II SA/Wr 615/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny we WrocławiuWrocław2006-05-30
NSAbudowlaneWysokawsa
nadzór budowlanyroboty budowlaneprzykanalikszambodoły ustępowenieczystości ciekłepostępowanie administracyjnenieważność decyzjinaruszenie przepisów proceduralnychWSA

Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził nieważność decyzji organów nadzoru budowlanego obu instancji z powodu rażącego naruszenia przepisów proceduralnych, polegającego na rozstrzygnięciu w przedmiocie innym niż wszczęte postępowanie.

Sprawa dotyczyła skargi J. W. na decyzję D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, która utrzymała w mocy decyzję nakazującą wykonanie czynności w celu doprowadzenia robót budowlanych (wykonanie przykanalika) do stanu zgodnego z prawem. Skarżąca kwestionowała możliwość użytkowania dołów ustępowych jako szamba. Sąd administracyjny stwierdził nieważność obu decyzji, wskazując, że postępowanie zostało wszczęte w sprawie użytkowania dołów ustępowych, a decyzje wydano w przedmiocie wykonania przykanalika, co stanowi rażące naruszenie przepisów k.p.a. i uniemożliwiło stronom wypowiedzenie się co do faktycznego przedmiotu sprawy.

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu rozpoznał skargę J. W. na decyzję D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, która utrzymała w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Organy obu instancji nakazały J. i R. Sz. wykonanie czynności w celu doprowadzenia do stanu zgodnego z prawem robót budowlanych polegających na wykonaniu przykanalika między budynkiem mieszkalnym a żelbetowym zbiornikiem bezodpływowym. Skarżąca J. W. podnosiła, że doły ustępowe są przeznaczone na suche fekalia i nie mogą być użytkowane jako szambo. Sąd administracyjny stwierdził nieważność zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji. Uzasadnienie wskazało na rażące naruszenie przepisów procedury administracyjnej, w szczególności art. 7, 77 i 80 k.p.a. Głównym zarzutem było to, że postępowanie zostało wszczęte w sprawie użytkowania przez J. i R. Sz. czterech nieskanalizowanych dołów ustępowych, podczas gdy wydane decyzje dotyczyły nakazu wykonania czynności w celu doprowadzenia do stanu zgodnego z prawem robót budowlanych polegających na wykonaniu przykanalika. Sąd podkreślił, że rozróżnienie między sprawą przykanalika a sprawą stanu technicznego zbiornika bezodpływowego, dokonane przez organ odwoławczy, potwierdzało, iż decyzje zostały wydane w innym przedmiocie niż ten, w którym postępowanie zostało wszczęte. Brak rozstrzygnięcia faktycznego przedmiotu sprawy oraz rozstrzygnięcie kwestii, która nie była przedmiotem postępowania, uniemożliwiło stronom należyte wypowiedzenie się i zajęcie stanowiska, co stanowiło rażące naruszenie przepisów k.p.a. Sąd orzekł o stwierdzeniu nieważności decyzji, zakazie ich wykonania oraz zasądził zwrot kosztów postępowania.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, decyzja wydana w przedmiocie innym niż wszczęte postępowanie administracyjne jest niezgodna z prawem i podlega stwierdzeniu nieważności.

Uzasadnienie

Sąd stwierdził, że organy obu instancji wydały decyzje w przedmiocie nakazu wykonania czynności w celu doprowadzenia robót budowlanych (wykonanie przykanalika) do stanu zgodnego z prawem, podczas gdy postępowanie zostało wszczęte w sprawie użytkowania nieskanalizowanych dołów ustępowych. Ta rozbieżność stanowi rażące naruszenie przepisów procedury administracyjnej, w szczególności zasady prawdy obiektywnej (art. 7 k.p.a.) i obowiązku zebrania oraz wyczerpującego rozpatrzenia materiału dowodowego (art. 77 § 1 k.p.a.), a także zasady czynnego udziału strony w postępowaniu (art. 10 k.p.a.).

Rozstrzygnięcie

Decyzja

stwierdzono_nieważność

Przepisy (12)

Główne

k.p.a. art. 156 § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego

Organ administracji publicznej stwierdza nieważność decyzji, gdy m.in. decyzja została wydana z naruszeniem przepisów o właściwości albo gdy dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej innym orzeczeniem.

p.p.s.a. art. 145 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd uwzględnia skargę w przypadku naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Pomocnicze

k.p.a. art. 7

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada prawdy obiektywnej - organ obowiązany do wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego.

k.p.a. art. 77 § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek zebrania i wyczerpującego rozpatrzenia materiału dowodowego.

k.p.a. art. 80

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek oceny na podstawie zebranego materiału dowodowego, czy zostały spełnione przesłanki do wydania decyzji.

k.p.a. art. 104

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego

Organ administracji publicznej wydaje decyzje, gdy określone przepisy prawa przewidują wydanie decyzji.

k.p.a. art. 138 § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego

Organ odwoławczy utrzymuje w mocy decyzję organu I instancji.

u.p.b. art. 51

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane

Nakaz wykonania określonych czynności w celu doprowadzenia wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem.

u.p.b. art. 151 § 1

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane

Organ nadzoru budowlanego nakazuje w drodze decyzji wykonanie określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonanych robót do stanu zgodnego z prawem.

p.u.s.a. art. 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych

Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej.

p.p.s.a. art. 152

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

W przypadku stwierdzenia nieważności decyzji lub postanowienia, sąd orzeka o ich nieważności.

p.p.s.a. art. 200

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd zasądza zwrot kosztów postępowania.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Rozbieżność między przedmiotem wszczętego postępowania (użytkowanie dołów ustępowych) a przedmiotem wydanej decyzji (wykonanie przykanalika). Naruszenie przepisów procedury administracyjnej, w szczególności zasady prawdy obiektywnej, obowiązku zebrania materiału dowodowego i zasady czynnego udziału strony.

Godne uwagi sformułowania

Wydane w tej sprawie decyzje nie dotyczą zatem przedmiotu postępowania, w którym zostały podjęte... Stwierdzić przy tym trzeba, iż kwestii związanych z budową przykanalika nie można w żaden sposób uznać za tożsame z użytkowaniem nieskanalizowanych dołów ustępowych. W tym stanie rzeczy uznać należy, że w innym przedmiocie wszczęto niniejsze postępowanie i w innym przedmiocie wydano kończące to postępowanie decyzje organów obu instancji.

Skład orzekający

Zygmunt Wiśniewski

przewodniczący

Anna Siedlecka

członek

Andrzej Wawrzyniak

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Naruszenie przepisów procedury administracyjnej, w szczególności wydanie decyzji w przedmiocie innym niż wszczęte postępowanie, jako podstawa stwierdzenia nieważności decyzji."

Ograniczenia: Dotyczy spraw administracyjnych, gdzie występuje rozbieżność między wszczętym postępowaniem a wydaną decyzją.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa pokazuje, jak fundamentalne błędy proceduralne mogą prowadzić do stwierdzenia nieważności decyzji, nawet jeśli merytorycznie sprawa mogłaby być rozstrzygnięta. Jest to ważna lekcja dla praktyków prawa administracyjnego.

Błąd proceduralny, który unieważnił decyzję: Sąd administracyjny wskazuje na kluczowe zasady postępowania.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Wr 615/04 - Wyrok WSA we Wrocławiu
Data orzeczenia
2006-05-30
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2004-11-19
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Sędziowie
Andrzej Wawrzyniak /sprawozdawca/
Anna Siedlecka
Zygmunt Wiśniewski /przewodniczący/
Symbol z opisem
6019 Inne, o symbolu podstawowym 601
Hasła tematyczne
Budowlane prawo
Skarżony organ
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
*Stwierdzono nieważność decyzji I i II instancji
Powołane przepisy
Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
art. 7, 77, 80.
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Zygmunt Wiśniewski Sędziowie: WSA Anna Siedlecka NSA Andrzej Wawrzyniak (sprawozdawca) Protokolant: apl.prok. Wojciech T. Turlej po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 maja 2006 r. sprawy ze skargi J. W. na decyzję D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we W. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie nakazu wykonania określonych czynności w celu doprowadzenia wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem I. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji; II. orzeka, iż zaskarżona decyzja nie może być wykonana; III. zasądza od D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we W. na rzecz skarżącej kwotę 30 (trzydzieści) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
Pismem z dnia [...] skarżąca J. W. zwróciła się do Urzędu Miasta i Gminy K. W. o "załatwienie sprawy dot. wspólnych ubikacji na suche fekalia stojące na granicy posesji 7/3 i 7/4 w K.". Podała, że J. i R. Sz. z dołu kloacznego zrobili szambo, na co nie wyraziła zgody, gdyż "wybudowane ubikacje na suche fekalia mają być zgodne z jego przeznaczeniem".
Pismem z dnia 19 lutego 2003 r. Kierownik Wydziału Architektury i Budownictwa Urzędu Miasta i Gminy K. W. przesłał sprawę Powiatowemu Inspektorowi Nadzoru Budowlanego w Powiecie W. do rozstrzygnięcia według kompetencji. W piśmie tym wskazano, iż w dniu 3 grudnia 2002 r. odbyła się wizja lokalna, która potwierdziła użytkowanie dołów ustępowych jako zbiornika na nieczystości ciekłe pochodzące z ubikacji usytuowanej w mieszkaniu Państwa Sz. oraz że dnia [...] wpłynęło pismo J. Sz. informujące, że nie posiada wymaganych przez Urząd dokumentów.
W dniu 31 maja 2004 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Powiecie W., powołując się na art. 61 § 4 kpa, zawiadomił, że 25 lutego 2003 r., na żądanie J. W., zostało wszczęte postępowanie administracyjne w sprawie użytkowania przez J. i R. Sz. czterech nieskanalizowanych dołów ustępowych na działce [...] i [...] w K., gmina K. W.
Decyzją z dnia [...] Nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Powiecie W., przywołując jako podstawę rozstrzygnięcia art. 151 ust. 1 pkt 2 i ust. 7, art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (t.jedn. Dz.U. z 2003 r. Nr 207, poz. 2016 z późn. zm.) oraz art. 104 kpa, nakazał J. i R. Sz. w terminie do 1 października 2004 r. wykonanie następujących czynności w celu doprowadzenia wykonanych na działce [...] we wsi K., gmina K. W., robót budowlanych polegających na wykonaniu przykanalika między budynkiem mieszkalnym a żelbetowym zbiornikiem bezodpływowym do stanu zgodnego z prawem: przedłożenie inwentaryzacji geodezyjnej działki nr [...] oraz przedłożenie oceny technicznej wykonanego przykanalika.
W uzasadnieniu organ I instancji podał, że na podstawie zebranych dowodów ustalono, iż w latach 1997-1999 wykonany został przykanalik odprowadzający nieczystości ciekłe z mieszkania J. i R. Sz. do zbiornika związanego z czterema ustępami nieskanalizowanymi, użytkowanymi przez właścicielkę działki [...] i współwłaścicieli działki [...]. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdził, że niezaprzeczalnym jest, iż wykonanie przykanalika wymagało zgłoszenia właściwemu organowi administracji architektoniczno-budowlanej, dlatego też, w celu doprowadzenia do stanu zgodnego z prawem, orzeczono jak wyżej.
Odwołania od powyższej decyzji wnieśli R. Sz. i J. W.
R. Sz. oświadczył, że podłączenie przykanalikiem wykonał jeszcze przed wykupem mieszkania w latach 1991-1992. Stwierdził, że szambo, do którego dokonał podłączenia, "przypadało do działki [...]" i dostał zezwolenie od Kierownika Zakładu. Po podziale i sprzedaży działek część tego szamba została na działce [...], wykupionej przez J. W., przy czym po wykupie mieszkania wraz z działką nie wykonywał żadnych przeróbek przy szambie.
W swoim odwołaniu J. W. podała, że nie wyraża zgody, ponieważ "doły ustępowe są przeznaczone na suche fekalia i nigdy nie mogą być użytkowane jako szambo. Zgodnie z prawem szambo powinno być szczelnie zamknięte a ubikacje mają otwory".
Decyzją z dnia [...] Nr [...] D. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego we W., po rozpatrzeniu powyższych odwołań, na podstawie art. 138 § 1 kpa utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.
W uzasadnieniu organ odwoławczy podał, że jedynym uchybieniem organu I instancji jest podanie, "zapewne poprzez błąd pisarski", jako podstawy prawnej art. 151, zamiast art. 51 Prawa budowlanego. W ocenie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego organ I instancji – poza powyższym uchybieniem – prawidłowo rozpatrzył przedmiotową sprawę. Odnosząc się do zarzutów podnoszonych w odwołaniach organ odwoławczy zaznaczył, że do kompetencji organów budowlanych nie należy rozstrzyganie o prawach współwłasności oraz o rozliczeniach za wywóz nieczystości i wskazał, że sprawy dotyczące przekroczenia granicy przy realizacji obiektów budowlanych podlegają rozstrzyganiu w postępowaniu przed sądem powszechnym. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdził, że skarżona decyzja nie stanowi w swym założeniu sankcji za naruszenie przez inwestorów prawa, lecz zmierza do umożliwienia konwalidacji popełnionych samowolnie czynności. Organ II instancji podał, że niniejsze postępowanie administracyjne prowadzone jest w sprawie "robót budowlanych polegających na wykonaniu przykanalika między budynkiem mieszkalnym a żelbetowym zbiornikiem bezodpływowym", natomiast odrębną kwestią jest sprawa stanu technicznego "żelbetowego zbiornika bezodpływowego", którą organ nadzoru budowlanego I instancji może prowadzić w odrębnym postępowaniu.
Na powyższą decyzję J. W. złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu.
Skarżąca oświadczyła, że nie zgadza się, aby można użytkować ubikacje jako "zbiornik" na nieczystości, czyli szambo. Podkreśliła, iż szambem jest "szczelny, bezodpływowy zbiornik na ścieki". Stwierdziła, że nie można pozwolić, aby te same doły ustępowe mogły służyć jednym za szambo, a drugim za ustęp. W opinii skarżącej organ wojewódzki zaakceptował decyzję niezgodną z prawem.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie. Podtrzymał zaskarżoną decyzję i argumenty zawarte w jej uzasadnieniu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne właściwe są do badania zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych. Sąd nie może opierać tej kontroli na kryterium słuszności lub sprawiedliwości społecznej. Decyzja administracyjna jest zgodna z prawem, jeżeli jest zgodna z przepisami prawa materialnego i przepisami prawa procesowego. Uchylenie decyzji administracyjnej, względnie stwierdzenie jej nieważności przez Sąd, następuje tylko w przypadku istnienia istotnych wad w postępowaniu lub naruszenia przepisów prawa materialnego, mającego wpływ na wynik sprawy (art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz.U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.).
W niniejszej sprawie takie wady i uchybienia występują. Skarga zatem zasługiwała na uwzględnienie.
Podkreślić przede wszystkim trzeba, iż w rozpatrywanej sprawie wszczęto postępowanie administracyjne w przedmiocie użytkowania przez J. i R. Sz. czterech nieskanalizowanych dołów ustępowych na działce [...] i [...] w Kębłowicach, gmina K. W., natomiast organy obu instancji wydały swoje decyzje w przedmiocie nakazu wykonania określonych czynności w celu doprowadzenia wykonanych robót budowlanych polegających na wykonaniu przykanalika między budynkiem mieszkalnym a żelbetowym zbiornikiem bezodpływowym do stanu zgodnego z prawem.
Wydane w tej sprawie decyzje nie dotyczą zatem przedmiotu postępowania, w którym zostały podjęte, gdyż nie dotyczą użytkowania czterech nieskanalizowanych dołów ustępowych na wyżej wymienionych działkach, lecz dotyczą doprowadzenia do stanu zgodnego z prawem robót budowlanych polegających na wykonaniu przykanalika między budynkiem mieszkalnym a żelbetowym zbiornikiem bezodpływowym.
Zauważyć wypada, że organ odwoławczy w motywach swojej decyzji podał, że postępowanie administracyjne zakończone decyzją tego organu, utrzymującą w mocy decyzję organu I instancji, prowadzone było w sprawie "robót budowlanych polegających na wykonaniu przykanalika między budynkiem mieszkalnym a żelbetowym zbiornikiem bezodpływowym", natomiast odrębną kwestią jest sprawa stanu technicznego "żelbetowego zbiornika bezodpływowego", którą organ nadzoru budowlanego I instancji może prowadzić w odrębnym postępowaniu. Z akt administracyjnych wynika jednak, że postępowanie zakończone zaskarżoną decyzją w rzeczywistości nie było prowadzone w sprawie "robót budowlanych polegających na wykonaniu przykanalika między budynkiem mieszkalnym a żelbetowym zbiornikiem bezodpływowym", lecz w sprawie użytkowania przez J. i R. Sz. czterech nieskanalizowanych dołów ustępowych na działce [...] i [...] w K. Rozróżniając sprawę przykanalika od sprawy bezodpływowego zbiornika Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w istocie jednoznacznie przyznał, że podjęte w rozpatrywanej sprawie decyzje zostały wydane w innym przedmiocie niż ten, w którym powyższe postępowanie administracyjne wszczęto. Stwierdzić przy tym trzeba, iż kwestii związanych z budową przykanalika nie można w żaden sposób uznać za tożsame z użytkowaniem nieskanalizowanych dołów ustępowych.
W tym stanie rzeczy uznać należy, że w innym przedmiocie wszczęto niniejsze postępowanie i w innym przedmiocie wydano kończące to postępowanie decyzje organów obu instancji. Konsekwencją powyższego jest rozstrzygnięcie kwestii, co do której strony nie miały należytych możliwości wypowiedzenia się i zajęcia stanowiska, gdyż wszczęte postępowanie dotyczyło innego przedmiotu oraz brak rozstrzygnięcia kwestii, w której wszczęto postępowanie administracyjne.
Naruszono w ten sposób rażąco przepisy procedury administracyjnej, a w szczególności art. 7, 8, 9, 10, 11 oraz 77 § 1 i 81 kpa. Na rażące ich naruszenie wskazuje brak rozstrzygnięcia przedmiotu, w którym wszczęto niniejszą sprawę oraz rozstrzygnięcie kwestii, która nie była przedmiotem tej sprawy, wskutek czego strony nie miały należytych możliwości wypowiedzenia się i zajęcia stanowiska w rozstrzyganej kwestii, co pozostaje w wyraźnej i oczywistej sprzeczności z treścią przytoczonych wyżej przepisów.
Mając na względzie powyższe – zgodnie z art. 145 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z art. 156 § 1 pkt 2 kpa oraz art. 152 i art. 200 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – orzeczono jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI