II SA/WR 669/02
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję odmawiającą przyznania zasiłku przedemerytalnego, uznając, że okres pracy w prywatnym zakładzie pracy powinien być zaliczony do stażu wymaganego do świadczenia.
Skarżąca J.S. domagała się przyznania zasiłku przedemerytalnego, jednak organy administracji odmówiły uwzględnienia okresu pracy w prywatnym zakładzie poligraficznym przy ustalaniu stażu wymaganego do świadczenia. Wojewoda utrzymał w mocy decyzję Starosty, powołując się na brak możliwości zaliczenia pracy u prywatnego pracodawcy do okresu zatrudnienia w szczególnych warunkach. Sąd administracyjny uchylił obie decyzje, stwierdzając błędną wykładnię przepisów rozporządzenia o pracach w szczególnych warunkach, które nie wykluczają pracodawców prywatnych.
Sprawa dotyczyła odmowy przyznania J. S. zasiłku przedemerytalnego. Organy administracji uznały, że wnioskodawczyni nie spełnia warunków do uzyskania świadczenia, ponieważ nie zaliczyły do stażu pracy okresu zatrudnienia w prywatnym zakładzie pracy. Argumentowano, że przepisy rozporządzenia Rady Ministrów z 1983 r. dotyczące prac w szczególnych warunkach nie obejmują zatrudnienia u prywatnych pracodawców. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty. Sąd uznał, że organy administracyjne dokonały błędnej wykładni prawa materialnego. Wskazano, że przepisy rozporządzenia o pracach w szczególnych warunkach nie precyzują rodzaju zakładu pracy i mają zastosowanie również do pracowników zatrudnionych przez prywatnych pracodawców, co potwierdza utrwalone orzecznictwo Sądu Najwyższego i Trybunału Konstytucyjnego. Sąd podkreślił, że brak jest podstaw prawnych do różnicowania uprawnień w zależności od charakteru własności zakładu pracy. W związku z tym, uchylenie decyzji było uzasadnione naruszeniem prawa materialnego.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (1)
Odpowiedź sądu
Tak, okres pracy w prywatnym zakładzie pracy powinien być zaliczony do stażu wymaganego do przyznania zasiłku przedemerytalnego, jeśli praca ta była wykonywana w warunkach szczególnych lub o szczególnym charakterze.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że przepisy rozporządzenia o pracach w szczególnych warunkach nie wyłączają pracodawców prywatnych i mają zastosowanie do wszystkich pracowników wykonujących prace w szczególnych warunkach, niezależnie od formy własności zakładu pracy. Pogląd ten jest utrwalony w orzecznictwie Sądu Najwyższego i Trybunału Konstytucyjnego.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylono_decyzję
Przepisy (6)
Główne
u.z.p.b. art. 37j
Ustawa o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu
Określa warunki przyznania zasiłku przedemerytalnego, w tym wymagany staż pracy.
rozp. RM art. 1 § ust. 1
Rozporządzenie Rady Ministrów w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze
Stosuje się do pracowników wykonujących prace w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze, niezależnie od formy własności zakładu pracy.
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt. 1 lit. a
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do uchylenia zaskarżonej decyzji w przypadku naruszenia prawa materialnego.
Pomocnicze
k.p.a. art. 138 § § 1 pkt. 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji.
p.p.s.a. art. 152
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Obowiązek orzeczenia o wykonalności zaskarżonego aktu.
p.p.s.a. art. 200
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zasądzenie kosztów postępowania.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Okres pracy w prywatnym zakładzie pracy powinien być zaliczony do stażu wymaganego do przyznania zasiłku przedemerytalnego, nawet jeśli praca ta była wykonywana w szczególnych warunkach.
Odrzucone argumenty
Organy administracji argumentowały, że przepisy rozporządzenia o pracach w szczególnych warunkach nie obejmują zatrudnienia u prywatnych pracodawców.
Godne uwagi sformułowania
nie istnieją prawne podstawy do różnicowania zakładów pracy z punktu widzenia charakteru jego właściciela nie istnieją podstawy prawne do różnicowania uprawnień od kwestii charakteru własności zakładu pracy
Skład orzekający
Tadeusz Kuczyński
przewodniczący
Andrzej Wawrzyniak
członek
Bogumiła Skrzypczak
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ugruntowanie zasady, że okres pracy w prywatnych zakładach pracy jest zaliczany do stażu przy świadczeniach emerytalnych i przedemerytalnych, w tym przy pracach w szczególnych warunkach."
Ograniczenia: Dotyczy stanu prawnego obowiązującego w czasie wydania orzeczenia i analizowanego okresu zatrudnienia.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia dotyczącego praw pracowniczych i świadczeń socjalnych, a jej rozstrzygnięcie opiera się na utrwalonym orzecznictwie Sądu Najwyższego i Trybunału Konstytucyjnego, co czyni ją interesującą dla prawników specjalizujących się w prawie pracy i ubezpieczeń społecznych.
“Czy praca w prywatnej firmie odbiera Ci prawo do zasiłku przedemerytalnego? Sąd rozwiewa wątpliwości.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII SA/Wr 669/02 - Wyrok WSA we Wrocławiu Data orzeczenia 2005-04-29 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2002-03-19 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu Sędziowie Andrzej Wawrzyniak Bogumiła Skrzypczak /sprawozdawca/ Tadeusz Kuczyński /przewodniczący/ Symbol z opisem 633 Zatrudnienie i sprawy bezrobocia Skarżony organ Wojewoda Treść wyniku *Uchylono decyzję I i II instancji Sentencja 4 II SA/Wr 669/02 Wyrok W Imieniu Rzeczypospolitej Polskiej Dnia 29 kwietnia 2005 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w następującym składzie: Przewodniczący: S. NSA Tadeusz Kuczyński Sędziowie: S. NSA Andrzej Wawrzyniak S. NSA Bogumiła Skrzypczak (sprawozdawca) Protokolant: Krzysztof Caliński po rozpoznaniu w dniu 29 kwietnia 2005 roku sprawy ze skargi J. S. na decyzję Wojewody D. z dnia [...] roku Nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania zasiłku przedemerytalnego; 1. u c h y l a zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Starosty Powiatu G. z dnia [...] roku (Nr [...]); 2. n i e o r z e k a w przedmiocie wykonalności zaskarżonej decyzji. Uzasadnienie Decyzją Starosty Powiatu G. z dnia [...]roku (Nr [...]) odmówiono J. S. prawa do zasiłku przedemerytalnego. Organ odmówił uwzględnienia zgłoszonego wniosku z tego powodu, że przyjął, iż wnioskodawczyni nie spełnia warunków określonych w art. 37j ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu. W szczególności organ odmówił zaliczenia do stażu, od którego zależy prawo do tego świadczenia okresu pracy od dnia [...] r. do dnia [...] roku w prywatnym zakładzie pracy. Wnioskodawczyni odwołała się od tej decyzji i zarzuciła, że nie istnieją prawne podstawy do różnicowania zakładów pracy z punktu widzenia charakteru jego właściciela i dlatego organ nie mógł odmówić zaliczenia do stażu, od którego zależy prawo do tego świadczenia okresu pracy od dnia [...]r. do dnia [...]roku w prywatnym zakładzie pracy. Wojewoda D. decyzją z dnia [...]r. (Nr [...]) - wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt. 1 Kpa, art.37j ustawy z dnia 14 grudnia 1994r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (tekst jednolity Dz. U. Nr 6, poz. 56 2001 r. z późn. zm. ) - utrzymał w mocy decyzję organu I instancji Organ odwoławczy stwierdził, że na podstawie dokumentów załączonych do akt sprawy przyjęto, iż J. S. została zarejestrowana jako bezrobotna w dniu [...] r. z prawem do zasiłku od dnia [...]r. W dniu [...]r. J. S. przedłożyła świadectwa pracy i wystąpiła z wnioskiem o przyznanie zasiłku przedemerytalnego od dnia [...]r. Łączny okres uprawniający do zasiłku posiadany przez J. S. wynosi [...] lat [...] miesiąc i [...] dni, w tym przez [...] lat [...] miesięcy i [...] dni przepracowała w warunkach szczególnych. W świetle art. 37j ustawy z dnia 14 grudnia 1994r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (obowiązującego do 31 grudnia 2001r.) prawo do zasiłku przedemerytalnego przysługuje osobie spełniającej warunki do uzyskania statusu bezrobotnego i prawa do zasiłku oraz posiadającej w przypadku kobiety okres uprawniający do zasiłku 30 lat, bądź 25 lat, w tym co najmniej 15 lat wykonywania prac uznanych w przepisach emerytalnych za zatrudnienie w warunkach szczególnych lub szczególnym charakterze. J. S. wykazała okres uprawniający do emerytury wynoszący [...] lat [...] miesiąc i [...] dni, ale w związku z tym, że nie przepracowała w warunkach szczególnych co najmniej 15 lat, brak jest podstaw do przyznania zasiłku przedemerytalnego. Organ bowiem nie uwzględnił do okresu pracy w warunkach szczególnych okresu zatrudnienia w prywatnym Zakładzie Poligraficznym L. P. Zdaniem Wojewody D. przepisy rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze nie przewidują możliwości zaliczenia do okresu wykonywania pracy w warunkach szczególnych okresu zatrudnienia u prywatnego pracodawcy. Organ powołał się przy tym na pogląd wyrażony przez Krajowy Urząd Pracy w piśmie z dnia [...]r. (Nr [...]) oraz na wykładnię Departamentu Warunków Pracy w Ministerstwie Pracy i Polityki Społecznej. Decyzja ta została zaskarżona do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Skarżąca nadal zarzucała, że organ dokonał błędnej wykładni przepisów, nie istnieją bowiem w jej przekonaniu żadne przepisy prawa, które uzasadniałyby dla celów zasiłku dla bezrobotnych różnicowanie pracy w zakładach prywatnych od pracy w innych zakładach. Organ odwoławczy w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie i przytoczył takie same argumenty, jakie zawarł w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Zgodnie z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1271 ze zmn.) do rozpoznania skargi wniesionej do Naczelnego Sądu Administracyjnego - Ośrodek Zamiejscowy we Wrocławiu przed dniem 1 stycznia 2004 roku - właściwy obecnie jest Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 3 i art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed Sądami Administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1270) sądy administracyjne powołane zostały do badania legalności decyzji, niektórych postanowień i innych aktów organów administracyjnych. W związku z tym kontrolą w postępowaniu przed sądami administracyjnymi objęta jest zgodność z prawem materialnym zaskarżonych aktów administracyjnych, a także badanie zgodności tych aktów pod względem formalnym, a więc badanie, czy w postępowaniu administracyjnym nie nastąpiło takie naruszenie przepisów o postępowaniu administracyjnym, które miało wpływ na wynik sprawy. W niniejszej sprawie organy administracyjne naruszyły przepisy prawa materialnego, przez błędną wykładnię rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze (Dz.U. Nr 8 poz. 43 ze zmn.). Stosownie do § 1 ust. 1. cyt. rozporządzenia stosuje się ono do pracowników wykonujących prace w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze, wymienionych w § 4-15 rozporządzenia oraz w wykazach stanowiących załącznik do rozporządzenia. Z treści tego przepisu nie wynika, aby rozporządzenie precyzowało rodzaj zakładu pracy, w którym zatrudniony pracownik wykonywał prace w szczególnych warunkach lub szczególnym charakterze. Stąd też ten przepis nie może stanowić podstawy do przyjęcia, że odnosi on wyłącznie do pracowników zatrudnionych w uspołecznionym zakładzie pracy. Pogląd taki jest utrwalony w orzecznictwie. W wyroku z dnia 7 lipca 1999 roku III RN 25/99 - OSNP z 2000 r. Nr 12 poz. 435 Sąd Najwyższy stwierdził, że przepisy rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego dla pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze (Dz. U. Nr 8, poz. 43 ze zm.) mają zastosowanie również do pracowników zatrudnionych przez prywatnych pracodawców. Podobny pogląd został wyrażony także w wyroku SN z dnia 15 listopada 2000 roku II UKN 39/00 - OSNP z 2002 r. Nr 11 poz. 272, z dnia 21 kwietnia 2004rku II UK 337/03 - OSNP z 2004 roku Nr 22 poz. 397, w uchwale SN z dnia 13 lutego 2002 roku III ZP 30/01 - OSNP z 2002 r. Nr 10 poz. 243 i innych.). Także Trybunał Konstytucyjny w uzasadnieniu wyroku z dnia 14 czerwca 2004 roku P 17/03 - OTK-A z 2004 r. Nr 6 poz. 57 stwierdził, że świetle Konstytucji RP nie istnieją podstawy prawne do różnicowania uprawnień od kwestii charakteru własności zakładu pracy zatrudniającego pracownika wykonującego pracę w warunkach szczególnych lub szczególnym charakterze. Powyższego wniosku nie zmienia fakt, że orzeczenia te były podejmowane w sprawach dotyczących ubezpieczenia społecznego. W każdej bowiem z tych spraw przesłanką wydania orzeczenia była analiza zakresu podmiotowego cytowanego wyżej rozporządzenia. Dlatego poglądy te mają również zastosowanie w sprawie dotyczącej przyznania zasiłku przedemerytalnego. Pogląd ten podziela również Wojewódzki Sąd Administracyjny w niniejszym składzie. W związku z tym odmawiając skarżącej zaliczenia do stażu pracy okresu zatrudnienia w prywatnym zakładzie pracy, bez zakwestionowania charakteru wykonywanej pracy, organ odwoławczy naruszył przez błędną wykładnię wskazany wyżej § 1 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze (Dz.U. Nr 8 poz. 43 ze zmn.) oraz art. 37 j ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (tekst jedn. Dz.U. z 2001 r. Nr 6 poz. 56 ze zmn.). Wojewódzki Sąd Administracyjny w związku z tym stwierdza, że organ administracyjny naruszył prawo materialne, od którego zależał wynik sprawy. Zgodnie więc z art. 145 § 1 pkt. 1 lit. a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1270 ze zmn.) zaistniały przesłanki do uchylenia zaskarżonych decyzji. Uchylając zaskarżoną decyzję Wojewódzki Sąd Administracyjny jest zobowiązany - zgodnie z art. 200 cyt. ustawy zasądzić na rzecz skarżącego koszty postępowania. W tej sprawie skarżąca jednak nie poniosła żadnych kosztów i dlatego zbędne było orzekanie w tym przedmiocie. Zgodnie z art. 152 cyt. ustawy Wojewódzki Sąd Administracyjny jest także zobowiązany orzec w jakim zakresie zaskarżony akt może być wykonany przed uprawomocnieniem się wyroku. W tej jednak sprawie nie zachodziła potrzeba orzeczenia w tym przedmiocie, gdyż zaskarżona decyzja nie posiadała cechy wykonalności. Z tych przyczyn Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji wyroku.