II SA/Wr 679/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny we WrocławiuWrocław2025-08-05
NSAbudowlaneŚredniawsa
prawo budowlanehala namiotowaobiekt tymczasowyzgłoszenie budowytermin rozbiórkilegalizacja budowysamowola budowlananakaz rozbiórkinadzór budowlanyWSA

Podsumowanie

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu oddalił skargę na nakaz rozbiórki tymczasowej hali namiotowej, uznając, że jej legalność wygasła po upływie 180 dni od budowy bez uzyskania pozwolenia na budowę.

Skarżący T.N. domagał się uchylenia decyzji nakazującej rozbiórkę magazynowej hali namiotowej, która została wzniesiona na podstawie zgłoszenia jako obiekt tymczasowy. Sąd administracyjny uznał, że hala straciła przymiot tymczasowości po upływie 180 dni od rozpoczęcia budowy, a skarżący nie złożył wniosku o pozwolenie na budowę ani nie dokonał rozbiórki. Organy nadzoru budowlanego działały prawidłowo, wydając nakaz rozbiórki jako decyzję związaną.

Sprawa dotyczyła skargi T.N. na decyzję Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, która utrzymała w mocy nakaz rozbiórki magazynowej hali namiotowej. Hala została wzniesiona przez skarżącego na podstawie zgłoszenia jako obiekt tymczasowy, przewidziany do rozbiórki lub przeniesienia w terminie 180 dni od rozpoczęcia budowy. Skarżący zobowiązał się do rozbiórki do 30 stycznia 2023 r., jednak hala pozostała na działce. Organy nadzoru budowlanego uznały, że po upływie terminu hala straciła przymiot tymczasowości, a skarżący nie złożył wniosku o legalizację ani pozwolenie na budowę. W związku z tym, na podstawie art. 49e pkt 1 Prawa budowlanego, wydano nakaz rozbiórki. Skarżący zarzucał naruszenie przepisów KPA, w tym niewyczerpujące zebranie materiału dowodowego i błędne rozpatrzenie sprawy, a także naruszenie przepisów Prawa budowlanego. Sąd administracyjny oddalił skargę, stwierdzając, że organy prawidłowo zastosowały przepisy Prawa budowlanego. Podkreślono, że przepisy te mają charakter związany, a decyzja o rozbiórce nie jest uznaniowa. Sąd zaznaczył, że rolą sądów administracyjnych jest kontrola zgodności działań organów z prawem, a nie badanie słuszności czy okoliczności łagodzących, takich jak sytuacja geopolityczna.

Potrzebujesz głębszej analizy? Agent AI przeanalizuje tę sprawę na tle orzecznictwa i odpowiedniego stanu prawnego.

Sprawdź

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, tymczasowy obiekt budowlany, który nie został rozebrany lub przeniesiony w terminie 180 dni od rozpoczęcia budowy, traci przymiot tymczasowości i dla jego dalszego legalnego funkcjonowania wymagana jest decyzja o pozwoleniu na budowę.

Uzasadnienie

Przepisy Prawa budowlanego (art. 29 ust. 1 pkt 7 i art. 37 ust. 1) jasno określają obowiązek rozbiórki lub przeniesienia tymczasowego obiektu budowlanego w terminie 180 dni. Po tym terminie obiekt staje się samowolą budowlaną, chyba że inwestor uzyska pozwolenie na budowę.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (13)

Główne

Pb art. 29 § 1

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Budowa tymczasowych obiektów budowlanych niepołączonych trwale z gruntem i przewidzianych do rozbiórki lub przeniesienia w inne miejsce wymaga zgłoszenia, ale nie pozwolenia na budowę, pod warunkiem dotrzymania terminu określonego w zgłoszeniu, nie dłużej niż 180 dni od dnia rozpoczęcia budowy.

Pb art. 37 § 1

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Inwestor może, przed upływem 180 dni od dnia rozpoczęcia budowy określonego w zgłoszeniu, złożyć wniosek o wydanie decyzji o pozwoleniu na budowę tymczasowego obiektu budowlanego.

Pb art. 48 § 1

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

W przypadku stwierdzenia budowy obiektu budowlanego lub jego części z naruszeniem przepisów, organ nadzoru budowlanego wydaje postanowienie o wstrzymaniu budowy.

Pb art. 48a § 1

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

W terminie 30 dni od dnia doręczenia postanowienia o wstrzymaniu budowy inwestor może złożyć wniosek o legalizację.

Pb art. 49e § 1

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Organ nadzoru budowlanego wydaje decyzję o rozbiórce obiektu budowlanego lub jego części w przypadku niezłożenia wniosku o legalizację w wymaganym terminie.

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 145 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd uchyla decyzję lub postanowienie, gdy stwierdzi naruszenie prawa materialnego, naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, lub naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania.

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

W przypadku braku podstaw do uwzględnienia skargi, sąd oddala skargę.

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

Organ obowiązany jest do podejmowania wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy.

k.p.a. art. 77 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Organ obowiązany jest wyczerpująco zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy.

k.p.a. art. 80

Kodeks postępowania administracyjnego

Organ ocenia na podstawie materiału dowodowego, czy zostały udowodnione fakty istotne dla rozstrzygnięcia sprawy.

k.p.a. art. 8

Kodeks postępowania administracyjnego

Organ prowadzi postępowanie w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej.

k.p.a. art. 107 § 3

Kodeks postępowania administracyjnego

Uzasadnienie decyzji powinno zawierać wskazanie podstawy prawnej rozstrzygnięcia, wyjaśnienie stanu faktycznego oraz powody, dla których organ uznał dane fakty za udowodnione, a także argumenty przemawiające za rozstrzygnięciem.

P.u.s.a. art. 1

Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych

Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Hala namiotowa straciła przymiot tymczasowości po upływie 180 dni od rozpoczęcia budowy, a skarżący nie złożył wniosku o pozwolenie na budowę ani nie dokonał rozbiórki. Przepisy Prawa budowlanego dotyczące obiektów tymczasowych i ich legalizacji mają charakter związany, co oznacza, że organy nadzoru budowlanego są zobligowane do wydania nakazu rozbiórki w przypadku braku legalizacji.

Odrzucone argumenty

Zarzuty naruszenia przepisów KPA (niewyczerpujące zebranie materiału, błędne rozpatrzenie, naruszenie zasady zaufania). Zarzut naruszenia art. 157 § 2 w zw. z art. 156 § 1 KPA poprzez brak wszczęcia postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji PINB. Argumenty dotyczące sytuacji geopolitycznej (wojna na Ukrainie, napływ zboża) jako przyczyny budowy hali. Argument o uzyskaniu informacji w inspektoracie nadzoru budowlanego o możliwości przesunięcia hali o 10 cm.

Godne uwagi sformułowania

Obiekt tymczasowy, który nie został ani rozebrany, ani przeniesiony w inne miejsce we wskazanym terminie (nie później niż przed upływem 180 dni), traci przymiot tymczasowości, a tym samym przestaje być obiektem budowlanym, którego wniesienie nie wymaga pozwolenia na budowę. Decyzja o rozbiórce nie ma charakteru uznaniowego – jest to decyzja związana, którą organ nadzoru budowlanego był zobligowany wydać. Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej. Wymieniona wyżej kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Niezadowolenie strony z wydanego przez organ administracyjny rozstrzygnięcia nie może być utożsamiane z naruszeniem tego obowiązku.

Skład orzekający

Olga Białek

przewodniczący sprawozdawca

Adam Habuda

sędzia

Dominik Dymitruk

asesor

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów Prawa budowlanego dotyczących obiektów tymczasowych, terminów ich legalizacji oraz konsekwencji braku dopełnienia tych wymogów."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji obiektu tymczasowego, który przekroczył dopuszczalny czas użytkowania bez pozwolenia na budowę. Nie stanowi przełomu w interpretacji przepisów, ale potwierdza ugruntowane stanowisko.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa pokazuje, jak ważne jest przestrzeganie terminów w prawie budowlanym, nawet w przypadku obiektów tymczasowych. Pokazuje też ograniczenia sądu administracyjnego w uwzględnianiu okoliczności faktycznych.

Tymczasowa hala namiotowa: kiedy przestaje być legalna i co grozi za przekroczenie terminu?

Sektor

rolnictwo

Agent AI dla prawników

Masz pytanie dotyczące tej sprawy?

Zapytaj AI Research — przeanalizuje to orzeczenie w kontekście ponad 1,4 mln innych spraw i aktualnych przepisów.

Wyszukiwanie w 1,4 mln orzeczeń SN, NSA i sądów powszechnych
Dogłębna analiza z powołaniem na źródła
Zadawaj pytania uzupełniające — jak rozmowa z ekspertem

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

II SA/Wr 679/24 - Wyrok WSA we Wrocławiu
Data orzeczenia
2025-08-05
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2024-09-10
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Sędziowie
Adam Habuda
Dominik Dymitruk
Olga Białek /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne
Budowlane prawo
Sygn. powiązane
II OSK 219/26 - Postanowienie NSA z 2026-02-19
Skarżony organ
Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
*Oddalono skargę w całości
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 682
art. 49e pkt 1
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Olga Białek (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Adam Habuda Asesor WSA Dominik Dymitruk Protokolant: asystent sędziego Michał Sikora po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 5 sierpnia 2025 r. sprawy ze skargi T. N. na decyzję Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 21 czerwca 2024 r. nr 688/2024 w przedmiocie nakazu rozbiórki magazynowej hali namiotowej oddala skargę w całości.
Uzasadnienie
Zaskarżoną w niniejszej sprawie decyzją Dolnośląski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej: DWINB, organ odwoławczy) utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w J. z dnia 25 kwietnia 2024 r., nr 20/2024 (dalej: PINB, organ I instancji), którą nakazano T. N. (dalej: skarżący) rozbiórkę magazynowej hali namiotowej.
Powyższe rozstrzygnięcia wydane zostały w oparciu o następujący stan faktyczny i prawny sprawy.
W wyniku zgłoszenia współwłaścicielki sąsiedniej nieruchomości gruntowej o wykonaniu robót budowlanych polegających na budowie tymczasowego obiektu budowlanego o konstrukcji łukowej, namiotowej o szerokości około 15m i długości około 30m, w granicach działki o nr ewid. [...], obręb P., gmina J. – w dniu 20 lipca 2023 r. PINB przeprowadził kontrolę na wymienionej działce w obecności współwłaścicieli, tj: skarżącego oraz G. D., E. M. i Z. M. (dalej: uczestnicy). Organ I Instancji ustalił, że hala namiotowa wykonana jest jako lekka konstrukcja stalowa z poszyciem z plandeki PCV. Została wzniesiona przez skarżącego na podstawie zgłoszenia robót budowlanych z dnia 11 lipca 2022 r. jako obiekt tymczasowy, który skarżący zobowiązał się rozebrać lub przenieść w inne miejsce do 30 stycznia 2023 r. Podczas kontroli uczestnicy podnieśli, że nie wyrazili zgody na posadowienie spornego obiektu.
W związku z powyższym PINB wszczął postępowanie administracyjne w sprawie legalności wykonania robót budowlanych polegających na budowie magazynowej hali namiotowej. Po analizie materiału dowodowego, w tym dokumentacji udostępnionej przez Starostę J. dotyczącej zgłoszenia wykonania powyższych robót, organ I instancji wydał postanowienie w przedmiocie wstrzymania prowadzenia przedmiotowych robót, informując jednocześnie o prawie złożenia wniosku o legalizację i konieczności wniesienia opłaty legalizacyjnej. Postanowienie, zaskarżone przez skarżącego oraz uczestników, zostało utrzymane przez DWINB postanowieniem z dnia 4 marca 2024 r.
W związku z tym, że skarżący nie złożył wniosku o legalizację, wskazaną na wstępie decyzją PINB nakazał rozbiórkę spornego obiektu na podstawie art. 49e pkt 1 w związku z art. 48 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (t.j. Dz.U. z 2023 r., poz. 682 ze zm., dalej: Pb).
W wyniku odwołania, zaskarżoną w niniejszej sprawie decyzją, DWINB podzielił stanowisko organu I instancji. Uzasadniając utrzymanie w mocy decyzji o nakazie rozbiórki organ odwoławczy zwrócił uwagę, że na podstawie art. 28 Pb, roboty budowlane można rozpocząć jedynie po uzyskaniu pozwolenia na budowę, z wyjątkami przewidzianymi w art. 29-31 Pb. Zauważył, że przepis art. 29 Pb zawiera enumeratywny katalog robót budowlanych, które nie wymagają ww. pozwolenia, z wyszczególnieniem, które roboty wymagają zgłoszenia w organie administracji architektoniczno-budowlanej, a które nie.
Odnosząc się do okoliczności niniejszej sprawy, DWINB powołał art. 29 ust. 1 pkt 7 Pb wskazując, że na jego podstawie pozwolenia na budowę nie wymaga, natomiast wymaga zgłoszenia budowa tymczasowych obiektów budowlanych niepołączonych trwale z gruntem i przewidzianych do rozbiórki lub przeniesienia w inne miejsce – w terminie określonym w zgłoszeniu, ale nie później niż przed upływem 180 dni od dnia rozpoczęcia budowy określonego w zgłoszeniu. Na tej podstawie została legalnie posadowiona sporna hala namiotowa. Organ zauważył, że zgodnie z art. 37a ust. 1 Pb inwestor może, przed upływem 180 dni od dnia rozpoczęcia budowy określonego w zgłoszeniu, złożyć wniosek o wydanie decyzji o pozwoleniu na budowę tymczasowego obiektu budowlanego, o którym mowa w art. 29 ust. 1 pkt 7 Pb.
W oparciu o powyższe przepisy DWINB stwierdził, że skarżący nie dokonał rozbiórki spornego obiektu w terminie przez niego wskazanym w piśmie z dnia 19 sierpnia 2022 r., to jest 30 stycznia 2023 r. i nie wystąpił do właściwego organu przed upływem 180 dni od daty rozpoczęcia budowy tego obiektu z wnioskiem o wydanie decyzji o pozwoleniu na jego budowę.
Dalej organ odwoławczy powołał art. 48a ust. 1 Pb, zgodnie z którym w terminie 30 dni od dnia doręczenia postanowienia o wstrzymaniu budowy inwestor, właściciel lub zarządca obiektu budowlanego może złożyć wniosek o legalizację. Zaznaczył przy tym, że na podstawie ar. 48a ust. 3 Pb, w razie wniesienia zażalenia na postanowienie o wstrzymaniu budowy termin, o którym mowa w ust. 1, biegnie od dnia, w którym to postanowienie stało się ostateczne. Wskazał, że w niniejszej sprawie postanowienie wydane w wyniku wniesienia zażalenia datowane jest na 4 marca 2024 r. i doręczone zostało skarżącemu 18 marca 2024 r. Oznacza to, że ww. termin 30-dniowy upłynął z dniem 17 kwietnia 2024 r.
W ocenie DWINB, skoro skarżący wniosku o legalizację obiektu nie złożył, została spełniona przesłanka określona w art. 49e pkt 1 Pb, zgodnie z którym organ nadzoru budowlanego wydaje decyzję o rozbiórce obiektu budowlanego lub jego części w przypadku niezłożenia wniosku o legalizację w wymaganym terminie.
Końcowo organ odwoławczy zaznaczył, że decyzja o rozbiórce nie ma charakteru uznaniowego – jest to decyzja związana, którą organ nadzoru budowlanego był zobligowany wydać.
W dalszych wywodach skarżonej decyzji DWINB szczegółowo odniósł się do zarzutów odwołania.
W skardze wniesionej do tutejszego Sądu decyzji DWINB skarżący zarzucił naruszenie przepisów postępowania:
- art. 7 w związku z art. 77 § 1 i art. 80 Kodeksu postępowania administracyjnego (kpa), polegające na niewyczerpującym zebraniu i rozpatrzeniu całego materiału dowodowego i niepodjęciu wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy w tym niewyjaśnienia okoliczności faktycznych towarzyszących wybudowaniu hali magazynowej oraz niewyczerpujące zebranie i błędne rozpatrzenie całości materiału dowodowego dotyczącego konieczności budowy tymczasowego pomieszczenia, przez co wydano decyzję, która narusza słuszny interes obywatela;
- art. 8 i art. 107 § 3 k.p.a. poprzez nieprzyczynienie się przez organ do starannego i zgodnego z przepisami prawa prowadzenia postępowania mającego zagwarantować równość wobec prawa oraz podważenie zasady pogłębiania zaufania obywatela do organów państwa przez nienależyte uzasadnienie zaskarżonej decyzji, z uwagi na zawarcie w nim zbyt ogólnych stwierdzeń, co uniemożliwia realizację wskazanej wyżej zasady i dokonanie kontroli zaskarżonej decyzji, w szczególności niewyjaśnienie dlaczego skarżący, nie mogąc uzyskać ochrony Państwa w zabezpieczeniu wyprodukowanego zboża zagrożonego zmarnowaniem z powodu napływu zboża z Ukrainy w rezultacie konfliktu zbrojnego w tym kraju, zmuszony został własnym staraniem zabezpieczyć plony i tym samym uchronić je przed zmarnowaniem;
- art. 157 § 2 w związku z art. 156 § 1, poprzez brak wszczęcia z urzędu postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji nr 20/2024 w sytuacji, gdy z analizy materiału dowodowego w sprawie wynika że decyzja ta została wydana z rażącym naruszeniem prawa pkt 2 ust. 6 art. 30 Pb, zgodnie z którym, organ administracji architektoniczno-budowlanej wnosi sprzeciw, jeżeli budowa lub wykonywanie robót budowlanych objętych zgłoszeniem narusza ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.
W oparciu o powyższe skarżący wniósł o uwzględnienie skargi i na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2024 r., poz. 935 ze zm., dalej: p.p.s.a.) uchylenie zaskarżonej decyzji w całości lub na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 stwierdzenie nieważności decyzji organu II instancji w całości i w oparciu o 145a § 1 p.p.s.a. zobowiązanie organu do wydania w terminie 30 dni postanowienia o wycofaniu nakazu rozbiórki do czasu unormowania sytuacji na polskim rynku zboża i umożliwienie wykorzystania magazynu na cele przechowywania zboża.
W uzasadnieniu skargi podniesiono, że organ całkowicie pominął okoliczności działających na korzyść skarżącego, podkreślał zaś okoliczności, które działają na jego niekorzyść, które zostały poddane rozbudowanej analizie. W opinii skarżącego, procedowanie w niniejszej sprawie narusza ustalenie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego [...] z dnia [...] lutego 2016 r. dla terenu oznaczonego M/U.[...].
W odpowiedzi na skargę DWINB wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko zajęte w sprawie.
Na rozprawie pełnomocnik skarżącego podniósł, że organy nie uwzględniły, że posadowienie hali wynikało z sytuacji niezależnej od skarżącego związanej z wojną na Ukrainie. Hala stoi do tej pory (od 2023 r. stan obiektu się nie zmienił), jest w niej składowane zboże. W obecnych warunkach rozbiórka miałaby negatywny wpływ na życie skarżącego.
Skarżący wskazał, że decyzja budowy hali była uwarunkowana sytuacją geopolityczną i była ona spontaniczna. Zwrócił uwagę, że stawiając przedmiotowa halę, działał w przekonaniu, że możliwe będzie (po upływie terminu wskazanego w zgłoszeniu) przesuniecie tej hali o 10 cm w obrębie dziatki - taką informację uzyskał w inspektoracie nadzoru budowlanego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga jest niezasadna.
Na wstępie wskazania wymaga, że zgodnie z art. 1 ustawy z dnia z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2024, poz. 1267 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej. Wymieniona wyżej kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (§ 2). Oznacza to, że wojewódzki sąd administracyjny, w zakresie swojej właściwości, ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną, postanowienie, czy też inny akt lub czynność z zakresu administracji publicznej dotyczącą uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z punktu widzenia ich zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tego aktu lub podjęcia spornej czynności. Chodzi więc o kontrolę aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywaną pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słuszności (zob. wyrok WSA w Warszawie, z dnia 28 maja 2024 r., sygn. akt II SAB/Wa 99/24 – dost. w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych).
Natomiast w wyniku opisanej wyżej kontroli, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2024 r., poz. 935 ze zm. – dalej: p.p.s.a.), wojewódzki sąd administracyjny uchyla zaskarżoną decyzję lub postanowienie, gdy stwierdzi (a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, (b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, (c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
W wyniku kontroli zaskarżonej decyzji DWINB, przeprowadzonej w opisanych wyżej ramach kognicji, Sąd w składzie orzekającym nie dostrzegł jakiegokolwiek naruszenia prawa, które warunkowałoby wyeliminowanie jej z obiegu prawnego.
Spór w niniejszej sprawie sprowadza się do słuszności nakazania skarżącemu dokonania rozbiórki hali namiotowej, w której przechowuje on zboże.
Dla porządku przypomnieć należy, że ww. hala namiotowa została posadowiona na działce, której skarżący jest jednym ze współwłaścicieli, na podstawie zgłoszenia unormowanego w art. 29 ust. 1 pkt 7 Prawa budowlanego. Przepis ten w dacie wykonania obiektu stanowił, że nie wymaga decyzji o pozwoleniu na budowę, natomiast wymaga zgłoszenia, o którym mowa w art. 30, budowa tymczasowych obiektów budowlanych niepołączonych trwale z gruntem i przewidzianych do rozbiórki lub przeniesienia w inne miejsce – w terminie określonym w zgłoszeniu, ale nie później niż przed upływem 180 dni od dnia rozpoczęcia budowy określonego w zgłoszeniu. Jak wynika z akt sprawy, skarżący dokonał zgłoszenia budowy hali do organu architektoniczno-budowlanego w dniu 11 lipca 2022 r. Na wezwanie tego organu z dnia 22 lipca 2022 r. skarżący, zadeklarował w piśmie z dnia 19 sierpnia 2022r., że hala zostanie rozebrana i przeniesiona w inne miejsce do 30 stycznia 2023 r. Podczas kontroli przeprowadzonej w dniu 20 lipca 2023 r. pracownicy PINB stwierdzili jednak, że przedmiotowy obiekt pozostaje na tej samej działce, w tym samym miejscu, w którym został posadowiony.
W tych okolicznościach zasadnie organy nadzoru budowlanego zwróciły uwagę na unormowanie art. 37 ust. 1 Pb, który stanowi, że inwestor może, przed upływem 180 dni od dnia rozpoczęcia budowy określonego w zgłoszeniu, złożyć wniosek o wydanie decyzji o pozwoleniu na budowę tymczasowego obiektu budowlanego, o którym mowa w art. 29 ust. 1 pkt 7 Pb.
Brzmienie powyższych przepisów (art. 29 ust. 1 pkt 7 i art. 37 ust. 1 Pb) nie może budzić wątpliwości interpretacyjnych – wynika z nich wyraźnie, że inwestor, który wybudował obiekt, zakwalifikowany w oparciu o art. 29 ust. 1 pkt 7 Pb jako obiekt tymczasowy niepołączony trwale z gruntem, zobligowany jest do rozebrania tego obiektu lub też jego przeniesienia w inne miejsce przed upływem okresu, na który został wzniesiony, nie dalej niż przed upływem 180 dni. Zaznaczyć należy, że przeniesienie, o którym mowa w powołanym przepisie, nie może być utożsamiane z nieznacznym przesunięciem obiektu w granicach działki, na której został pierwotnie wybudowany, jak podnosił skarżący w czasie rozprawy. Jak wskazuje się w piśmiennictwie, nowa lokalizacja tymczasowego obiektu budowlanego w żadnym zakresie nie powinna pokrywać się z dotychczasową, przy czym może to być teren tej samej nieruchomości lub działki geodezyjnej (zob. pkt 15 Komentarza do art. 30 Prawa Budowlanego - (red.) Alicja Plucińska-Filipowicz, Wierzbowski Marek, Prawo budowlane. Komentarz aktualizowany, LEX).
Obiekt tymczasowy, który nie został ani rozebrany, ani przeniesiony w inne miejsce we wskazanym terminie (nie później niż przed upływem 180 dni), traci przymiot tymczasowości, a tym samym przestaje być obiektem budowlanym, którego wniesienie nie wymaga pozwolenia na budowę. Stanowisko to znajduje potwierdzenie w orzecznictwie, zgodnie z którym, jeżeli tymczasowy obiekt budowlany będzie użytkowany w miejscu posadowienia w okresie dłuższym niż wskazany w art. 29 ust. 1 pkt 7 Pb, to dla dalszego legalnego funkcjonowania takiego obiektu decyzja o pozwoleniu na budowę jest obligatoryjna (por. przykładowo wyroki NSA: z dnia 31 sierpnia 2017 r., sygn. akt II OSK 3053/15 i z dnia 26 kwietnia 2023 r., sygn. akt II OSK 1462/20 – dost. jw.).
Skarżący miał zatem możliwość zalegalizowania przedmiotowej hali poprzez złożenie stosownego wniosku przed dniem 30 stycznia 2023 r. Skoro nie dokonał tej czynności do tego czasu, po tej dacie sporną halę przepisy Prawa budowlanego kwalifikują jako samowolę budowlaną, z którą ustawodawca wiąże konkretne konsekwencje prawne.
Wobec braku wymaganego złożenia wniosku o wydanie decyzji o pozwoleniu na budowę, decyzja taka nie mogła zostać wydana. W takiej sytuacji przepis art. 48 ust. 1 pkt 1 Pb nakazuje organowi nadzoru budowlanego wydanie postanowienia o wstrzymaniu budowy obiektu budowlanego. W postanowieniu takim – zgodnie z art. 48 ust. 3 Pb – organ obowiązany jest do poinformowania inwestora: po pierwsze, o możliwości złożenia wniosku o legalizację obiektu budowlanego lub jego części, po drugie, o konieczności wniesienia opłaty legalizacyjnej w celu uzyskania decyzji o legalizacji obiektu budowlanego lub jego części i po trzecie, o zasadach obliczania opłaty legalizacyjnej.
Organ I instancji dopełnił powyższego obowiązku, wydając postanowienie z dnia 17 stycznia 2024 r. (utrzymane w mocy przez DWINB postanowieniem z 4 marca 2024 r.) o wstrzymaniu prowadzenia robót budowlanych polegających na budowie przedmiotowej magazynowej hali namiotowej, w którym wszystkie wymienione wyżej elementy wymienił. Zgodnie z treścią tego rozstrzygnięcia, skarżący mógł przedłożyć wniosek o legalizację spornego obiektu w terminie 30 dni od dnia doręczenia postanowienia. Jednakże również i z tego uprawnienia skarżący nie skorzystał.
W konsekwencji, to jest wobec niezłożenia wniosku o legalizację w wymaganym terminie, przepis art. 49e pkt Pb obliguje organ nadzoru budowlanego do wydania decyzji o rozbiórce obiektu budowlanego lub jego części.
Ustosunkowując się do zarzutów skargi i argumentów podnoszonych przez skarżącego i jego pełnomocnika na rozprawie, zwrócić należy uwagę że przywołane wyżej przepisy Prawa budowlanego mają charakter związany, co oznacza, że są bezwzględnie obowiązujące – nie pozostawiają organom nadzoru budowlanego jakiegokolwiek zakresu uznania administracyjnego z możliwością kierowania się w podejmowaniu rozstrzygnięć względami słusznościowymi. Niezależnie zatem od okoliczności które stały się powodem wybudowania hali i sytuacji w jakiej został postawiony skarżący, wobec nałożonego na niego obowiązku rozbiórki tego obiektu, w świetle brzmienia przytoczonych wyżej regulacji zawartych w ustawie – Prawo budowlane, organy nadzoru budowlanego zobligowane były do podjęcia wszystkich czynności zmierzających do doprowadzenia wykonanej budowy do stanu zgodnego z prawem, z nakazem rozbiórki włącznie. Pozostawienie przedmiotowej hali wyłącznie na podstawie zgłoszenia właściwego dla obiektu tymczasowego po upływie 180 dni od daty jej wzniesienia, byłoby równoznaczne z działaniem wbrew prawu. Skarżący mógł uważać, że przedmiotowa hala – wobec przyjęcia bez sprzeciwu przez organ architektoniczno-budowlany zgłoszenia jej budowy - miała przymiot budowy legalnej do dnia 30 stycznia 2023 r. jako obiektu tymczasowego o którym mowa w art. 29 ust. 1 pkt 7 Pb. Po tej dacie, wobec braku wystąpienie o pozwolenie na budowę lub też dokonania jej rozbiórki i przeniesienia w inne miejsce, stała się samowolą budowlaną, która wymagała legalizacji. Dokonanie legalizacji samowolnie wzniesionego obiektu jest uprawnieniem inwestora i uzależnione jest od jego woli. Skarżący takiej woli jednak nie wykazał, co skutkować musiało orzeczeniem przez organy nakazu rozbiórki. Z tych też powodów eliminacja zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji PINB z obrotu prawnego, czego domaga się skarżący, skutkowałaby przywróceniem stanu niezgodnego z prawem.
Sąd oczywiście dostrzega sytuację, w jakiej postawiony jest skarżący, który w przedmiotowej hali gromadzi zboże. Niemniej, jak już na wstępie zostało to zaakcentowane, rolą sądów administracyjnych jest badanie działań organów administracji publicznej jedynie pod kątem ich zgodności z przepisami prawa. Skarżone w niniejszej sprawie rozstrzygnięcia przepisów tych nie naruszają, na co wskazują poczynione przez Sąd wywody.
W rezultacie zarzuty podniesione w skardze należało ocenić jako chybione. Organy obu instancji ustaliły stan faktyczny w sposób wyczerpujący, w zakresie niezbędnym do wydania spornego rozstrzygnięcia, zgodnie z wymogami art. 7 art. 77 § 1 i art. 80 kpa. Nie można też było skutecznie zarzucić organom naruszenia art. 8 kpa, obligującym do prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej, kierując się zasadami proporcjonalności, bezstronności i równego traktowania. Niezadowolenie strony z wydanego przez organ administracyjny rozstrzygnięcia nie może być utożsamiane z naruszeniem tego obowiązku. Nie sposób bowiem przyjąć, że wymóg prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej będzie zachowany tylko wówczas, gdy organy będą wydawać rozstrzygnięcia, których oczekuje strona postępowania (por.: wyroki NSA: z dnia 9 kwietnia 2025 r., sygn. akt III OSK 575/24 i z dnia 26 listopada 2019 r., II OSK 23/18).
Całkowicie bezpodstawny jest zarzut naruszenia art. 157 § 2 w związku z art. 156 § 1 kpa. W ocenie skarżącego, organ odwoławczy zobligowany był stwierdzić nieważność decyzji PINB z uwagi na rażące naruszenie art. 30 ust. 6 pkt 2 Pb. Przepis ten stanowi, że organ administracji architektoniczno-budowlanej wnosi sprzeciw, jeżeli budowa lub wykonywanie robót budowlanych objętych zgłoszeniem narusza ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, decyzji o warunkach zabudowy, inne akty prawa miejscowego lub inne przepisy. Zauważyć zatem należy, że PINB nie stosował – a przede wszystkim nie mógł stosować ww. przepisu Prawa budowalnego. Wniesienie sprzeciwu wobec zgłoszenia należy bowiem do kompetencji organu architektoniczno-budowlanego, co wynika wyraźnie z powołanej regulacji prawnej. W tej sytuacji, to właśnie zastosowanie ww. przepisu przez organ nadzoru – budowlanego prowadziłoby do kwalifikowanej wadliwości. DWINB natomiast nie jest uprawniony do podważania działań organu architektoniczno-budowlanego - a do tego prowadziłoby ewentualne stwierdzenie nieważności decyzji organu I instancji. Z kolei Sąd orzekający w niniejszej sprawie, na podstawie art. 134 § 1 p.p.s.a., nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi, orzeka w granicach danej sprawy, a te wyznacza zaskarżony akt, czyli decyzja w przedmiocie nakazu rozbiórki obiektu.
W tym stanie rzeczy, wobec chybionych zarzutów skargi i stwierdzenia braku innych naruszeń przepisów prawa niż podniesione przez skarżącego, skarga podlegała oddaleniu w całości na podstawie art. 151 p.p.s.a.

Nie znalazłeś odpowiedzi?

Zadaj pytanie naszemu agentowi AI — przeszuka orzecznictwo i przepisy za Ciebie.

Rozpocznij analizę