Orzeczenie · 2024-10-29

II SA/WR 689/23

Sąd

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu

Miejsce

Wrocław

Data

2024-10-29

NSAnieruchomościWysokawsa

planowanie przestrzenneprawo nieruchomościuchwała rady gminysłużebność gruntowalinia energetycznastrefa ochronnaprawo własnościgranice zabudowydostęp do drogi publicznejstudium uwarunkowań

Podsumowanie

Przejdź do pełnego tekstu

Skarżący D. P. wniósł skargę na uchwałę Rady Miejskiej W. z 2006 r. w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, zarzucając naruszenie przepisów Konstytucji i ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym, w tym przekroczenie władztwa planistycznego oraz brak spójności planu ze studium uwarunkowań. Głównym zarzutem było naruszenie prawa własności poprzez nieuzasadnione ograniczenia zabudowy działki skarżącego, w tym przebieg linii elektroenergetycznej 110kV i strefy ochronne, a także przeznaczenie części działki na łąkę i przepompownię ścieków. Skarżący podniósł również zarzut braku dostępu do drogi publicznej oraz niespójności planu ze studium z 1998 r. w zakresie przebiegu linii energetycznej i przeznaczenia terenów. Organ administracji argumentował, że procedura planistyczna została przeprowadzona zgodnie z prawem, a plan jest spójny ze studium. Podkreślono, że skarżący nabył działkę, gdy plan już obowiązywał, i był świadomy jego zapisów. Sąd, analizując sprawę, stwierdził nieważność § 9 pkt 3 uchwały, uznając, że rada przekroczyła swoje kompetencje, ustanawiając służebność gruntową w planie miejscowym, co narusza przepisy Kodeksu cywilnego. W pozostałym zakresie Sąd oddalił skargę, uznając, że plan nie narusza prawa, a ograniczenia w prawie własności są uzasadnione, proporcjonalne i nie naruszają istoty prawa własności. Sąd podkreślił, że kontrola legalności aktu powinna być oceniana według stanu prawnego z daty jego podjęcia, a ograniczenia w prawie własności Skarbu Państwa, jako właściciela pierwotnego, były uzasadnione realizacją celów publicznych. Sąd nie dopatrzył się również naruszenia art. 18 ust. 2 pkt 2a ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym w zakresie spójności planu ze studium, uznając, że wymagana była jedynie spójność, a nie ścisła zgodność, a przyjęte rozwiązania były uzasadnione.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka

Do czego można powołać

Ustanowienie służebności gruntowej w planie miejscowym jako przekroczenie kompetencji rady gminy; ocena spójności planu ze studium w świetle przepisów ustawy z 1994 r.; zasada proporcjonalności i ograniczenia prawa własności w planowaniu przestrzennym.

Ograniczenia stosowania

Orzeczenie dotyczy specyfiki przepisów ustawy z 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym i procedury planistycznej obowiązującej w 2006 r.

Zagadnienia prawne (5)

Czy uchwała rady gminy w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, ustanawiająca służebność gruntową w akcie prawa miejscowego, narusza przepisy Kodeksu cywilnego i przekracza kompetencje rady?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, ustanowienie służebności gruntowej w planie miejscowym narusza przepisy Kodeksu cywilnego i przekracza kompetencje rady gminy, co skutkuje stwierdzeniem nieważności tej części uchwały.

Uzasadnienie

Rada gminy nie ma kompetencji do ustanawiania ograniczonego prawa rzeczowego, jakim jest służebność gruntowa, w akcie prawa miejscowego. Jest to sfera prawa cywilnego, wymagająca umowy między stronami.

Czy miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego, wprowadzając ograniczenia w zabudowie działki właściciela (przebieg linii energetycznej, strefy ochronne, przeznaczenie na łąkę/przepompownię), narusza prawo własności i zasadę proporcjonalności?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, jeśli ograniczenia te są uzasadnione interesem publicznym, proporcjonalne i nie naruszają istoty prawa własności, a także zostały wprowadzone zgodnie z prawem i studium uwarunkowań.

Uzasadnienie

Prawo własności nie jest absolutne i może być ograniczane w drodze ustawy w celu ochrony interesu publicznego. W tym przypadku ograniczenia były uzasadnione potrzebą realizacji infrastruktury technicznej (linia energetyczna) i innymi celami publicznymi, a ich zakres nie pozbawiał właściciela możliwości zabudowy.

Czy miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego jest spójny ze studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy, w szczególności w zakresie przebiegu linii elektroenergetycznej i przeznaczenia terenów?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, plan jest spójny ze studium, ponieważ wymagana była jedynie spójność, a nie ścisła zgodność, a przyjęte rozwiązania były uzasadnione i nie sprzeczne z ogólnymi kierunkami polityki przestrzennej gminy.

Uzasadnienie

Ustawa z 1994 r. wymagała jedynie spójności planu ze studium, a nie zgodności. Analiza studium wykazała, że jego ogólne kierunki dotyczące utrzymania rolnego charakteru obszaru i dopuszczenia zabudowy uzupełniającej były zgodne z przeznaczeniem części działki na łąkę i infrastrukturę techniczną, a także z przebiegiem linii energetycznej jako elementu szerszego zamierzenia inwestycyjnego.

Czy ustalenie dostępu do drogi publicznej dla działki budowlanej poprzez drogę gospodarczą, z pominięciem bezpośredniego dostępu z drogi publicznej, narusza prawo własności i zasadę równości?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, jeśli dostęp został zapewniony w sposób wystarczający i zgodny z planem, a jego późniejsza zmiana stanu własnościowego nie może rzutować na ocenę legalności uchwały.

Uzasadnienie

W momencie uchwalania planu dostęp do drogi publicznej był zapewniony, a późniejsze zmiany stanu własnościowego nie mogą obciążać gminy. Ustalenie dostępu od strony drogi KL było uzasadnione ochroną ładu przestrzennego i harmonijnym rozwojem osiedla, a sytuacja skarżącego nie różniła się od sytuacji innych właścicieli.

Czy rozbieżność między częścią tekstową planu miejscowego a jego częścią graficzną w zakresie wymiarów nieprzekraczalnej linii zabudowy stanowi istotne naruszenie prawa?

Odpowiedź sądu

Nie, jeśli rozbieżność jest niewielka i wynika z techniki sporządzenia dokumentacji, a zapis tekstowy pozwala na precyzyjne ustalenie linii zabudowy.

Uzasadnienie

Niewielkie różnice wynikające z techniki sporządzenia planu sprzed kilkunastu lat nie stanowią istotnego naruszenia prawa, zwłaszcza gdy zapis tekstowy jest precyzyjny.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

Stwierdzono nieważność

Stwierdzono nieważność § 9 pkt 3 zaskarżonej uchwały w zakresie, w jakim przepis ten odnosi się do działki oznaczonej geodezyjnie nr 2/2, AM-5, obręb O. W pozostałej części skargę oddalono.

Przepisy (23)

Główne

u.s.g. art. 91 § 1

Ustawa o samorządzie gminnym

Nieważna jest uchwała sprzeczna z prawem, jeżeli naruszenie prawa ma charakter istotny.

u.s.g. art. 101 § 1

Ustawa o samorządzie gminnym

Każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem podjętymi przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może zaskarżyć uchwałę lub zarządzenie do sądu administracyjnego.

u.z.p. art. 18 § 2

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym

Obowiązek badania spójności projektu planu ze studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego.

u.z.p. art. 18 § 2

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym

Obowiązek badania spójności projektu planu ze studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego.

u.p.z.p. art. 3

Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

Ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego kształtują, wraz z innymi przepisami prawa, sposób wykonywania prawa własności nieruchomości.

k.c. art. 140

Kodeks cywilny

Granice prawa własności.

Konstytucja RP art. 21 § 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Ochrona własności.

Konstytucja RP art. 64 § 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Prawo własności.

Konstytucja RP art. 64 § 3

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Ograniczenia prawa własności.

Konstytucja RP art. 31 § 3

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Ograniczenia wolności i praw.

Pomocnicze

Dz.U. 2024 poz 609 art. 91

Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym

Dz.U. 2024 poz 609 art. 101 § 1

Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym

u.z.p. art. 27

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym

Nieważność uchwały rady gminy w całości lub w części z powodu naruszenia trybu postępowania lub właściwości organów.

u.z.p. art. 85 § 2

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym

Stosowanie przepisów dotychczasowych do planów, dla których rozpoczęto procedurę przed wejściem w życie ustawy z 2003 r.

u.p.z.p. art. 28

Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

Nieważność uchwały rady gminy w całości lub w części z powodu istotnego naruszenia trybu uchwalenia planu.

p.p.s.a. art. 3 § 1