 7a Prawa budowlanego przez przebudowę należy rozumieć wykonywanie robót budowlanych, w wyniku których następuje zmiana parametrów użytkowych lub technicznych istniejącego obiektu budowlanego, z wyjątkiem charakterystycznych parametrów, jak: kubatura, powierzchnia zabudowy, wysokość, długość, szerokość bądź liczba kondygnacji.
W orzecznictwie sądów administracyjnych utrwalił się pogląd, zgodnie z którym zarówno wykonanie otworu okiennego w ścianie budynku, jak i likwidacja poprzez zamurowanie takiego otworu kwalifikowane są jako przebudowa obiektu budowlanego, albowiem następstwem tych robót jest zmiana parametrów użytkowych lub technicznych istniejącego obiektu budowlanego (wielkości fizyczne, np. przepuszczalność, ogniotrwałość itp.) (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 21 lutego 2018 r., sygn. akt II SA/Rz 1337/17, - LEX nr 2466661). Wobec tego, w ocenie Sądu, zamurowanie otworu drzwiowego i wykonanie otworu wentylacyjnego wyczerpuje definicję przebudowy i wymagało uzyskania pozwolenia na budowę, którego skarżąca nie uzyskała. Na tym polegała sprzeczność z prawem działań podjętych przez skarżącą. Zanim skarżąca dokonała przebudowy powinna była sprawdzić dopuszczalność tego rodzaju działań w świetle obowiązujących przepisów.
Skoro roboty budowlane zostały wykonane bez wymaganego pozwolenia na budowę, to organ pierwszej instancji prawidłowo wdrożył procedurę "naprawczą", w oparciu o przepisy art. 50-51 Prawa budowlanego, a organ odwoławczy ją kontynuował i zakończył. W myśl art. 50 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego w przypadkach innych niż określone w art. 48 ust. 1 lub w art. 49b ust. 1 omawianej ustawy organ nadzoru budowlanego wstrzymuje postanowieniem prowadzenie robót budowlanych wykonywanych bez wymaganego pozwolenia na budowę albo zgłoszenia. Jednakże w sprawie niniejszej, z uwagi na to, że prace zostały już zakończone, brak było podstaw do wydawania postanowienia o wstrzymaniu robót budowlanych. Zastosowanie znajdował natomiast art. 51 ust. 7 Prawa budowlanego, zgodnie z którym przepisy ust. 1 pkt 1 i 2 oraz ust. 3 stosuje się odpowiednio, jeżeli roboty budowlane, w przypadkach innych niż określone w art. 48 albo w art. 49b, zostały wykonane w sposób, o którym mowa w art. 50 ust. 1.
Odnosząc się do trybu postępowania zawartego w przepisie art. 51 Prawa budowlanego wskazać należy, że przepis art. 51 ust. 1 pkt 1 dotyczy robót budowlanych, których nie można zalegalizować, np.: gdy okaże się że nastąpiło takie naruszenie prawa, którego nie można usunąć. Wówczas organ wydaje decyzję o rozbiórce obiektu budowlanego lub jego części albo o doprowadzeniu go do stanu poprzedniego. Nakaz rozbiórki lub doprowadzenie do stanu poprzedniego jest rozwiązaniem ostatecznym, które stosuje się, gdy nawet wykonanie dodatkowych czynności nie umożliwi doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z prawem. Taki stan faktyczny zaistniał w rozpoznawanej sprawie.
Organy administracji prawidłowo ustaliły, że sporny otwór okienny został wykonany w drodze samowoli budowlanej niezgodnie z obowiązującymi przepisami. Fakt jego wykonania w drodze samowoli budowlanej był jednak tylko jedną z przesłanek przemawiających za wydaniem decyzji nakazującej doprowadzenie przedmiotowego budynku do stanu poprzedniego. Kolejną, równie istotną, przesłanką było naruszenie przepisów techniczno-budowlanych. Przy ustaleniu ram czasowych, w których sporne okno nie istniało, biorąc pod uwagę stan prawny obowiązujący od 1928 r. do dziś (w różnym brzmieniu, jednak zakazywał wykonywania okien na ścianach budynków usytuowanych na granicy z działką sąsiednią bądź w odległości mniejszej niż 4 m od niej), do stwierdzenia, że okno zostało wykonane bezprawnie nie jest konieczne ustalenie dokładnej daty jego wykonania.
Organy prawidłowo ustaliły, że ściana, w której jest sporny otwór okienny zlokalizowana jest w odległości mniejszej niż 4 m od granicy z sąsiednią działką, tj. od 10 cm do 1,10 m od granicy nieruchomości skarżącego. Z pisma Zarządu Geodezji, Kartografii i Katastru Miejskiego z dnia 22 września 2015 r. wynika, że granica przedmiotowej nieruchomości przebiega w obecnym kształcie od 1970 r. Ponadto, z pisma pełnomocnika inwestora z dnia 12 listopada 2015 r. wynika, że inwestor nie posiada zgody na odstępstwo od ww. przepisów w zakresie wykonania okna środkowego 1 m od granicy z sąsiednią działką. Jednocześnie trafnie wskazały organy, że stan prawny obowiązujący od 1928 r. nie pozwala na wykonywanie otworów okiennych w ścianach budynków zlokalizowanych w granicy z działką sąsiednią lub w odległości mniejszej niż 4 m od tej granicy. Zgodnie z art. 196 rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 16 lutego 1928 r. o prawie budowlanym i zabudowaniu osiedli, jak również z § 80 ust. 2 pkt 3 zarządzenia Ministra Budownictwa i Przemysłu Materiałów Budowlanych z dnia 29 czerwca 1966 r. oraz § 12 rozporządzenia z dnia Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 3 lipca 1980 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie w ścianie budynku, która znajdowała się w granicy z działką sąsiednią lub w odległości mniejszej niż 4 m od niej, nie można było wykonywać m.in. otworów okiennych. Również w obecnie obowiązującym rozporządzeniu w sprawie warunków technicznych ustawodawca wskazał, że nie jest możliwe istnienie ściany w granicy z działką sąsiednią lub w odległości mniejszej niż 4 m od niej, w której to ścianie wykonane zostały otwory okienne. Zgodnie z § 12 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych budynek na działce budowlanej należy sytuować w odległości od granicy z sąsiednią działką budowlaną nie mniejszej niż 4 m - w przypadku budynku zwróconego ścianą z otworami okiennymi lub drzwiowymi w stronę tej granicy.
Wykonanie otworu okiennego w ścianie budynku, która znajduje się bezpośrednio w granicy z sąsiednią działką budowlaną bądź w odległości mniejszej niż 4 m od tej granicy narusza przepisy zawarte w rozporządzeniu w sprawie warunków technicznych dotyczące odległości budynków. W tej sytuacji doprowadzenia wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem wymagało przywrócenia stanu poprzedniego poprzez zamurowanie przedmiotowego otworu okiennego.
Podsumowując, w niniejszej sprawie organ nadzoru budowlanego prawidłowo przeprowadził postępowanie dowodowe, które odpowiada zasadom wynikającym z dyspozycji przepisów art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a., i na podstawie kompletnego materiału dowodowego zebranego w toku tego postępowania ustalił stan faktyczny sprawy, w tym w sposób niewątpliwy okoliczności o kluczowym znaczeniu dla zastosowania prawa materialnego w postaci art. 50 ust. 1 pkt 1 i art. 51 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego.
Jeśli zaś chodzi o zarzut naruszenia art. 10 § 1 k.p.a., to wskazać należy, że w myśl ugruntowanej już linii orzecznictwa sądowoadministracyjnego, zarzut ten może odnieść skutek tylko wówczas, jeżeli zostanie wykazane, że uchybienie to uniemożliwiło stronie dokonanie konkretnych czynności. Przy czym, to na stronie stawiającej taki zarzut spoczywa ciężar wykazania związku przyczynowego między naruszeniem przepisów postępowania, a wynikiem sprawy. Tymczasem skarżąca nie wykazała w żaden sposób, że wspomniane wyżej uchybienie uniemożliwiło jej dokonanie konkretnych czynności procesowych, a także związku przyczynowego między tym naruszeniem a wynikiem sprawy. Ponadto, jak wynika z akt sprawy, skarżąca miała możliwość skorzystania z uprawnień przysługujących jej na etapie postępowania przed organem I instancji na podstawie omawianego przepisu, organ zaś drugiej instancji oparł swoje rozstrzygnięcia w całości na materiale dowodowym zgromadzonym przez organ I instancji. Skarżąca nie wykazała zatem w żaden sposób, że została pozbawiona możliwości udowodnienia swoich twierdzeń czy możliwości złożenia wyjaśnień, a tym samym, że uchybienie to mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Zgodnie zaś z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. jedynie takie naruszenie przepisów postępowania może doprowadzić do uchylenia zaskarżonej decyzji.
Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia z dnia 26 września 2019 r., sygn. akt II OSK 2691/17 stwierdził, że uchybienie art. 10 § 1 k.p.a. może stanowić podstawę uchylenia decyzji jedynie wówczas, gdy wykaże się, że naruszenie to miało wpływ na wynik sprawy. Innymi słowy, strona musi wykazać, że gdyby do takiego uchybienia nie doszło, wynik sprawy byłby odmienny. Okoliczności sprawy wskazują na to, że uczynienie zadość dyspozycji art. 10 § 1 k.p.a. przez organ nie mogło doprowadzić do odmiennego rozstrzygnięcia sprawy, którego istotą była przebudowa budynku polegająca na zamurowaniu otworu drzwiowego i wykonaniu w miejscu otworu drzwiowego otworu okiennego bez wymaganego uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę.
Zwrócić należy uwagę, że przedmiotowa sprawa nie obejmowała jedynie wymiany stolarki okiennej, ale obejmowała również zamurowanie otworu drzwiowego i wykonanie otworu okiennego, przez które to roboty budowlane dokonano przebudowy przedmiotowego budynku, a mając na uwadze, iż każda z tych inwestycji była wykonywana samowolnie, należało je rozpatrzyć wspólnie, celem doprowadzenia ich do stanu zgodnego z prawem. Równocześnie niemożliwym byłoby orzeczenie, w którym doprowadzono by do pozostawienia otworu drzwiowego (stanu sprzed wykonanych ingerencji), gdyż zarówno otwór drzwiowy, jak i otwór okienny zgodnie z obowiązującymi przepisami nie mogą znajdować się w takiej odległości od granicy działki.
Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę jako bezzasadną.