II SA/WR 661/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWSA we Wrocławiu oddalił skargę właściciela zabytkowego budynku na decyzję nakazującą usunięcie zagrożeń i nieprawidłowości, uznając, że remont jest możliwy mimo złego stanu technicznego i ochrony konserwatorskiej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu oddalił skargę spółki D[...] sp. z o.o. na decyzję nakazującą usunięcie zagrożeń i nieprawidłowości w stanie technicznym budynku. Skarżąca argumentowała trwałą niewykonalność decyzji i konieczność rozbiórki, jednak sąd uznał, że mimo złego stanu technicznego, remont jest możliwy i konieczny, zwłaszcza że budynek jest zabytkiem i jego rozbiórka wymaga zgody konserwatora. Sąd podkreślił, że celem art. 66 Prawa budowlanego jest zapewnienie bezpieczeństwa i właściwego stanu technicznego obiektów.
Sprawa dotyczyła skargi spółki D[...] sp. z o.o. na decyzję Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, która utrzymała w mocy nakaz Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego we Wrocławiu dotyczący usunięcia zagrożeń i nieprawidłowości w stanie technicznym budynku przy ul. [...] we W. Budynek, wpisany do gminnej ewidencji zabytków, znajdował się w złym stanie technicznym, co potwierdził protokół kontroli PINB. Właściciel budynku wnioskował o rozbiórkę, powołując się na ekspertyzę techniczną wskazującą na niemożliwość remontu. Organy konserwatorskie dwukrotnie odmówiły uzgodnienia rozbiórki, wskazując na możliwość remontu i walory historyczne obiektu. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu oddalił skargę, uznając decyzję organów nadzoru budowlanego za prawidłową. Sąd podkreślił, że art. 66 Prawa budowlanego nakłada na organy obowiązek nakazania usunięcia nieprawidłowości w przypadku stwierdzenia zagrożenia lub nieodpowiedniego stanu technicznego, a decyzja ta ma charakter związany. Sąd uznał, że zły stan techniczny budynku jest bezsporny, a możliwość remontu, mimo trudności, jest technicznie wykonalna, co potwierdzają dostępne technologie. Ponadto, ochrona konserwatorska uniemożliwia rozbiórkę bez zgody właściwego organu. Sąd nie dopatrzył się naruszeń prawa w zakresie wyznaczonych terminów, uznając je za zróżnicowane i adekwatne do charakteru robót.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Tak, organ ma taki obowiązek, jeśli stwierdzi zagrożenie lub nieodpowiedni stan techniczny, a celem jest zapewnienie bezpieczeństwa i właściwego stanu technicznego obiektu.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że art. 66 Prawa budowlanego nakłada na organy nadzoru budowlanego obowiązek wydania decyzji nakazującej usunięcie nieprawidłowości w przypadku stwierdzenia zagrożenia lub nieodpowiedniego stanu technicznego. Decyzja ta ma charakter związany, a celem jest zapewnienie bezpieczeństwa i właściwego stanu technicznego obiektu.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (13)
Główne
p.b. art. 66 § 1
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
W przypadku stwierdzenia, że obiekt budowlany może zagrażać życiu lub zdrowiu ludzi, bezpieczeństwu mienia bądź środowiska albo jest w nieodpowiednim stanie technicznym - organ nadzoru budowlanego nakazuje, w drodze decyzji, usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości, określając termin wykonania tego obowiązku.
Pomocnicze
p.b. art. 61 § 1
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
Obowiązek właściciela obiektu budowlanego utrzymania obiektu w "należytym" stanie technicznym.
p.b. art. 5 § 2
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
Związane z obowiązkiem utrzymania obiektu w należytym stanie technicznym.
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 145 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych art. 1
k.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 77
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 80
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 84
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 105
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 155
Kodeks postępowania administracyjnego
Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie
Nie można stosować wprost do oceny stanu technicznego budynków powstałych przed jego wejściem w życie.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Zły stan techniczny budynku uzasadnia wydanie decyzji nakazującej usunięcie nieprawidłowości na podstawie art. 66 Prawa budowlanego. Ochrona konserwatorska zabytku uniemożliwia rozbiórkę bez zgody organu konserwatorskiego. Remont budynku jest technicznie możliwy, mimo jego złego stanu technicznego i ochrony konserwatorskiej.
Odrzucone argumenty
Trwała niewykonalność decyzji nakazującej remont z powodu bardzo złego stanu technicznego budynku. Konieczność wydania nakazu rozbiórki obiektu. Naruszenie przepisów postępowania poprzez brak przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego na temat stanu technicznego i możliwości remontu. Niewłaściwe zastosowanie art. 66 Prawa budowlanego, zamiast art. 67 (nakaz rozbiórki).
Godne uwagi sformułowania
Decyzja podejmowana na podstawie art. 66 Prawa budowlanego ma charakter związany. Celem art. 66 Prawa budowlanego jest zapewnienie właściwego, bezpiecznego stanu technicznego istniejących obiektów budowlanych. Rozbiórka obiektu zabytkowego każdorazowo musi być poprzedzona uzgodnieniem z właściwym organem ochrony konserwatorskiej. Termin wykonania nałożonych obowiązków powinien być jak najkrótszy, ale zarazem realny.
Skład orzekający
Halina Filipowicz-Kremis
sędzia
Marta Pawłowska
sprawozdawca
Władysław Kulon
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja art. 66 Prawa budowlanego w kontekście budynków zabytkowych, możliwość remontu mimo złego stanu technicznego, oraz znaczenie ochrony konserwatorskiej."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji budynku zabytkowego, gdzie ochrona konserwatorska jest kluczowa. Interpretacja terminów wykonania robót może być stosowana w innych sprawach z art. 66 P.b.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje konflikt między prawem budowlanym a ochroną zabytków, a także praktyczne trudności związane z remontem zaniedbanych nieruchomości. Jest to ciekawy przykład zastosowania przepisów w złożonej sytuacji.
“Zabytek do remontu, nie do rozbiórki – sąd rozstrzyga spór o przyszłość starej kamienicy.”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII SA/Wr 661/23 - Wyrok WSA we Wrocławiu Data orzeczenia 2024-03-19 orzeczenie nieprawomocne Data wpływu 2023-11-17 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu Sędziowie Halina Filipowicz-Kremis Marta Pawłowska /sprawozdawca/ Władysław Kulon /przewodniczący/ Symbol z opisem 6019 Inne, o symbolu podstawowym 601 Hasła tematyczne Nadzór budowlany Sygn. powiązane II OSK 1567/24 - Postanowienie NSA z 2024-08-27 Skarżony organ Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego Treść wyniku *Oddalono skargę w całości Powołane przepisy Dz.U. 2023 poz 682 art. 66 Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t. j.) Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Władysław Kulon Sędziowie: Sędzia NSA Halina Filipowicz-Kremis Asesor WSA Marta Pawłowska (spr.) Protokolant: Starszy asystent sędziego Katarzyna Grott po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 19 marca 2024 r. sprawy ze skargi D[...] sp. z o.o. z/s we W. na decyzję Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 8 września 2023 r. Nr 826/2023 w przedmiocie nakazu usunięcia zagrożenia i nieprawidłowości w zakresie stanu technicznego budynku oddala skargę w całości. Uzasadnienie Zaskarżoną decyzją z dnia 8 września 2023 r. Dolnośląski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowalnego (dalej: DWINB) utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzory Budowlanego we Wrocławiu (dalej: PINB) z dnia 21 lipca 2023 r. nr 1413/2023, nakazującą D. Sp. z o.o. (dalej: strona skarżąca) - właścicielowi budynku przy ul. [...] we W. - usunięcie zagrożenia i nieprawidłowości w zakresie stanu technicznego ww. budynku poprzez wykonanie wskazanych w niej robót, w zakresie pkt 1-4 w terminie 1 miesiąca od dnia doręczenia decyzji, w zakresie pkt 5-7 w terminie 4 miesięcy od dnia kiedy decyzja stanie się ostateczna oraz w zakresie pkt 8-15 w terminie 12 miesięcy od kiedy decyzja stanie się ostateczna. Rozstrzygnięcie to zapadło w następującym stanie faktycznym. W dniu 9 maja 2022 r. do PINB we Wrocławiu wpłynęło pismo z Wydziału Architektury i Zabytków Urzędu Miejskiego we W., z wnioskiem o przeprowadzenie kontroli budynku położonego we W. przy ulicy [...]. W piśmie wskazano, że właściciel budynku złożył w Urzędzie Miasta ekspertyzę techniczną w sprawie złego stanu budynku, wskazującego na celowość jego rozbiórki. Wyjaśniono przy tym, że budynek jest wpisany do gminnej ewidencji zabytków W. i znajduje się na obszarze historycznego układu urbanistycznego dzielnicy K., ujętego również w ewidencji, wobec czego podlega ochronie konserwatorskiej, również na podstawie zapisów uchwały nr [...] Rady Miejskiej W. z dnia [...] września 2009 r. w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego w rejonie północnych części zespołów urbanistycznych K. i K.(1) we W. We wniosku o kontrole wskazano również, że Miejski Konserwator Zabytków we W. dwukrotnie odmówił uzgodnienia rozbiórki budynku w ramach planowanej przez jego właściciela inwestycji, polegającej na wybudowaniu w tym miejscu budynku wielorodzinnego z parkingiem podziemnym. Do pisma dołączono złożoną przez stronę skarżącą ekspertyzę techniczną z listopada 2021 r. Pismem z dnia 25 maja 2022 r. PINB wezwał stronę skarżącą do dostarczenia informacji i przedłożenia dokumentów związanych z utrzymaniem budynku w tym protokołu (z ostatniej) okresowej kontroli ww. budynku mieszkalnego, o której mowa w art. 62 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku Prawo Budowlane, dalej w skrócie jako "p.b." - kontrola przeprowadzana co najmniej raz w roku, polegająca na sprawdzeniu stanu technicznego elementów budynku, budowli, instalacji narażonych na szkodliwe wpływy atmosferyczne i niszczące działania czynników występujących podczas użytkowania obiektu, protokołu z protokołu (z ostatniej) okresowej kontroli ww. budynku mieszkalnego, o której mowa w art. 62 ust. 1 pkt 2 p.b. - kontrola przeprowadzana co najmniej raz na 5 lat, polegająca na sprawdzeniu stanu technicznego i przydatności do użytkowania obiektu budowlanego, estetyki obiektu budowlanego oraz jego otoczenia, dokumentów uprawniających do przeprowadzenia ww. okresowych kontroli obiektów budowlanych, sporządzonych ekspertyz, opracowań technicznych dotyczących stanu technicznego ww. budynku, wraz z dokumentami potwierdzającymi uprawnienia budowlane osób sporządzających opracowanie, potwierdzających usunięcie wad mogących stanowić zagrożenie, ewentualne zabezpieczenie obiektu w sposób zapobiegający zaistnieniu zagrożenia dla ludzi i mienia (m.in. z uwagi na odspojone dachówki, tynki, uszkodzenia trzonu kominowego), sporządzonych przez osobę posiadającą uprawnienia budowlane (wraz z ich załączeniem). W dniu 14 czerwca 2022 r. PINB przeprowadził kontrolę. Z jej protokołu wynika, że budynek jest nieużytkowany, wolnostojący, dwukondygnacyjny, w tym z poddaszem, przykryty dachem dwuspadowym z naczółkami, częściowo podpiwniczony. Budynek od strony ulicy posiada zabezpieczenie połaci dachowej siatką na elementach drewnianych, teren nieruchomości na której jest zlokalizowany - jest ogrodzony. Główne wejście do budynku znajduje się od strony zaplecza działki i jest oznakowane taśmą ostrzegawczą. Elewacje budynku otynkowane, z ubytkami tynków, zarysowania i spękania tynków i ścian. Z miejscowymi wykruszeniami i ubytkami materiału tworzącego ceglanego ścian. Na elewacji szczytowej istnieją odspojenia tynków. Na gzymsach widoczne spękania, zarysowania. W budynku brak jest obróbek blacharskich, rynien i rur spustowych. W obrębie cokołu ślady podciągania kapilarnego, przebarwienia oraz omszenia. Opaska przy budynku z uszkodzeniami, ubytkami, spękaniami. W części otworów okiennych piwnic brak stolarki, drzwi zewnętrzne prowadzące do piwnicy zużyte technicznie. W pozostałych otworach okiennych budynku stolarka okienna ze śladami zużycia technicznego. Przy głównym wejściu do budynku murek ceglany z wypłukaniami spoin między cegłami. Pokrycie dachowe z dachówki jest zużyte technicznie - posiada ubytki, przesunięcia, nieszczelności, prześwity, widoczne zlasowanie elementów, omszenia. Jeden z trzonów kominowych ponad dachem spękany. W budynku, na pierwszej kondygnacji przewód kominowy uszkodzony, z ubytkami materiału ceglanego zalegającego przy kominie. Bieg schodowy drewniany w budynku w złym stanie technicznym, z uszkodzeniami stopni, ubytkami materiału drewnianego. Balustrady schodów i stropu II kondygnacji - drewniane, wychylone, niestabilne. W budynku na sufitach stropu nad pierwszą kondygnacją widoczne są ślady po zalaniach, zacieki, przebarwienia, miejscowe ugięcia dolnej płaszczyzny stropu, uszkodzenia, odspojenia warstw wykończeniowych. Istnieją spękania i zarysowania tynków ścian i sufitów, uszkodzenia desek podłogowych. W piwnicy widoczne omszenia cegieł ścian przy posadzce, ślady podciągania kapilarnego, wypłukania spoin między cegłami. Schody prowadzące z zewnątrz budynku do piwnicy ze spękaniami, ubytkami stopnic betonowych. Budynek znajduje się w złym stanie technicznym, mogącym powodować zagrożenie dla zdrowia i życia ludzi oraz zagrożenie mienia – z uwagi na zaistniałe, stwierdzone nieprawidłowości, będące wynikiem braku przeprowadzenia remontów, bieżącej konserwacji, oraz oddziaływanie czynników atmosferycznych i przedostawania się odpadów do wnętrza obiektu. Budynek jest odcięty od mediów - gazu, prądu, wody, jest ogrodzony trwale, jest oznaczony tablicami ostrzegawczymi. Do sporządzonego protokołu kontroli dołączono dokumentację fotograficzną. Strona skarżąca, odpowiadając na wezwanie PINB oświadczyła, że od momentu kupna budynku był on niezamieszkały i wyłączony z użytkowania, zatem kontrole pięcioletnie nie były przeprowadzane. Pismem z dnia 20 czerwca 2022 r. PINB zawiadomił o wszczęciu postępowania w sprawie utrzymania budynku przy ulicy [...] we W. W dniu 20 czerwca 2022 r. PINB zwrócił się do Dolnośląskiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków o uzgodnienie rozbiórki budynku. Postanowieniem z dnia 18 lipca 2022 r. DWKZ odmówił uzgodnienia rozbiórki, wskazując w uzasadnieniu rozstrzygnięcia, że podczas przeprowadzonych w dniu 11 lipca 2022 r. przedstawiciel organu konserwatorskiego nie zaobserwował przejawów destrukcji budynku uzasadniających rozbiórkę. W ocenie organu zachowuje on walory historyczne, artystyczne i naukowe, a jego stan techniczny zdecydowanie umożliwia przeprowadzenie kompleksowych prac budowlanych i remontowych. Po rozpoznaniu zażalenia strony skarżącej na to rozstrzygnięcie, Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego uchylił zaskarżone postanowienie i umorzył postępowanie w sprawie, wskazując na brak właściwości organu pierwszej instancji. Jednocześnie Minister wskazał na poprzednio wydane ostateczne i nieostateczne postanowienia odmawiające uzgodnienia rozbiórki budynku i podkreślił, że toczące się przed organem nadzoru postępowanie jest próbą obejścia prawa, mającą na celu doprowadzenie do rozbiórki zabytku bez wymaganego pozwolenia organu administracji architektoniczna – budowalnej, co PINB powinien mieć na uwadze wydając w sprawie rozstrzygniecie. Opisaną wcześniej decyzja z dnia 21 lipca 2023 r. PINb nakazał stronie skarżącej, na podstawie art. 66 ust. 1 pkt 1 i 3 p.b. wykonanie określonych w decyzji prac o charakterze zabezpieczającym życie i zdrowie ludzi i bezpieczeństwo mienia. W odwołaniu od tej decyzji strona skarżąca podniosła trwałą niewykonalność decyzji, wskazując, że wobec bardzo złego stanu technicznego budynku wykonanie remontu jest technicznie niemożliwe i domagała się zmiany orzeczenia i wydania nakazu rozbiórki obiektu. Utrzymując w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie DWINB podniósł, że decyzja wydana została na podstawie art. 66 ust. 1 pkt 1 i 3 p.b. zgodnie z którym: "W przypadku stwierdzenia, że obiekt budowlany: może zagrażać życiu lub zdrowiu ludzi, bezpieczeństwu mienia bądź środowiska albo (...) jest w nieodpowiednim stanie technicznym - organ nadzoru budowlanego nakazuje, w drodze decyzji, usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości, określając termin wykonania tego obowiązku." Celem art. 66 p.b. jest, aby jego stosowanie prowadziło do zapewnienia właściwego, bezpiecznego stanu technicznego istniejących obiektów budowlanych oraz użytkowania ich w sposób niezagrażający wskazanym w ustawie dobrom chronionym. Mając na uwadze stan faktyczny niniejszej sprawy DWINB uznał, że przedmiotowy obiekt znajduje się w nieodpowiednim stanie technicznym i wymaga podjęcia działań naprawczych. Utrzymywanie budynku w obecnym stanie technicznym będzie powodowało jego dalszą, postępującą degradację, a przy tym jest niezgodne z przepisami prawa budowlanego, które obliguje właściciela do utrzymywania budynku w odpowiednim, niepogorszonym stanie technicznym. W odniesieniu do kwestii podniesionych w odwołaniu należy DWINB podkreślił, że twierdzenie o niewykonalności obowiązku zawartego w zaskarżonej decyzji - nie ma uzasadnienia w zebranym materiale dowodowym, stanie faktycznym i możliwościach technicznych wykonania robót. Uznanie braku możliwości przeprowadzenia remontu i zastosowania przepisów art. 66 p.b. prowadziłoby do konieczności zastosowania art. 67 p.b. i nakazania rozbiórki obiektu, co wykluczają organy konserwatorskie. Nie jest możliwe, w obecnym stanie faktycznym zastosowanie przepisu art. 105 k.p.a. w przedmiotowej sprawie, o co wnosi skarżący i umorzenie prowadzonego postępowania administracyjnego. Istnieje bowiem przedmiot prowadzonego postępowania -przedmiotowy budynek, w którym istnieją nieprawidłowości w utrzymaniu, wymagające usunięcia. Akceptacja obecnego stanu technicznego, naruszającego prawo prowadziłaby do utrwalenia tego stanu, jak również związanego z nim zagrożenia. DWINB podkreślił przy tym, że nawet z ekspertyzy technicznej mgr inż. A. K., złożonej przez stronę wynika, że remont w budynku możliwy jest do przeprowadzenia, pod warunkiem prowadzenia robót budowlanych w określonej kolejności. Dodatkowo organ nadzoru budowlanego wskazał, że obecnie istnieją szerokie technologiczne możliwości wykonania remontu i odbudowy budynków istniejących (w tym zabytkowych). Odnosząc się do kwestii fundamentów i ścian fundamentowych – organ podniósł, że istnieją możliwości ich podbicia, przemurowania, jak również zastosowania technologii typu iniekcji czy jet grouting - mających zastosowanie także przy robotach budowlanych prowadzonych przy obiektach istniejących i restaurowanych, na skutek których następuje wzmocnienie gruntu, a w konsekwencji - fundamentów, z zachowaniem istniejącej substancji budowlanej. Co więcej, poziom obecnej wiedzy technicznej, umożliwia wykonanie robót budowlanych związanych z obiektami istniejącymi o znacznie większych gabarytach i o większym stopniu skomplikowania (np. w wyniku lokalizacji w zabudowie zwartej obiektu), niż przedmiotowy budynek - będący budynkiem wolnostojącym, dwukondygnacyjnym, o niewielkich gabarytach. DWINB przypomniał również, że również organ konserwatorski ocenił stan budynku jako nieodbiegający od stanu zachowania wielu zabytkowych nieużytkowanych budynków, nie stanowiący przesłanki do uzgodnienia jego rozbiórki. W ocenie DWINB stan techniczny budynku nie jest w takim stopniu pogorszony, awaryjny, by uniemożliwiał jego remont lub odbudowę, nie grozi bezpośrednim zniszczeniem obiektu. Budynek posiada wszystkie zewnętrzne przegrody budowlane oraz elementy konstrukcyjne. Wymaga zabezpieczenia przed oddziaływaniem czynników powodujących nadmierną degradację jego elementów (m. in. atmosferycznych oraz przyczyn zawilgoceń), oraz usunięcia wad uszkodzonych elementów - może być zatem przywrócony do stanu sprawności technicznej. Fundamenty i ściany fundamentowe budynku wykazują nieprawidłowości, uszkodzenia. Zadaniem ww. elementów jest m.in. przenoszenie obciążeń z budynku na grunt, zapewnienie stabilności konstrukcji. Obecnie ściany, stropy, konstrukcja dachu posiadają wady, jednak nie utraciły stabilności (w dostarczonej dokumentacji nie wskazano na konieczność m in. podparcia ścian, stropów, zagrożenie przewróceniem ww. elementów), co oznacza, że nie utraciły całkowicie swoich parametrów technicznych i mogą pełnić swoją funkcję. Posiadają spękania, uszkodzenia, co świadczy o częściowej, lecz nie całkowitej degradacji ich parametrów. Natomiast w przypadku braku działań naprawczych może ona postępować w przyszłości - stąd konieczne jest przeciwdziałanie postępowaniu degradacji budynku. Wobec powyższego, zawarte w odwołaniu stwierdzenie o awaryjnym i katastrofalnym stanie technicznym budynku jest zbyt daleko idące. Nie godząc się z tym rozstrzygnięciem strona skarżąca wywiodła na nie skargę do tutejszego sądu, zarzucając zaskarżonej decyzji rażące naruszenie prawa procesowego, mające wpływ na treść zaskarżonego rozstrzygnięcia, tj. trwałą niewykonalność decyzji w wyniku błędnego uznania, że skoro istnieje budynek, to możliwy jest jego remont, podczas gdy stan techniczny budynku nie został przez organ II instancji zbadany pomimo stosownych wniosków dowodowych strony skarżącej, a wykonanie decyzji jest niemożliwe wobec stanu technicznego budynku. Zarzucono również naruszenie norm prawa procesowego, tj.: a. art. 84 w zw. z art. 7, 77 i 80 k.p.a. poprzez brak przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego na fakt aktualnego stanu technicznego budynku i brak technicznej możliwości wykonania jego remontu oraz konieczności orzeczenia nakazu rozbiórki, co doprowadziło do braku ustalenia stanu faktycznego; b. przyjęcie za własne ustaleń organu I instancji i wyciągnięcie błędnych i sprzecznych z ekspertyzą techniczną wniosków, że możliwy jest remont budynku, podczas gdy z opinii przedstawionej przez stronę wynika, że remont ten nie jest możliwy. W skardze zarzucono również naruszenie norm prawa materialnego, tj. a. art. 67 ust. 1 i 3 p.b. poprzez jego niezastosowanie, w sytuacji gdy z opinii biegłego wynika, że obiekt nie nadaje się do remontu i jest nieużytkowany, co uniemożliwiło wydanie decyzji merytorycznej, nakazującej rozbiórkę obiektu, co nastąpiło w wyniku całkowicie dowolnego uznania, że stan obiektu nie odbiega od innych tego typu obiektów i nie spełnia definicji obiektu nie nadającego się do remontu; b. art. 66 ust. 1 p.b. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie, w sytuacji gdy przepisy te mają zastosowanie w sytuacji, gdy usunięcie nieprawidłowości jest technicznie możliwe, a nie gdy obiekt nadaje się wyłącznie do rozbiórki. W oparciu o opisane naruszenia strona wniosła o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji i poprzedzającej jej decyzji organu pierwszej instancji, ewentualnie o ich uchylenie. Strona wniosła również o dopuszczenie dowodów z dokumentacji zdjęciowej na okoliczność stanu budynku w dniu wniesienia skargi do sądu oraz uzupełniającej opinii technicznej inż. A. K. na fakt ustalenia aktualnego stanu technicznego budynku, braku technicznej możliwości wykonania określonych w decyzji prac i konieczności rozbiórki. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Na rozprawie w dniu 19 marca 2024 r. Sąd uwzględnił wnioski dowodowe strony skarżącej. Pełnomocnik skarżącej wyjaśniła dodatkowo, że aktualnie toczy się kolejne postępowanie w sprawie uzgodnienia rozbiórki z organem konserwatorskim i nie jest ono jeszcze zakończone. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Kontrola legalności zaskarżonego aktu przeprowadzona na podstawie art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2022 r., poz. 2492) nie wykazała, aby decyzja naruszała wymogi prawa, a zgodnie z treścią art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 1634 dalej jako "p.p.s.a.") sąd administracyjny uwzględnia skargę na decyzję lub postanowienie, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy lub naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, jak również naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego. Przeprowadzając ocenę legalności zaskarżonej decyzji należało wziąć pod uwagę, że podstawę materialnoprawną rozstrzygnięcia stanowił art. 66 ust. 1 pkt. 1 i 3 ustawy prawo budowalne (p.b.). Jak wynika z art. 66 ust. 1 pkt. 1 i 3 p.b., w przypadku stwierdzenia, że obiekt budowlany może zagrażać życiu lub zdrowiu ludzi, bezpieczeństwu mienia bądź środowiska albo jest w nieodpowiednim stanie technicznym - organ nadzoru budowlanego nakazuje, w drodze decyzji, usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości, określając termin wykonania tego obowiązku. Do wydania decyzji nakazującej usunięcie stwierdzonych w obiekcie budowlanym nieprawidłowości konieczne i wystarczające jest ustalenie chociażby jednej z wymienionych wyżej przesłanek, tj. określonego zagrożenia lub nieodpowiedniego stanu technicznego obiektu. Decyzja podejmowana na jego podstawie ma charakter związany. Oznacza to, że jeżeli wystąpią przesłanki ustawowe, to organ nadzoru budowlanego zobligowany jest do wydania decyzji nakazującej usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości. Przy czym jak słusznie podkreślono w zaskarżonej decyzji, ingerencja organów nadzoru budowalnego ma charakter wyjątkowy, albowiem zasadą jest, że właściciele budynku podejmują decyzje w zakresie jego napraw i remontów samodzielnie. Działania organów nadzoru budowalnego mogą mieć zaś miejsce, tak jak to już wskazano, wyłącznie w przypadku ziszczenia się przesłanek z art. 66 p.b., czyli wystąpienia np. stanu zagrożenia, a nie mogą zastępować decyzji właścicieli obiektu w toku zarządzania nim. Materiał dowodowy zgormadzony w toku postępowania administracyjnego daje wystarczające podstawy do uznania, że w sprawie wystąpiły przesłanki wymienione w art. 66 ust. 1 pkt. 1 i 3 p.b. w zakresie wskazanym w decyzji PINB z dnia 21 lipca 2023 r., tj. w odniesieniu do stwierdzonych usterek i uszkodzeń stanu technicznego budynku. Zły stan techniczny obiektu nie jest w sprawie kwestionowany rzez stronę. Oś sporu koncentruje się wokół możliwości orzeczenia o jego rozbiórce, wobec bezspornych uszkodzeń budynku. W tym zakresie podkreślić trzeba, że obiekt podlega ochronie konserwatorskiej, albowiem jest wpisany do gminnej ewidencji zabytków W. i znajduje się na obszarze historycznego układu urbanistycznego dzielnicy K., ujętego również w ewidencji. Dodatkowo, na rysunku obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (uchwała Rady Miejskiej W. nr [...] z dnia [...] września 2009 r. w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego w rejonie północnych części zespołów urbanistycznych K. i K.(1) we W.) oznaczony został jako obiekt wpisany do gminnej ewidencji zabytków. Jego ewentualne rozbiórka musi zatem być uzgodniona z właściwym organem ochrony konserwatorskiej. Wobec ustalenia w niniejszym postepowaniu, dwukrotnej odmowy takiego uzgodnienia, organy nadzoru budowlanego zobowiązane były uwzględnić te okoliczność przy podejmowaniu rozstrzygnięcia. Rozbiórka bowiem obiektu zabytkowego, każdorazowo musi być poprzedzona takim uzgodnieniem. Wobec tej okoliczności, Sąd uznał stanowisko organów w tym zakresie za prawidłowe. Jednocześnie zły stan techniczny budynku i to w stopniu stwarzającym realne zagrożenie dla dóbr prawnych chronionych, wymienionych w przepisie art. 66 p.b., jest w sprawie bezsporny. Jak słusznie zauważył DWINB w zaskarżonej decyzji, decyzja wydana na podstawie art. 66 decyzja jest decyzja związaną, tzn,. w razie stwierdzenia istnienia złego stanu technicznego budynku, organy nadzoru budowlanego zobowiązane są do wydania decyzji nakazującej usunięcie stanu zagrożenia poprzez nakazanie wykonania określonych prac budowlanych. W zaskarżonej decyzji określono konkretny zakres robót, który jest adekwatny do poczynionych przez organy ustaleń, a zarazem konieczny do doprowadzenia budynku do odpowiedniego stanu technicznego. Użyte w art. 66 ust. 1 pkt 3 PB pojęcie "nieodpowiedniego stanu technicznego" interpretowane musi być z uwzględnieniem art. 61 pkt 1 i art. 5 ust. 2 PB, a więc z uwzględnieniem ciążącego na właścicielu obiektu budowlanego obowiązku utrzymania obiektu w "należytym" stanie technicznym. Jest to pojęcie ustawowe i niedookreślone, zaś przy jego interpretacji nie można abstrahować od charakterystyki i cech konkretnego obiektu w chwili jego wykonania oraz związanych z tym standardów. Organ, podejmując decyzję o usunięciu nieprawidłowości stanu technicznego obiektu budowlanego na podstawie przepisu art. 66 ust. 1 p.b., powinien uwzględniać indywidualne cechy konkretnego obiektu (wyrok NSA z 27 II 2007 r., II OSK 355/06, publ. CBOSA). Realizując uprawnienie nadzorcze z art. 66 ust. 1 p.b. 3 PB, organ nadzoru powinien każdorazowo przyjąć standard wymagań adekwatny do wieku budynku i rozwiązań technicznych zastosowanych w nim pierwotnie, mając na uwadze wyłącznie naprawczy, a więc remontowy, charakter nakładanych na właściciela obowiązków. Stąd też w sprawach prowadzonych na podstawie art. 66 ust. 1 p.b. nie zawsze można stosować wprost standardy określone w aktualnym rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U. z 2019 r. poz. 1065, ze zm.). Zakres zastosowania przepisów powołanego rozporządzenia został wyraźnie określony w § 2 (projektowanie, budowa, przebudowa oraz zmiana sposobu użytkowania) i z całą pewnością nie może obejmować on przypadków oceny stanu technicznego budynków powstałych na długo przed wejściem w życie powołanego rozporządzenia, jak to ma miejsce w przypadku budynku, którego dotyczy zaskarżona decyzja. Sąd nie doparzył się także naruszeń prawa w zakresie wyznaczonych terminów na przeprowadzenie poszczególnych robót budowlanych. Jakkolwiek decyzja z art. 66 ust. 1 PB ma zasadniczo charakter związany, to jednak w części upoważniającej organ nadzoru do wyznaczenia terminu wykonania nakazanych robót ustawodawca nie wskazuje normatywnych przesłanek, jakimi należy kierować się przy wyznaczaniu jego długości. Określenie długości terminu wykonania nałożonych obowiązków leży więc w sferze uznania organu nadzoru. Nie bez przyczyny wskazuje się w judykaturze, że organ nadzoru budowlanego ma możliwość swobody w zakresie określenia terminu wykonania nakazanych robót budowlanych (zob. np. motywy wyroku NSA z 15 XI 2019 r., II OSK 3287/17, publ. CBOSA). W rezultacie ten element decyzji może być określany w oparciu o kryteria z art. 7 in fine kpa, tj. interesu społecznego i słusznego interesu strony. Może być również zmieniany w trybie art. 155 kpa, który także operuje przesłanką interesu społecznego i słusznego interesu strony. Są to kryteria właściwe dla uznania administracyjnego wymagającego od organu każdorazowego uwzględnienia okoliczności faktycznych konkretnej sprawy i wykazania zasadności rozstrzygnięcia. Oceniając zaskarżoną decyzję pod tym kątem należy wziąć pod uwagę, że ratio legis art. 66 ust. 1 p.b. służy zapewnieniu właściwego, bezpiecznego stanu technicznego istniejących obiektów budowlanych oraz użytkowania ich w sposób niezagrażający wskazanym w ustawie dobrom chronionym. Zastosowanie środka przewidzianego tym przepisem stanowi reakcję na przypadki nierzadko wieloletnich zaniedbań przez właściciela obiektu obowiązków związanych z utrzymaniem obiektu budowlanego w należytym stanie technicznym na zasadzie art. 61 p.b. Z tych względów uzasadnione jest twierdzenie, że termin wykonania nałożonych przez organ nadzoru obowiązków powinien być jak najkrótszy, zwłaszcza gdy w grę wchodzą przesłanki z art. 66 ust. 1 pkt 1 i 2 p.b. związane z zagrożeniem życia lub zdrowia ludzi, bezpieczeństwa mienia bądź środowiska. Wykonanie tego rodzaju decyzji przez stronę powinno być traktowane jako czynności o charakterze niecierpiącym zwłoki, a nawet pilnym. Z drugiej strony, termin wyznaczony w decyzji z art. 66 ust. 1 p.b. musi być zawsze terminem realnym, adekwatnym do charakteru i zakresu nakazanych robót budowlanych. Naruszeniem art. 66 ust. 1 p.b. będzie wyznaczenie takiego terminu, który w oczywisty sposób jest nieadekwatny do zakresu nałożonych na stronę obowiązków i nie daje jakichkolwiek obiektywnych możliwości terminowego wywiązania się z nałożonych obowiązków. Organy muszą zatem obie te kwestie wziąć pod uwagę i wyważyć z jednej strony cel decyzji, którym jest niezwłoczne przywrócenie obiektu budowlanego do należytego stanu technicznego, z drugiej zaś konieczność ukształtowania obowiązku w sposób dający stronie realne możliwości jego wykonania. Innymi słowy termin wykonania obowiązków określonych w decyzji z art. 66 ust. 1 p.b. powinien być jak najkrótszy ale zarazem realny. Analiza treści decyzji PINB, utrzymanej w mocy decyzją DWINB wskazuje, że organy uwzględniły wyżej określone wymagania. Przede wszystkim ustalono różne terminy (1-, 4- i 12-miesieczny) wykonania nakazanych robót w zależności od charakteru, stopnia ich skomplikowania i czasu koniecznego do ich wykonania a także zagrożeń, jakim mają przeciwdziałać. Podnoszone w skardze argumenty nie podważają wyżej przeprowadzonej oceny. W świetle powyższego należało dojść do wniosku, że zaskarżona decyzja jest prawidłowa, a zarzuty skargi nie mogą odnieść skutku, wobec czego skargę oddalono na podstawie art. 151 p.p.s.a.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI