II SA/Wr 687/23

II SA/Wr 687/23 - Wyrok WSA we Wrocławiu
Data orzeczenia
2024-03-15
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2023-11-30
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Sędziowie
Ireneusz Dukiel /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6139 Inne o symbolu podstawowym 613
Hasła tematyczne
Administracyjne postępowanie
Odpady
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
*Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 2556
art. 276, art. 317 ust. 1, art. 318 ust. 1
Ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska - t.j.
Dz.U. 2023 poz 775
art. 105 par. 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Ireneusz Dukiel (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Adam Habuda Asesor WSA Marta Pawłowska Protokolant: asystent sędziego Grzegorz Dubaniowski po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 7 marca 2024 r. sprawy ze skargi M. sp. z o.o. w W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego we Wrocławiu z dnia 4 września 2023 r., nr SKO 4212.1.2023 w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego dotyczącego odroczenia terminu płatności opłaty podwyższonej z tytułu magazynowania odpadów I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego we Wrocławiu na rzecz strony skarżącej kwotę 697 (słownie: sześćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
Samorządowe Kolegium Odwoławcze we Wrocławiu (dalej jako Kolegium, organ odwoławczy lub SKO) decyzją z dnia 4 września 2023 r., nr SKO 4212.1.2023, po rozpatrzeniu odwołania M. sp. z o.o. w W. (dalej jako strona, Spółka lub strona skarżąca) utrzymało w mocy decyzję Marszałka Województwa Dolnośląskiego (dalej jako Marszałek lub organ I instancji) z dnia 13 lipca 2023 r., nr DOS-O-I.7034.5.2.2023.AS-K, umarzającą jako bezprzedmiotowe postępowanie administracyjne dotyczące odroczenia do dnia 31 grudnia 2024 r. terminu płatności opłaty podwyższonej za 2022 r. z tytułu magazynowania odpadów bez wymaganej decyzji określającej miejsce i sposób magazynowania na nieczynnej kwaterze składowiska odpadów innych niż niebezpieczne i obojętne przy ul. [...] w W.
Decyzja została podjęta w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy:
Spółka wnioskiem z dnia 29 marca 2023 r. wystąpiła na podstawie art. 317 ust. 1 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (t. jedn. Dz. U. z 2022 r. poz. 2556 ze zm., dalej u.P.o.ś.), do Marszałka o odroczenie terminu płatności opłaty podwyższonej za 2022 r. z tytułu magazynowania odpadów bez wymaganej decyzji określającej miejsce i sposób magazynowania odpadów na nieczynnej kwaterze składowiska odpadów innych niż niebezpieczne i obojętne przy ul. [...] w W. w wysokości 28.719.159,45 zł - do dnia 31 grudnia 2024 r. Uzasadniając wniosek wskazano, że Spółka realizuje przedsięwzięcie, którego wykonanie zapewni usunięcie przyczyny ponoszenia opłaty podwyższonej w okresie nie dłuższym niż 5 lat od dnia złożenia wniosku. Przedsięwzięcie to polega na usunięciu (odbieraniu przez uprawnione podmioty) i zagospodarowaniu odpadów znajdujących się na terenie składowiska odpadów innych niż niebezpieczne, położonego w W. przy ul. [...], tj.: zużytych opon (kod: 16 01 03) o łącznej masie 74,57 Mg oraz kompostu nieodpowiadającego wymaganiom (kod: 19 05 03) o łącznej masie 9 390,17 Mg, w ramach sześciomiesięcznych etapów począwszy od dnia 1 stycznia 2021 r. aż do dnia 31 grudnia 2024 r. Jednocześnie do wniosku przedłożono opracowany harmonogram realizacji wskazanego przedsięwzięcia.
Organ I instancji, powołując się na okoliczność, że spółka posiadała w 2022 r. wymagane decyzje uprawniające ją do przetwarzania odpadów na składowisku, tj. decyzje Marszałka z dnia 9 maja 2019 r., nr Z 123/2019, oraz z dnia 19 lipca 2019 r., nr I 207/2019, stwierdził, iż nie można nałożyć na nią obowiązku ponoszenia opłaty podwyższonej na podstawie art. 293 ust. 2 u.P.o.ś. Marszałek skonstatował, że w stanie faktycznym i prawnym sprawy brak było obowiązku ponoszenia opłaty podwyższonej za 2022 r. z tytułu magazynowania odpadów bez wymaganej decyzji określającej miejsce i sposób magazynowania odpadów na nieczynnej kwaterze składowiska odpadów innych niż niebezpieczne i obojętne przy ul. [...] w W. W rezultacie organ I instancji wskazaną na wstępie decyzją z dnia 13 lipca 2023 r. umorzył postępowanie jako bezprzedmiotowe.
Odwołanie od decyzji Marszałka wniosła Spółka żądając uchylenia zaskarżonej decyzji w całości i wydania orzeczenia zgodnego z treścią wniosku strony, ewentualnie uchylenia zaskarżonej decyzji i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji.
Kolegium utrzymując w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji wskazało, że składowisko odpadów innych niż niebezpieczne i obojętne przy ul. [...] w W. w ciągu całego roku 2020 było czynną instalacją przeznaczoną do przetwarzania odpadów, znajdującą się w fazie eksploatacji i pozostanie taką aż do momentu zakończenia rekultywacji, co zaplanowano do dnia 31 sierpnia 2027 r. Uzyskanie w 2019 r. zgody na zamknięcie składowiska oznaczało natomiast, że od dnia 1 maja 2019 r. Spółka nie mogła umieszczać na nim odpadów w celu ich składowania. Mogła nadal umieszczać odpady, ale tylko w celu ich odzysku w procesie rekultywacji, zgodnie z udzielonymi zezwoleniami. Do rekultywacji składowiska Spółka mogła wykorzystać m.in. odpad kompostu nieodpowiadającego wymaganiom o kodzie 19 05 03. Udzielone zezwolenia dopuszczały bowiem umieszczanie tego rodzaju odpadów na składowisku na wierzchowinie kwatery, ale tylko w ramach ściśle określonego (dozwolonego) procesu rekultywacji, polegającego na wykonywaniu z nich warstwy podglebia o miąższości ok. 1,0 m. Proces ten mógł się rozpocząć dopiero po zakończeniu pierwszego etapu prac rekultywacyjnych, planowanego do wykonania do dnia 31 stycznia 2020 r. Spółka w wyznaczonym jej w harmonogramie terminie, tj. do dnia 31 stycznia 2020 r., nie wykonała pierwszego etapu prac rekultywacyjnych, polegającego na formowaniu kształtu wierzchowiny i skarp kwatery. Spółka nie była też uprawniona do zbierania odpadów o kodzie 19 05 03 w celu ich późniejszego wykorzystania na kwaterze składowiska. Udzielone pozwolenia zakładały wykonywanie warstwy podglebia z odpadów o kodzie 19 05 03 w sposób bieżący. Dlatego ich magazynowanie (czasowe przechowywanie) na składowisku, bez równoczesnego wykonywania warstwy podglebia, zostało wprost wykluczone w treści udzielonych pozwoleń. Pomimo tego Spółka od czerwca 2019 r. umieszczała na składowisku odpady o kodzie 19 05 03. Nie mogąc ich zagospodarować zgodnie z treścią udzielonych zezwoleń Spółka faktycznie deponowała je na wierzchowinie kwatery składowiska luzem w pryzmie, która na dzień kontroli składowiska przez Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska uzyskała wymiary: długość 61 m, szerokość 39,4 m i wysokość 11,9 m. Nie była to zatem dopuszczona pozwoleniami warstwa podglebia o miąższości ok. 1,0 m, wykonana po zakończeniu etapu rekultywacji formowania kształtu wierzchowiny i skarp kwatery. Jak wskazało SKO Spółka nigdy nie przystąpiła do przetwarzania kompostu nieodpowiadającego wymaganiom o kodzie 19 05 03. Zadeklarowała natomiast, że od dnia 1 stycznia 2021r. podjęła działania mające na celu usunięcie tych odpadów z terenu składowiska przez uprawniony do tego podmiot. Odbiór ten ma być etapowany, w cyklach nie dłuższych niż 6 miesięcy. Odpady będą odbierane przez uprawniony podmiot. Zgodnie z przedstawionym harmonogramem odbieranie to zakończy się do dnia 31 grudnia 2024 r. Skoro więc odpady o kodzie 19 05 03 zostały faktycznie umieszczone na składowisku i nie miało to miejsca w ramach dozwolonego odzysku (rekultywacji), to ich umieszczenie na terenie składowiska odbywało się w ramach jedynego, dozwolonego Spółce w tym miejscu procesu składowania, za co należy się opłata za składowanie. Jak stwierdziło Kolegium do odmiennej kwalifikacji tych procesów nie wystarczy deklarowany przez Spółkę sam zamiar ich wykorzystania do rekultywacji składowiska, czy też rozpoczęte w 2021 r. procesy ich wydobywania z terenu składowiska.
Kolegium podkreśliło, że umieszczenie odpadów na nieczynnym składowisku odpadów należy kwalifikować jako ich składowanie a nie magazynowanie. Odwołując się z kolei do wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 28 lutego 2023 r., sygn. akt II SA/Wr 522/22, organ odwoławczy stwierdził, że niezrozumiałe jest stanowisko strony, która po raz kolejny dokonuje samonaliczenia opłaty podwyższonej za magazynowanie odpadów (kompostu nieodpowiadającego wymaganiom - kod 19 05 03) bez wymaganej decyzji określającej miejsce i sposób ich magazynowania w roku 2022. W rezultacie Kolegium za uzasadnione uznało stanowisko organu I instancji, który umorzył postępowanie zainicjowane wnioskiem o odroczenie terminu płatności tej opłaty z powodu bezprzedmiotowości takiego postępowania. W ocenie Kolegium brak jest okoliczności faktycznych uzasadniających (według hipotezy normy prawa materialnego) kompetencję organu administracji publicznej do wydania decyzji. Konkludując SKO wskazało, że wyłącznie złożenie przez stronę wniosku odpowiadającego stwierdzonemu wyżej stanowi faktycznemu i prawnemu, tj. dotyczącego opłaty za składowanie odpadów na składowisku, mogłoby doprowadzić do wydania decyzji merytorycznie rozstrzygającej wniosek strony.
W skardze na powyższą decyzję SKO zarzucono naruszenie:
I. przepisów postępowania, które miało wpływ na wynik sprawy, tj. art. 10 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t. jedn. Dz. U. z 2023 r. poz. 775 ze zm., dalej jako k.p.a.), poprzez całkowite uniemożliwienie stronie skarżącej czynnego udziału w postępowaniu Il-instancyjnym prowadzonym przez SKO dotyczącym przedmiotowej sprawy, w tym uniemożliwienie Spółce skorzystanie z prawa do wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań w toku tego postępowania odwoławczego;
II. przepisów postępowania, które miało wpływ na wynik sprawy, tj. art. 140 w zw. z art. 97 § 1 ust. 4 k.p.a. poprzez brak zawieszenie przedmiotowego postępowania ze względu na toczącą się sprawę w przedmiocie opłaty należnej za rok 2019, w której to sprawie w sposób ostateczny i prawomocny rozstrzygnięty może zostać charakter gospodarowania odpadami przez spółkę na terenie nieczynnej kwatery składowiska;
III. naruszenie prawa materialnego polegające na jego niewłaściwym zastosowaniu, tj. art. 317 u.P.o.ś. w zw. z art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 105 k.p.a. poprzez jego błędne zastosowanie do ustalonego w sprawie stanu faktycznego i umorzenie przedmiotowego postępowania, opierając się o treść uzasadnienia do decyzji SKO z dnia 25 kwietnia 2022 r. (a nie ich sentencji) w sprawie opłat należnych za rok 2019 oraz za rok 2020, w których to decyzjach nie rozstrzygano o kwestii opłat podwyższonych za te lata i o możliwości ich odroczenia, w sytuacji kiedy w obrocie prawnym funkcjonuje ostateczna i prawomocna decyzja z dnia 19 sierpnia 2021 r. Marszałka, Nr DOW-S-VIII.7034.81.2021.AS-K, stwierdzająca obowiązek uiszczania opłaty podwyższonej w związku ze zdarzeniem stanowiącym również podstawę wniosku w niniejszej sprawie, który to obowiązek został odroczony do dnia 31 grudnia 2024 r., a jedna z decyzji na którą się powołuje SKO cały czas jest przedmiotem sporu w postępowaniu sądowoadministracyjnym.
W rezultacie wniesiono o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji oraz zasądzenie kosztów postępowania. Nadto wniesiono o przeprowadzenie uzupełniających dowodów z przedłożonych dokumentów celem wykazania funkcjonowania w obrocie prawnym ostatecznej i prawomocnej decyzji Marszałka z dnia 19 sierpnia 2021 r., w której stwierdzony został obowiązek uiszczenia opłaty podwyższonej w związku ze zdarzeniem stanowiącym również podstawę dla wniosku w niniejszej sprawie oraz braku prawomocności orzeczenia zapadłego w sprawie o sygn. akt II SA/Wr 522/22.
Uzasadniając zarzuty strona skarżąca wskazała m.in., że wydanie zaskarżonej decyzji bez zwracania uwagę na fakt nieprawomocności rozstrzygnięcia sprawy w przedmiocie opłaty należnej za rok 2019 może skutkować pozbawieniem strony skarżącej prawa do skorzystania z dobrodziejstwa instytucji odroczenia oraz następnie umorzenia opłaty podwyższonej za rok 2022. W ocenie Spółki zasadnym i koniecznym (w świetle przepisów prawa) powinno być zawieszenie niniejszego postępowania administracyjnego do czasu prawomocnego rozstrzygnięcia kwestii opłaty należnej za rok 2019. Strona skarżąca podkreśliła również brak powiadomienia jej o wszczęciu postępowania w niniejszej sprawie przez SKO, o nadaniu sprawie sygnatury, a także brak możliwości zapoznania się z materiałem sprawy i wypowiedzeniem się w kwestiach dowodowym przed wydaniem zaskarżonej decyzji. Strona skarżąca wskazała także, że brak zawieszenia niniejszego postępowania administracyjnego stanowi również uzasadnienie dla zarzutu materialnoprawnego - tj. niewłaściwego zastosowania art. 317 u.P.o.ś. w zw. z art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 105 k.p.a., sprowadzającego się do stwierdzenia przedwczesności umorzenia niniejszego postępowania. W sytuacji występowania istotnych rozbieżności interpretacyjnych, organy administracyjne powinny wstrzymać się z wydawaniem kolejnych decyzji do czasu prawomocnego rozstrzygnięcia czy i z jakiego powodu spółka powinna uiszczać opłaty należne za rok 2019. W takich okolicznościach stwierdzenie przez organy administracyjne bezprzedmiotowości niniejszego postępowania jest, w ocenie strony skarżącej, zdecydowanie przedwczesne.
W odpowiedzi na skargę SKO podtrzymało swoje dotychczasowe stanowisko wnosząc o oddalenie skargi.
W trakcie rozprawy w dniu 7 marca 2024 r. pełnomocnik strony skarżącej wyjaśnił, że w lutym 2021 r. spółka usunęła wszystkie zużyte opony. Kompost nieodpowiadający wymaganiom został natomiast całkowicie usunięty do końca czerwca 2023 r.
Na rozprawie w dniu 7 marca 2024 r. Sąd dopuścił wnioskowany przez spółkę dowód z decyzji Marszałka z dnia 19 sierpnia 2021 r. na okoliczność funkcjonowania w obrocie prawnym prawomocnej decyzji odraczającej termin płatności z tytułu magazynowania odpadów oraz oddalił wniosek dowodowy w pozostałym zakresie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje:
Skarga zasługiwała na uwzględnienie, choć nie wszystkie podniesione w niej zarzuty zyskały aprobatę Sądu.
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t. jedn. Dz. U. z 2022 r., poz. 2492, ze zm.) sądy administracyjne są właściwe do badania zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych. Przy czym w myśl art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. jedn. Dz. U z 2023 r. poz. 1634 ze zm., dalej jako u.p.p.s.a.), rozstrzygając w granicach danej sprawy sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, jednakże powyższe regulacje nie pozwalają sądowi na stosowanie przy orzekaniu zasad współżycia społecznego lub zasad słuszności. Uchylenie decyzji lub postanowienia, względnie stwierdzenie ich nieważności przez Sąd, następuje tylko w przypadku stwierdzenia naruszenia przepisów postępowania lub prawa materialnego, odpowiednio mogących mieć lub mających wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 u.p.p.s.a.).
W pierwszej kolejności nie sposób uznać za skuteczny zarzut pozbawienia strony skarżącej czynnego udziału w prowadzonym przez Kolegium postępowaniu odwoławczym. Jakkolwiek nie wynika z akt sprawy, aby organ odwoławczy powiadomił skarżącą stronę o zebraniu całego materiału dowodowego do wydania decyzji to podkreślenia wymaga, że w postępowaniu odwoławczym nie dokonywano nowych ustaleń faktycznych, a jedynie oceny dotychczasowych ustaleń. Co więcej postępowanie odwoławcze prowadzone było na skutek odwołania wniesionego przez samą Spółkę, która nadto była jedyną stroną tego postępowania. Należy również zauważyć, że w ramach uzasadnienia zarzutu naruszenia art. 10 k.p.a. strona skarżąca podkreśla uniemożliwienie jej jakiejkolwiek inicjatywy dowodowej w związku z zapadającymi w między czasie rozstrzygnięciami. Przyjdzie jednak wskazać, że w lakonicznym odwołaniu skarżącej spółki zakwestionowano wyłącznie rozstrzygnięcie Marszałka z dnia 13 lipca 2023 r. oraz wniesiono o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i wydanie orzeczenia zgodnego z treścią wniosku strony, ewentualnie o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. Strona skarżąca na tym etapie nie składała żadnych wniosków dowodowych mogących mieć wpływ na rozpoznanie odwołania. Podsumowując tę część rozważań uznać należało, że niepowiadomienie strony skarżącej o przystąpieniu do wydania decyzji nie wpłynęło w okolicznościach sprawy na jej sytuację procesową. Trzeba bowiem mieć na względzie, że stosownie do treści art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) u.p.p.s.a. sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie: uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W ocenie Sądu takiego naruszenia strona jednak nie wykazała.
Odnosząc się do zarzutu dotyczącego braku zawieszenia postępowania odwoławczego ze względu na toczącą się sprawę w przedmiocie opłaty należnej za rok 2019, wskazać należy, że zdaniem Sądu, kwestia ta nie wypełnia przesłanek pozwalających na zastosowanie art. 97 §1 pkt 4 k.p.a. Według tego przepisu, organ administracji publicznej zawiesza postępowanie gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. Podnieść bowiem należy, że zawieszając postępowanie na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. organ nie może kierować się przewidywaniami co do wyniku postępowania, lecz tym, czy w świetle posiadanych materiałów dowodowych i obowiązującego prawa jest możliwe rozpoznanie sprawy. Od rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego powinno bowiem zależeć rozpoznanie sprawy w ogóle, a nie wydanie mniej lub bardziej pozytywnej bądź negatywnej dla wnioskodawcy decyzji. Należy tym samym ustalić bezpośredni związek przyczynowy pomiędzy rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej a zagadnieniem wstępnym. W ocenie składu orzekającego, samo stwierdzenie, że wynik innego postępowania może mieć, a nawet niewątpliwie będzie miał, wpływ na losy sprawy administracyjnej nie daje jeszcze podstaw do zawieszenia postępowania, jeżeli w chwili orzekania możliwe jest rozpatrzenie sprawy przez organ administracyjny i wydanie decyzji. Tym samym brak prawomocnego rozstrzygnięcia w sprawie opłaty należnej za rok 2019 w żaden nie ograniczał organowi odwoławczemu możliwości samodzielnego rozpoznania sprawy dotyczącej wniosku strony skarżącej o odroczenie terminu płatności opłaty podwyższonej za 2022 r. W rezultacie prowadzonych wyżej rozważań przyjdzie stwierdzić, że również odmowa zawieszenia postępowania oraz wydanie decyzji kończącej postępowanie w tym samym dniu, w którym wydano postanowienie o odmowie zawieszenia postępowania w żaden sposób nie mogło mieć wpływu na wynik sprawy.
Rozpoznając niniejszą sprawę Sąd stwierdził jednak, że organy przedwcześnie umorzyły postępowanie administracyjne w sprawie odroczenia terminu płatności opłaty podwyższonej z tytułu magazynowania odpadów, a w rezultacie, że na uwzględnienie zasługuje zarzut naruszenia art. 317 u.P.o.ś. w zw. z art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 105 k.p.a.
W sprawie zasadniczą osią sporu jest kwestia prawnej kwalifikacji umieszczenia odpadów na składowisku. W ocenie strony skarżącej zostały one umieszczone na składowisku wyłącznie w celu magazynowania przed procesem ich planowanego przetwarzania. Tymczasem w ocenie organów orzekających w sprawie mamy do czynienia ze składowaniem odpadów i w rezultacie bezprzedmiotowe jest orzekanie jest w zakresie odroczenia terminu płatności opłaty podwyższonej. Jednocześnie wymaga podkreślenia, że pojęcia magazynowania i składowania nie są tożsame i różne są także konsekwencje w odniesieniu do opłat jakie w związku z daną kwalifikacją umieszczania odpadów na składowisku należy ponosić.
Sąd wskazuje, że zgodnie z art. 273 § 1 pkt 4 u.P.o.ś opłata podstawowa ponoszona jest za taką formę korzystania ze środowiska jaką jest składowanie odpadów. Natomiast opłatę podwyższoną ponosi się w przypadku korzystania ze środowiska bez uzyskania wymaganego pozwolenia lub innej decyzji (art. 276 ust. 1 u.P.o.ś.). Zgodnie z art. 318 ust. 1 u.P.o.ś. wniosek o odroczenie terminu płatności opłaty albo kary powinien zostać złożony do właściwego organu przed upływem terminu, w którym powinny być one uiszczone. Natomiast stosownie do art. 317 ust. 1 u.P.o.ś. termin płatności opłaty za korzystanie ze środowiska oraz administracyjnej kary pieniężnej odracza się na wniosek podmiotu korzystającego ze środowiska obowiązanego do ich uiszczenia, jeżeli realizuje on terminowo przedsięwzięcie, którego wykonanie zapewni usunięcie przyczyn ponoszenia podwyższonych opłat albo kar w okresie nie dłuższym niż 5 lat od dnia złożenia wniosku. Tym samym nie bez znaczenia (w sensie prawnym, ale i również w sensie ekonomicznym) pozostaje dla strony skarżącej kwestia prawidłowego i wszechstronnego ustalenia, czy w danej sprawie mamy do czynienia ze składowaniem, czy też z magazynowaniem odpadów.
Według art. 105 § 1 k.p.a., gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe w całości albo w części, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania odpowiednio w całości albo w części. Bezprzedmiotowość postępowania administracyjnego, o której mowa w przytoczonym przepisie, oznacza, że przestaje istnieć jeden z konstytutywnych elementów materialnego stosunku administracyjno-prawnego, a wobec tego nie można wydać decyzji załatwiającej sprawę przez rozstrzygnięcie jej co do istoty. W niniejszej sprawie organy przyjęły, że umieszczenie odpadów na nieczynnym składowisku należy kwalifikować jako ich składowanie a nie magazynowanie, a w rezultacie wyłącznie złożenie przez stronę wniosku odpowiadającego stwierdzonemu stanowi faktycznemu i prawnemu, tj. dotyczącego opłaty za składowanie odpadów na składowisku, mogłoby doprowadzić do wydania decyzji merytorycznie rozstrzygającej wniosek strony.
W okolicznościach sprawy, co uszło uwadze organów orzekających, w obrocie prawnym funkcjonuje decyzja Marszałka z dnia 19 sierpnia 2021 r. odraczająca termin płatności opłaty podwyższonej za 2020 r. z tytułu magazynowania odpadów bez wymaganej decyzji określającej miejsce i sposób magazynowania w wysokości 33.388.638,00 zł - do dnia 31 grudnia 2024 r.
Organy w żaden sposób nie wyjaśniły, dlaczego przyjęta przez organ I instancji w ramach decyzji z 2021 r. kwalifikacja prawna procesu umieszczania na składowisku odpadów innych niż niebezpieczne i obojętne odnosząca się w istocie do faktycznego ich magazynowania nie może mieć zastosowania obecnie. W ramach uzasadnienia zaskarżonej decyzji SKO poprzestało na stwierdzeniu, że skoro odpady o kodzie 19 05 03 zostały faktycznie umieszczone na składowisku i nie miało to miejsca w ramach dozwolonego odzysku (rekultywacji), to ich umieszczenie na terenie składowiska odbywało się w ramach jedynego, dozwolonego w tym miejscu procesu składowania, za co należy się opłata za składowanie. Jak wskazało SKO do odmiennej kwalifikacji tych procesów nie wystarczy deklarowany przez stronę zamiar ich wykorzystania do rekultywacji składowiska, czy też rozpoczęte w 2021 r. procesy ich wydobywania z terenu składowiska.
Jednak w ocenie Sądu zarówno Kolegium, jak i organ I instancji, ograniczyły się do apriorycznego stwierdzenia, że wobec zakazu umieszczania odpadów na składowisku w celu ich magazynowania, taki faktyczny cel ich umieszczenia na składowisku nie może być w ogóle brany pod uwagę. Organy nie rozważyły wszystkich obiektywnych okoliczności sprawy, w tym zwłaszcza podnoszonych już na etapie samego wniosku twierdzeń strony skarżącej dotyczących decyzji Marszałka z dnia 19 sierpnia 2021 r., i umorzyły postępowanie administracyjne jako bezprzedmiotowe, co należało ocenić za co najmniej przedwczesne. Nie przesądzając kwestii prawnej kwalifikacji procesu umieszczania odpadów na składowisku Sąd wskazuje, że organy nie rozważyły w sposób dostateczny tego, czy w sprawie mamy do czynienia ze składowaniem, czy też magazynowaniem odpadów. Świadczy o tym pominięcie po pierwsze tego, że decyzją z dnia 19 sierpnia 2021 r. Marszałek odroczył termin płatności opłaty podwyższonej za 2020 r. właśnie z tytułu magazynowania odpadów bez wymaganej decyzji określającej miejsce i sposób magazynowania, a po drugie, że zgodnie z oświadczeniem strony skarżącej odpady w postaci zużytych opon oraz kompostu nieodpowiadającego wymaganiom zostały usunięte ze składowiska.
W ponownie prowadzonym postępowaniu rzeczą organów będzie ocena tego, czy w sprawie mamy do czynienia ze składowaniem, czy też może z magazynowaniem odpadów na składowisku biorąc pod uwagę obiektywne okoliczności sprawy. Organy w szczególności rozważą stanowisko Marszałka zawarte w decyzji z dnia 19 sierpnia 2021 r. oraz jeżeli stan faktyczny na składowisku odpadów w 2022 r. odbiegał od tego z 2019 r. to powinny w sposób przekonywujący wyjaśnić dlaczego tak uważają.
W tej sytuacji mając na uwadze naruszenie przepisów prawa materialnego oraz przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i lit. c) u.p.p.s.a., orzekł jak w pkt I sentencji wyroku.
O kosztach postępowania sądowego orzeczono na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 u.p.p.s.a