II SA/Wr 668/25
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję Inspektora Nadzoru Budowlanego, uznając, że organ odwoławczy nie zbadał należycie zarzutów skarżących dotyczących zmian w projekcie budowlanym i nie odniósł się do wszystkich kwestii proceduralnych.
Skarżący E. i J. D. wnieśli skargę na decyzję Inspektora Nadzoru Budowlanego, która utrzymała w mocy sprzeciw PINB w sprawie przystąpienia do użytkowania budynku mieszkalnego. PINB zarzucił inwestorom nieprzedłożenie kompletnej dokumentacji dotyczącej zmian w projekcie zagospodarowania terenu, w tym przebiegu instalacji. DWINB utrzymał tę decyzję, nie odnosząc się jednak do wszystkich zarzutów odwołania. WSA we Wrocławiu uchylił decyzję DWINB, wskazując na naruszenia proceduralne, w tym brak należytego zbadania sprawy i odniesienia się do argumentów skarżących.
Sprawa dotyczyła skargi E. i J. D. na decyzję Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (DWINB), która utrzymała w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego (PINB) o sprzeciwie w sprawie przystąpienia do użytkowania budynku mieszkalnego jednorodzinnego. PINB zgłosił sprzeciw, ponieważ inwestorzy nie przedłożyli kompletnej dokumentacji dotyczącej zmian w projekcie zagospodarowania terenu, w tym przebiegu instalacji (kanalizacji deszczowej, sanitarnej, wodnej, linii zasilania energetycznego WLZ, przyłącza gazowego). Inwestorzy twierdzili, że zmiany te zostały wykonane przez dewelopera i odzwierciedlone w dokumentacji geodezyjnej z 2008 r., a także że projektant zmarł, co uniemożliwia uzyskanie jego potwierdzenia. DWINB utrzymał decyzję PINB, uznając, że inwestorzy nie uzupełnili braków dokumentacyjnych i że organ nie jest zobowiązany do prowadzenia postępowania dowodowego. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu uchylił zaskarżoną decyzję, stwierdzając naruszenia przepisów procesowych, które mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd wskazał, że organ odwoławczy nie zbadał należycie wszystkich zarzutów skarżących, nie odniósł się do kwestii wykonania zmian przez dewelopera, nie zweryfikował twierdzeń dotyczących przesunięcia linii WLZ, ani nie ustosunkował się do braku możliwości uzyskania oświadczenia projektanta z powodu jego śmierci. Sąd podkreślił, że organ odwoławczy ma obowiązek dążyć do wykrycia prawdy obiektywnej i rozpatrzyć sprawę w jej całokształcie, czego DWINB nie uczynił.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Nie, DWINB nie zbadał należycie sprawy, nie odniósł się do wszystkich zarzutów skarżących i nie przeprowadził kontroli instancyjnej zgodnie ze standardami.
Uzasadnienie
DWINB poprzestał na twierdzeniach organu I instancji, nie odniósł się do zarzutów dotyczących wykonania zmian przez dewelopera, braku możliwości uzyskania oświadczenia projektanta z powodu jego śmierci, ani do kwestii przesunięcia linii WLZ. Zaniechanie to stanowi uchybienie procesowe.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylono_decyzję
Przepisy (13)
Główne
p.p.s.a. art. 145 § 1 pkt 1c
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do uchylenia zaskarżonej decyzji z powodu naruszenia przepisów procesowych, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
p.b. art. 54 § 1
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
Reguluje możliwość przystąpienia do użytkowania obiektu budowlanego po zawiadomieniu organu nadzoru budowlanego i braku sprzeciwu.
p.b. art. 57
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
Określa obowiązek uzupełnienia dokumentów w przypadku braków i nieścisłości.
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 134 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, bada całokształt okoliczności faktycznych i prawnych.
p.p.s.a. art. 200
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do orzeczenia o kosztach postępowania.
p.b. art. 81
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
Określa zadania organów nadzoru budowlanego w zakresie kontroli procesu budowlanego.
p.b. art. 84a
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
Określa zadania organów nadzoru budowlanego w zakresie kontroli procesu budowlanego.
k.p.a. art. 138 § 1 pkt 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Podstawa do utrzymania w mocy decyzji organu I instancji.
k.p.a. art. 15
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada dwuinstancyjności postępowania.
k.p.a. art. 140
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Stosowanie przepisów o postępowaniu przed organem I instancji w postępowaniu odwoławczym.
k.p.a. art. 7
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek dążenia do wykrycia prawdy obiektywnej.
k.p.a. art. 136
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Granice uzupełniającego postępowania dowodowego.
p.u.s.a. art. 1 § 1 i 2
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych
Zakres kognicji sądów administracyjnych - kontrola działalności administracji publicznej.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Organ odwoławczy nie odniósł się do wszystkich zarzutów i argumentów skarżących zawartych w odwołaniu. Organ odwoławczy nie zbadał należycie okoliczności faktycznych i prawnych sprawy, w tym kwestii wykonania zmian przez dewelopera i możliwości uzyskania dokumentacji. Zaniechanie wyjaśnienia kluczowych kwestii stanowi uchybienie procesowe, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Godne uwagi sformułowania
Sąd przy rozstrzyganiu sprawy nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, a zatem dokonuje on zbadania całokształtu okoliczności faktycznych i prawnych sprawy. Zaskarżona decyzja została podjęta z naruszeniem przepisów procesowych, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Obowiązany jest rozpatrzyć sprawę w jej całokształcie, a to nakłada na niego również obowiązek zbadania i odniesienia się do wszystkich zarzutów zawartych w odwołaniu. Organ odwoławczy, pomimo stanowiska skarżących, w żaden sposób nie zweryfikował tejże okoliczności, poprzestając w tym zakresie na twierdzeniach PINB.
Skład orzekający
Halina Filipowicz-Kremis
sędzia
Malwina Jaworska-Wołyniak
sprawozdawca
Wojciech Śnieżyński
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Wadliwość postępowania organu odwoławczego w przypadku nierozpoznania wszystkich zarzutów strony i braku należytego zbadania stanu faktycznego."
Ograniczenia: Dotyczy specyfiki postępowania w sprawie zgłoszenia sprzeciwu dotyczącego przystąpienia do użytkowania obiektu budowlanego i obowiązków organu odwoławczego.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje typowe problemy proceduralne w postępowaniach administracyjnych dotyczących prawa budowlanego, gdzie organy często nie badają sprawy w sposób kompleksowy, co prowadzi do uchylenia ich decyzji przez sądy.
“Sąd uchyla decyzję nadzoru budowlanego: czy organ odwoławczy zignorował kluczowe dowody?”
Sektor
budownictwo
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII SA/Wr 668/25 - Wyrok WSA we Wrocławiu Data orzeczenia 2025-12-02 orzeczenie nieprawomocne Data wpływu 2025-09-15 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu Sędziowie Halina Filipowicz-Kremis Malwina Jaworska-Wołyniak /sprawozdawca/ Wojciech Śnieżyński /przewodniczący/ Symbol z opisem 6019 Inne, o symbolu podstawowym 601 Hasła tematyczne Budowlane prawo Skarżony organ Inspektor Nadzoru Budowlanego Treść wyniku *Uchylono zaskarżoną decyzję Powołane przepisy Dz.U. 2024 poz 935 art. 145 par. 1 pkt 1c, art. 200 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.) Dz.U. 2024 poz 725 art. 54 ust. 1 Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t. j.) Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Wojciech Śnieżyński Sędziowie: Sędzia NSA Halina Filipowicz-Kremis Asesor WSA Malwina Jaworska-Wołyniak (spr.) Protokolant: asystent sędziego Michał Sikora po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 2 grudnia 2025 r. sprawy ze skargi E. D. i J.D. na decyzję Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 13 sierpnia 2025 r. nr 847/2025 w przedmiocie zgłoszenia sprzeciwu w sprawie przystąpienia do użytkowania budynku mieszkalnego jednorodzinnego I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. zasądza od Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz strony skarżącej kwotę 500 (słownie: pięćset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Uzasadnienie Zaskarżoną decyzją z dnia 13 sierpnia 2025 r. (nr 847/2025) DWINB, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r., Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r. poz. 572, dalej: k.p.a.), utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w powiecie wrocławskim (dalej: PINB) nr 176/2025 z dnia 21 maja 2025 r., którą zgłoszono sprzeciw w sprawie przystąpienia do użytkowania budynku mieszkalnego jednorodzinnego na działce nr [...] w K., gmina K.(1). Decyzja ta zapadła w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych. W dniu 9 stycznia 2025 r. do PINB wpłynęło zawiadomienie E. i J. D. (dalej: skarżący, strona, inwestor) o zakończeniu budowy budynku mieszkalnego jednorodzinnego na działce nr [...] w K., gmina K.(1), zrealizowanego na podstawie decyzji Starosty Powiatu Wrocławskiego nr 220/2004 dnia 20 lutego 2004 r., zmienionej decyzją z dnia 5 października 2007 r., przeniesionej na rzecz skarżących decyzją nr 3494/2008 z dnia 29 września 2008 r. Starosty Powiatu Wrocławskiego. Po stwierdzeniu, że przedłożone zawiadomienie posiada braki i jest niekompletne, postanowieniem nr 34/2025 z dnia 16 stycznia 2025 r. PINB wezwał inwestora do uzupełnienia zawiadomienia, wyznaczając termin na jego uzupełnienie do 15 marca 2025 r., wydłużony do 25 marca 2025 r., poprzez: przedłożenie informacji geodety o zgodności usytuowania obiektu budowlanego z projektem zagospodarowania terenu lub odstępstwach od tego projektu; przedłożenie mapy inwentaryzacji geodezyjnej powykonawczej, zawierającej wynik pozytywnej weryfikacji; przedłożenie poprawnie sporządzonego oświadczenia kierownika budowy, zawierającego wszystkie wprowadzone zmiany na etapie budowy (instalacja fotowoltaiczna). Oświadczenie powinno zostać potwierdzone przez projektanta. W razie zmian nieodstępujących w sposób istotny od zatwierdzonego projektu budowlanego, dokonanych podczas wykonywania robót, do oświadczenia kierownika budowy, należy dołączyć kopie rysunków wchodzących w skład zatwierdzonego projektu budowlanego, z naniesionymi (kolorem kontrastowym) zmianami dokonanymi podczas wykonywanych robót, a w razie potrzeby, także opis uzupełniający (art. 57 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane); przedłożenie oświadczenia o braku sprzeciwu ze strony organów wymienionych w art. 56 ustawy Prawo budowlane. W przypadku zamontowania urządzeń fotowoltaicznych o mocy zainstalowanej elektrycznej większej niż 6,5 kW Inwestor powinien dokonać uzgodnienia z rzeczoznawcą do spraw zabezpieczeń przeciwpożarowych pod względem zgodności z wymaganiami ochrony przeciwpożarowej oraz obowiązany jest zawiadomić Komendę Miejską Państwowej Straży Pożarnej o zakończeniu budowy i zamiarze przystąpienia do użytkowania obiektu danego budowlanego; 5. w związku ze zmianą sposobu ogrzewania budynku, załączenie kopii rysunków wchodzących w skład zatwierdzonego projektu zagospodarowania terenu i projektu architektoniczno-budowlanego z naniesionymi zmianami wynikającymi z tego faktu oraz opis uzupełniający; 6. przedłożenie protokołu z badania skuteczności działania instalacji pompy ciepła. Protokół powinien zawierać informacje, że urządzenie zostało zamontowane zgodnie wytycznymi i zaleceniami producenta oraz warunkami technicznymi i sztuką budowlaną; 7. przedłożenie potwierdzenia (protokoły) odbioru przyłączy: elektroenergetycznego (oryginał), wodociągowego (oryginał), kanalizacji sanitarnej (oryginał), kanalizacji deszczowej (oryginał) przez gestorów sieci; 8. załączenie protokołu z badań wewnętrznej instalacji elektrycznej (ważność 5 lat) wraz z uprawnieniami osoby sporządzającej (do wniosku załączono protokół bez uprawnień osoby wykonującej badania). W odpowiedzi na ww. postanowienie inwestorzy przedłożyli w dniu 20 marca 2025 r. w siedzibie PINB: 1. informację geodety o zgodności usytuowania obiektu budowlanego z projektem zagospodarowania terenu, 2. mapę inwentaryzacji geodezyjnej powykonawczej zawierającej wynik pozytywnej weryfikacji, 3. oświadczenie kierownika budowy, 4. oświadczenie o braku sprzeciwu ze strony organów wymienionych w art. 56 ustawy Prawo budowlane w związku z montażem paneli fotowoltaicznych o mocy elektrycznej większej niż 6.5 kW, 5. rysunki wraz z opisem dotyczącym zmian sposobu ogrzewania budynku, 6. dokumenty dotyczące zainstalowania pompy ciepła, 7. dokumenty potwierdzenia odbioru przyłączy: elektroenergetycznego, wodociągowego, kanalizacji sanitarnej i deszczowej. Analiza przedłożonej inwentaryzacji geodezyjnej powykonawczej i zatwierdzonego projektu zagospodarowania terenu ujawniła, w ocenie PINB, wykonanie inwestycji ze zmianami: przebiegu kanalizacji deszczowej, sanitarnej, wodnej, linii zasilania energetycznego WLZ, linii przebiegu przyłącza gazowego. PINB wskazał, że w załączonej do wniosku informacji geodety oraz oświadczeniu kierownika budowy, powyższe zmiany nie zostały ujawnione. W związku z powyższym postanowieniem nr 227/2025 dnia 28 marca 2025 r. inwestorzy zostali ponownie wezwani przez PINB do uzupełnienia wniosku przez: przedłożenie kopii rysunków wchodzących w skład zatwierdzonego projektu zagospodarowania terenu, z naniesionymi zmianami dokonanymi w trakcie prowadzenia budowy, w tym zmiany przebiegu tras: kanalizacji deszczowej, kanalizacji sanitarnej, kanalizacji wodnej, linii zasilania energetycznego WLZ, linii przebiegu przyłącza gazowego wraz z informacją, ze wewnętrzna instalacja gazowa nie została włączona do sieci gazowej, przedłożenie poprawnie sporządzonego oświadczenia kierownika budowy zawierającego wszystkie wprowadzone zmiany na etapie budowy, w tym zmiany dotyczące zagospodarowania terenu (zmiana przebiegu tras kanalizacji, deszczowej, sanitarnej, wodnej, WLZ, gazowej). Oświadczenie powinno zostać potwierdzone przez projektanta, przedłożenie informacji geodety o zgodności usytuowania obiektu budowlanego z projektem zagospodarowania terenu lub odstępstwach od tego projektu, zawierającego wszystkie wprowadzone zmiany w stosunku do zatwierdzonego projektu zagospodarowania terenu. Inwestorzy w odpowiedzi złożyli pismo wyjaśniające. W tak kształtujących się okolicznościach PINB, decyzją z dnia 21 maja 2025 r. (nr 176/2025), działając na podstawie art. 54 w zw. art. 57 i art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2024 r., poz. 725 ze zm., dalej: p.b.) w zw. z art. 104 k.p.a., zgłosił sprzeciw w sprawie przystąpienia do użytkowania budynku mieszkalnego jednorodzinnego na działce nr [...] w K., gmina K.(1). W uzasadnieniu PINB wskazał, że skarżący nie przedłożyli dokumentacji, o która byli wzywani, przedłożone zaś przez nich wyjaśnienia nie potwierdzają zgodności wykonania inwestycji z zatwierdzonym projektem zagospodarowania terenu. Analiza mapy geodezyjnej oraz projektu zagospodarowania terenu wykazała istotne odstępstwa w przebiegu tras: kanalizacji deszczowej, kanalizacji sanitarnej, instalacji wodociągowej, WLZ oraz przyłącza gazowego. Stwierdzono, że linia WLZ została przesunięta w kierunku ogrodzenia w stosunku do projektowanej trasy, linia zasilająca indywidulną pompownię ścieków nie została ujęta na projekcie PZT, zmieniono również przebieg trasy instalacji wodociągowej. Podkreślono, że decyzja nr 273/2009 z dnia 28 sierpnia 2009 r., na którą powołują się inwestorzy, dotyczy odbioru sieci infrastrukturalnych w ulicy i nie odnosi się do przebiegu przyłączy od studzienek do budynku, które są przedmiotem odbioru niniejszego budynku. W związku z tym zmiany dotyczące przebiegu tras instalacji wodno-kanalizacyjnej i deszczowej należy ujawnić w oświadczeniu kierownika budowy i informacji geodety. Ponadto inwestorzy złożyli wyjaśnienia odnośnie nieaktywnego przyłącza gazowego. Informacja ta została ujęta w oświadczeniu kierownika budowy, ale nie została ujawniona na kopii PZT stanowiącego załącznik do oświadczenia kierownika budowy. Nie przedłożono też oświadczenia kierownika budowy zawierającego wszystkie zmiany na etapie realizacji poświadczonego przez projektanta oraz informacji geodety odnoszącej się do aktualnego usytuowania obiektu i przebiegu instalacji w odniesieniu do zatwierdzonego projektu. Odwołanie od tej decyzji złożyli skarżący, w treści którego zakwestionowali prawidłowość twierdzeń PINB co do istotnych odstępstw od przebiegu "instalacji". W zakresie "instalacji" gazowej wskazano, że kierownik budowy na rysunku rzutu parteru projektu budowlanego w miejscu pieca gazowego c.o. wyrysował element pompy ciepła i dokonał wpis, że odstąpiono od montażu instalacji gazowej i montażu kotła gazowego, jako źródło ciepła zamontowano pompę ciepła. Skarżący podnieśli, że nie została wykonana instalacja gazowa. Na ogrodzeniu skarżących znajduje się skrzynka gazowa, w której nie ma wyprowadzonego przewodu gazowego, jak też nie ma gazomierza. Co do twierdzenia PINB, że linia WLZ została przesunięta w kierunku ogrodzenia w stosunku do projektowanej trasy, linia zasilająca indywidulną pompownię ścieków nie została ujęta na projekcie PZT, skarżący wskazali, że w PZT żadne "sieci" nie są zwymiarowane a jedynie pokazane trasy ich przebiegu i włączenia do budynku. Odległość WLZ od ogrodzenia nie jest podana. Nadto wskazali, że "kabel zasilania indywidualnej pompowni ścieków jest na planie PZT pokazany kolorem czerwonym i pokazana jest jego trasa od studzienki kanalizacyjnej do budynku". Co do "sieci kanalizacji wodociągowej, sanitarnej i deszczowej" skarżący podnieśli, że przebieg trasy instalacji sanitarnej od studzienki kanalizacyjnej do budynku jest zgodny w dokumentacji geodezyjnej PZT. Wskazali, że budowę domu w stanie surowym zamkniętym wykonał deweloper, a z treści zawartej z nim umowy wynika, że wykona wszystkie sieci do granicy działki oraz wykona przyłącza do budynku. Wykonawca dokonał zmian "trasy niektórych sieci" w odniesieniu do PZT, co w przypadku przyłącza wodociągowego wynikało z praktycznego wymiaru. Wykonawca wystąpił o zmianę i na posiadanym własnym egzemplarzu PZT dokonał tych korekt co zostało zaakceptowane. Dowodem na ten fakt jest: dokumentacja geodezyjna z 13 stycznia 2009 r., która pokazuje korektę tras instalacji od studzienek do budynku i na tej podstawie PINB wydał decyzję nr 273/2009 z 28 sierpnia 2009 r. w przedmiocie udzielenia pozwolenia na użytkowanie sieci: wodociągowej z przyłączami, kanalizacji sanitarnej z przyłączami, kanalizacji deszczowej z przyłączami m.in. na działce skarżących. Stąd nieprawidłowe jest twierdzenie PINB, że decyzja ta dotyczy odbioru sieci infrastrukturalnych w ulicy. Ponadto, pomimo wniosków strony, PINB nie podjął działań ukierunkowanych na odszukanie dokumentów zgromadzonych w PINB dot. wystąpienia przez dewelopera o zmianę pozwolenia na korektę tras "instalacji" na działce. Skarżący wskazali też, że projektant domu nie żyje, co nie pozwala na potwierdzenie ewentualnych zmian. Utrzymując, w mocy zaskarżoną decyzją, decyzję PINB, DWINB w pierwszej kolejności przywołał regulacje dotyczące możliwości przystąpienia do użytkowania obiektu budowlanego, odwołując się do brzmienia art. 54 i 57 p.b., a dalej przywołał stanowisko PINB. Ponadto, wskazał, że kwestia podnoszona przez stronę odnośnie tego, iż ewentualna zmiana przebiegu tras kanalizacji deszczowej, kanalizacji sanitarnej, kanalizacji wodnej, linii zasilania energetycznego WLZ, linii przebiegu przyłącza gazowego nie wpływa na funkcjonowanie wybudowanej sieci i nie wprowadza ograniczeń w użytkowaniu nie ma wpływu na zapadłe rozstrzygnięcie, gdyż w związku z brakiem kompletnej dokumentacji inwestycji, PINB zobligowany był do wniesienia sprzeciwu. W ocenie DWINB ujawnione nieprawidłowości w dokumentacji, wskazane przez PINB, stanowią przeszkodę do przyjęcia realizacji inwestycji bez sprzeciwu, gdyż nie zostały one uzupełnione w sposób odpowiadający prawu, a kwestia ewentualnego stwierdzenia, czy doszło do istotnego odstąpienia w powyższym zakresie będzie możliwa dopiero po analizie przedłożonej, kompletnej dokumentacji przez PINB. Wyjaśnił też, że to inwestor a nie organ jest zobowiązany do dostarczenia odpowiednich, nieposiadających braków i nieścisłości dokumentów, bowiem organ na tym etapie postępowania nie jest uprawniony do prowadzenia postępowania dowodowego. W doktrynie wskazuje się, że choć nie wynika to wprost z przepisu prawa, że wydanie decyzji w przedmiocie sprzeciwu jest uzasadnione tym, że z art. 59 ust. 5 p.b. wynika, że jedną z przyczyn odmowy wydania decyzji o pozwoleniu na użytkowanie jest niespełnienie wymagań określonych w art. 57 ust. 4 p.b., a więc niedołączenie odpowiednich dokumentów do wniosku o udzielenie pozwolenia na użytkowanie mimo wezwania właściwego organu. Unormowanie to poprzez analogię należy stosować także w przypadku zawiadomienia o zakończeniu budowy, co oznacza, że w razie nieuzupełnienia, mimo wezwania, dokumentów dołączanych do tego zawiadomienia właściwy organ administracji jest uprawniony do wydania decyzji o sprzeciwie. Nie godząc się z powyższym rozstrzygnięciem skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu wniosła E. D. i J. D. wywodząc, iż w uzasadnieniu DWINB w nie odniósł się do żadnego z dokumentów i zarzutów zawartych w odwołaniu, co jest niezgodne z k.p.a. i czyni decyzję wadliwą. Podtrzymali swoje stanowisko co do prawidłowości podjęcia przez dewelopera budującego dom działań zmierzających do zmiany trasy przebiegu przyłączy, co znalazło swoje odzwierciedlenie w dokumentacji geodezyjnej z 2008 r. Jeżeli zaś, zdaniem DWINB, dokumentacja ta straciła ważność, to powinien on podać podstawę prawną dla tego. Wskazano, że DWINB nie odniósł się do zarzutów odwołania, jak również złożonych przez skarżących pism w postępowaniu. Zakwestionowali także termin wniesienia sprzeciwu, wskazując, iż decyzja nie została wydana w terminie 14 dni. W odpowiedzi na skargę DWINB wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko w sprawie. Na rozprawie, wyznaczonej na dzień 2 grudnia 2025 r., skarżący podtrzymali swoje stanowisko w sprawie, wnosząc o zasądzenie kosztów postępowania. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył co następuje: Należy przede wszystkim wyjaśnić, że w przepisie art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2024, poz. 1267) ustawodawca zastrzegł, że sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m.in. poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem (jeżeli ustawy nie stanowią inaczej), formułując w ten sposób generalne kryterium wiążące sądy administracyjne w pełnym zakresie ich kognicji. Jednoznaczność tej zasady sprawia, że wojewódzki sąd administracyjny w toku podjętych czynności rozpoznawczych dokonuje oceny co do zgodności kontrolowanej decyzji, postanowienia (innego aktu lub czynności) z przepisami prawa materialnego, które mają zastosowanie w sprawie oraz z przepisami prawa procesowego, regulującymi tryb ich wydania lub tryb podjęcia aktu albo czynności będącej przedmiotem zaskarżenia. Wiążące są przy tym przepisy obowiązujące w dacie wydania zaskarżonego aktu. Jego uchylenie albo stwierdzenie nieważności następuje tylko w przypadku istnienia istotnych wad w postępowaniu lub naruszenia przepisów prawa materialnego, mających istotny wpływ na wynik sprawy. Co istotne – zgodnie z art. 134 § 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024, poz. 935 ze zm., dalej: p.p.s.a.) - Sąd przy rozstrzyganiu sprawy nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, a zatem dokonuje on zbadania całokształtu okoliczności faktycznych i prawnych sprawy. Mając na względzie wskazane kryterium legalności Wojewódzki Sąd Administracyjny po poddaniu ocenie ustalonych w niniejszej sprawie w toku administracyjnego postępowania instancyjnego okoliczności faktycznych i istniejących wówczas okoliczności prawnych uznał, iż zaskarżona decyzja została podjęta z naruszeniem przepisów procesowych, które mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c. p.p.s.a.). Kontroli tut. Sądu podlegała decyzja DWINB z dnia 13 sierpnia 2025 r. (nr 847/2025) utrzymująca w mocy decyzję PINB nr 176/2025 z dnia 21 maja 2025 r., którą zgłoszono sprzeciw w sprawie przystąpienia do użytkowania budynku mieszkalnego jednorodzinnego na działce nr [...] w K., gmina K.(1). Generalnie, na wstępie należy zauważyć, że zgodnie z art. 54 ust. 1 p.b. do użytkowania obiektu budowlanego, na budowę którego wymagana jest decyzja o pozwoleniu na budowę albo zgłoszenie budowy, o której mowa w art. 29 ust. 1 pkt 1-2, można przystąpić, z zastrzeżeniem art. 55 i art. 57, po zawiadomieniu organu nadzoru budowlanego o zakończeniu budowy, jeżeli organ ten, w terminie 14 dni od dnia doręczenia zawiadomienia, nie zgłosi sprzeciwu w drodze decyzji. Przepis art. 30 ust. 6a stosuje się. Obowiązujące regulacje p.b. – co słusznie zauważył DWINB - nie określają przesłanek wniesienia takiego sprzeciwu, zaś w literaturze przedmiotu oraz w judykaturze przyjmuje się, że należy tu wymienić w szczególności: istotne odstąpienie od projektu budowlanego lub innych warunków pozwolenia na budowę, nieuzupełnienie zawiadomienia o niezbędne dokumenty lub też przystąpienie do użytkowania obiektu budowalnego przed wykonaniem wszystkich robót budowlanych. Przesłanki te należy wyinterpretować z uwzględnieniem funkcji, jakie prawodawca powierzył organom nadzoru budowlanego oraz przyznanych im kompetencji i w tym zakresie odwołać się do art. 81 i 84a p.b., w świetle których podstawowym zadaniem wspomnianych organów jest kontrola poprawności prowadzenia procesu budowlanego w celu zapewnienia wykonania planowanej inwestycji zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa budowlanego (por. wyrok WSA w Gliwicach z dnia 24 września 2025 r. (sygn. akt II SA/Gl 524/25, dostęp: CBOSA). Co istotne – obowiązek ten spoczywa zarówno na organie I instancji, jak również na organie odwoławczym z uwagi na zasadę dwuinstancyjności postępowania, wyrażoną w art. 15 k.p.a. Zgodnie bowiem z art. 140 k.p.a. w postępowaniu odwoławczym, w sprawach nieuregulowanych, znajdują odpowiednie zastosowanie przepisy o postępowaniu przed organem I instancji. Tym samym rozpoznając odwołanie organ nie jest związany ani ustaleniami faktycznymi dokonanymi przez organ I instancji, ani żądaniami zawartymi w odwołaniu. Obowiązany jest rozpatrzyć sprawę w jej całokształcie, a to nakłada na niego również obowiązek zbadania i odniesienia się do wszystkich zarzutów zawartych w odwołaniu. Z powyższego wynika więc, że zakres postępowania odwoławczego nie jest węższy niż zakres postępowania przed organem I instancji, a organ odwoławczy ma nie mniejsze obowiązki. Przede wszystkim zobligowany jest dążyć z urzędu, tak jak organ I instancji, do wykrycia prawdy obiektywnej, czyli do ustalenia rzeczywistego stanu sprawy (art. 7 k.p.a.). Powinien też ocenić całe postępowanie wyjaśniające przeprowadzone przed organem I instancji, a zwłaszcza materiał dowodowy zebrany przez ten organ. W sytuacji, gdy stwierdzi braki w postępowaniu lub pewne niejasności, może i powinien przeprowadzić na żądanie strony lub z urzędu dodatkowe postępowanie w celu uzupełnienia dowodów i materiałów w sprawie, o ile oczywiście nie zostaną przekroczone granice zakreślone art. 136 k.p.a. Tymczasem lektura treści rozstrzygnięcia organu odwoławczego wskazuje, iż wydał on zaskarżone do tut. Sądu rozstrzygnięcie, poprzestając wyłącznie na twierdzeniach zawartych w decyzji PINB, nie odnosząc się przy tym również do zarzutów zawartych w odwołaniu. Nie sposób tym samym uznać, iż przeprowadzone przez organ odwoławczy postępowanie odpowiada wskazanym standardom kontroli instancyjnej. W kontekście powyższego należy przede wszystkim zauważyć, że DWINB nie przeprowadził we własnym zakresie oceny samej zasadności dwukrotnego wzywania inwestorów o dokumenty w kontekście przedłożonej wraz z wnioskiem dokumentacji, a nadto w świetle składanych przez skarżących wyjaśnień, które de facto pozostały również poza oceną organu PINB. Nadto, podzielając twierdzenia organu I instancji, DWINB nie odniósł się do podnoszonej przez skarżących tak w toku prowadzonego przed organem I instancji postępowania, jak również w odwołaniu, twierdzeń, iż budowę domu w stanie surowym zamkniętym wykonał deweloper, który wystąpił o zmianę przebiegu instalacji. Organ odwoławczy, pomimo stanowiska skarżących, w żaden sposób nie zweryfikował tejże okoliczności, poprzestając w tym zakresie na twierdzeniach PINB, który - jak wynika to z akt sprawy, pomimo wniosków skarżących, także nie podjął żadnych działań w celu ustalenia rzeczywistego przebiegu m.in. trasy instalacji wodociągowej. Swoje ustalenia w tym zakresie odniósł wyłącznie do znajdującego się w aktach sprawy PZT wskazując, iż analiza mapy geodezyjnej oraz projektu zagospodarowania terenu wykazała istotne odstępstwa w przebiegu tras: kanalizacji deszczowej, kanalizacji sanitarnej, instalacji wodociągowej, WLZ oraz przyłącza gazowego. Tymczasem ze znajdującego się w aktach sprawy PZT, do którego odniósł się PINB, wynika, iż wewnętrzna linia wodociągowa, wewnętrzna linia kanalizacji sanitarnej, wewnętrzna linia kanalizacji deszczowej, wewnętrzna instalacja gazowa realizowane będą według odrębnego opracowania. Stąd zachodziła potrzeba wyjaśnienia, czy objęty wnioskiem inwestorów obiekt został zrealizowany rzeczywiście tylko i wyłącznie o jedną dokumentację projektową, do której odniósł się PINB. Rzeczą konieczną było wyjaśnienie, w oparciu o jakie opracowanie i jakie ewentualnie pozwolenie, a może nawet jego zmianę, zostały wykonane wskazane wyżej elementy, dla których przewidziano odrębne opracowanie. Potrzeba wyjaśnienia tejże kwestii jest też zasadna zważywszy na okoliczność, iż kierownik budowy w swoim oświadczeniu nie wskazał na dokonanie zmian w tym zakresie przyznając, iż w stosunku do rozwiązań i ustaleń pozwolenia na budowę, przedsięwzięta modyfikacja polegała wyłącznie na: odstępstwie od wykonania instalacji gazowej wewnętrznej i zewnętrznej oraz montażu kotła gazowego, jako źródło ciepła zamontowano pompę ciepła, zamontowano farmę fotowoltaiczną. Zaniechanie wyjaśnienia wskazanej kwestii, w kontekście wniesionego sprzeciwu i pomimo podniesionych w tym zakresie zarzutów odwołania oraz twierdzeń, iż skarżący nie posiadają żadnej innej dokumentacji od dewelopera co do poczynionych zmian, a która może znajdować się ewentualnie w zasobach PINB, stanowi uchybienie procesowe, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Nadto, nie można też nie dostrzec, że DWINB w żaden sposób nie odniósł się również do twierdzeń i przedstawionych wraz z nimi argumentów strony kwestionujących prawidłowość stanowiska PINB, co do tego, iż linia WLZ została przesunięta w kierunku ogrodzenia w stosunku do projektowanej trasy. Dalej trzeba także nadmienić, że DWNB nie ustosunkował się również do twierdzeń odwołania, w którym skarżący wskazali na brak realnej możliwości przedłożenia oświadczenia kierownika zawierającego wszystkie zmiany na etapie realizacji poświadczonego przez projektanta, z uwagi na fakt, iż projektant zmarł. Niniejsze również stanowi uchybienie, które mogło mieć istotny wpływ na wynika sprawy zważywszy na to, iż w uzasadnieniu do wniesionego sprzeciwu PINB wskazał na brak przedłożenia tegoż oświadczenia jako jedną z okoliczności uzasadniających wniesienie sprzeciwu. Wreszcie trzeba zauważyć, że zakres zawiadomienia o zakończeniu robót budowlanych został określony w art. 57 ust. 1-3 p.b. Ustawodawca wskazywał zarazem w art. 57 ust. 4 p.b., że inwestor jest obowiązany uzupełnić dokumenty wymienione w art. 57 ust. 1-3., jeżeli w wyniku ich sprawdzenia przez właściwy organ, okaże się, że są one niekompletne lub posiadają braki i nieścisłości. Oczywiście zgodzić się należy z DWINB, że ciężar przedłożenia tych dokumentów spoczywa na skarżących, jednakże sam zakres wezwania kształtowany jest przez organ nadzoru i winien być dostosowany do okoliczności konkretnej sprawy, w tym wyjaśnień składanych przez inwestora. Podlega zatem w konsekwencji również i weryfikacji instancyjnej, jeżeli ta zostanie zainicjowana. Nadto, trzeba mieć przy tym na uwadze, iż organ jest związany materialnoprawnym i prekluzyjnym terminem do wniesienia sprzeciwu, który jakkolwiek podlega przerwaniu na skutek wezwania do uzupełnienia braków, jednakże nie można zapominać, że przyjęte rozwiązanie ma na celu zakreślenie czasu, w którym może nastąpić ukształtowanie praw lub obowiązków inwestora w ramach administracyjnoprawnego stosunku materialnego wynikającego z prowadzonego procesu inwestycyjnego i zamiaru przystąpienia przez zawiadamiającego do użytkowania zrealizowanego w jego toku obiektu budowlanego. Po upływie tego terminu organ nadzoru budowlanego definitywnie traci kompetencję do wydania decyzji zgłaszającej sprzeciw. Wobec przedstawionych wyżej argumentów należy stwierdzić, że zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W tych okolicznościach Sąd był zobligowany do jej uchylenia na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1c p.p.s.a., co też orzekł w sentencji. O kosztach postępowania orzeczono zaś zgodnie z art. 200 p.p.s.a. Ponownie rozpoznając sprawę właściwy organ uwzględni okoliczności i uwagi wskazane w uzasadnieniu niniejszego wyroku, rozpoznając przy tym przysługujące mu uprawnienie do przeprowadzenia uzupełniającego postępowania dowodowego, zakreślonego granicami art. 136 k.p.a.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI