II SA/Wr 611/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu oddalił skargę w sprawie o wymeldowanie, uznając, że skarżąca dobrowolnie i trwale opuściła miejsce pobytu stałego.
Skarżąca J. Z., reprezentowana przez opiekuna prawnego, wniosła skargę na decyzję Wojewody Dolnośląskiego utrzymującą w mocy decyzję o wymeldowaniu jej z miejsca pobytu stałego. Organy administracji ustaliły, że skarżąca od wielu lat nie zamieszkuje w lokalu przy ul. [...] w Ż., który jest w złym stanie technicznym i pozbawiony mediów. Zgromadzony materiał dowodowy, w tym zeznania świadków i ustalenia Policji, potwierdził, że skarżąca przeniosła centrum swoich spraw życiowych do innego lokalu i nie podejmowała kroków prawnych w celu powrotu do spornego lokalu. Sąd uznał, że opuszczenie miejsca pobytu stałego miało charakter dobrowolny i trwały, a tym samym oddalił skargę.
Sprawa dotyczyła skargi J. Z. (reprezentowanej przez opiekuna prawnego M. Z.) na decyzję Wojewody Dolnośląskiego, która utrzymała w mocy decyzję Wójta Gminy Ż. o wymeldowaniu skarżącej z miejsca pobytu stałego. Wniosek o wymeldowanie złożyli nowi właściciele lokalu, twierdząc, że skarżąca od lat nie zamieszkuje w nieruchomości przy ul. [...] w Ż., która jest w złym stanie technicznym i pozbawiona mediów. Organy administracji przeprowadziły obszerne postępowanie dowodowe, przesłuchując świadków (sąsiadów, opiekuna prawnego), dokonując oględzin nieruchomości oraz zbierając informacje z Policji i Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej. Ustalono, że skarżąca, osoba ubezwłasnowolniona, faktycznie zamieszkuje w innym lokalu przy ul. [...] w Ż., a lokal przy ul. [...] od lat pozostaje niezamieszkały, zniszczony i pozbawiony podstawowych mediów. Sąd administracyjny, kontrolując legalność decyzji, uznał, że organy prawidłowo ustaliły stan faktyczny. Stwierdzono, że skarżąca dobrowolnie i trwale opuściła miejsce pobytu stałego, co potwierdza brak podjęcia przez nią kroków prawnych w celu powrotu do lokalu oraz przeniesienie centrum jej spraw życiowych do innego miejsca. Sąd podkreślił, że decyzja o wymeldowaniu ma charakter ewidencyjny i nie rozstrzyga o prawach do lokalu. W konsekwencji, Sąd oddalił skargę jako bezzasadną.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (1)
Odpowiedź sądu
Tak, opuszczenie miejsca pobytu stałego ma charakter dobrowolny i trwały, jeśli osoba nie zamieszkuje w lokalu, przeniosła centrum swoich spraw życiowych gdzie indziej i nie podejmuje działań prawnych zmierzających do powrotu lub przywrócenia posiadania lokalu.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że zgromadzony materiał dowodowy (stan nieruchomości, zeznania świadków, ustalenia Policji, brak działań prawnych skarżącej) jednoznacznie potwierdza, że skarżąca od lat nie zamieszkuje w lokalu przy ul. [...] w Ż., a jej centrum życiowe znajduje się pod innym adresem. Opuszczenie lokalu miało charakter dobrowolny i trwały, co uzasadnia wymeldowanie z urzędu.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (9)
Główne
u.e.l. art. 35
Ustawa z dnia 24 września 2010 r. o ewidencji ludności
u.e.l. art. 25 § 1
Ustawa z dnia 24 września 2010 r. o ewidencji ludności
u.e.l. art. 33 § 1
Ustawa z dnia 24 września 2010 r. o ewidencji ludności
Pomocnicze
p.u.s.a. art. 1 § 1
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych
p.u.s.a. art. 2
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych
p.p.s.a. art. 3 § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 145 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 134 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Argumenty
Skuteczne argumenty
Stan techniczny lokalu (brak mediów, zniszczenie) uniemożliwia zamieszkiwanie. Skarżąca od wielu lat nie zamieszkuje w lokalu, przeniosła centrum życiowe gdzie indziej. Brak podjęcia przez skarżącą kroków prawnych w celu powrotu do lokalu lub przywrócenia posiadania. Opuszczenie lokalu miało charakter dobrowolny i trwały.
Odrzucone argumenty
Twierdzenia opiekuna prawnego o trwającym remoncie i korzystaniu z sąsiednich mediów nie znalazły potwierdzenia w materiale dowodowym. Zarzuty o "brutalnym ataku" Policji i "bandytach" podczas wizji lokalnej nie zostały udowodnione i nie miały wpływu na ocenę legalności decyzji.
Godne uwagi sformułowania
Wymeldowanie jest jedynie potwierdzeniem faktu, że osoba nie mieszka w lokalu, w którym jest zameldowana. O pobycie stałym przesądzają zatem dwa elementy: fizyczne przebywanie danej osoby w określonej miejscowości pod oznaczonym adresem oraz zamiar przebywania w tym miejscu (lokalu) w sposób stały (na stałe). Przesłanka opuszczenia dotychczasowego miejsca pobytu stałego (...) jest spełniona wówczas, gdy opuszczenie to ma charakter trwały i jest dobrowolne. O dobrowolności opuszczenia lokalu decyduje samodzielna rezygnacja z przebywania pod danym adresem, niewywołana przymusem fizycznym albo psychicznym innej osoby. Decyzja o wymeldowaniu ma charakter wyłącznie ewidencyjny, porządkowy i nie rozstrzyga kwestii dotyczących uprawnień do lokalu, jak również spraw finansowych.
Skład orzekający
Halina Filipowicz-Kremis
przewodniczący
Marta Pawłowska
sprawozdawca
Wojciech Śnieżyński
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia dobrowolnego i trwałego opuszczenia miejsca pobytu stałego w kontekście wymeldowania, zwłaszcza w przypadku osób ubezwłasnowolnionych i w sprawach dotyczących nieruchomości w złym stanie technicznym."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej, gdzie lokal jest w złym stanie technicznym i osoba faktycznie zamieszkuje gdzie indziej. Nie dotyczy sytuacji, gdy osoba została fizycznie usunięta z lokalu lub uniemożliwiono jej dostęp.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa ilustruje praktyczne aspekty obowiązku meldunkowego i kryteria oceny dobrowolności opuszczenia miejsca pobytu stałego, co jest istotne dla prawników procesowych i administracyjnych.
“Czy można wymeldować osobę, która nie mieszka w lokalu od lat, ale ma do niego dostęp?”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII SA/Wr 611/24 - Wyrok WSA we Wrocławiu Data orzeczenia 2025-02-20 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2024-08-20 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu Sędziowie Halina Filipowicz-Kremis /przewodniczący/ Marta Pawłowska /sprawozdawca/ Wojciech Śnieżyński Symbol z opisem 6050 Obowiązek meldunkowy Hasła tematyczne Ewidencja ludności Skarżony organ Wojewoda Treść wyniku *Oddalono skargę w całości Powołane przepisy Dz.U. 2022 poz 1191 art. 35 Ustawa z dnia 24 września 2010 r. o ewidencji ludności (t.j.) Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Halina Filipowicz – Kremis Sędziowie: Sędzia WSA Wojciech Śnieżyński Asesor WSA Marta Pawłowska (spr.) Protokolant referent Wiktoria Sojka-Ratajczyk po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 20 lutego 2025 r. sprawy ze skargi J. Z. reprezentowanej przez opiekuna prawnego M. Z. na decyzję Wojewody Dolnośląskiego z dnia 12 czerwca 2024 r. nr SOC-OP.621.1.114.2023.DT w przedmiocie wymeldowania z miejsca pobytu stałego oddala skargę w całości. Uzasadnienie Zaskarżoną decyzją z dnia 12 czerwca 2024 r. Wojewoda Dolnośląski po rozpoznaniu odwołania I. Z. – opiekuna prawnego J. Z. (dalej jako skarżącą), od decyzji Wójta Gminy Ż. z dnia 27 października 2023 r. orzekającej o wmeldowaniu J. Z. z miejsca pobytu stałego w lokalu płożonym przy ulicy [...] w Ż., utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Z akt sprawy wynika, że decyzja ta zapadła w następującym stanie faktycznym i prawnym. Z wnioskiem o wymeldowanie skarżącej z opisanego miejsca pobytu stałego zwrócili się pismem z dnia 19 maja 2023 r. K. J. i D. S., oświadczając, że skarżąca od wielu lat nie zamieszkuje w przedmiotowym lokalu, a jej rodzina utraciła do niego prawa własności. Oświadczyli, że warunki panujące obecnie na terenie nieruchomości tj. brak prądu oraz ogólny zły stan spowodowany wieloletnim brakiem lokatorów, skutecznie uniemożliwiają faktyczne zamieszkiwanie w nim. Do wniosku dołączono wypis aktu notarialnego umowy sprzedaży repertorium [...] numer [...] z dnia 27 maja 2022 r., zgodnie z którym jako właściciele przedmiotowego lokalu zostali wskazani D. S. i K. J. Po otrzymaniu wniosku organ I instancji ustalił, że J. Z. jest osobą ubezwłasnowolnioną i jej opiekunem prawnym jest I. Z., zamieszkały przy ul. [...] w Ż. Pismem z dnia 26 maja 2023 r. Wójt Gminy Ż. zawiadomił o wszczęciu postępowania, przy czym korespondencja do I. Z. - opiekuna prawnego J. Z. wysłana została na adres miejsca jego zamieszkania i została przez niego odebrana. W toku postępowania do organu I instancji wnioskodawcy złożyli do akt sprawy dokumentację fotograficzną, jako dowód warunków panujących w lokalu, uniemożliwiających zamieszkiwanie tam kogokolwiek. Przesłuchany w charakterze świadka opiekun prawny skarżącej zeznał, że centrum życiowe skarżącej znajduje się w lokalu w którym jest zameldowana na pobyt stały, tj. przy ulicy [...]. Wskazał, że w lokalu nie ma podłączonej wody, ani pomieszczenia łazienki, ale trwa tam remont. Skarżąca korzysta z wody w budynku obok – przy ulicy [...] i korzysta z toalety na podwórku. Śmieci skarżąca nie produkuje, bowiem żyje ekologicznie. Właścicielem budynku położonego przy ulicy [...] jest opiekun prawny skarżącej. W toku postępowania Wójt Gminy zwrócił się do organów Policji o dokonanie ustaleń w zakresie gdzie mieszka skarżąca. Według ustaleń Policji, skarżąca mieszka w budynku przy ulicy [...], natomiast dysponuje kluczami do budynku przy ulicy [...] i przetrzymuje tam swoje rzeczy. W dniu 6 września 2023 r. organ pierwszej instancji przeprowadził w asyście Policji oględziny nieruchomości. Z protokołu oraz załączonej do akt dokumentacji fotograficznej wynika, że dom nie jest zamieszkały ani w trakcie remontu, jest w zniszczony, nie ma w nim wydzielonych pomieszczeń mieszkalnych, wewnątrz znajduje się bardzo dużo rzeczy, w tym materiałów budowlanych. Jest w nim bardzo brudno, nie są podłączone żadne media. W tak ustalonym stanie faktycznym Wójt Gminy Ż. decyzją nr UG.ORG.5343.1.8.2023 z dnia 27 października 2023 r. orzekł o wymeldowaniu J. Z. z miejsca pobytu stałego w lokalu położonym przy ul. [...] w Ż. Wojewoda Dolnośląski na podstawie art. 136 § 1 k.p.a. zwrócił się do organu I instancji o przeprowadzenie nowych dowodów w celu ustalenia stanu faktycznego istniejącego w sprawie. W ramach uzupełniającego postępowania dowodowego do akt sprawy dołączono: pismo z Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w Ż. informujące, że w składanych wnioskach przez I. Z. każdorazowo wskazywany jest adres zamieszkania J. Z. przy ul. [...] w Ż. i rodzinne wywiady środowiskowe sporządzane były w miejscu zamieszkania J. Z. pod ww. adresem, dokumenty z Powiatowego Zakładu Katastralnego we W., w tym: postanowienie Sądu Rejonowego dla W.-K. z dnia 11 lipca 2002 r. sygn. akt [...] w sprawie o nadzór nad egzekucją przeciwko dłużniczce J. Z., przysądzające własność przedmiotowej nieruchomości J. C.; wypis aktu notarialnego umowy sprzedaży repertorium [...] nr [...] z dnia 19 marca 2003 r. dotyczący przedmiotowego lokalu; wypis akty notarialnego umowy sprzedaży repertorium [...] numer [...] z dnia 6 maja 2014 r. dotyczący przedmiotowego lokalu; wypis aktu notarialnego umowy sprzedaży repertorium [...] numer [...] z dnia 27 maja 2022 r. (dołączony wcześniej do wniosku o wymeldowanie). Organ pierwszej instancji przesłuchał również w charakterze świadka K. S., sąsiadkę, która zeznała, że mieszka po sąsiedzku od 8 lat i oświadczyła, że J. Z. mieszka w domu przy ul. [...] w Ż. Zeznała, że nigdy nie widziała J. Z. przy budynku przy ul. [...] w Ż., nie pali się w tym budynku światło, nikt tam nie przebywa, a budynek wydaje się opuszczony od wielu lat. Zeznała, że z jej obserwacji wynika, iż J. Z. nie przeprowadza żadnego remontu w przedmiotowym lokalu. Oświadczyła, że często widuje J. Z. przy budynku położonym przy ul. [...] w Ż., w którym wraz z rodziną prowadzi gospodarstwo domowe. Przesłuchano również jako świadka A. I., która zeznała, że J. Z. mieszka w domu przy ul. [...] w Ż. i nie widuje jej w przedmiotowym lokalu przy [...]. Zeznała, że J. Z. utraciła przedmiotowy lokal przez długi i w domu tym nie ma warunków mieszkalnych, jest to rupieciarnia. Otrzymano również pismo z Komisariatu Policji w K. informujące, że J. Z. od kilkudziesięciu lat zamieszkuje przy ul. [...] w Ż. i rozpytani sąsiedzi nie pamiętają nawet czasów, w których miałaby ona zamieszkiwać w przedmiotowym lokalu. Poinformowano, że z relacji sąsiadów wynika, iż przedmiotowy lokal od wielu lat pozostaje niezamieszkały. W toku postępowania odwoławczego organ II instancji otrzymał informację o śmierci I. Z. - opiekuna prawnego J. Z. Jednocześnie organ I instancji przesłał do tutejszego organu zaświadczenie Sądu Rejonowego dla W.-K. z dnia 16 kwietnia 2024 r. sygn. akt [...] o ustanowieniu M. Z. opiekunem prawnym J. Z. Utrzymując w mocy zaskarżoną decyzję pierwszoinstancyjną Wojewoda Dolnośląski w pierwszej kolejności wyjaśnił, że zgodnie z art. 33 ust. 1 ustawy o ewidencji ludności obywatel polski, który opuszcza miejsce pobytu stałego albo opuszcza miejsce pobytu czasowego przed upływem deklarowanego okresu pobytu obowiązany jest wymeldować się. Natomiast w postępowaniu administracyjnym w sprawie o wymeldowanie osoby z miejsca pobytu stałego lub czasowego należy dokonać oceny stanu faktycznego istniejącego w dacie wydawania decyzji. Organy administracji publicznej podczas postępowania o wymeldowanie biorą pod uwagę kwestię, czy osoba opuściła miejsce stałego zameldowania i czy opuszczenie to ma charakter trwały i było dobrowolne. Wymeldowanie jest jedynie potwierdzeniem faktu, że osoba nie mieszka w lokalu, w którym jest zameldowana. Dalej organ odwoławczy wskazał, że zgodnie z art. 25 ust. 1 ustawy, pobytem stałym jest zamieszkanie w określonej miejscowości pod oznaczonym adresem z zamiarem stałego przebywania. W doktrynie jednolicie wskazuje się, że powyższa definicja zakłada istnienie dwóch elementów: zewnętrznego, czyli fizycznego zamieszkiwana w określonej miejscowości pod oznaczonym adresem, oraz wewnętrznego, czyli zamiaru stałego tam przebywania, przy czym zamiar stałego przebywania w określonej miejscowości pod oznaczonym adresem należy ustalać na podstawie całokształtu okoliczności zachowania danej osoby odnoszących się do kwestii związanych z danym miejscem. Wojewoda Dolnośląski podkreślił, że zgromadzony w sprawie materiał dowodowy jest obszerny i pozwolił na ustalenie bez wątpliwości, że skarżąca nie przebywa w miejscu pobytu stałego. Wskazał, że zeznający jako świadkowie sąsiedzi oświadczyli, że J. Z. nie mieszka w przedmiotowym lokalu od wielu lat. Fakt ten potwierdziły również ustalenia Policji, zgodnie z którymi rozpytani sąsiedzi nie pamiętają nawet czasów, w których J. Z. miałaby zamieszkiwać w przedmiotowym lokalu. Ponadto zgodnie z informacją Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w Ż., w składanych wnioskach przez I. Z. każdorazowo wskazywany jest adres zamieszkania J. Z. przy ul. [...] w Ż. i rodzinne wywiady środowiskowe sporządzane były w miejscu zamieszkania J. Z. pod ww. adresem. Odnosząc się do twierdzeń opiekuna prawnego skarżącej, że skarżąca używa prądu i wody w sąsiedzkiej nieruchomości, a śmieci nie produkuje, organ odwoławczy podniósł, że oględziny przedmiotowego lokalu nie potwierdzają, że w lokalu tym skarżąca mieszka, ani że są, bądź mają być prowadzone jakiekolwiek prace remontowe. Nie ujawniono podczas nich żadnych rzeczy osobistych skarżącej koniecznych do codziennego funkcjonowania, miejsc, w których wykonywałaby ona czynności właściwe do zamieszkiwania na pobyt stały, takich jak na przykład nocowanie, przechowywanie żywności, środków czystości i higieny osobistej, przygotowywanie i spożywanie posiłków. Natomiast sam fakt, że wśród wielu innych przedmiotów i sprzętów znajdują się materiały budowlane, nie musi oznaczać, że materiały te zostaną wykorzystane na remont tego właśnie lokalu. Ponadto organ odwoławczy zwrócił uwagę na sprzeczność w twierdzeniach zawartych w odwołaniu. Z jednej strony bowiem odwołujący się stwierdza, że skarżąca należy do osób, które czują się dobrze w warunkach ujawnionych podczas oględzin, a drugiej strony oświadcza on, że podjęte zostały starania w celu wyremontowania budynku ze względu na trudne warunki socjalne. W związku z tymi okolicznościami organ odwoławczy uznał, że nie ma w sprawie wątpliwości, że skarżąca w lokalu nie zamieszkuje. Natomiast oceniając charakter opuszczenia przez stronę miejsca pobytu stałego organ uznał, że żaden dowód zgromadzony w sprawie nie wskazuje, że została ona przez kogokolwiek i w jakikolwiek sposób zmuszona do opuszczenia lokalu. Z akt sprawy nie wynika, że została ona siłą usunięta z przedmiotowego lokalu albo że podjęła działania prawne, aby temu przeciwdziałać, na przykład wystąpiła do sądu z pozwem o utrudnianie zamieszkiwania albo o przywrócenie utraconego posiadania. Co więcej, ma ona swobodny dostęp do przedmiotowego lokalu, co wynika z informacji przekazanej organowi I instancji przez Policję. Zatem w każdej chwili może ona zamieszkać w przedmiotowym lokalu i skoncentrować w nim swoje sprawy życiowe, jednakże od wielu lat tego nie uczyniła. Rozpatrując kwestię trwałości opuszczenia przez skarżącą miejsca stałego zameldowania, Wojewoda podkreślił, że przepisy prawa nie wskazują żadnego konkretnego okresu czasu, po upływie którego należałoby uznać, że opuszczenie lokalu ma taki charakter. Ze zgromadzonego materiału dowodowego wynika, że skarżąca od co najmniej 8 lat nie mieszka w przedmiotowym lokalu i od tego czasu lokal ten nie jest miejscem, w którym koncentruje ona swoje sprawy życiowe. Materiał dowodowy zgromadzony w sprawie bezspornie potwierdza, że nie realizuje swoich podstawowych funkcji życiowych w przedmiotowym lokalu. Jednocześnie przeniosła ona swoje centrum spraw życiowych do lokalu przy ul. [...] w Ż., co potwierdzają zeznania świadków, ustalenia Policji oraz informacja Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w Ż. Z akt sprawy nie wynika także, że w przyszłości zamierza przeprowadzić się do przedmiotowego lokalu i skoncentrować w nim swoje życie, chociaż przez cały czas miała i ma do tego lokalu dostęp. Mając powyższe na uwadze, należy uznać, że całokształt zachowań strony wynikający ze zgromadzonego materiału dowodowego wskazuje, że przedmiotowy lokal przestał być miejscem koncentracji jej interesów życiowych, że zerwała ona związki łączące ją z miejscem stałego zameldowania jako miejscem stałego pobytu i trwale opuściła przedmiotowy lokal. Natomiast jeżeli w przyszłości strona na skutek niemożliwych obecnie do przewidzenia okoliczności powróci do przedmiotowego lokalu i w nim zamieszka, nie będzie przeszkód do jej ponownego zameldowania w tym lokalu, bowiem zarówno wymeldowanie, jak i zameldowanie nie są czynnościami nieodwracalnymi i są na bieżąco aktualizowane wraz ze zmianą stanu faktycznego. Organ odwoławczy podkreślił w końcowej części decyzji, że decyzja o wymeldowaniu ma charakter wyłącznie ewidencyjny, porządkowy i nie rozstrzyga kwestii dotyczących uprawnień do lokalu, jak również spraw finansowych. W obecnym stanie prawnym ewidencja ludności jest instytucją służącą odzwierciedleniu stanu faktycznego; dostarcza organom wiedzy o rzeczywistym miejscu pobytu obywatela i w żaden sposób nie wiąże się ze sferą praw do lokalu bądź zajmowanego pomieszczenia. Nieodłącznym składnikiem systemu ewidencji ludności jest mechanizm wymeldowania, a więc formalnego usuwania informacji o zameldowaniu, jeżeli informacja ta przestaje być aktualna. Nie godząc się z tym rozstrzygnięciem skarżąca, reprezentowana przez opiekuna prawnego, wniosła skargę do tutejszego Sądu, domagając się jego uchylenia. Decyzji zarzucono naruszenie prawa procesowego wskazując, że opisywana przez organy wizja lokalna była w rzeczywistości brutalnym atakiem z udziałem Policji, dewelopera i najętych przez niego bandytów. W odpowiedzi na skargę Wojewoda Dolnośląski wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko prezentowane w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 2492) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Z kolei przepis art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 1634 ze zm.) - dalej jako "p.p.s.a." stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne. W wyniku takiej kontroli decyzja może zostać uchylona w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, b i c p.p.s.a.). Z przepisu art. 134 § 1 p.p.s.a. wynika natomiast, że Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Badając rozpoznawaną sprawę w granicach tak zakreślonej kognicji, Sąd nie stwierdził naruszeń prawa, które zgodnie z przywołanymi wyżej przepisami skutkowałyby koniecznością wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonej decyzji. Przedmiotem kontrolowanego postępowania administracyjnego było rozstrzygnięcie co do tego, czy skarżąca opuściła miejsce zameldowania na pobyt stały nie dopełniając obowiązku wymeldowania się, co stanowiłoby przesłankę do orzeczenia o takim wymeldowaniu z urzędu. Materialnoprawną podstawą podjętego przez Wojewodę Dolnośląskiego rozstrzygnięcia stanowiły przepisy ustawy z dnia 24 września 2010 r. o ewidencji ludności (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 1191 ze zm.) - dalej jako "u.e.l.", a konkretnie przepisy rozdziału 4 ustawy (art. 24 – 39) regulujące zasady wykonywania obowiązku meldunkowego. Z przepisów tych wynika, że obywatel polski przebywający na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej jest obowiązany wykonywać obowiązek meldunkowy określony w ustawie (art. 24 ust.1 u.e.l.). Obowiązek meldunkowy polega m.in. na: 1) zameldowaniu się w miejscu pobytu stałego lub czasowego; 2) wymeldowaniu się z miejsca pobytu stałego lub czasowego (art. 24 ust.2 u.e.l.). Zameldowanie na pobyt stały lub czasowy służy wyłącznie celom ewidencyjnym i ma na celu potwierdzenie faktu pobytu osoby w miejscu, w którym się zameldowała (art.28 ust.4 u.e.l.). Obywatel polski, który opuszcza miejsce pobytu stałego albo opuszcza miejsce pobytu czasowego przed upływem deklarowanego okresu pobytu, obowiązany jest wymeldować się (art.33 ust.1 u.e.l.). Organ gminy, o którym mowa w art. 28 ust. 1, wydaje z urzędu lub na wniosek właściciela lub podmiotu wskazanych w art. 28 ust. 2, decyzję w sprawie wymeldowania obywatela polskiego, który opuścił miejsce pobytu stałego albo opuścił miejsce pobytu czasowego przed upływem deklarowanego okresu pobytu i nie dopełnił obowiązku wymeldowania się (art.35 u.e.l.). Dalej wyjaśnić należy, że pobytem stałym jest zamieszkanie w określonej miejscowości pod oznaczonym adresem z zamiarem stałego przebywania (art. 25 ust. 1 u.e.l.). O pobycie stałym przesądzają zatem dwa elementy: fizyczne przebywanie danej osoby w określonej miejscowości pod oznaczonym adresem oraz zamiar przebywania w tym miejscu (lokalu) w sposób stały (na stałe). Przesłanka opuszczenia dotychczasowego miejsca pobytu stałego w rozumieniu przepisu art. 35 u.e.l. - jak przyjmuje się w orzecznictwie sądowym - jest spełniona wówczas, gdy opuszczenie to ma charakter trwały i jest dobrowolne (por. m.in. wyrok NSA z dnia 14 maja 2010r., sygn. akt II OSK 851/09). Istotą poglądu wskazującego na konieczność badania przesłanki dobrowolności jest bowiem zagwarantowanie, aby nie odchodziło do wymeldowania osób, które nie miały zamiaru opuszczać miejsca dotychczasowego pobytu, a którym wbrew ich woli uniemożliwiono do niego dostęp lub które wbrew ich woli przymuszono do opuszczenia lokalu. W świetle przedstawionych unormowań niewątpliwym jest, że obowiązkiem organu prowadzącego postępowanie o wymeldowanie jest wyjaśnienie nie tylko, czy osoba wymeldowana przebywa w danym miejscu ale także - jeśli w lokalu nie przebywa, to jakie były przyczyny jej wyprowadzenia się i czy całokształt okoliczności wskazuje, że wyprowadzenie to ma charakter trwały i było dobrowolne. Przesłanka dobrowolności opuszczenia lokalu występuje wówczas, gdy osoba fizyczna nie przebywa w lokalu mieszkalnym w którym miała zorganizowane centrum życiowe a nieprzebywanie to jest wynikiem woli tej osoby (por. np. NSA w wyroku z dnia 16 czerwca 2020 r. II OSK 32/19, CBOSA). Jak słusznie zauważa organ odwoławczy, w orzecznictwie sądowym podkreśla się, że o dobrowolności opuszczenia lokalu decyduje samodzielna rezygnacja z przebywania pod danym adresem, niewywołana przymusem fizycznym albo psychicznym innej osoby. W sytuacji gdy dana osoba opuściła lokal w drodze przymusu fizycznego czy psychicznego (bądź uniemożliwiono jej dostęp do lokalu np. przez wymianę zamków w drzwiach) to nie można uznać tego za dobrowolne opuszczenie miejsca pobytu stałego (por. NSA w wyroku z dnia 13 marca 2018 r. II OSK 2189/17, z dnia 30 grudnia 2017 r. II OSK 720/17, CBOSA). Jak wyjaśnił NSA w wyroku z dnia 5 października 2022 r. II OSK 3185/19 (CBOSA), pogląd ten stanowi przejaw realizacji jednej z powszechnie przyjętych w demokratycznych porządkach prawnych zasady prawa polegającej na założeniu, że strona nie może czerpać korzyści z własnego bezprawia (ex iniuria ius non oritur ). W tego typu sprawach istotną okolicznością wymagającą ustalenia jest zatem istnienie po stronie osoby której wniosek o wymeldowanie dotyczy zamiaru opuszczenia lokalu. Celem prowadzonego postępowania winno być udowodnienie, że okoliczności sprawy wskazują na istnienie po stronie takiej osoby zamiaru trwałego zerwania więzi z miejscem zameldowania. W niniejszej sprawie Sąd uznał, że prawidłowo organy meldunkowe ustaliły stan faktyczny sprawy i uznały, że przesłanki wymeldowania skarżącej z miejsca pobytu stałego zostały spełnione. W ocenie Sądu nie ma w sprawie wątpliwości, że skarżąca w miejscu pobytu nie zamieszkuje. Wskazuje na to stan nieruchomości, która jest zniszczona, nie ma w niej doprowadzonych mediów, ogrzewania, kanalizacji. Pomieszczenia wypełniane są odpadami i wbrew twierdzeniom opiekunów prawnych skarżących, nic nie wskazuje na to, że aktualnie są remontowane. Nie ulega również wątpliwości, że pomimo dostępu do lokalu (choć skarżąca nie jest jego właścicielem), skarżąca nie korzysta z możliwości zamieszkania w nim od lat. Potwierdzają to wszystkie zebrane w sprawie dowody, nie tylko oględziny nieruchomości dokonane przez organ, ale także zgodne ze sobą zeznania świadków. Brak jest również jakichkolwiek podstaw do przyjęcia, że opuszczenie miejsca pobytu stałego nie nastąpiło w sposób dobrowolny, skoro po pierwsze skarżąca nie podejmowała żadnych kroków prawnych zmierzających do przywrócenie jej posiadania lokalu, po drugie zaś- co już W ocenie Sadu, prawidłowo organy obu instancji dokonały tej oceny, stwierdzając, że wbrew wyrażanemu teraz stanowisku strony, skarżąca dobrowolnie opuściła lokal przy ulicy [...] w Ż. i dobrowolnie nie usiłuje ponownie w nim zamieszkać. W realiach niniejszej sprawy okoliczności te stanowią więc dowód na dobrowolne i trwałe opuszczenie przez skarżącą miejsca pobytu stałego. Orzekający w sprawie Sąd orzekając w niniejszej sprawie również wydał wyrok w oparciu o materiały zgromadzone w sprawie, które pozwoliły jednoznacznie przyjąć, że wymeldowanie skarżącej było uprawnione. Organy administracji przeprowadziły wystarczające postępowanie wyjaśniające, w oparciu o które ustalono istotne dla rozstrzygnięcia kontrolowanej sprawy i niebudzące wątpliwości okoliczności faktyczne. Fakt, że skarżąca nie zgadza się z przeprowadzoną oceną dowodów i dokonanymi ustaleniami faktycznymi nie oznacza, że doszło w tym względzie do istotnego naruszenia przepisów postępowania. W tym stanie rzeczy Sąd orzekł jak w sentencji – oddalił skargę na podstawie 151 p.p.s.a.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI