II SA/Wr 612/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła skargi spółki M. sp. z o.o. z siedzibą w Z. na postanowienie Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (DWINB) z dnia 11 czerwca 2024 r. utrzymujące w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego (PINB) wstrzymujące prowadzenie robót budowlanych polegających na budowie pawilonu handlowego (kantoru) na działce nr [...] w Z. Skarżąca spółka, będąca właścicielem gruntu, zarzucała naruszenie przepisów proceduralnych i materialnych, w tym art. 28 k.p.a. w zw. z art. 48 i 52 u.p.b., poprzez uznanie jej za stronę postępowania i nałożenie na nią obowiązków, mimo że nie była inwestorem. Podkreślano, że inwestorem był S. F., a późniejsi nabywcy kontenera. WSA we Wrocławiu, orzekając w trybie uproszczonym, oddalił skargę. Sąd powołał się na prawomocny wyrok z dnia 06.04.2023 r. (sygn. akt II SA/Wr 54/23), który przesądził, że adresatem nakazów na podstawie art. 48, 49b, 50a i 51 u.p.b. powinien być podmiot (inwestor, właściciel, zarządca) mający faktyczną możliwość wykonania nakazu, co w realiach sprawy, ze względu na sprzedaż kontenera i brak możliwości kontaktu z inwestorem, oznaczało właściciela gruntu. Sąd uznał, że aktualny właściciel gruntu, spółka M. sp. z o.o., ma gwarancję wykonania ewentualnego nakazu rozbiórki, a pawilon jest użytkowany. W związku z tym, spółka została uznana za właściwego adresata postanowienia.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUstalenie, że właściciel gruntu może być adresatem nakazu wstrzymania robót budowlanych i obowiązku legalizacji w przypadku samowoli budowlanej, gdy inwestor jest nieznany lub niedostępny, a obiekt jest użytkowany.
Dotyczy sytuacji, gdy inwestor jest nieznany lub niedostępny, a obiekt budowlany jest trwale związany z gruntem i użytkowany.
Zagadnienia prawne (2)
Kto powinien być adresatem postanowienia o wstrzymaniu robót budowlanych i obowiązku legalizacji w przypadku samowoli budowlanej, gdy inwestor jest nieznany lub niedostępny, a obiekt znajduje się na cudzym gruncie?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Adresatem nakazów w takich przypadkach powinien być podmiot, który ma faktyczną możliwość wykonania nakazu, uwarunkowaną swobodnym dostępem do obiektu. W sytuacji, gdy inwestor jest nieznany lub niedostępny, a roboty budowlane zostały zakończone, właściwym adresatem jest właściciel gruntu.
Uzasadnienie
Sąd powołał się na wcześniejszy prawomocny wyrok, który ustalił, że w przypadku braku możliwości skierowania nakazu do inwestora, właściwym adresatem jest właściciel gruntu, który ma faktyczną możliwość wykonania nakazu. Podkreślono, że pawilon jest użytkowany, a właściciel gruntu daje gwarancję wykonania ewentualnego nakazu rozbiórki.
Czy kontener posadowiony na płycie betonowej na działce gruntu stanowi budynek w rozumieniu Prawa budowlanego, czy tymczasowy obiekt budowlany?
Odpowiedź sądu
W poprzednim postępowaniu WSA uznał, że pawilon handlowy składający się z kontenera ustawionego na płytach betonowych należy zakwalifikować jako tymczasowy obiekt budowlany (art. 3 pkt 5 u.p.b.), a nie budynek (art. 3 pkt 2 u.p.b.).
Uzasadnienie
Sąd w poprzednim wyroku stwierdził, że obiekt ten, choć trwale związany z gruntem, nie spełnia wszystkich cech budynku, a kwalifikuje się jako tymczasowy obiekt budowlany. Ta kwalifikacja miała znaczenie dla wysokości opłaty legalizacyjnej.
Przepisy (16)
Główne
u.p.b. art. 48 § 1
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
u.p.b. art. 48 § 3
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
u.p.b. art. 52
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
Pomocnicze
u.p.b. art. 3 § 2
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
Definicja budynku.
u.p.b. art. 3 § 5
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
Definicja tymczasowego obiektu budowlanego.
u.p.b. art. 28
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
Wymóg uzyskania pozwolenia na budowę.
u.p.b. art. 59f
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
Obliczanie opłaty legalizacyjnej.
p.p.s.a. art. 134 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 145 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 153
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Związanie oceną prawną i wskazaniami sądu w poprzednim wyroku.
k.c. art. 191
Kodeks cywilny
Przynależność obiektu budowlanego do gruntu.
k.p.a. art. 28
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 138 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 144
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 145 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Argumenty
Skuteczne argumenty
Właściciel gruntu, który ma faktyczną możliwość wykonania nakazu, jest właściwym adresatem postanowienia o wstrzymaniu robót budowlanych i obowiązku legalizacji, gdy inwestor jest nieznany lub niedostępny. • Pawilon handlowy jest użytkowany, co potwierdza możliwość wykonania nakazu przez właściciela gruntu.
Odrzucone argumenty
Obowiązek nałożony postanowieniem powinien być skierowany do inwestora, a nie do właściciela gruntu, który nie rozpoczął budowy. • Organ nie wykazał, że nie mógł nawiązać kontaktu z rzeczywistymi właścicielami kontenera.
Godne uwagi sformułowania
adresatem nakazów orzekanych na podstawie art. 48, art. 49b, art. 50a i art. 51 u.p.b. powinien być ten spośród trzech ustawowo wymienionych podmiotów – inwestor, właściciel, zarządca obiektu budowlanego, który ma faktyczną możliwość wykonania nakazu, uwarunkowaną z zasady swobodnym dostępem do tego obiektu. • Tylko on daje gwarancję wykonania ewentualnego nakazu rozbiórki, uwarunkowanego zasadą swobodnego dostępu do tej nieruchomości, gdyby nie został złożony wniosek o legalizację.
Skład orzekający
Halina Filipowicz-Kremis
przewodniczący
Marta Pawłowska
członek
Wojciech Śnieżyński
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalenie, że właściciel gruntu może być adresatem nakazu wstrzymania robót budowlanych i obowiązku legalizacji w przypadku samowoli budowlanej, gdy inwestor jest nieznany lub niedostępny, a obiekt jest użytkowany."
Ograniczenia: Dotyczy sytuacji, gdy inwestor jest nieznany lub niedostępny, a obiekt budowlany jest trwale związany z gruntem i użytkowany.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje złożoność ustalania odpowiedzialności w przypadku samowoli budowlanej, gdy własność gruntu i obiektu jest rozdzielona, a inwestor nieznany. Pokazuje praktyczne zastosowanie przepisów Prawa budowlanego i kluczową rolę sądownictwa administracyjnego w rozstrzyganiu sporów.
“Kto odpowiada za samowolę budowlaną, gdy inwestor znika? Sąd wskazuje na właściciela gruntu!”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.