II SA/Wr 669/25

II SA/Wr 669/25 - Postanowienie WSA we Wrocławiu
Data orzeczenia
2025-10-27
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2025-09-15
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Sędziowie
Władysław Kulon /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6051 Dokumenty stwierdzające tożsamość
Hasła tematyczne
Odrzucenie skargi
Koszty sądowe
Skarżony organ
Prezydent Miasta
Treść wyniku
*Odrzucono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 58 par. 1 pkt 6, art. 3 par. 1, par. 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Władysław Kulon po rozpoznaniu w Wydziale II w dniu 27 października 2025 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi M. L. na czynność Prezydenta Wrocławia w przedmiocie nadania serii i numeru dowodowi osobistemu postanawia: odrzucić skargę.
Uzasadnienie
Pismami z dnia 13 sierpnia 2025 r. M. L. wniosła o "uregulowanie procedur nadawania i serii dowodom tożsamości". Pracownicy Urzędu Miasta W. – zdaniem skarżącej – nie przestrzegają procedur i łamią prawo, nadając numer i serię dowodom tożsamości, nie przyznając ich losowo, ale modyfikując ręcznie, co jest nieuzasadnione, bezpodstawne i karalne. Ponadto, zdjęcia są również modyfikowane, co nie powinno mieć miejsca. Skarżąca w związku z powyższym wniosła o analizę nadania numeru i serii jej dowodowi osobistemu.
W odpowiedzi na skargę organ stwierdził, że zarzuty skargi nie zasługują na uwzględnienie. Blankiety dowodów osobistych produkowane są przez P. S.A. w W.(1), natomiast dane obywateli są nanoszone w Centrum Personalizacji Dokumentów Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji. Seria i numer dowodu to unikatowy numer dokumentu tożsamości, zaś proces ich nadawania jest zautomatyzowany i losowy, co oznacza, że nie można przewidzieć ani odgadnąć przyszłej serii i numeru dowodu. Proces tworzenia serii i numeru odbywa się w ramach centralnego systemu, który przypisuje indywidualne, unikalne wartości do każdego wydawanego dowodu osobistego. Pracownik organu gminy, przyjmując wniosek, nie ma możliwości manualnego wybrania serii i numeru dowodu osobistego. Dane te są nadawane automatycznie w kolejności personalizowanych dowodów osobistych.
Także zarzut dotyczący modyfikowania fotografii dołączanej do wniosku jest – zdaniem organu – chybiony. Wniosek o wydanie dowodu osobistego składa się osobiście w siedzibie organu dowolnej gminy. Przy czym, wnioskodawca może złożyć wniosek niezawierający odwzorowania własnoręcznego podpisu oraz odcisków palców przy użyciu usługi elektronicznej, dołączając do wniosku fotografię. Jeżeli wniosek składa osobiście, także on sam przynosi do organu zdjęcie w formie papierowej. Przed wysłaniem wniosku do personalizacji dowodu, wnioskodawca sprawdza swoje dane osobowe wraz z fotografią i potwierdza prawidłowość danych zawartych we wniosku (w tym fotografii) swoim podpisem. Jak wskazał dalej organ, skarżąca składając w dniu 25 lutego 2025 r. wniosek o wydanie dowodu osobistego, również potwierdziła poprawność danych zawartych we wniosku.
Reasumując, pracownicy Urzędu Miejskiego nie mają możliwości ingerować w nadawanie serii i numerów dowodom osobistym. Natomiast modyfikacja fotografii dotyczy tylko ustawienia odpowiednich parametrów, które umożliwiają przesłanie wniosku do personalizacji dowodu. Tym samym podejmowane przez pracowników czynności materialotechniczne, tj. przyjęcie wniosku o wydanie dowodu osobistego, są wykonywane zgodnie z przepisami i nie naruszają żadnych procedur.
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.; zwana dalej "P.p.s.a."), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Szczegółowy katalog spraw, w których właściwe są sądy administracyjne, zawiera art. 3 § 2 P.p.s.a., zgodnie z którym kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na:
1) decyzje administracyjne;
2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty;
3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które przysługuje zażalenie;
4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r., poz. 572), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z 29.08.1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2023 r. poz. 2383 i 2760), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z 16.11.2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. z 2023 r. poz. 615, ze zm.), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw;
4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających, opinie w sprawie opodatkowania wyrównawczego, opinie zabezpieczające w sprawie opodatkowania wyrównawczego i odmowy wydania opinii zabezpieczających w sprawie opodatkowania wyrównawczego; 4b) opinie, o których mowa w art. 119zzl § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa, i odmowy wydania tych opinii;
5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej;
6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej;
7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego;
8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a;
9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw.
Należy mieć przy tym na uwadze, że poddane kontroli sądów administracyjnych są czynności z zakresu administracji publicznej, które nie są decyzją lub postanowieniem, mają charakter indywidualny, co wynika z określenia ich przedmiotu, a mianowicie uprawnień lub obowiązków, których dotyczą, podejmowane są na podstawie przepisów prawa, które nie wymagają ich autorytatywnej konkretyzacji, a jedynie potwierdzenia uprawnienia lub obowiązku wynikającego z przepisów powszechnie obowiązującego prawa, co oznacza również, że stanowią one przejaw wiedzy organu wykonującego administrację publiczną, są podejmowane w zakresie administracji publicznej, charakteryzując się, między innymi, jednostronnością działania, oraz są podejmowane przez podmiot wykonujący administrację publiczną (zob. B. Adamiak, Z problematyki właściwości sądów administracyjnych, art. 3 § 2 pkt 4 P.p.s.a., ZNSA 2006 nr 2, s. 18-19).
Ze wskazanych powyżej przepisów wynika zakres właściwości rzeczowej sądów administracyjnych. Przy czym, należy jeszcze zaznaczyć, że badanie merytorycznej zasadności skargi każdorazowo poprzedza ustalenie m.in., czy skarga dotyczy sprawy mieszczącej się w tak określonym katalogu. A więc najpierw konicznym jest ustalenie, czy skarga jest dopuszczalna. Zgodnie natomiast z art. 58 § 1 pkt 6 P.p.s.a., sąd odrzuca skargę, jeżeli z innych przyczyn wniesienie skargi jest niedopuszczalne. Z taką sytuacją mamy do czynienia w niniejszej sprawie.
Należy w tym miejscu zauważyć, że skarżąca domaga się skontrolowania nadania numeru i serii jej dowodowi osobistemu. Tak określony przedmiot zaskarżenia – w ocenie Sądu – nie mieści się w zakresie kognicji sądów administracyjnych określonym w powołanym wyżej art. 3 § 2 P.p.s.a. O czynności w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 4 P.p.s.a., na którą może być wniesiona skarga do sądu administracyjnego, można bowiem mówić wówczas, gdy czynność podjęta jest w sprawie indywidualnej, skierowana jest do oznaczonego podmiotu administrowanego, dotyczy uprawnienia lub obowiązku tego podmiotu, samo zaś uprawnienie lub obowiązek, którego czynność dotyczy, są określone w przepisie prawa powszechnie obowiązującego. Nadto czynności te charakteryzuje element władztwa administracyjnego, rozumiany jako jednostronność działania organu wykonującego administrację publiczną, a także muszą być one z zakresu administracji publicznej (postanowienie NSA z dnia 16 września 2010 r., sygn. akt II FSK 1608/10). Czynność z art. 3 § 2 pkt 4 P.p.s.a. jest działaniem faktycznym adresowanym do jednostki usytuowanej poza aparatem administracyjnym, którego podjęcie wywołuje następstwo w postaci nabycia uprawnienia lub nałożenia obowiązku (wyrok NSA z dnia 26 kwietnia 2020 r., sygn. akt I OSK 1457/19). Czynność z zakresu administracji publicznej powinna ustalać (odmawiać ustalenia), stwierdzać (odmawiać stwierdzenia), potwierdzać (odmawiać potwierdzenia) określonych uprawnień lub obowiązków określonych przepisami prawa administracyjnego. Musi ona wywoływać dla określonego podmiotu skutki prawne, a więc w sposób prawnie wiążący wpływać na jej sytuację prawną. Musi więc istnieć ścisły związek między ustaleniem, stwierdzeniem lub potwierdzaniem (oraz ich odmowami) a możliwością realizacji uprawnienia (wyrok WSA w Gliwicach z dnia 6 lutego 2020 r., sygn. akt I SA/Gl 686/19). Innymi słowy, aby czynność podlegała zaskarżeniu w postępowaniu sądowoadministracyjnym, ów wpływ musi mieć charakter ścisły w tym znaczeniu, że sam akt lub czynność mogłyby stanowić bezpośrednią i wystarczającą podstawę ukształtowania sytuacji prawnej skarżącej, w szczególności poprzez wywołanie skutków prawnych w sferze jej praw lub obowiązków, a nie jedynie stanowić element czynności o charakterze materialnotechnicznym.
Uwzględniając powyższe rozważania, należało stwierdzić, że nadawanie numeru i serii dowodom osobistym nie jest czynnością podjętą w sprawie indywidualnej i nie dotyczy uprawnienia lub obowiązku określonego w przepisie prawa powszechnie obowiązującego. Jak wskazał organ w odpowiedzi na skargę, blankiety dowodów osobistych produkowane są przez P., natomiast dane obywateli są nanoszone w Centrum Personalizacji Dokumentów Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji. Seria i numer dowodu to unikatowy numer dokumentu tożsamości, zaś proces ich nadawania jest zautomatyzowany i losowy, co oznacza, że nie można przewidzieć ani odgadnąć przyszłej serii i numeru dowodu. Proces tworzenia serii i numeru odbywa się w ramach centralnego systemu, który przypisuje indywidualne, unikalne wartości do każdego wydawanego dowodu osobistego. Pracownik organu gminy, przyjmując wniosek, nie ma możliwości manualnego wybrania serii i numeru dowodu osobistego. Dane te są nadawane automatycznie w kolejności personalizowanych dowodów osobistych.
Powyższe prowadzi do stwierdzenia, że nadanie numeru i serii dowodowi osobistemu skarżącej nie ma cech czynności zaskarżalnej do sądu administracyjnego, o jakiej mowa w art. 3 § 2 pkt 4 P.p.s.a. Z tych też względów wniesioną skargę należało uznać za niedopuszczalną i odrzucić na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 P.p.s.a.
Stąd orzeczono jak w sentencji.