II SA/Wr 698/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję nakazującą usunięcie drzwi i łazienki na poddaszu, uznając, że nie zmieniają one charakteru budynku jednorodzinnego na wielorodzinny ani nie tworzą trzeciej kondygnacji.
Sprawa dotyczyła samowolnych robót budowlanych na poddaszach budynków mieszkalnych, polegających na wykonaniu otworu drzwiowego łączącego poddasza oraz pomieszczenia łazienki. Organy nadzoru budowlanego nakazały usunięcie tych elementów, uznając je za niezgodne z planem miejscowym i powodujące zmianę charakteru budynku na wielorodzinny oraz powstanie trzeciej kondygnacji. Sąd uchylił te decyzje, stwierdzając, że wykonanie drzwi nie przekształca budynku jednorodzinnego w wielorodzinny, a łazienka nie jest pomieszczeniem przeznaczonym na pobyt ludzi w rozumieniu przepisów techniczno-budowlanych, co wyklucza uznanie poddasza za trzecią kondygnację.
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu rozpoznał skargę A.S. na decyzję Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (DWINB), która uchyliła decyzję organu pierwszej instancji i nakazała skarżącej doprowadzenie do stanu zgodnego z prawem wykonanych robót budowlanych na dwóch poddaszach budynków mieszkalnych. Nakaz obejmował usunięcie otworu drzwiowego łączącego budynki oraz pomieszczenia łazienki, co miało na celu zmianę sposobu użytkowania poddaszy nieużytkowych na użytkowe. Organy administracji uznały, że wykonane roboty są sprzeczne z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, który dopuszcza dwie kondygnacje nadziemne w budynkach jednorodzinnych, a połączenie poddaszy stworzyło budynek wielorodzinny, a łazienka – trzecią kondygnację. Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, uznając argumentację organów za błędną. Sąd wyjaśnił, że definicja budynku jednorodzinnego opiera się na liczbie wydzielonych lokali mieszkalnych, a wykonanie drzwi w ścianie szczytowej nie powoduje powstania dodatkowych lokali ani nie zmienia charakteru budynku. Ponadto, sąd stwierdził, że łazienka, zgodnie z przepisami rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, jest pomieszczeniem higienicznosanitarnym, a nie pomieszczeniem przeznaczonym na pobyt ludzi, co wyklucza uznanie poddasza za trzecią kondygnację. Sąd zwrócił również uwagę na niedostateczne rozpatrzenie przez organ kwestii przeciwpożarowego charakteru ściany i drzwi oraz na potrzebę rozważenia adresata decyzji, biorąc pod uwagę współwłasność nieruchomości.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Nie, wykonanie otworu drzwiowego nie powoduje powstania trzeciego lokalu mieszkalnego ani nie przekształca budynku jednorodzinnego w wielorodzinny. Łazienka nie jest pomieszczeniem przeznaczonym na pobyt ludzi w rozumieniu przepisów techniczno-budowlanych, co wyklucza uznanie poddasza za trzecią kondygnację.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że kluczowa różnica między budynkiem jednorodzinnym a wielorodzinnym leży w liczbie wydzielonych lokali mieszkalnych. Wykonanie drzwi nie tworzy nowego lokalu. Łazienka, jako pomieszczenie higienicznosanitarne, nie jest pomieszczeniem przeznaczonym na pobyt ludzi, co uniemożliwia uznanie poddasza za kondygnację.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylono_decyzję
Przepisy (24)
Główne
u.p.b. art. 51 § 1 pkt 2
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
Przepis ten dotyczy doprowadzenia robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, ale jego zastosowanie wymaga prawidłowego wykazania niezgodności z prawem.
Pomocnicze
u.p.b. art. 3 § pkt 2a
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
Definicja budynku mieszkalnego jednorodzinnego.
u.p.b. art. 3 § pkt 2
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
Definicja budynku.
u.w.l. art. 2 § ust. 2
Ustawa z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali
Definicja samodzielnego lokalu mieszkalnego.
rozp. WT art. 4
Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie
Rozróżnienie pomieszczeń przeznaczonych na pobyt ludzi.
rozp. WT art. 5
Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie
Definicja pomieszczeń przeznaczonych na czasowy pobyt ludzi oraz pomieszczeń nieprzeznaczonych na pobyt ludzi.
rozp. WT art. 76
Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie
Pomieszczenia higienicznosanitarne.
rozp. WT art. 3 § pkt 16
Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie
Definicja kondygnacji.
rozp. WT art. 210
Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie
Części budynku wydzielone ścianami oddzielenia przeciwpożarowego.
rozp. WT art. 232 § ust. 1
Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie
Otwory w ścianach oddzielenia przeciwpożarowego.
k.p.a. art. 75 § §1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 77 § §1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 78
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 7a
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 8
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 107 § §1 pkt 6
Kodeks postępowania administracyjnego
p.u.s.a. art. 1 § §1 i 2
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych
p.p.s.a. art. 3 § § 1 i 2 pkt 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 145 § §1 pkt 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 200
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 205 § §2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Konstytucja RP art. 175
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja RP art. 184
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Argumenty
Skuteczne argumenty
Łazienka nie jest pomieszczeniem przeznaczone na pobyt ludzi w rozumieniu przepisów techniczno-budowlanych. Wykonanie otworu drzwiowego między poddaszami nie przekształca budynku jednorodzinnego w wielorodzinny. Organ II instancji nie rozpoznał wszystkich argumentów odwołania, w tym dotyczących przeciwpożarowego charakteru ściany i drzwi.
Odrzucone argumenty
Argumentacja skarżącej, że w przestrzeni dachu może funkcjonować dodatkowa (trzecia) kondygnacja. Wnioski skargi dotyczące przesłuchania osób biorących udział w pracach nad planem miejscowym. Okoliczność, że mieszkańcy byli powiadomieni przez dewelopera o możliwości zagospodarowania poddasza.
Godne uwagi sformułowania
"Określenie ustawowe budynku jednorodzinnego odwołuje się do takich cech jak zaspokajanie potrzeb mieszkaniowych i samodzielna konstrukcyjnie całość." "Skoro elementem pojęcia domu jednorodzinnego jest wyraźnie sformułowane ograniczenie możliwości wydzielenia w nim nie więcej niż dwóch lokali mieszkalnych, to uznać należy za całkowicie niedopuszczalne wydzielenie większej ilości lokali." "W świetle przepisu §76 rozporządzenia łazienka jest pomieszczeniem higienicznosanitarnym." "Prawodawca nie ujął łazienki jako pomieszczenia przeznaczonego na pobyt ludzi, ale umieścił ją w odrębnej kategorii prawnej pomieszczeń higienicznosanitarnych." "Wybicie otworu drzwiowego na poddaszu przedmiotowej nieruchomości nie spowodowało powstania kolejnych lokali mieszkalnych, i nie sprawiło, że ściana szczytowa straciła swój konstrukcyjny, trwały charakter."
Skład orzekający
Adam Habuda
przewodniczący sprawozdawca
Halina Filipowicz-Kremis
sędzia
Gabriel Węgrzyn
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących definicji budynku jednorodzinnego i wielorodzinnego, kwalifikacji pomieszczeń (łazienka) w kontekście przepisów techniczno-budowlanych oraz zasad prowadzenia postępowania administracyjnego."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznego stanu faktycznego i miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, ale jego argumentacja prawna ma szersze zastosowanie.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy powszechnego problemu zagospodarowania poddaszy i interpretacji przepisów budowlanych, a sądowa analiza definicji budynku jednorodzinnego i łazienki jako pomieszczenia jest ciekawa z praktycznego punktu widzenia.
“Czy łazienka na poddaszu zmienia dom w kamienicę? Sąd wyjaśnia kluczowe przepisy budowlane.”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII SA/Wr 698/22 - Wyrok WSA we Wrocławiu Data orzeczenia 2023-02-09 orzeczenie nieprawomocne Data wpływu 2022-09-30 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu Sędziowie Adam Habuda /przewodniczący sprawozdawca/ Symbol z opisem 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s Hasła tematyczne Budowlane prawo Sygn. powiązane II OSK 1662/23 - Wyrok NSA z 2024-08-13 Skarżony organ Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego Treść wyniku *Uchylono decyzję I i II instancji Powołane przepisy Dz.U. 2021 poz 2351 art. 51 ust. 1 pkt 2 Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - t.j. Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Adam Habuda (spr.) Sędziowie: Sędzia NSA Halina Filipowicz-Kremis Sędzia WSA Gabriel Węgrzyn Protokolant: asystent sędziego Sławomir Mirowski po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 19 stycznia 2023 r. sprawy ze skargi A.S. na decyzję Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 27 lipca 2022 r. nr 766/2022 w przedmiocie nakazu wykonania określonych robót budowlanych I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji; II. zasądza od Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz strony skarżącej kwotę 980 (słownie: dziewięćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Uzasadnienie Zaskarżoną decyzją z dnia 27 lipca 2022 r. nr 766/2022 Dolnośląski Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej DWINB, organ II instancji) uchylił decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Powiecie Wrocławskim (dalej PINB, organ I instancji) i orzekając co do istoty sprawy nałożył na A. S. (dalej jako skarżąca) obowiązek doprowadzenia do stanu zgodnego z prawem wykonanych robót budowlanych na dwóch poddaszach budynków mieszkalnych przy ul. [...] i [...] w K., poprzez: 1) usunięcie otworu drzwiowego na poddaszach łączącego budynki nr [...] i [...], 2) usunięcie pomieszczenia łazienki na poddaszu. Organ II instancji wskazał termin 6 miesięcy od dnia otrzymania decyzji na wykonanie obowiązków. Decyzja DWINB stanowi zwieńczenie dotychczasowego postępowania administracyjnego w sprawie samowolnych robót budowlanych wykonanych w celu zmiany sposobu użytkowania poddasza nieużytkowego na mieszkanie w budynku mieszkalnym jednorodzinnym w zabudowie szeregowej, wszczętego dnia 30 października 2018 r. W rezultacie oględzin dokonanych w dniach 27 listopada 2018 r. i 31 stycznia 2019 r. ustalono, że właz strychowy, który powinien znajdować się w budynku [...], na drugiej kondygnacji, nie został wykonany (zrezygnowano z niego na etapie budowy, chociaż znajdował się w projekcie budowlanym). Ponadto stwierdzono zamontowanie okien połaciowych, wykonanie ścianek działowych na poddaszu i wydzielenie w ten sposób dwóch pokojów oraz łazienki, wykonanie instalacji elektrycznej, wodnej i grzewczej, ocieplenie i zabudowanie połaci dachowej. Pomiędzy poddaszem budynku [...] a poddaszem w lokalu [...] wykonano w ścianach szczytowych otwór drzwiowy, a w lokalu [...] zamiast wyłazu strychowego wykonano otwór pod montaż schodów. Przedstawiciel inwestora oświadczył, że wskazane roboty wykonano na etapie budowy. Organ wskazał, że poddasze pełni funkcję mieszkalną, co jest niezgodne z zatwierdzonym projektem budowlanym. Organ I instancji dnia 20 października 2020 r. wydał decyzję nakazującą skarżącej – jako inwestorowi - doprowadzenie do stanu poprzedniego dwóch przedmiotowych poddaszy, precyzując zakres prac. Decyzja została uchylona w dniu 23 grudnia 2020 r., a sprawę przekazano do ponownego rozpatrzenia. W toku ponownie prowadzonego postępowania ustalono, że przedmiotowe roboty wykonano na etapie budowy, oprócz okien połaciowych, które właściciel zamontował później. W wyniku ponownie prowadzonego postępowania PINB wydał decyzję z dnia 6 grudnia 2021 r. nakazująca skarżącej wykonanie określonych robót budowlanych mających na celu doprowadzenie do stanu zgodnego z prawem samowolnie wykonanych robót budowlanych na przedmiotowych poddaszach. Wskutek wniesionego odwołania decyzją z dnia 4 lutego 2022 r. ponownie uchylono decyzję PINB przekazując sprawę do ponownego rozpatrzenia. Organ I instancji dnia 31 maja 2022 r. wydał decyzję, w której nakazał skarżącej wykonanie określonych robót budowlanych mających na celu doprowadzenie do stanu zgodnego z prawem samowolnie wykonanych robót budowlanych na przedmiotowych poddaszach: 1) usunięcie otworu drzwiowego na poddaszach, 2) rozebranie ścian działowych na poddaszach i usunięcie pomieszczenia łazienki, 3) usunięcie schodów prowadzących na poddasze z drugiej kondygnacji i w ich miejsce wykonanie wyłazu strychowego. Od decyzji organu I instancji wniesiono odwołanie, w którym inwestorka kwestionuje ustalenia organu w sprawie dopuszczalności wykorzystania poddaszy na cele użytkowe, pod kątem regulacji wprowadzonych we planie miejscowym. Podnosi, że realizacja obowiązku usunięcia drzwi na poddaszach uniemożliwi dostęp z wnętrza budynku do komina w budynku [...]. Zarzuca wreszcie, że PINB nie wykazał, żeby wybudowanie schodów prowadzących z lokalu przy [...] na poddasze było sprzeczne z planem miejscowym lub przepisami techniczno – budowlanymi. Uczestnicy postępowania S. K. i D. K., w odpowiedzi na odwołanie, wnieśli o jego nieuwzględnienie popierając argumentację PINB. DWINB poinformował, że podstawą prawną decyzji jest art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t. jedn. Dz. U. z 2021 r. poz. 2351, dalej Prawo budowlane) i wyjaśnił uwarunkowania stosowania tego przepisu. DWINB podkreślił, że w rozpatrywanej sprawie doszło do samowolnego wykonania robót budowlanych oraz samowolnej zmiany sposobu użytkowania dwóch poddaszy nieużytkowych na użytkowe, co zostało wykazane w nieoprotestowanych i ostatecznych decyzjach. Organ II instancji podkreślił, że celem zastosowania przepisów art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego jest doprowadzenie robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem w aspekcie przepisów prawa administracyjnego, a nie cywilnego. Organ II instancji wskazał, że zasadne jest nałożenie obowiązku usunięcia otworu drzwiowego na poddaszach łączącego budynki nr [...] i [...], ponieważ wybicie tego otworu spowodowało funkcjonalne połączenie poddaszy budynku, a w efekcie wykreowało budynek wielorodzinny czterolokalowy, co jest sprzeczne z planem miejscowym i stanowi istotne odstępstwo od zatwierdzonego projektu budowlanego. Ponadto wykonanie na poddaszach pomieszczeń przeznaczonych na pobyt ludzi spowodowało powstanie kolejnej, 3 kondygnacji, co doprowadziło do zmiany sposobu użytkowania poddaszy z nieużytkowych na użytkowe, co także jest sprzeczne z planem miejscowym i zatwierdzonym projektem budowlanym. Dlatego należało nakazać usunięcie pomieszczenia łazienki na poddaszu (jako pomieszczenia stricte przeznaczonego na pobyt ludzi), w celu doprowadzenia wykonanych robót do stanu zgodnego z prawem. W ocenie organu II instancji nie ma potrzeby nakazywania rozebrania nowopowstałych ścian działowych na poddaszach bowiem ich wykonanie nie stanowi istotnego odstępstwa ani też nie jest sprzeczne z przepisami. Nadto ich usunięcie nie spowoduje zaprzestania użytkowania poddaszy. Z tych powodów nie jest także zasadny obowiązek usunięcia powstałych schodów prowadzących na poddasze z drugiej kondygnacji i wykonanie w ich miejsce wyłazu strychowego. W skardze do tutejszego Sądu wniesionej dnia 2 września 2022 r. zwrócono się o uchylenie decyzji DWINB i umorzenie postępowania oraz zasądzenie kosztów, alternatywnie o uchylenie decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie kosztów. Skarżąca podniosła naruszenie: 1) art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego poprzez błędne zastosowanie wobec braku ustawowych przesłanek subsumpcji ustalonego stanu faktycznego do wyżej wymienionej normy prawnej, 2) art. 75§1, art. 77§1, art. 78 k. p. a. poprzez bezzasadne pominięcie dowodu z zeznań świadka oraz pominięcie dowodu z ponownych oględzin nieruchomości, 3) art. 7, art. 7a, art. 8, at. 77§1 k. p. a. poprzez uchybienie praworządności i niepodjęcie niezbędnych kroków do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i zasady rozstrzygania wątpliwości interpretacyjnych na korzyść strony. W rozwinięciu skargi podniesiono, że wyodrębnienie w części poddasza osobnego pomieszczenia na potrzeby łazienki nie narusza miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Zdaniem skarżącej łazienka nie może być uznana za pomieszczenie przeznaczone na pobyt ludzi, ponieważ łączny czas przebywania w niej jest krótszy niż 2 godziny w ciągu doby. Oprócz tego łazienka usytuowana jest w przestrzeni budynku przy ul. [...] co oznacza, że w przypadku zamurowania drzwi pomiędzy lokalami [...] i [...] nikt nie będzie miał do niej dostępu, a wtedy jej usunięcie nie będzie konieczne. Dalej skarżąca twierdzi, że pomieszczenia na poddaszu w budynkach [...]-[...] nie wchodzą w skład lokalu skarżącej (nie mają charakteru pomieszczeń przynależnych do lokalu), ani nie stanowią odrębnego lokalu, przez co ani budynek [...] ani [...] nie utraciły charakteru budynków jednorodzinnych w rozumieniu Prawa budowlanego. Skarżąca korzysta z poddasza w lokalu [...] jako współwłaścicielka nieruchomości przy [...] (wszystkie budynki postawione są na jednej nieruchomości). Dlatego w jej ocenie nie ma potrzeby usuwania przejścia. Realizacja obowiązku usunięcia drzwi odetnie pomieszczenia na poddaszu w budynku [...] od reszty budynku, nie będzie bowiem istniało żadne wejście na poddasze w tym budynku, co spowoduje na przykład brak dostępu do zlokalizowanych na poddaszu przewodów kominowych. Ponadto poddasza w budynkach [...] i [...] są obecnie w całości rozdzielone ścianą przeciwpożarową (w przejściu między nimi zostały wstawione drzwi przeciwpożarowe), a z przepisów wynika, że zamontowanie w ścianie przeciwpożarowej drzwi przeciwpożarowych nie pozbawia tej ściany atrybutu bariery rozdzielającej budynki, zatem zamknięcie przejścia pomiędzy poddaszami takimi drzwiami likwiduje stan, w którym budynki [...] i [...] mogłyby być traktowane jako jeden budynek mieszkalny wielorodzinny czterolokalowy. W odpowiedzi na skargę organ II instancji podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje: Podstawy prawne i zakres kognicji sądu administracyjnego wyznacza Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r., która w art. 175 sytuuje sądy administracyjne w systemie wymiaru sprawiedliwości, a poprzez art. 184 nakazuje sądom administracyjnym, w zakresie określonym w ustawie, sprawować kontrolę działalności administracji publicznej. Ustawą, o której mowa w Konstytucji jest przede wszystkim ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t. jedn. Dz. U. z 2022 r. poz. 2492), oraz ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. jedn. Dz. U. z 2023 r. poz. 259 ze zm., dalej także jako p. p. s. a.). Jak stanowi art. 1 §1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych, sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zgodnie z art. 3 § 1 i 2 pkt 1 p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta polega na orzekaniu w sprawach skarg na decyzje administracyjne. Przedmiotem kontroli sądowej jest decyzja DWINB uchylająca decyzję pierwszoinstancyjną i orzekająca co do istoty sprawy. Na zasadzie art. 145 §1 p. p. s. a. sąd administracyjny uchyla decyzję w całości lub w części, jeżeli stwierdzi: 1) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, 2) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, 3) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W kontrolowanej sprawie Sąd dopatrzył się zajścia wskazanych przez art. 145 §1 p. p. s. a. przesłanek, co spowodowało eliminację zaskarżonej decyzji z obrotu prawnego. Kwestia prawna niniejszej sprawy koncentruje się na kwalifikacji przedmiotowych robót budowlanych i skutkach, jakie wywarły one na status relewantnej nieruchomości. W szczególności spór sprowadza się do oceny, czy w sposób prawidłowy DWINB uznał, że w efekcie wybicia otworu drzwiowego wykreowany został budynek wielorodzinny. Następnie należy rozważyć, czy stworzenie na poddaszu łazienki zostało trafnie potraktowane przez organ jako powstanie trzeciej, niedopuszczalnej przez plan miejscowy, kondygnacji. Zdaniem organu II instancji wykonane na poddaszu drzwi połączyły budynki jednorodzinne i spowodowały powstanie budynku wielorodzinnego (czterolokalowego), co narusza obowiązujący miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego. Dla przedmiotowej nieruchomości właściwy jest plan miejscowy przyjęty uchwałą Rady Gminy Czernica z dnia 21 listopada 2000 r. przeznaczający przedmiotowe działki pod zabudowę mieszkaniową jednorodzinną, dopuszczający (§7 ust. 1 pkt 3 i 4) w budynkach mieszkalnych jednorodzinnych dwie kondygnacje nadziemne – w tym poddasze użytkowe. W świetle takiego brzmienia planu miejscowego nie są z nim zgodne inwestycje w postaci budynków wielorodzinnych oraz budynków mających więcej niż dwie kondygnacje. Przepisy prawne nie formułują definicji budynku wielorodzinnego, jednak ustawa Prawo budowlane w art. 3 pkt 2a stanowi o budynku mieszkalnym jednorodzinnym: jest to budynek wolno stojący albo budynek w zabudowie bliźniaczej, szeregowej lub grupowej, służący zaspokajaniu potrzeb mieszkaniowych, stanowiący konstrukcyjnie samodzielną całość, w którym dopuszcza się wydzielenie nie więcej niż dwóch lokali mieszkalnych albo jednego lokalu mieszkalnego i lokalu użytkowego o powierzchni całkowitej nieprzekraczającej 30% powierzchni całkowitej budynku. Określenie ustawowe budynku jednorodzinnego odwołuje się do takich cech jak zaspokajanie potrzeb mieszkaniowych i samodzielna konstrukcyjnie całość (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 lipca 2016 r. II OSK 2785/14). Zarówno z powyższej definicji legalnej, jak i orzecznictwa (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 października 2017 r. II OSK 2920/16, Centralna Baza Orzeczeń i Informacji o Sprawach) wynika, że skoro elementem pojęcia domu jednorodzinnego jest wyraźnie sformułowane ograniczenie możliwości wydzielenia w nim nie więcej niż dwóch lokali mieszkalnych, to uznać należy za całkowicie niedopuszczalne wydzielenie większej ilości lokali. Nie będzie zatem budynkiem jednorodzinnym obiekt, w którym wydzielono cztery lokale mieszkalne, i taki obiekt (czterolokalowy), w realiach sprawy będzie pozostawał w niezgodzie z planem miejscowym. Budynek, w myśl art. 3 pkt 2 Prawa budowlanego, to taki obiekt budowlany, który jest trwale związany z gruntem, wydzielony z przestrzeni za pomocą przegród budowlanych oraz posiada fundamenty i dach. Tak więc atrybuty budynku, zarówno jednorodzinnego jak i wielorodzinnego, to: 1) trwałe związanie z gruntem, 2) wydzielenie z przestrzeni za pomocą przegród budowlanych, 3) osadzenie na fundamentach, 4) przykrycie dachem. Jeżeli w budynku o takich atrybutach wydzielono jeden lub dwa lokale mieszkalne to mamy do czynienia z budynkiem jednorodzinnym, jeśli zaś w budynku wydzielono więcej niż dwa lokale mieszkalne – to jest to budynek wielorodzinny. Lokal mieszkalny, o którym mowa w definicji budynku jednorodzinnego z Prawa budowlanego należy rozumieć jako samodzielny lokal mieszkalny według ustawy z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali (t. jedn. Dz. U. z 2021 r. poz. 1048), ponieważ wymaga tego systemowa wykładnia prawa, a Sąd nie dostrzegł przeszkód dla przeniesienia określenia z ustawy o własności lokali na grunt Prawa budowlanego. Artykuł 2 ust. 2 ustawy o własności lokali stanowi, że samodzielnym lokalem mieszkalnym jest wydzielona trwałymi ścianami w obrębie budynku izba lub zespół izb przeznaczonych na stały pobyt ludzi, które wraz z pomieszczeniami pomocniczymi służą zaspokajaniu ich potrzeb mieszkaniowych. Lokal samodzielny to taki, który funkcjonalnie nie stanowi części innego lokalu, a korzystanie z niego nie wiąże się z koniecznością korzystania z pomieszczeń znajdujących się w innym lokalu, to swobody dostęp do lokalu właściciela i innych osób z niego korzystających (wyrok NSA z dnia 29 stycznia 2020 r. II OSK 3777/18, wyrok NSA z dnia 17 marca 2020 r. II OSK 602/19). Cechy lokalu mieszkalnego to zatem: 1) wyodrębnienie konstrukcyjne w obrębie budynku – wydzielenie trwałymi ścianami, 2) przeznaczenie na stały pobyt ludzi, 3) zaspokajanie potrzeb mieszkaniowych, 4) samodzielność (w podanym wyżej rozumieniu). Przepisy nie determinują bytu lokalu mieszkalnego ilością izb. Wyodrębnienie konstrukcyjne to w języku ustawy wydzielenie trwałymi ścianami. Ani ustawa Prawo budowlane, ani przepisy techniczno – budowlane nie definiują trwałości ścian w lokalu mieszkalnym. Uniwersalny Słownik Języka Polskiego (pod redakcją Stanisława Dubisza, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 2003) podaje, iż trwały to zdatny do użytku przez długi, dłuższy czas, nieulegający zmianom pod wpływem działania czynników zewnętrznych, mocny. W realiach sprawy, jak wynika z informacji dostępnych w aktach, ściana, w której wykonano drzwi to ściana szczytowa. Zgodnie z wiedzą budowlaną ściana szczytowa to ściana konstrukcyjna na poziomie poddasza w domach o dachach dwuspadowych. Usytuowana jest w kierunku poprzecznym w stosunku do połaci dachowej. Przejmuje obciążenia zewnętrzne z dachu. Według twierdzeń skarżącej zawartych w odwołaniu od decyzji PINB, i powtórzonych w skardze, przedmiotowa ściana jest ścianą przeciwpożarową, a wstawione drzwi mają charakter przeciwpożarowych. Zdaniem Sądu przepisy prawne nie dają podstaw do przyjęcia – jak to uczynił DWINB – że wybicie drzwi w ścianie szczytowej pomiędzy poddaszami lokali mieszkalnych powoduje zmianę charakteru budynku z budynku jednorodzinnego na budynek wielorodzinny. Należy zauważyć, że w świetle powołanych przepisów prawnych podstawowa różnica pomiędzy budynkiem jednorodzinnym a budynkiem wielorodzinnym zasadza się na liczbie wydzielonych lokali mieszkalnych. Jeżeli w konkretnym budynku, wskutek realizacji robót budowlanych, uformowano by trzeci lokal mieszkalny o znamionach wyodrębnienia, samodzielności, swobody dostępu, przeznaczenia na stały pobyt ludzi, to wówczas dotychczasowy budynek jednorodzinny uległby transformacji w budynek wielorodzinny. W okolicznościach badanej sprawy, w świetle informacji zawartych w aktach, z taką sytuacją nie mamy do czynienia. Wybicie drzwi na poddaszu nie spowodowało powstania trzeciego lokalu mieszkalnego. Określenia prawne budynku jednorodzinnego i lokalu mieszkalnego zaaplikowane do sytuacji faktycznej sprawy, nie przewidują innej drogi stworzenia budynku wielorodzinnego, niż fizyczne wytworzenie w nim dodatkowego (względem dwóch) lokalu. Wybicie otworu drzwiowego na poddaszu przedmiotowej nieruchomości nie spowodowało powstania kolejnych lokali mieszkalnych, i nie sprawiło, że ściana szczytowa straciła swój konstrukcyjny, trwały charakter. Podana przez organ argumentacja o połączeniu funkcjonalnym, co miało doprowadzić do powstania budynku wielorodzinnego (czterolokalowego), nie ma oparcia w obowiązujących przepisach prawnych. W tych okolicznościach, zdaniem Sądu, nie można mówić o niezgodności z planem miejscowym z powodu transformacji budynku jednorodzinnego w wielorodzinny, ponieważ wybicie drzwi takiej transformacji nie spowodowało. Kontrowersyjne w sprawie jest również stworzenie na poddaszu łazienki, a jej likwidacja stanowi nakaz zawarty w zaskarżonej decyzji. Organ potraktował łazienkę w ten sposób, że dosłownie nazwał ją pomieszczeniem stricte przeznaczonym na pobyt ludzi. Przepisy rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (t. jedn. Dz. U. z 2022 r. poz. 1225, dalej rozporządzenie) w §4 i §5 rozróżniają pomieszczenia przeznaczone na pobyt ludzi oraz pomieszczenia nieprzeznaczone na pobyt ludzi. Pomieszczenia przeznaczone na pobyt ludzi dzielą się na: 1) pomieszczenia przeznaczone na stały pobyt ludzi, w których przebywanie tych samych osób w ciągu doby trwa dłużej niż 4 godziny; 2) pomieszczenia przeznaczone na czasowy pobyt ludzi, w których przebywanie tych samych osób w ciągu doby trwa od 2 do 4 godzin włącznie. Z kolei nie uważa się za przeznaczone na pobyt ludzi pomieszczeń, w których: 1) łączny czas przebywania tych samych osób jest krótszy niż 2 godziny w ciągu doby, a wykonywane czynności mają charakter dorywczy bądź też praca polega na krótkotrwałym przebywaniu związanym z dozorem oraz konserwacją maszyn i urządzeń lub utrzymaniem czystości i porządku; 2) mają miejsce procesy technologiczne niepozwalające na zapewnienie warunków przebywania osób stanowiących ich obsługę, bez zastosowania indywidualnych urządzeń ochrony osobistej i zachowania specjalnego reżimu organizacji pracy; 3) jest prowadzona hodowla roślin lub zwierząt, niezależnie od czasu przebywania w nich osób zajmujących się obsługą. Gdyby ograniczyć się wyłącznie do kryteriów z powyższych definicji, to łazienka byłaby pomieszczeniem przeznaczonym na pobyt ludzi, jeżeli te same osoby przebywałyby w niej nie krócej niż dwie godziny w ciągu doby. W przeciwnym razie, gdy przesłanka przebywania w czasie 2 godzin nie zostałaby spełniona, to przepis §5 rozporządzenia nie pozwala potraktować łazienki jako pomieszczenia przeznaczonego na pobyt ludzi. O tym, że prawodawca nie uważa łazienki za pomieszczenie przeznaczone na pobyt ludzi wskazuje też §72 ust. 1 rozporządzenia, który określając wysokość pomieszczeń przeznaczonych na pobyt ludzi nie odnosi się do łazienki. §76 otwiera rozdział 6 rozporządzenia zatytułowany Pomieszczenia higienicznosanitarne, natomiast poprzedzający rozdział 5 nosi tytuł Pomieszczenia przeznaczone na pobyt ludzi. W świetle przepisu §76 rozporządzenia łazienka jest pomieszczeniem higienicznosanitarnym. Z takiej redakcji rozporządzenia należy wyprowadzić wniosek, że prawodawca nie ujął łazienki jako pomieszczenia przeznaczonego na pobyt ludzi, ale umieścił ją w odrębnej kategorii prawnej pomieszczeń higienicznosanitarnych. W konsekwencji błędne jest stanowisko DWINB, jakoby łazienka była pomieszczeniem przeznaczonym na pobyt ludzi. Z takiego, w ocenie Sądu mylnego, założenia organ II instancji wyciąga wniosek o powstaniu na poddaszu trzeciej kondygnacji oraz o zmianie charakteru poddasza z nieużytkowego na użytkowe. Konkluzja organu oparta jest na zdefiniowaniu poddasza użytkowego jako przestrzeni pomiędzy dachem a najwyższym stropem, gdzie znajdują się pomieszczenia specjalnie przystosowane do przebywania w nich ludzi; organ przy tym podkreśla, że poddasze użytkowe stanowi kondygnację. Definicję prawną kondygnacji formułuje §3 pkt 16 rozporządzenia. Kondygnacja to pozioma część budynku, zawarta pomiędzy powierzchnią posadzki na stropie lub najwyżej położonej warstwy podłogowej na gruncie a powierzchnią posadzki na stropie lub warstwy osłaniającej izolację cieplną stropu, znajdującego się nad tą częścią budynku, przy czym za kondygnację uważa się także poddasze z pomieszczeniami przeznaczonymi na pobyt ludzi oraz pozioma część budynku stanowiąca przestrzeń na urządzenia techniczne, mająca średnią wysokość w świetle większą niż 2 m; za kondygnację nie uznaje się nadbudówek ponad dachem, takich jak maszynownia dźwigu, centrala wentylacyjna, centrala klimatyzacyjna, obudowa wyjścia z klatki schodowej, kotłownia lub inne pomieszczenia techniczne. Powyższa definicja wskazuje, że kondygnacją jest poddasze z pomieszczeniami przeznaczonymi na pobyt ludzi. W realiach sprawy kieruje to do myśli, że poddasze, wokół którego koncentruje się spór, nabierze charakteru kondygnacji, jeżeli umiejscowione na nim będą pomieszczenia przeznaczone na pobyt ludzi. Takich znamion dla uznania za kondygnację poddasza wymaga bowiem definicja zawarta w rozporządzeniu. Tymczasem z decyzji wynika, że jedynym pomieszczeniem, którego istnienie na poddaszu neguje DWINB jest łazienka, która z perspektywy powołanych przepisów nie jest pomieszczeniem przeznaczonym na pobyt ludzi. Przedmiotowe poddasze nie mieści się więc w prawnej definicji kondygnacji. Sąd nie może więc zaakceptować i uznać za trafne rozumowania organu, że wykonanie na poddaszu łazienki spowodowało powstanie trzeciej kondygnacji. Ponadto zarówno w odwołaniu, jak i w skardze podniesiony jest motyw przeciwpożarowego charakteru ściany na poddaszu oraz wstawionych drzwi, które mają charakter przeciwpożarowy. §210 rozporządzenia stanowi, że części budynku wydzielone ścianami oddzielenia przeciwpożarowego w pionie - od fundamentu do przykrycia dachu - mogą być traktowane jako odrębne budynki. Zważyć trzeba, że zgodnie z §232 ust. 1 rozporządzenia w ścianach oddzielenia przeciwpożarowego mogą występować otwory zamykane za pomocą drzwi przeciwpożarowych. Kwestia ta powinna być zatem przedmiotem rozpoznania DWINB, czego jednak organ w decyzji zaniechał, a tym samym uchybił przepisowi art. 107§1 pkt 6 k. p. a. nie odnosząc się do wszystkich argumentów wywołanych w odwołaniu. Podsumowując, trafny jest zarzut skargi dotyczący błędnego zastosowania przez organ art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego, ponieważ DWINB opiera rozstrzygnięcie na niezgodności inwestycji z planem miejscowym, a tymczasem nie zdołał owej niezgodności w sposób prawidłowy wykazać, i błędnie zinterpretował przepisy materialne. Celny jest więc zarzut naruszenia prawa materialnego mającego wpływ na wynik sprawy. Sąd nie podziela jednak tej części argumentacji skarżącej, w której wywodzi ona, że w przestrzeni dachu może funkcjonować dodatkowa (trzecia) kondygnacja. W tym zakresie za nietrafne Sąd uznaje wnioski skargi dotyczące przesłuchania osób biorących udział w pracach nad planem miejscowym. Nie ma w tym zakresie znaczenia, na gruncie tego postępowania, okoliczność, że mieszkańcy byli powiadomieni przez dewelopera o możliwości zagospodarowania poddasza. Sąd przychylił się do zarzutów związanych z charakterem łazienki. Dostęp do poddasza, w tym do przewodów kominowych powinien następować w zgodzie z zatwierdzonym projektem budowlanym. Zgłoszony w skardze deficyt w kwestii analizy przez organ przeciwpożarowego charakteru ściany i drzwi Sąd uznał za istniejący, realny. Ma też rację skarżąca w tym względzie, że przedmiotowe poddasze nie stanowi wyłącznej własności skarżącej. Jak wynika z obecnego w aktach aktu notarialnego poddasze stanowi cześć nieruchomości wspólnej, a korzystanie z niego przez skarżącą ma charakter umowny (quad usum). W tym kontekście organ powinien rozważyć adresata ewentualnej decyzji, biorąc pod uwagę tytuł prawny do nieruchomości. Częściowo trafne są więc zarzuty naruszenia przepisów postępowania, a stopień tego naruszenia może mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W ponownie prowadzonym postępowaniu organy wezmą pod uwagę poczynione wyżej rozważania Sądu. W szczególności ocenią przystawalność prawną poczynionych robót budowlanych do ustaleń planu miejscowego, zwracając uwagę na podniesione uwagi dotyczące definiowania łazienki, i jej wpływu na uznanie poddasza za kolejną, trzecią kondygnację. Zwrócą też organy administracji uwagę na charakter budynku bacząc, że wykonanie otworu drzwiowego nie przesądza w realiach sprawy o uznaniu obiektu za budynek wielorodzinny. Z wyżej wykazanych powodów Sąd na zasadzie art. 145§1 pkt 1 p. p. s. a. uwzględnił skargę i uchylił wydane w sprawie decyzje. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 p. p. s. a. w związku z art. 205 §2 p. p. s. a.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI