II SA/Wr 644/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu uchylił decyzje organów pierwszej i drugiej instancji dotyczące umorzenia postępowania w sprawie nienależytego utrzymania urządzeń wodnych, w tym rowów melioracyjnych, oraz ich szkodliwego oddziaływania na grunty. Skarżący, R. L., domagał się przywrócenia funkcji rowów, które jego zdaniem były zaniedbane i powodowały zalewanie jego działek. Organy administracji, w tym Dyrektor Zarządu Zlewni w Nysie i Dyrektor Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej we Wrocławiu, umorzyły postępowanie, argumentując, że sporne zagłębienia w terenie nie spełniają definicji urządzeń wodnych w rozumieniu Prawa wodnego i że brak jest podstaw do zastosowania art. 191 Prawa wodnego. Sąd administracyjny uznał jednak, że organy nie zebrały wystarczającego materiału dowodowego i naruszyły przepisy proceduralne, w szczególności zasadę prawdy obiektywnej (art. 7 k.p.a.) oraz obowiązek dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego (art. 77 § 1 k.p.a.). Sąd podkreślił, że dla zastosowania art. 191 Prawa wodnego konieczne jest ustalenie istnienia urządzenia wodnego, jego właściciela, faktu nienależytego utrzymania oraz szkodliwego oddziaływania. W ocenie sądu, organy nie wykazały tych przesłanek w sposób jednoznaczny, a materiał dowodowy, w tym dokumentacja historyczna i pisma stron, wskazywał na długotrwały problem z odprowadzaniem wód i potencjalne istnienie rowów, które mogły być zaniedbane. Sąd wskazał, że ustalenie stanu faktycznego powinno być poprzedzone wszechstronną analizą dowodów, a dotychczasowe postępowanie było przedwczesne. W związku z tym, zaskarżone decyzje zostały uchylone, a sprawa przekazana do ponownego rozpoznania.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja przepisów Prawa wodnego dotyczących urządzeń wodnych, rowów melioracyjnych, nienależytego utrzymania oraz zasad prowadzenia postępowania administracyjnego przez organy Wód Polskich.
Dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej związanej z definicją urządzenia wodnego i brakiem jednoznacznych dowodów. Interpretacja przepisów proceduralnych jest ogólna.
Zagadnienia prawne (3)
Czy organy administracji prawidłowo umorzyły postępowanie w sprawie nienależytego utrzymania urządzenia wodnego (rowu), uznając, że sporne zagłębienie nie spełnia definicji urządzenia wodnego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, organy nieprawidłowo umorzyły postępowanie, ponieważ nie zebrały wystarczającego materiału dowodowego do jednoznacznego ustalenia stanu faktycznego i prawnego, naruszając przepisy proceduralne.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że organy nie wykazały braku istnienia urządzenia wodnego ani braku szkodliwego oddziaływania w sposób wystarczający. Materiał dowodowy wskazywał na długotrwały problem z odprowadzaniem wód i potencjalne istnienie rowów, co wymagało dalszego wyjaśnienia.
Czy sąd administracyjny jest związany zarzutami skargi przy kontroli legalności decyzji administracyjnej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, sąd administracyjny nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, a dokonuje zbadania całokształtu okoliczności faktycznych i prawnych sprawy.
Uzasadnienie
Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd ma szeroki zakres kognicji i ocenia zgodność z prawem całokształtu sprawy.
Kiedy postępowanie administracyjne może zostać umorzone jako bezprzedmiotowe?
Odpowiedź sądu
Postępowanie może zostać umorzone, gdy w świetle prawa materialnego i ustalonego stanu faktycznego brak jest sprawy administracyjnej mogącej być przedmiotem postępowania.
Uzasadnienie
Bezprzedmiotowość oznacza brak przedmiotu postępowania, czyli konkretnej sprawy administracyjnej, w której organ jest władny i zobowiązany rozstrzygnąć o uprawnieniach lub obowiązkach.
Przepisy (13)
Główne
Prawo wodne art. 191 § 1
Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne
Przepis ten dotyczy nienależytego utrzymywania urządzenia wodnego, którego następstwem jest zmiana funkcji lub szkodliwe oddziaływanie na wody lub grunty. Wymaga ustalenia związku przyczynowego między stanem urządzenia a szkodliwym oddziaływaniem.
k.p.a. art. 105 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego
Podstawa do umorzenia postępowania, gdy stało się ono bezprzedmiotowe.
Pomocnicze
k.p.a. art. 7
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada praworządności, obowiązek dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego.
k.p.a. art. 77 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego.
k.p.a. art. 107 § 3
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego
Wymóg szczegółowego uzasadnienia decyzji.
Prawo wodne art. 16 § 65
Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne
Definicja urządzenia wodnego.
Prawo wodne art. 16 § 47
Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne
Definicja rowu.
Prawo wodne art. 234 § 1
Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne
Obowiązki właściciela gruntu dotyczące odprowadzania wód.
Prawo wodne art. 234 § 3
Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne
Nakaz przywrócenia stanu poprzedniego lub wykonania urządzeń zapobiegających szkodom.
p.u.s.a. art. 1 § 1
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych
Kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne.
p.p.s.a. art. 134 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zakres kontroli sądu administracyjnego.
p.p.s.a. art. 145 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do uchylenia decyzji z powodu naruszenia przepisów proceduralnych.
k.c. art. 144
Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny
Zasada powstrzymywania się od działań zakłócających korzystanie z nieruchomości sąsiednich.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Organy nie zebrały wystarczającego materiału dowodowego do ustalenia, czy sporne zagłębienia stanowią urządzenia wodne. • Organy naruszyły przepisy proceduralne, w tym zasadę prawdy obiektywnej i obowiązek dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego. • Postępowanie zostało przedwcześnie umorzone jako bezprzedmiotowe.
Odrzucone argumenty
Argumenty organów o braku urządzenia wodnego i braku podstaw do zastosowania art. 191 Prawa wodnego.
Godne uwagi sformułowania
sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m.in. poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem • Sąd przy rozstrzyganiu sprawy nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną • bezprzedmiotowość postępowania administracyjnego oznacza brak przedmiotu postępowania • organy administracji publicznej stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego • dla wydania decyzji, o której mowa w art. 191 ustawy - Prawo wodne, koniecznie jest ustalenie związku przyczynowego pomiędzy stanem konkretnego urządzenia wodnego a szkodliwym oddziaływaniem tego urządzenia na wody lub grunty.
Skład orzekający
Halina Filipowicz-Kremis
sprawozdawca
Malwina Jaworska-Wołyniak
członek
Olga Białek
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów Prawa wodnego dotyczących urządzeń wodnych, rowów melioracyjnych, nienależytego utrzymania oraz zasad prowadzenia postępowania administracyjnego przez organy Wód Polskich."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej związanej z definicją urządzenia wodnego i brakiem jednoznacznych dowodów. Interpretacja przepisów proceduralnych jest ogólna.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje, jak ważne jest prawidłowe ustalenie stanu faktycznego i dowodowego w postępowaniach administracyjnych, nawet w pozornie prostych kwestiach dotyczących infrastruktury wodnej. Pokazuje też rolę sądu administracyjnego w kontroli działań organów.
“Czy zagłębienie w ziemi to już "urządzenie wodne"? WSA wyjaśnia, jak organy powinny badać sprawy dotyczące rowów.”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.