II SA/Wr 639/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu oddalił sprzeciw od decyzji Wojewody, który uchylił decyzję Starosty o odmowie pozwolenia na budowę balkonu z powodu wadliwie przeprowadzonego postępowania dowodowego.
Sprawa dotyczyła sprzeciwu od decyzji Wojewody Dolnośląskiego, która uchyliła decyzję Starosty Kłodzkiego o odmowie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę balkonu. Wojewoda wskazał na naruszenie przepisów postępowania przez Starostę, w szczególności na brak należytego postępowania dowodowego dotyczącego prawa do dysponowania nieruchomością oraz wadliwe uzasadnienie decyzji. Sąd administracyjny uznał argumenty Wojewody za trafne, podkreślając, że istotne braki dowodowe nie mogły być uzupełnione na etapie postępowania odwoławczego, i oddalił sprzeciw.
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu rozpoznał sprawę ze sprzeciwu E. T. od decyzji Wojewody Dolnośląskiego, który uchylił decyzję Starosty Kłodzkiego o odmowie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę balkonu w budynku wielorodzinnym. Starosta odmówił pozwolenia, powołując się na wątpliwości co do aktualności oświadczeń o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane i nieuznanie przedłożonej zgody wspólnoty mieszkaniowej. Wojewoda uchylił decyzję Starosty, wskazując na naruszenie przepisów postępowania, w tym brak należytego postępowania dowodowego w kwestii prawa do dysponowania nieruchomością (nieustalenie charakteru wspólnoty mieszkaniowej i konieczności uzyskania zgody wszystkich lub części współwłaścicieli) oraz wadliwe uzasadnienie decyzji. Wojewoda podkreślił również, że Starosta nie zweryfikował poprawności projektu budowlanego i żądał analizy zacienienia bez podstawy prawnej. Sąd administracyjny, rozpoznając sprzeciw, ocenił jedynie istnienie przesłanek do wydania decyzji kasacyjnej przez organ odwoławczy. Sąd uznał, że Wojewoda zasadnie uchylił decyzję Starosty i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia, ponieważ konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy miał istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie i nie mógł być uzupełniony na etapie postępowania odwoławczego. Sąd podkreślił, że Starosta nie ustalił należycie statusu wspólnoty mieszkaniowej, co miało wpływ na wymóg uzyskania zgody współwłaścicieli, a także wydał decyzję z wadliwym uzasadnieniem, nie wyjaśniając przyczyn odmowy. W związku z tym, Sąd oddalił sprzeciw.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Nie, organ I instancji wadliwie przeprowadził postępowanie dowodowe, nie ustalił należycie charakteru wspólnoty mieszkaniowej i wymogu uzyskania zgody współwłaścicieli, a także wydał decyzję z wadliwym uzasadnieniem.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że organ I instancji nie ustalił prawidłowo statusu prawnego wspólnoty mieszkaniowej, co miało wpływ na wymóg uzyskania zgody wszystkich współwłaścicieli na budowę balkonu. Ponadto, decyzja Starosty była wadliwie uzasadniona, nie wyjaśniając przyczyn odmowy w sposób wystarczający. Te braki dowodowe i proceduralne uniemożliwiły organowi odwoławczemu merytoryczne rozpatrzenie sprawy i uzasadniały jej przekazanie do ponownego rozpoznania organowi I instancji.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (12)
Główne
p.p.s.a. art. 64b § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 64a
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 64e
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
k.p.a. art. 138 § 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Prawo budowlane art. 33 § 2
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
P.u.s.a.
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych
Konstytucja RP art. 175
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja RP art. 184
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Pomocnicze
k.p.a. art. 15
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 136 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 107 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
u.w.l.
Ustawa z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali
Argumenty
Skuteczne argumenty
Organ I instancji nie przeprowadził należytego postępowania dowodowego w zakresie prawa do dysponowania nieruchomością. Organ I instancji nie ustalił prawidłowo charakteru prawnego wspólnoty mieszkaniowej. Decyzja organu I instancji była wadliwie uzasadniona. Organ I instancji żądał analizy zacienienia bez podstawy prawnej.
Odrzucone argumenty
Decyzja Wojewody była bezpodstawnie kwestionująca decyzję Starosty. Pismo zatytułowane 'wniosek do mieszkańców' zawierało istotne braki uniemożliwiające jego funkcjonowanie w obrocie prawnym.
Godne uwagi sformułowania
konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie nie można oprzeć prawidłowego rozstrzygnięcia na istotnie niekompletnym materiale dowodowym ciężar zebrania materiału dowodowego w istotnym zakresie zostałby przerzucony na organ odwoławczy nie zajmuje się kontrolą merytorycznej strony sprawy [...] ale jedynie bada czy decyzja organu II instancji jest prawidłowa pod względem takiego stanu dowodowego sprawy nie ustalił należycie statusu tej konkretnej wspólnoty, to nie mógł dysponować wiedzą wystarczającą do tego, aby żądać zgody wszystkich współwłaścicieli nie daje adresatowi decyzji szansy odpowiedniego odniesienia się do argumentacji organu I instancji
Skład orzekający
Adam Habuda
przewodniczący-sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane w kontekście wspólnot mieszkaniowych, wymogów uzasadnienia decyzji administracyjnych oraz stosowania art. 138 § 2 K.p.a."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji budowy balkonu w budynku wielorodzinnym i kwestii związanych ze wspólnotą mieszkaniową.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy powszechnego problemu budowy balkonów i związanych z tym kwestii formalnych, a także pokazuje, jak błędy proceduralne organów pierwszej instancji mogą prowadzić do uchylenia decyzji.
“Błąd proceduralny organu I instancji uchyla decyzję o odmowie budowy balkonu.”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII SA/Wr 639/22 - Wyrok WSA we Wrocławiu
Data orzeczenia
2022-10-17
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-09-09
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Sędziowie
Adam Habuda /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części, wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne
Budowlane prawo
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
*Oddalono sprzeciw z art. 64b § 1 p.p.s.a.
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 329
art. 64a, art. 64e
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Dz.U. 2021 poz 735
art. 138 par. 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Adam Habuda (spr.) po rozpoznaniu w Wydziale II na posiedzeniu niejawnym w dniu 17 października 2022 r. sprawy ze sprzeciwu E. T. od decyzji Wojewody Dolnośląskiego z dnia 8 sierpnia 2022 r., znak: IF-O.7840.561.2021.MC2 w przedmiocie odmowy zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na wykonanie balkonu w budynku wielorodzinnym oddala sprzeciw w całości.
Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją z dnia 8 sierpnia 2022 r., znak: IF-O.7840.561.2021.MC2 Wojewoda Dolnośląski (dalej Wojewoda, organ II instancji) uchylił decyzję Starosty Kłodzkiego (dalej Starosta, organ I instancji) z dnia 29 września 2021 r., nr 2/VI/0/2021 którą odmówiono zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę: wykonanie balkonu w budynku wielorodzinnym przy ul. Z. [...] dz. nr ew. [...] obr. Z. jednostka ewidencyjna D.
Starosta w uzasadnieniu decyzji wskazał, że po sprawdzeniu dokumentacji powziął wątpliwości co do aktualności oświadczeń o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Dokumenty, które nadesłano do Starosty wynikiem jego postanowienia z dnia 30 sierpnia 2021 r., nie spełniają wymogów określonych w tymże postanowieniu.
Od powyższej decyzji I instancji odwołali się inwestorzy podnosząc, że oświadczenie o dysponowaniu nieruchomością na cele budowlane podpisane zostało po uprzednim uzyskaniu przez inwestorów zgody pozostałych właścicieli lokali – wspólnoty mieszkaniowej. Podkreślono, że na żądanie organu przedłożona została kserokopia pisma, w którym mieszkańcy wyrazili zgodę poprzez złożenie własnoręcznych podpisów. Wskazano, że organ nie mógł zażądać złożenia oryginału powyższego dokumentu, gdyż pozbawiłoby to inwestorów możliwości udowodnienia prawidłowości złożenia oświadczenia w przypadku zarzutu przedłożenia oświadczenia niezgodnego z prawdą. Mając powyższe na uwadze strona podniosła, że organ przekroczył swoje uprawnienia w tym zakresie i wniosła o uchylenie decyzji.
W zaskarżonej sprzeciwem decyzji Wojewoda podniósł, że organ I instancji nie przeprowadził należytego postępowania dowodowego, a uzasadnienie decyzji pierwszoinstancyjnej nie zawiera niezbędnych, wymaganych ustawą elementów. Organ I instancji w wyniku analizy dokumentacji sprawy powziął wątpliwości co do aktualności oświadczeń o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane i zażądał aktualnej zgody wszystkich współwłaścicieli nieruchomości na wykonanie balkonu. Nie wykazał jednak dlaczego zwraca się do wszystkich współwłaścicieli, i nie zweryfikował charakteru prawnego wspólnoty. Ponadto organ I instancji nie zweryfikował poprawności przedłożonego projektu budowlanego w kontekście powszechnie obowiązujących przepisów prawnych, zwłaszcza w zakresie zgodności z rozporządzeniem Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Wykazując braki w uzasadnieniu decyzji Wojewoda podkreślił, że organ I instancji nie wyjaśnił i nie uzasadnił przyczyn odmowy zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę.
Organ II wskazał, że w przedmiotowym postępowaniu nie budzi wątpliwości fakt, że inwestor składając wraz z wnioskiem o pozwolenie na budowę oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane dysponował zgodą wszystkich właścicieli lokali znajdujących się w budynku wielorodzinnym położonym przy ul. Z. [...] w D. Istotą sporu, według organu II instancji, jest natomiast kwestia ustalenia jakie znaczenie i skutki prawne wywołało złożone w toku postępowania oświadczenie jednej ze stron o niewyrażeniu zgody na budowę balkonu. Podniesiono, że w uzasadnieniu postanowienia z dnia 30 sierpnia 2021 r. zobowiązującego inwestora do przedłożenia aktualnej zgody wszystkich współwłaścicieli nieruchomości na wykonanie balkonu. Nie zostały natomiast w uzasadnieniu decyzji wykazane przyczyny żądania zgody wszystkich współwłaścicieli, jak również w toku postępowania organ I instancji nie zweryfikował, czy wspólnota jest małą wspólnotą i wymagana jest zgoda wszystkich współwłaścicieli na budowę balkonu przez inwestorów, czy jest to duża wspólnota w rozumieniu art. 20 ustawy o własności lokali, w której obowiązuje reżim ustawowy zarządu nieruchomością wspólną lub, w której kwestia zarządu została już uregulowana w sposób szczególny – np. gdy został on powierzony zarządcy. Wojewoda podkreślił, że ustalenie powyższych okoliczności ma bezpośredni wpływ na konieczność posiadania przez inwestorów zgody bądź to wszystkich właścicieli nieruchomości w przypadku tzw. małej wspólnoty, bądź to zgody większości właścicieli. Organ II instancji przywołał przy tym przepisy ustawy o własności lokali zaznaczając, że do wyrażenia zgody na dokonanie czynności przekraczającej zakres zwykłego zarządu niezbędna jest uchwała właścicieli lokali o wyrażeniu zgody na dokonanie tej czynności oraz o udzieleniu zarządowy pełnomocnictwa do zawierania umów stanowiących czynności przekraczające zakres zwykłego zarządu w prawnie przewidzianej formie. Zdaniem Wojewody Starosta powinien w pierwszej kolejności ustalić, czy żądanie przedłożenia zgody wszystkich współwłaścicieli nieruchomości było konieczne w analizowanej sprawie, a dopiero wówczas dokonać ewentualnej oceny formy w jakiej współwłaściciele wyrazili zgodę oraz, w kontekście tak dokonanych ustaleń, jakie znaczenie i skutki prawne wywołało złożone w toku postępowania oświadczenie jednej ze stron o niewyrażeniu zgody na budowę balkonu. Podkreślono, że organ nie ustalił, jaki jest rzeczywisty stan faktyczny stanowiący podstawę rozstrzygnięcia, które oparł jedynie na oświadczeniu jednego ze współwłaścicieli nieruchomości o niewyrażeniu zgody na budowę balkonu. Co więcej, Wojewoda wskazał, że w rozpatrywanej sprawie Starosta nie ustalił, czy przedłożony projekt budowlany wykonania balkonu w budynku wielorodzinnym jest kompletny i spełnia wymagania określone w odpowiednich przepisach. Ponadto wytknięto organowi I instancji ograniczenie się wyłącznie do stwierdzenia, że przedłożony dokument nie spełniał wymagań postanowienia Starosty z dnia 30 sierpnia 2021 r. Nie można więc, zdaniem Wojewody, w oparciu o wydaną decyzję jednoznacznie stwierdzić, czy przyczyną odmowy zatwierdzenia projektu i udzielenia pozwolenia na budowę był brak aktualnej zgody współwłaścicieli, brak zgody wszystkich współwłaścicieli, czy też forma, w jakiej zgoda została wyrażona. Jak wskazano, z uzasadnieni organu I instancji nie wynika dlaczego organ uznał przedłożony dokument za niespełniający wymagań postanowienia. W żaden sposób również nie oceniono kwestii analizy zacienienia i przysłaniania przez projektowany balkon lokalu mieszkalnego nr [...] do przedłożenia, której wezwał inwestora postanowieniem z dnia 30 sierpnia 2021 r. W dalszej części zaskarżonej decyzji Wojewoda podniósł, że z powołanych przez Starostę przepisów nie wynika wymóg sporządzenia analizy, do której przedłożenia zostali zobowiązani inwestorzy, a także nie sposób uznać, że organ administracji architektoniczno-budowlanej mógł jej żądać w oparciu o art. 35 ust. 3 Prawa budowlanego pod rygorem wydania decyzji o odmowie zatwierdzenia projektu zagospodarowania działki lub terenu oraz projektu architektoniczno-budowlanego i wydania decyzji o pozwoleniu na budowę w przypadku niewykonania, w wyznaczonym terminie postanowienia. Na podstawie powyższych ustaleń Wojewoda uchylił zaskarżoną decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji, wskazując, że decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy wykracza, zdaniem organu II instancji poza granice uzupełniającego postępowania dowodowego.
Sprzeciwem z dnia 26 sierpnia 2022 r. skarżąca wniosła o uchylenie decyzji Wojewody jako bezpodstawnie kwestionującej decyzję Starosty. Podniosła, że pismo zatytułowane "wniosek do mieszkańców" zawiera istotne braki, które uniemożliwiały jego funkcjonowanie w obrocie prawnym. W tym zakresie wskazano: datę podjęcia uchwały, ujawnienie informacji dot. balkonu. Mając na uwadze powyższe braki pisma strona wywiodła, że za słuszne należy uznać stanowisko organu I instancji, gdyż rzeczony dokument nie stanowi zgody mieszkańców na budowę balkonu w tak znacznym rozmiarze. Podkreślono, że inwestor nie przedłożył na żądanie Starosty aktualnego dokumentu potwierdzającego prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, natomiast strona nadesłała ponownie wcześniejszy wniosek. Zdaniem skarżącej wniosek z czerwca 2019 r. nie jest aktualny oraz zawiera fałszywe informacje dot. analizy zacienienia. W dalszej części uzasadnienia skargi przytoczono okoliczności podpisania przez E. T. (skarżącą) przedmiotowej zgody mieszkańców.
W odpowiedzi na sprzeciw Wojewoda zwrócił się o jego oddalenie. Podniósł, że organ odwoławczy nie uznał wniosku do mieszkańców za "wiarygodny dowód o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane", lecz stwierdził, że organ I instancji w toku prowadzonego postępowania nie przeprowadził należytego postępowania wyjaśniającego i nie zebrał materiału dowodowego umożliwiającego wydanie rozstrzygnięcia umożliwiającego wydanie rozstrzygnięcia niebudzącego żadnych wątpliwości. Wskazano również, że organ II instancji w decyzji stwierdził, że uzasadnienie wydanej przez Starostę decyzji nie zawierało ustawowo wymaganych elementów, przez co naruszono podstawowe zasady postępowania administracyjnego. Ponadto Wojewoda podtrzymał stanowisko zawarte w uzasadnieniu do zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje:
Podstawy prawne i zakres kognicji sądu administracyjnego wyznacza Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r., która w art. 175 sytuuje sądy administracyjne w systemie wymiaru sprawiedliwości, a poprzez art. 184 nakazuje sądom administracyjnym, w zakresie określonym w ustawie, sprawować kontrolę działalności administracji publicznej. Ustawą, o której mowa w Konstytucji jest przede wszystkim ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t. jedn. Dz. U. z 2021 r. poz. 137), oraz ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. jedn. Dz. U. z 2022 r. poz. 329, dalej także jako p. p. s. a.) Jak stanowi art. 1 §1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych, sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zgodnie z art. 3 § 1 i 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 329 ze zm., dalej: ".p.p.s.a.") sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta polega na orzekaniu w sprawach skarg na decyzje administracyjne.
Przedmiotem kontroli sądowej jest decyzja Wojewody uchylająca decyzję Starosty i przekazująca sprawę do ponownego rozpatrzenia, oprotestowana sprzeciwem. Decyzja Wojewody podjęta została na podstawie art. 138§2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego, który to przepis daje organowi odwoławczemu kompetencję do uchylenia zaskarżonej decyzji w całości i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji, gdy decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie.
Przede wszystkim należy wyjaśnić, opierając się na brzmieniu art. 136 §1 k. p. a., że przeprowadzenie postępowania dowodowego w lwiej części należy do organu I instancji, zaś aktywność organu odwoławczego w tym zakresie ma charakter dodatkowy, sprowadzający się do uzupełnienia dowodów i materiałów w sprawie. Oznacza to, że przeprowadzenie uzupełniającego postępowania dowodowego nie może godzić w zasadę dwuinstancyjności. Tym samym w sytuacji, gdy zakres postępowania uzupełniającego wskazuje, że organ odwoławczy musiałby sam przeprowadzić postępowanie wyjaśniające w zakresie kwestii mogących mieć bezpośredni wpływ na treść decyzji, wydanie decyzji rozstrzygającej sprawę co do istoty prowadziłoby do sytuacji, w której sprawa rozstrzygana byłaby w istocie w jednej instancji (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 września 2022 r. III OSK 1844/22, Centralna Baza Orzeczeń i Informacji o Sprawach, CBOIS).
Strona, zgodnie z zapisaną w art. 15 k. p. a. zasadą dwuinstancyjności ma prawo do pełnego, dwukrotnego rozpoznania jej sprawy przez organy. Naruszeniem jej prawa jest sytuacja, w której organ I instancji zaniechał rzetelnego zgromadzenia materiału dowodowego, bowiem na istotnie niekompletnym materiale dowodowym nie można oprzeć prawidłowego rozstrzygnięcia. A contrario, jeżeli materiał dowodowy wymaga uzupełnienia tylko w niewielkim (uzupełniającym) zakresie, to wykluczona jest możliwość przekazania sprawy do ponownego rozpoznania organowi I instancji, a organ odwoławczy obowiązany jest wydać rozstrzygniecie merytoryczne, i orzec o istocie sprawy.
Jeżeli zatem ciężar zebrania materiału dowodowego w istotnym zakresie zostałby przerzucony na organ odwoławczy, to należałoby przyjąć, że sprawa strony została wnikliwie zbadana jednokrotnie, co stoi w sprzeczności z powołaną wyżej zasadą dwuinstancyjności.
W takim kontekście należy widzieć regulację art. 138§2 k. p. a. Zastosowanie tego przepisu nie powinno być traktowane jako swego rodzaju "ucieczka" przez organ odwoławczy od rozpoznania sprawy, ale jako zagwarantowanie stronie jej praw, i mobilizacja organu I instancji do pełnego i wyczerpującego skolekcjonowania materiału dowodowego, ponieważ przepisy wiążą z organem odwoławczym jedynie uzupełnienie tego materiału. Z tego Sąd wnosi, że fundament dowodowy dla odpowiadającego prawu załatwienia sprawy ma być zbudowany w postępowaniu przed organem I instancji.
Kontrola sądowa sprawowana nad administracją publiczną polega na badaniu, czy organy tej administracji prawidłowo realizują swoje kompetencje, w tym w zakresie zebrania materiału dowodowego kompletnego i obrazującego okoliczności sprawy w takim stopniu, aby móc wydać legalny akt administracyjny.
Jednym z przejawów tej kontroli jest badanie przez sąd administracyjny sprzeciwu od decyzji, instytucji uregulowanej w rozdziale 3a p. p. s. a. (art. 64a – art. 64e). Według przepisu art. 64a od decyzji, o której mowa w art. 138§2 k. p. a. skarga nie przysługuje, jednakże strona niezadowolona z treści decyzji może wnieść od niej sprzeciw.
Z taką sytuacją mamy do czynienia w realiach przedmiotowej sprawy.
Sąd rozpoznając sprzeciw związany jest brzmieniem art. 64e p. p. s. a. nakazującym oceniać jedynie istnienie przesłanek do wydania decyzji, o której mowa w art. 138§2 k. p. a.
Jako czytelna i jasna jawi się więc konkluzja, że oceniając sprzeciw sąd administracyjny nie zajmuje się kontrolą merytorycznej strony sprawy mając na względzie prawa i obowiązki stron, ale jedynie bada czy decyzja organu II instancji jest prawidłowa pod względem takiego stanu dowodowego sprawy, takiego koniecznego do wyjaśnienia zakresu sprawy, który eliminuje możliwość wydania rozstrzygnięcia przez organ odwoławczy. Poparcie dla takiej interpretacji sąd odnajduje w judykaturze Sądu Naczelnego, który wyraźnie podkreśla, że w postępowaniu ze sprzeciwu sąd administracyjny ocenia jedynie czy doszło do naruszenia art. 138 § 2 k.p.a., tym samym zarzuty winny być skonstruowane w oparciu o naruszenie art. 138 § 2 k.p.a. w związku z ustawą procesową, tj. w szczególności art. 64e i art. 151a p.p.s.a. Sąd administracyjny w tym postępowaniu nie rozstrzyga bowiem o prawach lub obowiązkach stron, a jedynie dokonuje oceny spełnienia w sprawie formalnych warunków wydania decyzji kasacyjnej. Sprzeciw jako środek przeciwdziałający przewlekłości załatwienia sprawy służy wyłącznie zbadaniu tego, czy uzasadnienie decyzji kasacyjnej w tej części, w której organ wskazuje, że konieczne jest przeprowadzenie postępowania co do okoliczności mających istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy i nie ma podstaw do zastosowania art. 136 k.p.a., jest prawidłowe (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 30 września 2022 r. I OSK 1416/22, CBOIS).
W badanej sprawie Sąd uznał za trafne argumenty Wojewody podniesione w zaskarżonej decyzji, które spowodowały przekazanie sprawy organowi I instancji do ponownego rozpoznania.
Należy wskazać, że zgodnie z art. 33 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t. jedn. Dz. U. z 2021 r. poz. 2351 ze zm.) do wniosku o pozwolenie na budowę należy dołączyć oświadczenie o posiadanym prawie dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Na kształt takiego oświadczenia wpływać będzie charakter prawny nieruchomości, w tym w kontekście praw właścicielskich do niej. Z akt sprawy wynika, że wprawdzie inwestor w początkowej fazie postępowania związanego z budową balkonu dysponował zgodą wszystkich właścicieli, to jednak w trakcie postępowania jeden z nich oświadczył, że nie wyraża zgody na inwestycję (pismo z dnia 2 czerwca 2021 r.).
Zważywszy, że nieruchomość stanowi budynek wielorodzinny i jest przedmiotem współwłasności, a nadto mamy do czynienia ze wspólnotą mieszkaniową w rozumieniu ustawy z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali (Dz. U. z 2021 r. poz. 1048 ze zm.), to kwestia ewentualnych inwestycji w takiej nieruchomości wymaga ustalenia statusu prawnego wspólnoty, ponieważ przekłada się to na kwestie zarządu nieruchomością wspólną. Tymczasem organ I instancji postanowił (akt z dnia 30 sierpnia 2021 r.) wezwać inwestora do dostarczenia zgody wszystkich współwłaścicieli , i ze względu na niewypełnienie tego warunku odmówił pozwolenia na budowę.
Skoro organ I instancji nie ustalił należycie statusu tej konkretnej wspólnoty, to nie mógł dysponować wiedzą wystarczającą do tego, aby żądać zgody wszystkich współwłaścicieli. Może bowiem w wyniku takiego ustalenia okazać się, że mamy do czynienia z sytuacją, w której wystarczy zgoda większości współwłaścicieli, a wtedy żądanie akceptacji od wszystkich jest przedwczesne i niedopuszczalne. Z tego względu mamy do czynienia z istotnym deficytem w zgromadzonym materiale dowodowym. Sąd podziela argument Wojewody, że ów deficyt nie może zostać uzupełniony na etapie postępowania odwoławczego.
Dalej wskazać należy, że decyzja Starosty odmawiająca udzielenia pozwolenia na budowę nie podaje w istocie rzeczy przyczyn tej odmowy, przez co narusza zasady prawidłowego uzasadniania decyzji podane w art. 107 § k. p. a. Przepis wskazuje elementy poprawnego uzasadnienia (wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa). Tymczasem z decyzji nie sposób dowiedzieć się, dlaczego pozwolenia odmówiono, a podane argumenty są ogólnikowe i nie poparte faktami ("po sprawdzeniu dokumentów", "powzięto wątpliwości", "nie spełniają wymagań"). Wydane rozstrzygniecie nie odzwierciedla także stanowiska organu, czy przedłożony projekt balkonu jest kompletny, co pozwoliłoby na jego ewentualne uzdrowienie przez inwestora.
Taki sposób budowy uzasadnienia nie daje adresatowi decyzji szansy odpowiedniego odniesienia się do argumentacji organu I instancji, a w konsekwencji wytworzenia stosownego dla sprawy odwołania, zawierającego nie tylko niezadowolenie z rozstrzygnięcia, ale także polemikę z treścią decyzji.
To stanowi naruszenie zasady dwuinstancyjności, a tym samym przemawia za stanowiskiem Wojewody.
Trzeba wreszcie podnieść, że obowiązki nałożone postanowieniem Starosty za dnia 30 sierpnia 2021 r. w postaci uzupełnienia projektu budowalnego w zakresie zgodności z rozporządzeniem Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie nie mają podstawy we wskazanych przez Starostę przepisach, ponieważ nie dają one kompetencji do żądania przedłożenia analizy zacienienia i przysłaniania przez projektowany balkon lokalu mieszkalnego.
Konkludując podniesione wyżej okoliczności, w ocenie Sądu zasadnie postąpił Wojewoda zwracając sprawę organowi I instancji, ponieważ pozostał do wyjaśnienia zakres sprawy mający istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie.
Z tych przyczyn, na zasadzie art. 151 p. p. s. a. Sąd oddalił sprzeciw w całości.Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI