II SA/Wr 681/22

II SA/Wr 681/22 - Wyrok WSA we Wrocławiu
Data orzeczenia
2023-02-02
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-09-26
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Sędziowie
Halina Filipowicz-Kremis
Marta Pawłowska /sprawozdawca/
Wojciech Śnieżyński /przewodniczący/
Symbol z opisem
6135 Odpady
Hasła tematyczne
Odpady
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
*Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 1467
art. 584
Ustawa z dnia 15 września 2000 r. Kodeks spółek handlowych (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Wojciech Śnieżyński, Sędziowie: Sędzia NSA Halina Filipowicz – Kremis, Asesor WSA Marta Pawłowska (spr.), po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w Wydziale II w dniu 2 lutego 2023 r. sprawy ze skargi M. sp. z o.o. z/s w J. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Jeleniej Górze z dnia 18 lipca 2022 r. Nr SKO/41/SO-1/2022 w przedmiocie odmowy zmiany decyzji I. uchyla zaskarżoną decyzję w całości; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Jeleniej Górze na rzecz strony skarżącej kwotę 697 zł (słownie: sześćset dziewięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
M. sp. z o.o. wnioskiem z dnia 3 marca 2022 r. skierowanym do Prezydenta Miasta Jelenia Góra wniósł o zmianę danych zawartych w zezwoleniu na zbieranie i przetwarzanie odpadów. W uzasadnieniu wniosku wyjaśnił, że przekształcił formę prowadzonego przedsiębiorstwa z dotychczasowej jednoosobowej działalności gospodarczej w spółkę z ograniczona odpowiedzialnością, o tej samej nazwie, tj. z M.(1) na M. sp. z o.o. Do wniosku dołączył odpis z KRS, gdzie w rubryce 6 – sposób powstania spółki wpisano, [...].01.2022 r. – przekształcenie przedsiębiorcy prowadzącego działalność gospodarczą w spółkę kapitałową, na podstawie oświadczenia o przekształceniu sporządzonego w formie aktu notarialnego w dniu [...] stycznia 2022 r. We wniosku podano, że w dniu 9 lutego 2015 r. dla przedsiębiorcy wydana została decyzja nr 23/z,o/2014 w sprawie zezwolenia na zbieranie i przetwarzanie odpadów, w którym to zezwoleniu należy dokonać aktualizacji z uwagi na zmianę formy prawnej posiadacza zezwolenia.
Decyzją z dnia 13 maja 2022 r. Prezydent Miasta Legnicy odmówił zmiany decyzji zgodnie z wnioskiem, wskazując w jej uzasadnieniu, że spółka powstała z przekształcenia przedsiębiorcy będącego osobą fizyczną nie jest generalnym sukcesorem prawa przekształcanego przedsiębiorcy, dlatego aby uzyskać zezwolenie na przetwarzanie odpadów, nowy podmiot musi spełnić wymagane do tego ustawą o odpadach przesłanki, m.in. wpłacić zabezpieczenie i wykazać prawo do dysponowania nieruchomością, na której składowisko jest zlokalizowane. W rozpatrywanym przypadku, spółka nie wykazała spełnienia ustawowych warunków do uzyskania zezwolenia.
Po rozpoznaniu odwołania spółki od tej decyzji, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Jeleniej Górze decyzją z dnia 18 lipca 2022 r. utrzymało w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie. SKO wskazało, że zgodnie z art. 14 ustawy o odpadach, prowadzenie zbierania odpadów i prowadzenie przetwarzania odpadów wymaga uzyskania zezwolenia. Zgodnie z art. 42 ust. 3a pkt 1 lit. b) u.o., do wniosku o wydanie zezwolenia na zbieranie odpadów oraz do wniosku o wydanie zezwolenia na przetwarzanie odpadów dołącza się m.in. zaświadczenie o niekaralności wspólnika, prokurenta, członka zarządu lub członka rady nadzorczej posiadacza odpadów będącego osobą prawną albo jednostką organizacyjną nieposiadającą osobowości prawnej. Kolegium przedstawiło też wymogi dotyczące złożenia zabezpieczenia oraz konsekwencje jego braku.
W dalszej części, przywołując szeroko orzecznictwo sądowoadministracyjne w zakresie dopuszczalności zmiany decyzji w trybie art. 155 k.p.a., Kolegium wskazało, że nie jest w tym trybie dopuszczalna zmiana strony decyzji, nawet za wyraźną zgodą stron. Skoro zaś wnioskodawca domagał się właśnie w tym zakresie zmiany zezwolenia, organy zobowiązane były do odmowy tak postawionemu wnioskowi.
Dalej SKO wywodziło, że niemożność podmiotowej zmiany decyzji nie jest jedyną negatywną przesłanką załatwienia wniosku strony. W ocenie Kolegium wniosek ten nie zasługiwał na akceptacje również dlatego, że zmiana decyzji ostatecznej w trybie art. 155 k.p.a. może być dokonana tylko w granicach stanu faktycznego sprawy "pierwotnej", przy uwzględnieniu normy prawa materialnego w oparciu, o którą tą decyzję "pierwotną" wydano. Biorąc pod uwagę stan faktyczny istniejący w niniejszej sprawie, jak również przepisy prawa regulujące wydawanie zezwolenia na zbieranie odpadów i zezwolenia na przetwarzanie odpadów, SKO stwierdziło, że w niniejszej sprawie nie zachodzi tożsamość w ww. zakresie.
Kolegium podkreśliło, że wydanie zezwolenia na zbieranie i przetwarzanie odpadów uwarunkowane jest spełnieniem określonych warunków wynikających z przepisów prawa, w związku z tym, skoro zmiana zgodnie z wnioskiem prowadziłaby do zmiany podmiotowej zezwolenia, (co i tak według Kolegium nie jest możliwe), to niezbędne byłoby badanie warunków uzyskania zezwolenia przez nowy podmiot. A są to czynności wykraczające poza przedmiot postępowania z art. 155 kpa.
Na sam koniec uzasadnienia Kolegium podniosło, że wobec niemożności zmiany decyzji w trybie art. 155 kpa orzekanie o zarzucie naruszenia art. 584(2) ksh jest bezprzedmiotowe.
Nie godząc się z takim rozstrzygnięciem spółka wniosła skargę do Sądu wnosząc o jego uchylenia. Zaskarżonemu rozstrzygnięciu zarzuciła naruszenie art. 7, 77, 80 i 107 kpa poprzez poparz brak wnikliwego i wszechstronnego rozpatrzenia materiału dowodowego, przekroczenia granic swobodnej oceny dowodów oraz naruszenie prawa materialnego, tj. przepisu art. 584 (2) poprzez jego błędną wykładnię i przyjęcie, że spółka nie stała się następcą prawnym przekształconego przedsiębiorcy.
W uzasadnieniu skargi strona skarżąca wskazała, że dysponuje decyzją o identycznym stanie faktycznym, w którym zezwolenie zostało przeniesienie. Z oczywistego powodu nie dysponuje w tym zakresie orzecznictwem, albowiem decyzje podejmowane były zgodnie z wnioskiem przekształconego przedsiębiorcy. Odmienne stanowisko SKO w Jeleniej Górze powoduje zatem dodatkowo naruszenie zasady zaufanie obywateli do organów państwa.
Dodatkowo skarżący podniósł, że w sprawie jak najbardziej jest możliwe zastosowanie art. 155 kpa, albowiem istnieje decyzja ostateczna, za jej uchyleniem przemawia interes strony, istnieje zgoda strona żaden przepisów szczególne zmianie się nie sprzeciwia.
Nadto w skardze podniesiono, że pominięcie przez organy orzekające art. 584(2) ksh jest nie do pogodzenia z porządkiem prawnym, albowiem zgodnie z tą normą istotą przekształcenia jest to, że podmiot pozostaje ten sam, zmienia jedynie formę prawną.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Skarga jest zasadna.
Zakres kontroli wyznacza art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2023 r., poz. 259 ze zm.), dalej p.p.s.a., który stanowi, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. Zgodnie natomiast z art. 145 § 1 p.p.s.a., uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie decyzji następuje, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania, inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy.
Oceniając skargę przy zastosowaniu powyższych kryteriów oceny Sąd stwierdził, że skarga zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżona decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Jeleniej Górze z dnia 18 lipca 2022 r., w przedmiocie odmowy zmiany decyzji zostały wydane z naruszeniem prawa w stopniu obligującym do ich wyeliminowania z obrotu prawnego.
Podstawę materialnoprawną zaskarżonej decyzji stanowi art. 5842 ustawy z dnia 15 września 2000 r. Kodeks spółek handlowych (t.j. Dz.U z 2022 r. poz. 1464), dalej w skrócie jako k.s.h.), zgodnie z którym § 1. Spółce przekształconej przysługują wszystkie prawa i obowiązki przedsiębiorcy przekształcanego. § 2. Spółka przekształcona pozostaje podmiotem w szczególności zezwoleń, koncesji oraz ulg, które zostały przyznane przedsiębiorcy przed jego przekształceniem, chyba że ustawa lub decyzja o udzieleniu zezwolenia, koncesji albo ulgi stanowi inaczej. § 3.
Osoba fizyczna, o której mowa w art. 551 § 5, staje się z dniem przekształcenia wspólnikiem albo akcjonariuszem spółki przekształconej.
W rozpoznawanej sprawie, bezsporne jest, że skarżąca - spółka M. sp. z o.o. w J. powstała w trybie cytowanych przepisów, tj. poprzez przekształcenie przedsiębiorstwa prowadzonego w formie jednoosobowej działalności gospodarczej K. B. w spółkę kapitałową, w której dotychczasowy przedsiębiorca stal się wspólnikiem. Wynika to wprost z zapisów w Krajowym Rejestrze Sądowym jak i oświadczeń stron.
Zdaniem organów orzekających w niniejszej sprawie, postała w taki spółka nie jest następcą prawnym przedsiębiorcy, a nowym, odmiennym podmiotem, wobec czego nie jest możliwa zmiana decyzji w trybie art. 155 z uwagi na zmianę podmiotową w stanie faktycznym. Kolegium uznało również, że wnioskiem złożonym w niniejszej sprawie spółka wniosła w istocie o przeniesienie zezwolenia na zbieranie i przetwarzanie odpadów. Przywołując obszernie doktrynę i orzecznictwo w tym zakresie Kolegium wywodziło, że z zasady zezwolenia administracyjnoprawne nie mogą być przenoszone, chyba że przepisy szczególne na to pozwalają.
W ocenie Sądu w tej konstatacji (że strona wniosła o przeniesienie zezwolenia) tkwi podstawowy błąd organy w niniejszej sprawie, determinujący rozstrzygnięcie i jego uzasadnienie.
Strona w toku postępowania konsekwentnie podnosiła, że jest następcą prawnym przedsiębiorcy K. B. prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą M.(1).
Z akt sprawy również wynika, tj. m.in. z załączonego do wniosku wydruku informacji z Centralnej Informacji KRS odpowiadającej aktualnemu odpisowi z Rejestru Przedsiębiorców, że skarżąca spółka M. powstała w wyniku przekształcenia z jednoosobowej spółki z ograniczoną odpowiedzialnością o takiej samej nazwie dokonanego na mocy aktu notarialnego Rep. A Nr [...] z dnia [...] stycznia 2022 r.
Wyjaśnić należy, że stosownie do art. 551 § 5 k.s.h. przedsiębiorca będący osobą fizyczną wykonującą we własnym imieniu działalność gospodarczą w rozumieniu ustawy z dnia 6 marca 2018 r. - Prawo przedsiębiorców (Dz. U. z 2019 r. poz. 1292 i 1495 oraz z 2020 r. poz. 424 i 1086) - (przedsiębiorca przekształcany) może przekształcić formę prowadzonej działalności w jednoosobową spółkę kapitałową (spółkę przekształconą). Stosownie do art. 5841 k.s.h. przedsiębiorca przekształcany staje się spółką przekształconą z chwilą wpisu do rejestru. Jak stanowi art. 5842 §1 k.s.h. spółce przekształconej przysługują wszystkie prawa i obowiązki przedsiębiorcy przekształcanego). Spółka przekształcona pozostaje podmiotem w szczególności zezwoleń, koncesji oraz ulg, które zostały przyznane przedsiębiorcy przed jego przekształceniem, chyba że ustawa lub decyzja o udzieleniu zezwolenia, koncesji albo ulgi stanowi inaczej (art. 5842 § 2 k.s.h.). Osoba fizyczna, o której mowa w art. 551 § 5, staje się z dniem przekształcenia wspólnikiem albo akcjonariuszem spółki przekształconej (art. 5842 § 3 k.s.h.).
Z przytoczonych przepisów wynika, że spółka z ograniczoną odpowiedzialnością powstała w wyniku przekształcenia staje się kontynuatorem przedsiębiorcy będącego osobą fizyczną wykonującą we własnym imieniu działalność (przedsiębiorca przekształcany), wstępując z dniem przekształcenia we wszelkie wszystkie prawa i obowiązki spółki przekształcanej lub przedsiębiorcy przekształcanego. Przekształcenie spółki jest procesem transformacyjnym, który polega na zmianie formy organizacyjno - prawnej przy zachowaniu tożsamości podmiotu prawa, w tym w zakresie jego praw i obowiązków. Spółka poddana procesowi przekształcenia jest tym samym podmiotem, a na skutek przekształcenia zmienia się tylko forma prawna prowadzonej przez nią działalności. Przy podmiocie przekształconym pozostają wszelkie prawa i obowiązki ze sfery cywilnoprawnej, administracyjnoprawnej, praw członkowskich i pracowniczych (por. wyroki Sądu Najwyższego z dnia 8 grudnia 2015 r. sygn. akt I PK 231/15, Lex nr 2043736 i z dnia 3 lutego 2006 r. sygn. akt I CK 361/05, OSNC 2006/11/189; uchwała SN z dnia 29 listopada 2017 r., sygn. akt III CZP 68/17, OSNC 2018/6, poz. 60, wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 17 lutego 2022 r., sygnatura akt III SA/Łd 977/21, LEX nr 3314499)
W rozpoznawanej sprawie wniosek, z którym wystąpiła przekształcona spółka z ograniczoną odpowiedzialnością M. dotyczył wykonywania w dalszym ciągu działalności, na którą to działalność zezwolenie posiadał przedsiębiorca przekształcony, tj. działalność w zakresie zbieranie i gospodarowanie odpadami.
Wobec powyższego błędne jest stanowisko organu, że nie można zmienić oznaczenia strony decyzji, bowiem mamy do czynienia ze zmianą podmiotową w stanie faktycznym. Przeciwnie, podmiot pozostaje ten sam, jest jedynie inaczej oznaczony w związku ze zmianą swojej formy prawnej. W takiej sytuacji nie można w ogóle mówić o "przenoszeniu" zezwolenia, albowiem samo zezwolenia przeszło na powstałą spółką z chwilą przekształcenia, zgodnie z treścią art. 5842 ksh.
Z tego samego powodu wszystkie rozważania Kolegium czy nowy podmiot spełnia czy nie spełnia warunki do uzyskania zezwolenia są bezprzedmiotowe, albowiem – co Sąd ponownie podkreśla – to zezwolenie przeszło na spółkę z mocy prawa. Tym samym zabezpieczenie wniesione przez przedsiębiorcę pozostaje w mocy i stało się zabezpieczeniem spółki.
Zresztą, co wymaga podkreślenia, Kolegium przytoczyło przepis art. 155 kpa, zgodnie z którym decyzja może być zmieniana (...) jeżeli przepisy szczególne nie sprzeciwiają się zmianie. Powtórzeniem takiego rozwiązania jest przepis art. 5842 ksh, zgodnie z którym Spółka przekształcona pozostaje podmiotem w szczególności zezwoleń, które zostały przyznane przedsiębiorcy przed jego przekształceniem, chyba że ustawa lub decyzja o udzieleniu zezwolenia, koncesji albo ulgi stanowi inaczej. Przytaczając treść tych rozwiązań Kolegium jednocześnie wskazuje, że ustawa o odpadach nie zawiera uregulowań pozwalających na zmianę. Tymczasem oba przytoczone przepisy nie wymagają zgody wyrażonej w ustawie szczególnej. Przepisy te mówią przeciwnie - o zakazie, tymczasem jak samo Kolegium stwierdziło, ustawa o odpadach zakazu takiego nie formułuje. Trudno tez mówić tu o "nieprzenoszalności" zobowiązań administracyjno prawnych, publicznych, skoro przytoczony przepis ksh odnosi się wprost do "zezwoleń, koncesji i ulg", a zatem do instytucji właśnie prawa administracyjnego. Przytoczone w tym zakresie rozważania Kolegium odnosiły się do przenoszenia zezwoleń, podczas gdy w niniejszej sprawie – co wcześniej wyjaśniono, nie ma miejsca sytuacja przeniesienia zezwolenia, a jedynie zmiany oznaczenia beneficjenta, w związku ze zmianą jego formy prawnej.
Podobny pogląd jak przyjęty w niniejszej sprawie, wyraził WSA w Łodzi w wyroku z dnia 9 grudnia 2021r. w sprawie III SA/Łd 802/21 oraz WSA w Gliwicach w wyroku z 8 czerwca 2021r. w sprawie III SA/Gl 431/21 i WSA w Rzeszowie w wyroku z 17 czerwca 2021r. w sprawie I SA/Rz 340/21. Sąd w obecnym składzie podzielił poglądy wyrażone w wymienionych orzeczeniach.
Z podanych wyżej względów Wojewódzki Sąd Administracyjny ocenił zaskarżoną decyzję jako wydaną z naruszeniem przepisów prawa materialnego (art. 5842 ksh), których naruszenie miało istotny wpływ na wynik sprawy.
W ponownym postępowaniu obowiązkiem Kolegium będzie dokonanie ponownej oceny wniosku strony pod kątem zaistnienia w sprawie przesłanek z art. 155 kpa. Dokonując tej oceny organ uwzględni zawartą w wyroku wykładnię przepisów mających zastosowanie w sprawie, w sposób wyczerpujący zbierze i rozpatrzy cały materiał dowodowy i stosownie do poczynionych ustaleń podejmie odpowiednie rozstrzygnięcie.
Z przedstawionych powyżej względów Sąd podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c uchylił zaskarżoną decyzję O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a.