II SA/Wr 661/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu oddalił skargę na uchwałę Rady Miejskiej wyrażającą zgodę na odstąpienie od przetargowego trybu zawarcia umowy dzierżawy, uznając, że rada działała w granicach swoich kompetencji.
Skarżąca D. M. wniosła skargę na uchwałę Rady Miejskiej B. wyrażającą zgodę na odstąpienie od przetargowego trybu zawarcia umowy dzierżawy działki nr [...]. Zarzuciła naruszenie przepisów o gospodarce nieruchomościami, w tym brak prawidłowego wykazu nieruchomości i niewłaściwe uzasadnienie uchwały. Skarżąca podnosiła, że działka ta stanowiła jedyny dojazd do jej nieruchomości. Sąd uznał, że skarżąca ma interes prawny do zaskarżenia uchwały. Jednakże, oddalił skargę, stwierdzając, że rada gminy działała w granicach swoich kompetencji, wyrażając zgodę na odstąpienie od przetargu, a kwestie związane z zawarciem konkretnych umów dzierżawy należą do kompetencji organu wykonawczego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu rozpoznał skargę D. M. na uchwałę Rady Miejskiej B. z dnia [...] stycznia 2024 r. nr [...] w sprawie wyrażenia zgody na odstąpienie od obowiązku przetargowego trybu zawarcia umowy dzierżawy działki nr [...]. Skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów ustawy o gospodarce nieruchomościami, w szczególności obowiązków sporządzenia i podania do publicznej wiadomości wykazu nieruchomości oraz niewłaściwe uzasadnienie uchwały. Podnosiła, że działka ta stanowiła jedyny dojazd do jej nieruchomości i zawarcie umowy dzierżawy z innym współwłaścicielem narusza jej interes prawny. Sąd uznał, że skarżąca legitymuje się interesem prawnym do zaskarżenia uchwały, wywodząc go z prawa własności do sąsiedniej nieruchomości i konieczności zapewnienia dojazdu. Jednakże, po analizie przepisów, Sąd stwierdził, że rada gminy działała w granicach swoich kompetencji, wyrażając zgodę na odstąpienie od przetargu. Podkreślono, że rada ma kompetencje do wyrażenia zgody, natomiast organ wykonawczy decyduje o szczegółach umowy. Sąd uznał, że uchwała nie narusza zasady jawności, gdyż publikacja wykazu nastąpiła po podjęciu uchwały, co nie stanowi istotnego uchybienia. W związku z tym, Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Tak, skarżąca legitymuje się interesem prawnym do zaskarżenia uchwały, ponieważ uchwała ta może naruszyć jej prawo do korzystania z nieruchomości poprzez ograniczenie dojazdu.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że prawo do korzystania z nieruchomości obejmuje również prawo do dostępu do drogi publicznej, a skoro działka objęta uchwałą stanowiła jedyny dojazd do nieruchomości skarżącej, to uchwała ta może naruszać jej interes prawny.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (19)
Główne
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
u.g.n. art. 37 § 4
Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami
u.g.n. art. 13 § 1
Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 3 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 3 § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 147 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
u.s.g. art. 94 § 1
Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym
u.s.g. art. 94 § 2
Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym
u.s.g. art. 101 § 1
Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym
k.c. art. 140
Kodeks cywilny
u.g.n. art. 35 § 1
Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami
u.g.n. art. 35 § 2
Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami
k.p.a. art. 6
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 8 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 9
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 10 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 10 § 3
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 14 § 1a
Kodeks postępowania administracyjnego
Argumenty
Odrzucone argumenty
Naruszenie przez organ Gminy obowiązku sporządzenia i podania do publicznej wiadomości wykazu nieruchomości przeznaczonych do dzierżawy. Zaniechanie zawarcia w wykazie wszystkich przewidzianych prawem danych identyfikujących nieruchomość. Niewłaściwe uzasadnienie zaskarżonej uchwały. Zawarcie umów dzierżawy w trybie bezprzetargowym przed upływem terminu na ogłoszenie wykazu. Naruszenie zasady jawności i transparentności działań Gminy. Naruszenie przepisów k.p.a. dotyczących prowadzenia postępowania.
Godne uwagi sformułowania
Sąd uznał, że skarżąca legitymuje się interesem prawnym do jej zaskarżenia. Rada gminy ma jedynie kompetencje w przedmiocie wyrażania zgody na wymienione w tym przepisie czynności obrotu nieruchomościami, natomiast nie posiada uprawnień - kompetencji do wskazywania z kim dana umowa i na jakich zasadach ma zostać zawarta. Uchwała rady gminy (miasta) nie może poruszać zagadnień, które ustawowo zastrzeżone są dla organu wykonawczego jednostki samorządu terytorialnego. W zaskarżonej uchwale Rada Miejska w B. wyraziła zgodę na odstąpienie od obowiązku przetargowego zawarcia umowy dzierżawy dla działki oznaczonej nr [...] i zasadniczo, z punktu widzenia przyjętych przez ustawodawcę założeń, prawnie ambiwalentne pozostają powody, z jakich taka zgoda została udzielona. Publikowanie wykazu stanowi gwarancję zachowania zasady jawności w zakresie gospodarowania nieruchomościami. Wcześniejsze wyrażenie zgody (podjęcie uchwały) przez Radę Miejską B. w żaden sposób nie uchybiało, związanemu z realizacją zasady jawności, ogłoszeniu obejmującego ją wykazu przez organ wykonawczy Gminy.
Skład orzekający
Ireneusz Dukiel
przewodniczący
Adam Habuda
sędzia
Malwina Jaworska-Wołyniak
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja kompetencji rady gminy i organu wykonawczego w zakresie odstąpienia od przetargu przy dzierżawie nieruchomości, a także kwestia interesu prawnego współwłaściciela sąsiedniej nieruchomości."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej i kompetencji organów samorządowych w zakresie gospodarki nieruchomościami.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy konfliktu sąsiedzkiego i sposobu zarządzania nieruchomościami komunalnymi, co może być interesujące dla szerszego grona odbiorców zainteresowanych prawem nieruchomości i samorządowym.
“Sąsiedzki spór o dojazd do garażu: Czy rada gminy mogła odstąpić od przetargu na dzierżawę?”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII SA/Wr 661/24 - Wyrok WSA we Wrocławiu Data orzeczenia 2025-06-04 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2024-09-02 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu Sędziowie Adam Habuda Ireneusz Dukiel /przewodniczący/ Malwina Jaworska-Wołyniak /sprawozdawca/ Symbol z opisem 6079 Inne o symbolu podstawowym 607 6391 Skargi na uchwały rady gminy w przedmiocie ... (art. 100 i 101a ustawy o samorządzie gminnym) Hasła tematyczne Nieruchomości Skarżony organ Rada Gminy Treść wyniku *Oddalono skargę w całości Powołane przepisy Dz.U. 2024 poz 935 art. 151 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.) Dz.U. 2023 poz 344 art. 37 par. 4 Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (t. j.) Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Ireneusz Dukiel, Sędziowie: Sędzia WSA Adam Habuda, Asesor WSA Malwina Jaworska – Wołyniak (spr.), Protokolant: starszy referent Tomasz Gołębiowski, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 4 czerwca 2025 r. sprawy ze skargi D. M. na uchwałę Rady Miejskiej B. z dnia[...] stycznia 2024 r. nr [...] w przedmiocie wyrażenie zgody na odstąpienie od obowiązku przetargowego trybu zawarcia umowy dzierżawy oddala skargę w całości. Uzasadnienie D. M. (zw. dalej: skarżącą) złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu skargę na uchwałę Rady Miejskiej B. nr [...] z dnia [...] stycznia 2024 r. w sprawie wyrażenia zgody na odstąpienie od obowiązku przetargowego trybu zawarcia umowy dzierżawy. Skarżąca wniosła o stwierdzenie nieważności zaskarżonej uchwały w całości, ewentualnie orzeczenie o niezgodności z prawem w całości zaskarżonej uchwały, a nadto o zasądzenie kosztów postępowania wg norm przepisanych. Wniosła także o przeprowadzenie dowodów z załączonych do skargi dokumentów, w dokumentacji fotograficznej. Zaskarżonej uchwale zarzuciła naruszenie: 1. prawa materialnego, tj. art. 35 ust. 1 i 2 ustawy z 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami przez: - naruszenie przez organ Gminy obowiązku sporządzenia i podania do publicznej wiadomości wykazu nieruchomości przeznaczonych do dzierżawy co do działki położonej w B., obręb C. przy ul. [...], opisanej w ewidencji gruntów jako działka nr [...] wynikające z wykonania tej czynności ponad 5 miesięcy po podjęciu uchwały o odstąpieniu od trybu przetargowego dzierżawy tej nieruchomości i po zawarciu dwóch umów dzierżawy w trybie bezprzetargowym; - zaniechanie zawarcia w wykazie wszystkich przewidzianych w/w przepisem danych identyfikujących nieruchomość przeznaczoną do dzierżawy; 2. naruszenie prawa materialnego, tj. § 131 w zw. z § 143 "Zasad techniki prawodawczej", stanowiących załącznik do Rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z 20 czerwca 2002 r. w sprawie "Zasad techniki prawodawczej" przez niewłaściwe uzasadnienie zaskarżonej uchwały. W uzasadnieniu skarżąca wyjaśniła, że w § 1 zaskarżonej uchwały Rada wskazała, że wyraża zgodę na odstąpienie od obowiązku przetargowego trybu zawarcia umowy dzierżawy dla nieruchomości gruntowej położonej w B., obręb C. przy ul. [...], opisanej w ewidencji gruntów jako działka nr [...] bez indywidualnego oznaczenia osoby, z którą umowa dzierżawy miałaby zostać zawarta. Zaskarżona uchwała nie zawiera należytego uzasadnienia, co samo w sobie jest niezgodne z "Zasadami techniki prawodawczej" i utrudnia ocenę jej legalności. Z uzasadnienia wynika jedynie, że wyrażenie zgody na odstąpienie od obowiązku przetargowego trybu zawarcia umowy dzierżawy na okres 3 lat należy do kompetencji Rady. Komisja Budżetu i Finansów Rady Miasta B., na posiedzeniu w dniu 28 listopada 2023 r., pozytywnie zaś zaopiniowała wniosek o długoterminową umowę dzierżawy działki nr [...] złożony przez wnioskodawcę S. B. We wniosku wnioskodawca podał, że działka ta graniczy z jego posesją usytuowaną przy ulicy [...] i stanowi dla niego jedyną możliwość, aby wjechać samochodem do garażu. Dalej skarżąca wyjaśniła, że z działką nr [...] graniczy działka numer [...], stanowiąca współwłasność jej oraz A. i S. B. w udziałach po ½. Jest ona zabudowana budynkiem mieszkalnym dwulokalowym. Jeden lokal stanowi własność ich, zaś drugi skarżącej. Stanowiąca zaś przedmiot dzierżawy działka numer [...] została w przeszłości wydzielona dla poprawy zagospodarowania i umożliwienia dojazdu do działki nr [...]. Od 1972 r. stanowi jedyny dojazd do bramy wjazdowej na powyższą działkę. Jest to jedyny dojazd nie tylko dla S. B., ale i dla Skarżącej do użytkowanych przez jej rodzinę pomieszczeń piwnicznych i terenu działki. Stąd zawarcie umowy dzierżawy z tylko jednym ze współwłaścicieli działki nr [...] ma charakter dyskryminujący i pozbawia drugich możliwości korzystania z nieruchomości stanowiącej ich własność zgodnie z przeznaczeniem społeczno - gospodarczym. W niniejszej sprawie w dniu 7 lutego i 7 czerwca 2024 r. zostały zawarte umowy dzierżawy z S. B. odpowiednio na okres 3 miesięcy i 10 lat, co narusza interes skarżącej pozbawiając ją możliwości korzystania z utrwalonego od ponad 50 lat dojazdu do działki. Z treści przywołanych umów wynika bowiem, że Gmina - nie informując nawet o tym skarżącej przed zawarciem umów - ograniczyła udostępnianie na rzecz współwłaścicieli działki nr [...] przejazdu i przechodu przez teren dzierżawy jedynie do przypadków uzasadnionych i po wcześniejszym poinformowaniu dzierżawcy. Skarżąca nadmieniła, że do nieruchomości prowadzą jeszcze dwie furtki, ale za ich pomocą możliwe jest jedynie dojście, a nie wjazd na teren nieruchomości. Podniosła też, że strona przyszłej umowy nie została w uchwale indywidualnie oznaczona, a zatem mamy do czynienia z uchwałą blankietową, która pozwala na zawarcie umowy z podmiotem swobodnie wybranym przez Burmistrza B. Dalej skarżąca podniosła, że odstąpienie od trybu przetargowego, zgodnie z art. 35 u.g.n. wymaga podania do publicznej wiadomości w ściśle określonym prawem trybie wykazu nieruchomości przeznaczonych do zbycia lub oddania w użytkowanie, najem, dzierżawę lub użyczenie w zakreślonym terminie. Ustawa precyzuje też, elementy, które ów wykaz ma zawierać. Skarżąca podniosła, że wykaz dot. działki nr [...] był niepełny i nie zawiera wszystkich wymaganych prawem danych. Przede wszystkim jednak wykaz o przeznaczeniu działki nr [...] do wydzierżawienia w drodze bezprzetargowej wszedł w życie dopiero 16 maja 2024 r. i podlegał ogłoszeniu na tablicy ogłoszeń przez okres 21 dni do dnia 6 czerwca 2024 r. Tymczasem dwie umowy dzierżawy z określoną osobą zostały już zawarte uprzednio pierwsza na okres 3 miesięcy na mocy zarządzenia Burmistrza B. z 2 lutego 2024 r., zaś druga na okres 10 lat na mocy zarządzenia Burmistrza B. z 15 kwietnia 2024 r. W powyższej sytuacji organy Gminy rażąco naruszyły zasadę jawności, która polega na nałożeniu na właściwy organ obowiązku sporządzenia i podania do publicznej wiadomości wykazu nieruchomości przeznaczonych m.in. do sprzedaży lub dzierżawy. Procedowanie Rady Gminy nad konkretną nieruchomością i zawarcie w oparciu o tą uchwałę aż dwóch umów w trybie bezprzetargowym, co do których albo nie ogłoszono wykazu, o jakim mowa w art. 35 ust. 1 u.g.n., albo nie upłynął termin 21 dni od publicznego ogłoszenia, rażąco narusza prawo i powinno skutkować stwierdzeniem nieważności zaskarżonej uchwały. Organy gminy całkowicie odwróciły wymaganą prawem kolejność działań wymaganych dla transparentności odstąpienia od trybu przetargowego będącego zasadą przy wydzierżawianiu nieruchomości gminnych. Najpierw Rada Miejska wyraziła zgodę na odstąpienie od trybu przetargowego, następnie Burmistrz zawarł umowy dzierżawy, a dopiero długi czas po tym został zamieszczony wykaz obejmujący wydzierżawienie przedmiotowej działki i to bez wskazania wszystkich niezbędnych prawem warunków. Dodatkowo zdaniem skarżącej nie osoba fizyczna, a organ wykonawczy Gminy czyli Burmistrz winien wystąpić o uzyskanie zgody Rady. W odpowiedzi na skargę Rada Miejska w B. wniosła o jej oddalenie w całości. W uzasadnieniu organ wskazał, że niniejsza sprawa od początku podlegała bardzo szczegółowej analizie a złożony przez obecnego dzierżawcę wniosek zawiera tylko szczątkowy wątek w uzasadnieniu wskazujący, iż działka nr [...] stanowi jedyną możliwość, aby wjechać samochodem do garażu. W trakcie badania sprawy uzyskano wiele dodatkowych informacji, które doprowadziły do podjęcia uchwały. W tym zakresie organ wskazał, że obecny dzierżawca dodatkowo poinformował o problemach w postaci zastawiania wjazdu od strony działki nr [...] w sposób uniemożliwiający wyjazd dla niewprawnego kierowcy (jak to określił "złośliwie"). Dodatkowo wskazał o zgłoszeniach zarówno na policję jak i do straży miejskiej powyższych faktów. Nadto stwierdził, iż gdyby nie było takich sytuacji ze strony współwłaścicieli działki nr [...], nie byłoby konieczności reakcji w postaci wniosku o dzierżawę tylko na jego rzecz jako użytkownika garażu na wspólnej posesji, do którego dostęp jest możliwy tylko i wyłącznie poprzez działkę nr [...]. Jakakolwiek blokada tego wjazdu uniemożliwia wyjazd do drogi co skutkuje choćby niemożnością dojazdu do pracy na czas, nie wspominając o ewentualnych sytuacjach zagrożenia życia. Ponadto, podczas wizji na gruncie stwierdzono, że na działce nr [...] znajdują się dwa garaże, w tym jeden dobudowany do budynku, użytkowany przez obecnego dzierżawcę działki nr [...], gdzie faktycznie jedyny możliwy dojazd do garażu odbywa się od strony ulicy [...] poprzez działkę nr [...] oraz drugi garaż użytkowany przez skarżącą z osobnym wjazdem od strony ulicy [...]. Ponadto od strony ulicy [...] znajduje się trzeci zjazd do bramy w części piwnicznej użytkowany również przez skarżącą, który jednocześnie uniemożliwia przejście dookoła budynku i zamyka jakąkolwiek możliwość dostępności do garażu użytkowanego przez obecnego dzierżawcę. Nadto, przy garażu użytkowanym przez skarżącą od strony ulicy [...] zlokalizowana jest furtka i wejście na posesję użytkowane przez skarżącą oraz od strony ulicy [...], druga furtka jest wykorzystywana jako dojście do budynku przez wszystkich współwłaścicieli. Organ wskazał, że w obecnym stanie faktycznym jedynym możliwym dojazdem do garażu dobudowanego do budynku, z którego korzysta wyłącznie obecny dzierżawca, jest przejazd przez działkę nr [...]. Tym samym zdaniem organu, koniecznym było znalezienie rozwiązania, które nie będzie wpływać negatywnie na stosunki współwłaścicieli a jednocześnie rozwiąże istniejące problemy w zakresie korzystania z działki nr [...]. Tym samym w umowie dzierżawy wprowadzono § 2, który w całości zabezpiecza interes skarżącej jako współwłaściciela działki nr [...] w zakresie konieczności dostępu przez działkę wydzierżawioną. Na koniec organ wskazał, że cała sprawa ma podłoże konfliktu sąsiedzkiego a Gmina jedynie próbuje go załagodzić w sposób nie naruszający interesów stron. W przedłożonym piśmie procesowym z dnia 23 września 2024 r. skarżąca podtrzymał swoje stanowisko w sprawie wywodząc, iż w udzielonej odpowiedzi nie zaprzeczono zarzutowi skargi w zakresie braku prawidłowego podania do publicznej wiadomości wykazu nieruchomości przeznaczonych do dzierżawy oraz opisu. Nadto, okoliczności poprzedzające wydanie uchwały opisane w tej odpowiedzi uzasadniają stwierdzenie, że przy podejmowaniu uchwały doszło do rażącego naruszenia podstawowych zasad postępowania, jakimi są zasada praworządności, jawności, pogłębiania zaufania do organów władzy publicznej, prawdy obiektywnej, zapewnienia czynnego uczestnictwa strony w postępowaniu, pisemności, informowania stron postępowania, a także zasadę transparentności działań Gminy. Jak wynika z uzasadnienia przeprowadzony został szereg czynności, które legły u podstaw podjęcia decyzji o wydaniu zaskarżonej uchwały, a które nie zostały w żaden sposób ujawnione w aktach postępowania i opierają się wyłącznie na twierdzeniach jednej strony bez ich protokolarnego udokumentowania i tym samym braku możliwości odniesienia się do nich przez stronę. Skarżąca zaprzeczyła twierdzeniom jakoby dochodziło do sytuacji zastawiania wjazdu aktualnemu dzierżawcy. Zdaniem skarżącej uchwała zapadła z naruszeniem wskazanych w skardze przepisów oraz art. 6, 7, 8 § 1, 9, 10 § 1 i 3 oraz 14 § 1a k.p.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Na wstępie należy podnieść, że po myśli art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935, dalej: p.p.s.a.), sądy administracyjne w zakresie swojej właściwości sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, stosując środki określone w ustawie. Sprawowana przez ten sąd kontrola obejmuje między innymi orzekanie w sprawach skarg na akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej, a także akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż akty prawa miejscowego, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej, co wynika z art. 3 § 2 pkt 5 i 6 p.p.s.a. Po myśli art. 147 p.p.s.a. sąd uwzględniając skargę na uchwałę lub akt, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 5 i 6 tej ustawy, stwierdza nieważność tej uchwały lub aktu w całości lub w części albo stwierdza, że zostały wydane z naruszeniem prawa, jeżeli przepis szczególny wyłącza stwierdzenie ich nieważności. Zgodnie z art. 94 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym z 8 marca 1990 r. (Dz. U. z 2022 r., poz. 559, dalej: u.s.g.) nie stwierdza się nieważności uchwały lub zarządzenia organu gminy po upływie jednego roku od dnia ich podjęcia, chyba że uchybiono obowiązkowi przedłożenia uchwały lub zarządzenia w terminie określonym w art. 90 ust. 1, albo jeżeli są one aktem prawa miejscowego. Ustęp 2 powołanego przepisu stanowi z kolei, że jeżeli nie stwierdzono nieważności uchwały lub zarządzenia z powodu upływu terminu określonego w ust. 1, a istnieją przesłanki stwierdzenia nieważności, sąd administracyjny orzeka o ich niezgodności z prawem. Uchwała lub zarządzenie tracą moc prawną z dniem orzeczenia o ich niezgodności z prawem. Zatem w przypadku stwierdzenia, że uchwała narusza prawo, Sąd nie orzeka o nieważności uchwały lecz stwierdza o niezgodności uchwały z prawem (art. 147 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 94 ust. 2 u.s.g.). W przypadku zaś, gdy Sąd uzna, że zaskarżona uchwała odpowiada prawu, oddala skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a. W niniejszej sprawie kontroli tut. Sądu podlegała uchwała Rady Miejskiej B. nr [...] z dnia [...] stycznia 2024 r. w sprawie wyrażenia zgody na odstąpienie od obowiązku przetargowego trybu zawarcia umowy dzierżawy. Dokładniej zaskarżona uchwała dotyczy jednej nieruchomości gruntowej, tj. położonej w B. obręb C. przy ul. [...], oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka nr [...]. Stąd rzeczą Sądu w niniejszej sprawie było wypowiedzenie się co do jej legalności. Poza oceną pozostają wydane w sprawie zarządzenia Burmistrza B. z dnia 2 lutego 2024 r. i 15 kwietnia 2024 r., jak również zawarte z S. B. umowy dzierżawy. Zgodnie zaś z art. 101 ust. 1 u.s.g. każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem podjętymi przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może zaskarżyć tego rodzaju akt do sądu administracyjnego. Podstawową przesłanką skorzystania przez stronę z powyższego uprawnienia jest posiadanie przez nią interesu prawnego, czyli uprawnienia wynikającego z konkretnego przepisu prawa materialnego. Skarżąca wskazywała, że posiada interes prawny w zaskarżeniu niniejszej uchwały z uwagi na fakt, iż powyższa działka stanowi jedyny dojazd do działki nr [...], stanowiącej jej własność oraz własność małżonków B. Tym samym swój interes prawny wywodzi z posiadanego prawa własności względem działki sąsiedniej objętej zaskarżoną uchwałą. Zgodnie zaś z art. 140 k.c. w granicach określonych przez ustawy i zasady współżycia społecznego właściciel może z wyłączeniem innych osób, korzystać z rzeczy zgodnie ze społeczno - gospodarczym przeznaczeniem swego prawa, a w szczególności może pobierać pożytki i inne dochody z rzeczy. W tych samych granicach może rzeczą rozporządzać. Dodać przy tym trzeba, że jak przyjmuje się w literaturze przedmiotu, pojęcie "korzystania" z własności nieruchomości polega, najogólniej biorąc, na gospodarowaniu nią w sposób najpełniej zaspokajający interes właściciela (vide: Stanisław Rudnicki – "Własność nieruchomości", Wyd. Prawn. Lewis Nexis, Warszawa 2007 r. str. 208), na co też zwrócił uwagę Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 20 kwietnia 2012 r. (sygn. akt I OSK 2229/11, CBOSA; podobnie wyrok WSA w Warszawie z dnia 2 sierpnia 2012 r., sygn. akt I SA/Wa 891/12, CBOSA). Skoro zatem niniejszą uchwałą wyłączono przetargowy tryb zawarcia umowy dzierżawy co do działki stanowiącej istniejący od 1972 r. dojazd do nieruchomości skarżącej, to skarżąca jako współwłaścicielka w ocenie Sądu legitymuje się interesem prawnym do jej zaskarżenia. Zaskarżona uchwała naruszyła wynikające z przywołanego uprzednio przepisu prawo do korzystania przez właścicieli nieruchomości z przedmiotu ich własności – bowiem z tego uprawnienia wynika także prawo do dostępu do drogi publicznej, a to odbywało się właśnie przez działkę nr [...]. Pozytywne ustalenie niniejszej kwestii otworzyło drogę do kontroli legalności zaskarżonej uchwały i oceny czy nie zostały naruszone przepisy w stopniu obligującym Sąd do jej wyeliminowania z obrotu prawnego. Podstawę prawną wydania zaskarżonej uchwały stanowił art. 37 ust. 4 w zw. z art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz.U. z 2023 r., poz. 344, dalej u.g.n.), który stanowi, że zawarcie umów użytkowania, najmu lub dzierżawy na czas oznaczony dłuższy niż 3 lata lub na czas nieoznaczony następuje w drodze przetargu. Wojewoda albo odpowiednia rada lub sejmik mogą wyrazić zgodę na odstąpienie od obowiązku przetargowego trybu zawarcia tych umów. Istota niniejszej uchwały sprowadza się wyłącznie do wyrażenia przez radę zgody na czynność wójta polegającą na zawarciu oznaczonych umów, na wskazany okres, względem określonej nieruchomości z wyłączeniem trybu przetargowego, który stanowi zasadniczy tryb obrotu nieruchomościami stanowiącymi własność jednostki samorządu terytorialnego. Co istotne - rada gminy ma jedynie kompetencje w przedmiocie wyrażania zgody na wymienione w tym przepisie czynności obrotu nieruchomościami, natomiast nie posiada uprawnień - kompetencji do wskazywania z kim dana umowa i na jakich zasadach ma zostać zawarta. W tym bowiem zakresie uprawnienia posiada wyłącznie organ wykonawczy gminy. Rada może jedynie wyrazić zgodę, która musi ograniczać się jedynie do ogólnego oświadczenia w tym zakresie (por. wyroki NSA z 17 sierpnia 2010 r., I OSK 907/10; z 27 marca 2013 r., I OSK 2614/12, dostępne w CBOSA). Uchwała rady gminy (miasta) nie może poruszać zagadnień, które ustawowo zastrzeżone są dla organu wykonawczego jednostki samorządu terytorialnego. W przeciwnym wypadku dochodziłoby do naruszenia konstytucyjnej zasady podziału organów gminy na stanowiące i wykonawcze. W przywołanej u.g.n. jak również w u.s.g. ustawodawca nie wskazał żadnych kryteriów, którymi powinna kierować się rada wyrażając zgodę na odstąpienie od obowiązku przetargowego trybu zawarcia umów użytkowania, najmu lub dzierżawy. Oznacza to, że w istocie ustawodawca pozostawił to swobodnemu uznaniu rady, co koreluje z chronioną konstytucyjnie zasadą samodzielności jednostek samorządu terytorialnego (art. 165 ust. 2 Konstytucji RP), w tym również w aspekcie dochodowym, wydatkowym i gospodarki budżetowej. Podkreślić należy, że przepis art. 37 ust. 4 u.g.n. w brzmieniu obowiązującym od dnia 7 stycznia 2010 r. nie odwołuje się już do art. 37 ust. 1 u.g.n. i nie uzależnia udzielenia zgody przez radę od spełnienia dodatkowych warunków. W efekcie nie ulega wątpliwości, że rada gminy uzyskała większą swobodę w pełnieniu swoich funkcji w zakresie gospodarki nieruchomościami i może w każdym przypadku wyrazić zgodę na odstąpienie od obowiązku przetargowego trybu zawarcia umów użytkowania, najmu lub dzierżawy na czas oznaczony dłuższy niż 3 lata lub na czas nieoznaczony. Co ważne, powody podjęcia takiej uchwały o odstąpieniu są suwerenną sprawą organu stanowiącego, działającego na podstawie i w granicach prawa (por. wyrok WSA w Gdańsku z dnia 28 lutego 2024 r., sygn. akt II SA/Gd 632/23, CBOSA). W zaskarżonej uchwale Rada Miejska w B. wyraziła zgodę na odstąpienie od obowiązku przetargowego zawarcia umowy dzierżawy dla działki oznaczonej nr [...] i zasadniczo, z punktu widzenia przyjętych przez ustawodawcę założeń, prawnie ambiwalentne pozostają powody, z jakich taka zgoda została udzielona. Jak bowiem wskazano, organ stanowiący gminy, po rozważeniu sprawy podejmuje decyzję o wyrażeniu zgody na tryb bezprzetargowy zawarcia umowy, czemu daje wyraz w uchwale. Podjęcie zaskarżonej uchwały nie było więc uzależnione od zaistnienia przesłanek ustawowych, a stanowiło suwerenną decyzję Rady, podjętą na wniosek Burmistrza B., wobec złożonej przez S. B. prośby z dnia 3 lipca 2023 r. W tej sytuacji Rada Miejska w B. podejmując niniejszą uchwałę nie przekroczyła granic upoważnienia ustawowego, jak również nie wkroczyła w materię, która z mocy prawa zastrzeżona jest do kompetencji organu wykonawczego Gminy. Nie sposób bowiem przyjąć, że podjęła niniejszą uchwałę bez woli organu wykonawczego, w gestii którego leży gospodarowanie mieniem komunalnym. Ponadto, należy zauważyć, że z samego brzmienia podjętej uchwały nie wynika, że w jej treści lokalny prawodawca wydzierżawił sporną nieruchomość na rzecz S. B., ani też nie wyraził zgody na jej wydzierżawienie przez organ wykonawczy wyłącznie tej osobie, co stanowiłoby wówczas naruszenie art. 37 ust. 4 u.g.n. Zaskarżona uchwała w zakresie regulowanej materii sprowadza się wyłącznie do wyrażenia zgody na wydzierżawienie oznaczonej nieruchomości trybie bezprzetargowym, co odpowiada prawu. Kwestia wydzierżawienia tejże nieruchomości S. B. została uregulowana w zarządzeniach Burmistrza B. z dnia 2 lutego 2024 i 15 kwietnia 2024 r., które nie zostały objęte niniejszą skargą. Nadto, podkreślić trzeba, że wynikająca z art. 35 ust. 1 i 2 u.g.n. obligatoryjność publikowania wykazu stanowi gwarancję zachowania zasady jawności w zakresie gospodarowania nieruchomościami, stanowiącymi własność Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego. Do czasu sporządzenia i ogłoszenia wykazu, nieruchomości nim objęte pozostają poza obrotem prawnym i są niedostępne dla osób ubiegających się o ich nabycie bądź objęcie inną formą władania, gdyż przeznaczenie nieruchomości do obrotu należy do wyłącznej kompetencji ich właściciela. Tak bowiem jak ogłoszenie wykazu przez organ wykonawczy, stanowi formalny wymóg warunkujący wprowadzenie nieruchomości do obrotu i docelowo zawarcie umowy, tak uchwała organu stanowiącego (rady gminy) wyrażająca zgodę na wydzierżawienie nieruchomości w trybie bezprzetargowym stanowi przede wszystkim wyraz pierwotnej względem tego kwestii, jaką jest wyrażenie przez właściciela nieruchomości woli, co do określonego sposobu jej wykorzystania. Bez uprzedniego wyrażenia tej zgody, w przypadku gdy jest ona wymagana, wprowadzenie nieruchomości do obrotu poprzez objęcie jej wykazem miałoby charakter iluzoryczny, zwłaszcza z tego względu, że podmioty nią zainteresowane nie mogłyby mieć żadnej pewności, że zgoda taka zostanie wyrażona. Stan tej niepewności niweluje wcześniejsze podjęcie uchwały, której adresatem jest przede wszystkim organ wykonawczy gminy, a stanowiący jej następstwo i sporządzany przez ten organ wykaz stanowi, w takiej sytuacji, realne wprowadzenie nieruchomości do obrotu, względem której potencjalnie zainteresowani uzyskują rzeczywistą wiedzę co do faktycznych możliwości jej pozyskania (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 31 stycznia 2025 r., sygn. akt I SA/Wa 2156/24, CBOSA). Stąd opublikowanie w niniejszej sprawie przez Burmistrza B. wykazu nieruchomości przeznaczonych do wydzierżawienia w drodze bezprzetargowej, zawierającego m.in. nieruchomość nr [...], po podjęciu zaskarżonej uchwały, nie stanowi istotnego uchybienia, skutkującego wyeliminowaniem jej z obrotu prawnego. W rozpoznawanej sprawie wcześniejsze wyrażenie zgody (podjęcie uchwały) przez Radę Miejską B. w żaden sposób nie uchybiało, związanemu z realizacją zasady jawności, ogłoszeniu obejmującego ją wykazu przez organ wykonawczy Gminy. Niezbędnym jest bowiem to, aby nieruchomość została umieszczona w niniejszym wykazie, przed wprowadzeniem jej do obrotu prawnego na podstawie, zawartej umowy. Przywołane zaś zarządzenia, jak również zawarte umowy z S. B., pozostawały poza kontrolą Sądu w niniejszej sprawie. Wreszcie trzeba zauważyć, że w sprawie nie doszło do naruszenia wskazanych przez skarżącą przepisów postępowania, tj. art. 6, 7, 8 § 1, 9, 10 § 1 i 3 oraz 14 § 1a k.p.a., gdyż podjęta uchwała się została wydana na skutek przeprowadzonego postępowania administracyjnego, a wobec przysługujących Radzie Gminy uprawnień do stanowienia prawa. W związku z powyższym Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., oddalił skargę w całości.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI