II SA/Wr 674/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWSA we Wrocławiu stwierdził niezgodność z prawem uchwały Rady Gminy S. w sprawie Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego w zakresie nieobjęcia działek skarżącego obszarem dla urządzeń OZE, uznając naruszenie zasady równości i przekroczenie władztwa planistycznego.
Skarżący G. B. zaskarżył uchwałę Rady Gminy S. dotyczącą Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego, zarzucając nieuzasadnione pominięcie jego działek przy wyznaczaniu obszarów pod urządzenia OZE. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu stwierdził niezgodność uchwały z prawem w tej części, uznając, że gmina naruszyła zasadę równości i przekroczyła swoje władztwo planistyczne, nie wyważając interesu publicznego i prywatnego oraz nie uzasadniając swojego stanowiska.
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu rozpoznał skargę G. B. na uchwałę Rady Gminy S. w sprawie uchwalenia Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego. Skarżący zarzucił, że jego działki ewidencyjne zostały pominięte przy ustalaniu obszarów rozmieszczenia urządzeń wytwarzających energię z odnawialnych źródeł energii (OZE), podczas gdy podobne nieruchomości innych osób zostały uwzględnione. Sąd podzielił argumentację skarżącego, stwierdzając niezgodność uchwały z prawem w zaskarżonej części. Uznano, że Rada Gminy naruszyła zasadę równości wobec prawa i przekroczyła swoje władztwo planistyczne, dokonując dowolnego wyboru terenów pod OZE bez należytego uzasadnienia i wyważenia interesu publicznego z prywatnym. Sąd podkreślił, że ustalenia studium są wiążące dla planów miejscowych, a pominięcie działek skarżącego narusza jego prawo własności. W odpowiedzi na skargę gmina argumentowała, że wybór terenów opierał się na klasyfikacji gruntów i dostępności infrastruktury, a działki skarżącego leżą na gruntach rolnych wymagających zgody ministra na zmianę przeznaczenia. Sąd uznał te argumenty za niewystarczające i niepoparte dokumentacją planistyczną. W konsekwencji, sąd stwierdził niezgodność uchwały z prawem i zasądził koszty postępowania.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (5)
Odpowiedź sądu
Tak, Rada Gminy naruszyła zasadę równości wobec prawa i dyskryminowała obywateli, nie dokonując merytorycznej oceny zasadności uwag skarżącego i poprzestając na ich nieuwzględnieniu, mimo że nieruchomości skarżącego miały jednakowe warunki jak nieruchomości objęte zmianą przeznaczenia gruntu.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że Rada Gminy dokonała dowolnego wyboru terenów pod OZE bez obiektywnych przesłanek, nie uwzględniając wniosków skarżącego, mimo że jego nieruchomości nie różniły się od tych, które zostały objęte studium i planem.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
stwierdzono_niezgodność_z_prawem
Przepisy (24)
Główne
p.p.s.a. art. 147 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
u.p.z.p. art. 10 § 2a
Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
u.p.z.p. art. 9 § 4
Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
u.p.z.p. art. 15 § 1
Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
u.p.z.p. art. 20 § 1
Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
u.p.z.p. art. 28 § 1
Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
u.p.z.p. art. 1 § 3
Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
u.p.z.p. art. 6 § 1
Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
u.p.z.p. art. 12 § 1
Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
u.p.z.p. art. 12 § 2
Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
u.p.z.p. art. 7
Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 3 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 3 § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
u.s.g. art. 94 § 1
Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym
u.s.g. art. 94 § 2
Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym
u.s.g. art. 101 § 1
Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym
u.o.g.r.l.
Ustawa z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych
k.p.a. art. 24 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 27 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
p.p.s.a. art. 200
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 205 § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 141 § 4
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Konstytucja RP art. 32 § 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja RP art. 21
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Argumenty
Skuteczne argumenty
Naruszenie zasady równości wobec prawa poprzez dyskryminowanie skarżącego w życiu gospodarczym. Przekroczenie władztwa planistycznego gminy i niewyważenie interesu publicznego i prywatnego. Niedokonanie indywidualnego rozpatrzenia zgłoszonych uwag do projektu Studium. Dowolne i pozbawione uzasadnienia przeznaczenie niektórych nieruchomości na cele OZE z pominięciem działek skarżącego.
Odrzucone argumenty
Zarzut jednoczesnego uchwalenia Studium i MPZP. Zarzut zaniechania wyłączenia członka Rady Gminy.
Godne uwagi sformułowania
naruszenie zasady równości wobec prawa i dyskryminowanie obywateli w życiu gospodarczym przekroczenie 'władztwa planistycznego' gminy i niewyważenie interesu publicznego i prywatnego decyzja podjęta przez Radę Gminy w zakresie wyboru terenów pod rozmieszczenie urządzeń wytwarzających energię z odnawialnych źródeł energii była w pełni dowolna, nie opierała się na żadnych obiektywnych, uprzednio ustalonych i uzasadnionych przesłankach w aktach planistycznych brak jest jakiejkolwiek argumentacji w tej kwestii zachowanie właściwej równowagi pomiędzy wartościami chronionymi konstytucyjnie i ustawowo wyklucza zakładanie prymatu interesu ogólnego nad jednostkowym i odwrotnie
Skład orzekający
Halina Filipowicz-Kremis
sędzia
Malwina Jaworska-Wołyniak
sprawozdawca
Władysław Kulon
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Naruszenie zasad planowania przestrzennego, wyważenie interesów publicznego i prywatnego, zasada równości w procesie planistycznym, obowiązek uzasadniania decyzji planistycznych."
Ograniczenia: Dotyczy konkretnej sytuacji planistycznej i interpretacji przepisów u.p.z.p. w kontekście OZE i prawa własności.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy konfliktu między interesem właściciela nieruchomości a planami gminy dotyczącymi rozwoju energetyki odnawialnej, co jest aktualnym tematem. Pokazuje, jak ważne jest uzasadnienie decyzji planistycznych i wyważenie różnych interesów.
“Właściciel wygrał z gminą o teren pod farmę fotowoltaiczną – sąd wskazuje na dowolność planistów.”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII SA/Wr 674/23 - Wyrok WSA we Wrocławiu Data orzeczenia 2024-11-14 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2023-11-28 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu Sędziowie Halina Filipowicz-Kremis Malwina Jaworska-Wołyniak /sprawozdawca/ Władysław Kulon /przewodniczący/ Symbol z opisem 6159 Inne o symbolu podstawowym 615 6391 Skargi na uchwały rady gminy w przedmiocie ... (art. 100 i 101a ustawy o samorządzie gminnym) Hasła tematyczne Zagospodarowanie przestrzenne Skarżony organ Rada Gminy Treść wyniku *Stwierdzono niezgodność z prawem zaskarżonego aktu w części Powołane przepisy Dz.U. 2024 poz 935 art.147 par. 1, art. 220 w zw. z art. 205 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.) Dz.U. 2022 poz 503 art. 9 ust. 4, art. 28 ust. 1 Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (t. j.) Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Władysław Kulon, Sędziowie: Sędzia NSA Halina Filipowicz-Kremis, Protokolant: Asesor WSA Malwina Jaworska-Wołyniak (spr.), Referent stażysta Małgorzata Balowska, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 14 listopada 2024 r. sprawy ze skargi G. B. na uchwałę Rady Gminy S. z dnia [...] grudnia 2022 r. nr [...] w przedmiocie uchwalenia Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy S. I. stwierdza niezgodność z prawem zaskarżonej uchwały wraz z załącznikami w części, tj. w zakresie działek ewidencyjnych: nr [...], obręb W. , nr [...], [...], [...] obręb R., nr [...], [...], [...], [...], [...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...], obręb B. i ich nie uwzględnienia przy ustalaniu obszaru rozmieszczenia urządzeń wytwarzających energię z odnawialnych źródeł energii, w tym o mocy przekraczającej 500kW II. zasądza od Gminy S. na rzecz skarżącego kwotę 797 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania. Uzasadnienie G. B. złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu skargę na uchwałę Rady Gminy S. nr [...] z dnia [...] grudnia 2022 r. w sprawie uchwalenia Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy S., zaskarżając ją w części, tj. w zakresie działek nr: [...], obręb: W., nr: [...], [...], [...], obręb: R., nr: [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], obręb: B., których właścicielem jest skarżący i ich nie uwzględnienia przy ustalaniu obszaru rozmieszczenia urządzeń wytwarzających energię z odnawialnych źródeł energii w tym o mocy przekraczającej 500 kW. Skarżący zarzucił naruszenie: - art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz.U. z 2022 r., poz. 503 ze zm., dalej u.p.z.p.) w zw. z art. 32 ust. 1 Konstytucji RP poprzez naruszenie zasady równości wobec prawa i dyskryminowanie obywateli w życiu gospodarczym, polegające na niedokonaniu merytorycznej oceny zasadności uwag zgłoszonych przez skarżącego i poprzestanie wyłącznie na ich nieuwzględnieniu, mimo że nieruchomości należące do skarżącego mają jednakowe warunki, jak nieruchomości objęte w uchwale zmianą przeznaczenia gruntu i znajdują się w ich sąsiednim położeniu; - art. 1 ust. 3, art. 6 ust. 1 i 2, art. 10 ust 2a u.p.z.p. oraz art. 21 Konstytucji RP poprzez przekroczenie "władztwa planistycznego" gminy i niewyważenie interesu publicznego i prywatnego w procesie planowania, polegające na dowolnym i pozbawionym jakiegokolwiek uzasadnienia przeznaczeniu wyłącznie niektórych nieruchomości na cele związane z rozmieszczeniem urządzeń wytwarzających energię z odnawialnych źródeł energii (dalej OZE), sprzecznym z celem, dla którego podjęto zaskarżoną uchwałę, tj. rozwojem gminy i poprawą jakości życia mieszkańców; - art. 7 i art. 12 ust. 1 u.p.z.p. poprzez niedokonanie indywidualnego rozpatrzenia zgłoszonych do projektu Studium uwag oraz niepodjęcie w ich przedmiocie stosowanych uchwał, ograniczając się jedynie do wskazania w załączniku nr 4 do zaskarżonej uchwały rozstrzygnięcia o sposobie rozpatrzenia uwag, co nie stanowi czynności rozpatrzenia zgłoszonych uwag w myśl ustawy; - art. 9 ust. 4, art. 12 ust. 2, art. 15 ust. 1 i art. 20 ust. 1 u.p.z.p. poprzez jednoczesne podjęcie uchwał w sprawie studium oraz miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, co narusza zasady sporządzania wskazanych dokumentów oraz stanowi istotne naruszenie trybu ich sporządzania; - art. 27 § 1 w zw. z art. 24 § 1 pkt 2 k.p.a. poprzez błędne jego niezastosowanie i niewyłączenie od udziału w postępowaniu członka Rady Gminy, podczas gdy postępowanie w sprawie uchwalenia studium, a następnie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla Gminy S. dotyczyło także działek, których właścicielami są jego krewni i powinowaci. Wobec podniesionych zarzutów, skarżący wniósł o stwierdzenie nieważności zaskarżonej uchwały w części, tj.: w zakresie działek nr: [...], obręb: W., nr: [...], [...], [...], obręb: R., nr: [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], obręb: B., których właścicielem jest skarżący i ich nie uwzględnienia przy ustalaniu obszaru rozmieszczenia urządzeń wytwarzających energię z odnawialnych źródeł energii w tym o mocy przekraczającej 500 kW; ewentualnie o stwierdzenie niezgodności z prawem zaskarżonej uchwały. Nadto, wniósł o zasądzenie kosztów postępowania wg norm przepisanych. Uzasadniając sformułowane zarzuty, skarżący w pierwszej kolejności podniósł, iż organ uchwalając zaskarżoną uchwałę naruszył zasadę równości wobec prawa. Upatruje to w tym, że w studium Rada Gminy wyznaczyła obszary, których dotychczasowe przeznaczenie miało ulec zmianie, a które w miejscowym planie miały zostać przeznaczone pod instalacje fotowoltaiczne. W studium brak jest jednak określenia jakichkolwiek warunków czy cech, których spełnienie bądź posiadanie pozwalało na zmianę przeznaczenia gruntów. Decyzja podjęta przez Radę Gminy w zakresie wyboru terenów pod rozmieszczenie urządzeń wytwarzających energię z odnawialnych źródeł energii była w pełni dowolna, nie opierała się na żadnych obiektywnych, uprzednio ustalonych i uzasadnionych przesłankach. Tym samym pozbawiona ona była jakiejkolwiek merytorycznej kontroli. Rada Gminy z wiadomych wyłącznie sobie przyczyn nie uwzględniła wniosków i uwag skarżącego dotyczących nieobjęcia zmianą, do niego należących działek. Co istotne, nieruchomości, o których zmianę przeznaczenia wnosił skarżący, to tereny nieróżniące się od działek, które zostały objęte studium oraz uchwalonym na jego podstawie planie. Tak, jak grunty przeznaczone na cele związane z odnawialnymi źródłami energii, nieruchomości skarżącego to grunty rolne, w znacznym zakresie niezagospodarowane i nie znajdujące się w żadnej strefie ochrony. W ocenie skarżącego, organ przekroczył granice przysługującego mu "władztwa planistycznego" nie wyważając ani jego interesów ani interesu publicznego. Zdaniem strony przekroczenie granic władztwa planistycznego polegało na bezzasadnej odmowie zmiany przeznaczenia działek skarżącego na tereny pod rozmieszczenie urządzeń i instalacji wytwarzających energię. Naruszenie to polega przy tym przede wszystkim na braku uzasadnienia odmowy uwzględnienia żądania przeznaczenia działek na obszary rozmieszczenia urządzeń wytwarzających energię z odnawialnych źródeł energii, złożonego w uwadze, która wpłynęła do organu 5 października 2022 r., w sytuacji, gdy podobne nieruchomości innych osób zostały zmienione. Organ zróżnicował więc zakres ingerencji w prawo własności skarżącego i właścicieli działek, które zostały objęte ustaleniami studium, a następnie planie, nie wyjaśniając przy tym w ogóle, jakimi kryteriami różnicowania się kierował, co stanowi istotne naruszenie. Dalej strona podniosła, że w uzasadnieniu do zaskarżonej uchwały wskazano, że głównym kierunkiem i celem strategicznym rozwoju gminy jest poprawa jakości życia mieszkańców poprzez wskazanie pól rozwojowych dla lokalizacji nowych inwestycji, ochrona dziedzictwa kulturowego oraz ochrona środowiska. Wśród głównych celów polityki przestrzennej wymieniono m.in. dotyczące energetyki odnawialnej wiatrowej i fotowoltaicznej. Zdaniem skarżącego wykorzystanie należących do niego działek na cele związane z energią odnawialną przyniosłoby wyłącznie pozytywne skutki nie tylko dla niego samego, ale przede wszystkim dla Gminy i jej mieszkańców, w tym te o charakterze finansowym, przyrodniczym i inwestycyjnym. Kolejno skarżący wskazał, że zgodnie z art. 12 u.p.z.p., Rada Gminy uchwalając studium obowiązana jest rozstrzygnąć o sposobie rozpatrzenia uwag, złożonych do jego projektu. Tymczasem w niniejszej sprawie Rada Gminy ograniczyła się jedynie do głosowania nad zgłoszonymi w toku postępowania uwagami. Żadna ze zgłoszonych uwag nie została przez organ uwzględniona. Nie podano tego przyczyn, jak też nie podjęto żadnej indywidualnej uchwały. Skarżący podniósł też, że zaskarżona uchwała jak i uchwała w sprawie zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego w obrębach geodezyjnych: B., M., R., S.(1), S.(2), S.(3), S., W.(1) - etap I zostały podjęte w tym samym dniu, tj. [...] grudnia 2022 r., podczas tego samego posiedzenia Rady Gminy. Zdaniem skarżącego, narusza to zasady sporządzania studium i planu miejscowego oraz stanowi istotne naruszenie trybu w rozumieniu art. 28 ust. 1 u.p.z.p. W odpowiedzi na skargę Rada Gminy S. wniosła o jej oddalenie skargi w całości. Ustosunkowując się do zarzutów skargi, organ wskazał, że decyzja podjęta przez Radę Gminy w zakresie wyboru terenów pod rozmieszczenie urządzeń wytwarzających energię z odnawialnych źródeł energii opierała się na możliwości rzeczywistego wykorzystania terenów w tym zakresie OZE, biorąc pod uwagę przesłanki takie jak: klasyfikacja gruntów oraz dostępność do infrastruktury technicznej. Organ zaznaczył, że znaczna część działek skarżącego położona jest w części bądź w całości na gruntach rolnych chronionych na podstawie ustawy z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 2409 ze zm.), a zmiana przeznaczenia w miejscowym planie dla tych działek, wymagałaby uzyskania zgody ministra. Dalej organ wskazał, że Gmina S. w ramach cywilnoprawnego porozumienia w sprawie Z. (dalej "Z."), zawartego 22 marca 2017 r., stała się jednym z sygnatariuszy Z., który ma na celu stały i zrównoważony rozwój sektora energetyki odnawialnej, oraz poprawę bezpieczeństwa energetycznego regionu. Organ mając na uwadze interes publiczny, ograniczył "rozlewanie się" obszarów, na których rozmieszczone będą urządzenia wytwarzające energię z odnawialnych źródeł energii o mocy zainstalowanej większej niż 500 kW, do obszarów wyznaczonych przez Z., w porozumieniu z Gminą S. Organ wskazał, że po przeprowadzonej analizie uwag złożonych do projektu studium przez skarżącego, działki znajdujące się w zakresie przedmiotowej skargi, nie wpisują się w powyższe założenia. Dodatkowo na terenie gminy S. zlokalizowana jest stacja transformatorowa, która wpływa na fakt, że część terenów gminy jest zlokalizowana w pasach technologicznych linii elektroenergetycznych przesyłowych najwyższych napięć 220 kV i 400 kV, jak i dystrybucyjnych 110 kV i 20 kV. To dyskwalifikuje możliwość wyznaczania w tych miejscach terenów pod zabudowę. Rozwiązaniem zagospodarowania części tych terenów okazała się możliwość lokalizacji na nich paneli fotowoltaicznych. Dalej organ wyjaśnił, że uwagi w zakresie energetyki solarnej nie zostały uwzględnione ze względu na brak zgłoszenia ich w formie wniosków na początkowym etapie opracowania Studium oraz dokonania opiniowania i uzgodnień w tym zakresie. Kwestia zaś kompletności załącznika nr 4 dotyczącego rozstrzygnięcia o sposobie rozpatrzenia uwag zgłoszonych do projektu studium została poruszona przez Wojewodę Dolnośląskiego w ramach prowadzonego postępowania nadzorczego w stosunku do zaskarżonej uchwały i Wojewoda Dolnośląski nie stwierdził nieprawidłowości w tym zakresie. Względem zarzutu dot. jednoczesnego uchwalenia Studium i m.p.z.p. organ wskazał, że zaskarżona uchwała nie dotyczy planu, a orzecznictwo dopuszcza równoległe prowadzenie prac nad zmianą studium oraz zmianą planu. Wreszcie względem zarzutu dot. zaniechania wyłączenia członka rady gminy organ wskazał, że tryb postępowania w sprawie projektowania i uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego nie jest określony przepisami k.p.a. i nie ma tu zastosowania art. 27 § 1 w zw. z art. 24 § 1 pkt. 2 k.p.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Na wstępie należy podnieść, że po myśli art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935, dalej: p.p.s.a.), sądy administracyjne w zakresie swojej właściwości sprawują kontrolę działalności administracji publicznej stosując środki określone w ustawie. Sprawowana przez ten sąd kontrola obejmuje między innymi orzekanie w sprawach skarg na akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej, a także akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż akty prawa miejscowego, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej, co wynika z art. 3 § 2 pkt 5 i 6 p.p.s.a. Po myśli art. 147 p.p.s.a. sąd uwzględniając skargę na uchwałę lub akt, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 5 i 6 tej ustawy, stwierdza nieważność tej uchwały lub aktu w całości lub w części albo stwierdza, że zostały wydane z naruszeniem prawa, jeżeli przepis szczególny wyłącza stwierdzenie ich nieważności. Zgodnie z art. 94 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym z 8 marca 1990 r. (Dz. U. z 2022 r., poz. 559, dalej: u.s.g.) nie stwierdza się nieważności uchwały lub zarządzenia organu gminy po upływie jednego roku od dnia ich podjęcia, chyba że uchybiono obowiązkowi przedłożenia uchwały lub zarządzenia w terminie określonym w art. 90 ust. 1, albo jeżeli są one aktem prawa miejscowego. Ustęp 2 powołanego przepisu stanowi z kolei, że jeżeli nie stwierdzono nieważności uchwały lub zarządzenia z powodu upływu terminu określonego w ust. 1, a istnieją przesłanki stwierdzenia nieważności, sąd administracyjny orzeka o ich niezgodności z prawem. Uchwała lub zarządzenie tracą moc prawną z dniem orzeczenia o ich niezgodności z prawem. Przepisy k.p.a. co do skutków takiego orzeczenia stosuje się odpowiednio. Zatem w przypadku stwierdzenia, że uchwała narusza prawo, Sąd nie orzeka o nieważności uchwały lecz stwierdza o niezgodności uchwały z prawem (art. 147 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 94 ust. 2 u.s.g.). W niniejszej sprawie zaskarżona uchwała z dnia [...] grudnia 2022 r. (nr [...]) w sprawie uchwalenia Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy S., która nie jest aktem prawa miejscowego, została podjęta w dniu [...] grudnia 2022 r., co czyni - zgodnie z powołaną regulacją - niedopuszczalnym stwierdzenie jej nieważności. Dalej należy zauważyć, że stosownie do art. 101 ust. 1 u.s.g. każdy czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą podjętą przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może zaskarżyć uchwałę do sądu administracyjnego. Dla skuteczności skargi wniesionej na podstawie przywołanego przepisu konieczne jest wykazanie naruszenia przez organ gminy konkretnego przepisu prawa materialnego, wpływającego już w momencie podjęcia uchwały negatywnie na sytuację strony skarżącej. W realiach badanej sprawy skarżący swój interes prawny wywodzi z prawa, jakie przysługuje mu do nieruchomości objętej zaskarżonym aktem, tj. wskazał, że jest właścicielem działek ewidencyjnych: nr [...], obręb W., nr [...], [...], [...], obręb R., nr [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], obręb B., objętych postanowieniami zaskarżonej uchwały. Określa ona m.in. obszary rozmieszczenia urządzeń wytwarzających energię z odnawialnych źródeł energii, w tym o mocy przekraczającej 500 kW z wykorzystaniem energii słonecznej wraz z przemysłowymi instalacjami do zastosowania technologicznych rozwiązań magazynowania energii, a także ich dystrybuowania oraz przemysłowymi magazynami energii. Wprowadzenie niniejszej regulacji stanowi wypełnienie dyspozycji z art. 10 ust. 2a u.p.z.p., zgodnie z którą "Jeżeli na obszarze gminy przewiduje się wyznaczenie obszarów, na których rozmieszczone będą urządzenia wytwarzające energię z odnawialnych źródeł energii o mocy zainstalowanej większej niż 500 kW, a także ich stref ochronnych związanych z ograniczeniami w zabudowie oraz zagospodarowaniu i użytkowaniu terenu, w studium ustala się ich rozmieszczenie, z wyłączeniem: 1) wolnostojących urządzeń fotowoltaicznych, o mocy zainstalowanej elektrycznej nie większej niż 1000 kW zlokalizowanych na gruntach rolnych stanowiących użytki rolne klas V, VI, VIz i nieużytki - w rozumieniu przepisów wydanych na podstawie art. 26 ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne; 2) urządzeń innych niż wolnostojące". Z cyt. przepisu wynika więc, iż posadowienie urządzeń wytwarzających energię z odnawialnych źródeł energii o mocy zainstalowania większej niż 500 kW oraz stref ochronnych wymaga wyznaczenia obszarów ich rozmieszczenia w Studium. Ustalenia te są zaś wiążące na etapie uchwalania miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Zgodnie bowiem z art. 9 ust. 4 u.p.z.p. ustalenia studium są wiążące dla organów gminy przy sporządzaniu planów miejscowych. Są podstawowym kryterium odniesienia przy kontrolowaniu, czy granice władztwa planistycznego nie zostały przekroczone na etapie uchwalania m.p.z.p. Stąd określony w art. 9 ust. 4, a także w art. 15 ust. 1 oraz art. 20 ust. 1 u.p.z.p. warunek zachowania braku sprzeczności ustaleń planu z kierunkami zagospodarowania przestrzennego ustanowionymi, w studium tworzy zasadę sporządzania planu miejscowego, której naruszenie, stosownie do art. 28 ust. 1 u.p.z.p., wywołuje skutek w postaci nieważności planu miejscowego w całości lub w części. Ustalenia planu miejscowego muszą być bowiem konsekwencją ustaleń studium. Tym samym zaniechanie, względem wskazanych w skardze, działek ewidencyjnych skarżącego, rozmieszczenia urządzeń wytwarzających energię z odnawialnych źródeł energii w tym o mocy przekraczającej 500kW, narusza interes prawny skarżącego, uprawniający go do wystąpienia ze skargą. Dotyka bowiem prawa własności, którego elementem jest uprawnienie do zagospodarowania nieruchomości, zgodnie z wolą właścicielską, o ile oczywiście nie przekracza to granic określonych przez ustawy i zasady współżycia społecznego. W ocenie Sądu, wykluczając rozmieszczenie urządzeń wytwarzających energię z odnawialnych źródeł energii, w tym o mocy przekraczającej 500 kW, w kontekście przywołanego wiążącego charakteru studium jako aktu planistycznego, Rada Gminy S., wpłynęła niewątpliwie na zakres uprawnień do korzystania z przedmiotowej nieruchomości. Stąd też w ocenie Sądu skarżący uprawniony był do kwestionowania uchwały. Pozytywne zaś ustalenie niniejszej kwestii otworzyło drogę do kontroli legalności zaskarżonej uchwały i oceny czy nie zostały naruszone przepisy dotyczące zasad i procedury, w tym czy Gmina nie przekroczyła tzw. władztwa planistycznego. Wobec tak zakreślonych ram sądowej kontroli tut. Sąd uznał, iż w realiach badanej sprawy naruszenie interesu prawnego skarżącego jest związane z jednoczesnym naruszeniem obiektywnego porządku prawnego. W tym zakresie Sąd podzielił twierdzenia strony co do przekroczenia władztwa planistycznego, polegającego na dowolnym i pozbawionym jakiegokolwiek uzasadnienia przeznaczeniu wyłącznie niektórych nieruchomości na cele związane z rozmieszczeniem urządzeń wytwarzających energię z odnawialnych źródeł energii, z pominięciem działek skarżącego. Zgodnie zaś z art. 1 ust. 3 u.p.z.p. ustalając przeznaczenie terenu lub określając potencjalny sposób zagospodarowania i korzystania z terenu, organ waży interes publiczny i interesy prywatne, a także analizy ekonomiczne, środowiskowe i społeczne. Rozważania te muszą oczywiście znaleźć swój wyraz w dokumentach planistycznych, a przynajmniej w odpowiedzi na wezwanie (o ile była potrzebna) lub na skargę. Tymczasem w realiach badanej sprawy, w aktach planistycznych, udzielonej odpowiedzi na skargę oraz w złożonym piśmie procesowym brak jest dowodów na przeprowadzenie analiz lub rozważań względem racji co do obszarów rozmieszczenia urządzeń wytwarzających energię z odnawialnych źródeł energii. Oprócz ogólnego wskazania rozmieszczenia obszarów ku temu przeznaczonych – zgodnie z załącznikiem nr 3 (kierunki zagospodarowania przestrzennego), w aktach planistycznych brak jest jakiejkolwiek argumentacji w tej kwestii. Poza wyznaczeniem obszarów oraz tożsamych z nim granic stref ochronnych, ani w uzasadnieniu do uchwały, ani w jej załączniku nr 1, w części wyjaśniającej przyjęte rozwiązania, próżno szukać kryteriów, jakimi kierował się organ dokonując doboru niniejszych obszarów i z jakich względów, spod tej zabudowy wykluczył oznaczone w skardze działki skarżącego. Stosownych wywodów brak jest przy tym, nawet wobec zgłoszonych przez niego na etapie procedury planistycznej, uwag do projektu. Zasadnie więc zauważył skarżący, iż w studium zaniechano określenia jakichkolwiek warunków czy cech, których spełnienie bądź posiadanie pozwalało na zmianę przeznaczenia gruntów pod odnawialne źródła energii. Z przedłożonych akt sprawy nie sposób przyjąć na czym niniejszą decyzję oparł organ, gdyż brak jest wskazania obiektywnych, ustalonych i uzasadnionych przesłanek. Przywołane z kolei w odpowiedzi na skargę twierdzenia Rady Gminy, iż wybór terenów pod rozmieszczenie urządzeń wytwarzających energię z odnawialnych źródeł energii opierał się na możliwości rzeczywistego wykorzystania terenów w tym zakresie, biorąc pod uwagę przesłanki takie jak klasyfikacja gruntów oraz dostępność do infrastruktury technicznej, a znaczna część działek skarżącego położona jest w części bądź w całości na gruntach rolnych, których zmiana przeznaczenia w miejscowym planie, wymagałaby uzyskania zgody ministra właściwego do spraw rozwoju wsi, również w żaden sposób nie wynikają z przedłożonej dokumentacji planistycznej. Niniejsze argumenty, dość zresztą lakoniczne, w żadnej mierze nie znajdują odzwierciedlenia w dokumentacji planistycznej, jak również nie zostały bliżej wyjaśnione w odpowiedzi na skargę czy przedłożonym przez Radę piśmie procesowym, stanowiącym odpowiedź na wezwanie tut. Sądu z dnia 10 lipca 2024 r. Tymczasem wynikająca z art. 3 ust. 1, art. 4 ust. 1 i art. 6 ust. 1 u.p.z.p. samodzielność gminy w zakresie wykonywania zadań planistycznych nie jest nieograniczona, co wiąże się z koniecznością poszanowania prawa własności i innych wartości wymienionych w art. 1 ust. 2 u.p.z.p. Co istotne – w judykaturze przyjmuje się, że badanie czy w konkretnym przypadku nie doszło do naruszenia granic władztwa planistycznego wymaga zwrócenia szczególnej uwagi na argumentację organu gminy mającą uzasadniać wprowadzone ograniczenia. To właśnie ona pozwala ocenić wprowadzone ograniczenia w kontekście zasady proporcjonalności (por. wyroki NSA z 30 października 2014 r. II OSK 922/13; 15 grudnia 2017 r. II OSK 335/17 i powołane tam orzeczenia, CBOSA). Nadto z reguł ustawowych i konstytucyjnych wynika, że organy gminy wprowadzając ograniczenia w korzystaniu z konstytucyjnie chronionego prawa własności, obowiązane są stosować takie środki prawne, które będą najmniej uciążliwe dla poszczególnych podmiotów oraz pozostaną w racjonalnej proporcji do zamierzonych celów. Nieuniknione jest jednak to, że przy tworzeniu aktu planistycznego, jakim jest studium, ujawniają się sprzeczne interesy różnych podmiotów. Niewątpliwie rozstrzyganie tych konfliktów wymaga każdorazowo wyważenia interesu poszczególnych właścicieli oraz interesu publicznego całej wspólnoty samorządowej. Zachowanie właściwej równowagi pomiędzy wartościami chronionymi konstytucyjnie i ustawowo wyklucza zakładanie prymatu interesu ogólnego nad jednostkowym i odwrotnie (por. wyrok NSA z dnia 28 kwietnia 2022 r., sygn. akt II OSK 2677/20, CBOSA). Wymaga ich wyważenia. Ustawowy wymóg wyważenia interesu publicznego i interesu prywatnego oznacza, iż organ nie jest uprawniony do uwzględniania tego pierwszego bez jakiejkolwiek analizy interesu prywatnego. Tymczasem w realiach badanej sprawy niniejszego zabrakło, gdyż organ odwołując się do cywilnoprawnego porozumienia w sprawie Z. i wskazując w tym zakresie na interes publiczny wyjaśnił, że ograniczył "rozlewanie się" obszarów na których rozmieszczone będą urządzenia wytwarzające energię z odnawialnych źródeł energii o mocy zainstalowanej większej niż 500 kW, do obszarów wyznaczonych przez ów K., uznając, że działki skarżącego nie wpisują się w jego założenia. Nie wyjaśnił już jednak szerzej na czym polegają przyjęte kryteria i pod jakim dokładnie względem nieruchomości skarżącego nie spełniają aprobowanych cech. Niniejsze jest tym bardziej istotne, zważywszy na fakt, iż już nawet pobieżna analiza załącznika nr 3 do zaskarżonej uchwały przedstawiająca kierunki zagospodarowania przestrzennego Gminy S., pozwala na konstatację, iż tereny przeznaczone pod rozmieszczenie infrastruktury OZE stanowią znaczną część powierzchni Gminy i nie stanowią jednej zwartej przestrzeni. Obejmują obszar od północnych po południowe obszary, w tym również znajdują swoją lokalizację w miejscowości B. i R., gdzie usytuowane są nieruchomości skarżącego. Przyjętych rozwiązań planistycznych, pomijających przeznaczenie nieruchomości skarżącego pod OZE, nie może także uzasadniać twierdzenie, iż na terenie gminy S. zlokalizowana jest stacja transformatorowa [...], która wpływa na fakt, że część terenów gminy jest zlokalizowana w pasach technologicznych linii elektroenergetycznych przesyłowych najwyższych napięć 220 kV i 400 kV, jak i dystrybucyjnych 110 kV i 20 kV. Zdaniem organu dyskwalifikuje to możliwość wyznaczania w tych miejscach terenów pod zabudowę, a rozwiązaniem zagospodarowania części obszarów jest lokalizacja paneli fotowoltaicznych. O ile zgodzić się należy z twierdzeniem organu co do ograniczeń w zabudowie z uwagi na przebieg tychże linii, o tyle nie sposób nie zauważyć, że z przedłożonych akt sprawy, wynika, iż rozmieszczenie urządzeń wytwarzających energię z odnawialnych źródeł energii, w tym o mocy przekraczającej 500 kW z wykorzystaniem energii słonecznej wraz z przemysłowymi instalacjami do zastosowania technologicznych rozwiązań magazynowania energii, a także ich dystrybuowania oraz przemysłowymi magazynami energii, przewidziano również na terenach, przez które nie przebiegają wspomniane linie. Marginalnie można tu jeszcze zauważyć, że linie te przebiegają zaś przez kilka działek objętych skargą. Okoliczność ta została jednak pominięta przez organ. W tej sytuacji Sąd uznał, iż podejmując postanowienia Studium względem nieruchomości skarżącego lokalny prawodawca dokonał zróżnicowania sytuacji adresatów rozstrzygnięć planistycznych gminy nie wskazując, jakimi względami się kierował i w jaki sposób dokonał wyważenia spornych interesów. Stąd nie można przyjąć, że zachował zasadę proporcjonalności, a przyjęty względem działek skarżącego kierunek zagospodarowania wykluczający infrastrukturę OZE nie jest pozbawiony cech dowolności i arbitralności. W zaistniałych okolicznościach, orzeczono jak w pkt I sentencji wyroku na podstawie art. 147 § 1 p.p.s.a., a o kosztach na zasadzie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a. Zgodnie z art. 141 § 4 p.p.s.a. Rada winna ponowić procedurę uchwalania zamiany Studium w niezbędnym zakresie, eliminując wady wytknięte tym wyrokiem, celem doprowadzenia do projektu studium z przepisami prawa.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI