II SA/Gl 774/06

II SA/Gl 774/06 - Postanowienie WSA w Gliwicach
Data orzeczenia
2007-01-31
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2006-09-18
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Sędziowie
Bonifacy Bronkowski /przewodniczący/
Iwona Bogucka
Rafał Wolnik /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6079 Inne o symbolu podstawowym 607
6391 Skargi na uchwały rady gminy w przedmiocie ... (art. 100 i 101a ustawy o samorządzie gminnym)
Sygn. powiązane
I OSK 721/07 - Postanowienie NSA z 2007-05-23
Skarżony organ
Rada Miasta
Treść wyniku
Odrzucono skargę
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Bonifacy Bronkowski Sędziowie Sędzia WSA Iwona Bogucka Sędzia WSA Rafał Wolnik (spr.) Protokolant referent Anna Trzuskowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 31 stycznia 2007r. sprawy ze skargi D. B. i P. B. na uchwałę Rady Miejskiej w B. z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie zasad zbywania lokali mieszkalnych stanowiących własność gminy postanawia: odrzucić skargę
Uzasadnienie
Skarżący P. B. i D. B. pismem z dnia [...]roku wnieśli za pośrednictwem Rady Miejskiej w B. skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach. W skardze tej skarżący domagali się stwierdzenia nieważności względnie stwierdzenia wydania z naruszeniem prawa uchwały Nr [...] Rady Miejskiej w B. z dnia [...]roku w sprawie zasad zbywania lokali mieszkalnych oraz przyznawania pierwszeństwa w ich nabywaniu przez najemców oraz stosowania bonifikat przy sprzedaży tych lokali przez Gminę – w części obejmującej zapis § [...] pkt [...] tej uchwały. Kwestionowany przez skarżących zapis dotyczył ograniczeń w zbywaniu lokali mieszkalnych nabytych od Gminy z zastosowaniem bonifikaty oraz określał obowiązek i zasady zwrotu tej bonifikaty.
Wniesienie skargi poprzedzone zostało wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa wystosowanym przez skarżących do Rady Miejskiej w B. w dniu [...]roku. Jako podstawę tego wezwania skarżący wskazali art. 3 § 2 pkt 5 w związku z art. 52 § 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), zwanej dalej p.s.a. Domagali się uchylenia treści § [...] pkt [...] zaskarżonej uchwały i dostosowania tej treści do wersji obowiązującej w dniu podjęcia uchwały ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 roku o gospodarce nieruchomościami (wówczas tekst jedn. Dz.U. z 2000 roku, Nr 46, poz. 543 z późn. zm.), w szczególności do treści art. 68 ust. 2 w związku z art. 68 ust. 1 pkt 7 tej ustawy. W uzasadnieniu swojego wystąpienia wskazali na sprzeczność kwestionowanego zapisu uchwały z treścią art. 68 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Powołując się na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 maja 2002 roku, sygn. akt I SA 413/02 (LEX nr 82659) stwierdzili, że sformułowanie przepisu art. 68 ustawy o gospodarce nieruchomościami nie daje zarządowi miasta, Radzie Miasta i innym organom uprawnień do ustalania innych niż w nim ujęte możliwości udzielenia bonifikaty lub żądania zwrotu. Dalej wskazali, że podstawą wezwania do usunięcia naruszenia prawa jest umowa ustanowienia odrębnej własności lokali oraz umowa sprzedaży przez Gminę B. na ich rzecz lokalu mieszkalnego nr [...] położonego w B. przy ul. [...] zawarta w formie aktu notarialnego w dniu [...]roku oraz protokół uzgodnień stron z dnia [...]roku.
Pismem z dnia [...]roku Przewodniczący Rady Miejskiej w B. udzielił skarżącym odpowiedzi na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa powołując się na załączone do tego pisma stanowisko Prezydenta Miasta. Z treści tego stanowiska wynika, że organ odmówił zastosowania się do wezwania, gdyż w jego ocenie uchwała Rady Miejskiej z dnia [...]roku nie podlega zaskarżeniu. Wskazał bowiem, że na mocy uchwały Nr [...] Rady Miejskiej w B. z dnia [...]roku zaskarżona uchwała została uchylona w całości. Wskazał również, że obecnie obowiązująca uchwała w przedmiocie zasad zbywania lokali stanowiących własność Gminy została dostosowana do obecnie obowiązujących przepisów prawa.
Kolejnym pismem z dnia [...]roku skarżący ponownie zwrócili się do Rady Miejskiej, tym razem z "uzupełnieniem żądania wezwania do usunięcia naruszenia prawa z dnia [...]r." W piśmie tym wskazali, że ich żądanie dotyczyło uchylenia treści § [...]pkt [...] zaskarżonej uchwały i dostosowanie tej treści do obowiązującej wówczas ustawy ze skutkami prawnymi dla nabywców lokali zgodnymi z treścią ustawy w okresie od wejścia w życie tej uchwały do jej uchylenia. Domagali się ponadto uchylenia prawnej skuteczności zapisu § [...] aktu notarialnego z dnia [...]roku. Wskazali, że w uzyskanej odpowiedzi na wcześniejsze wezwanie zupełnie pominięto istotę tego wezwania, a mianowicie żądanie uchylenia wskazanego zapisu zaskarżonej uchwały.
Na to pismo Przewodniczący Rady Miejskiej również udzielił odpowiedzi dołączając do swojego pisma z dnia [...]roku stanowisko Prezydenta Miasta z dnia [...]roku. W stanowisku tym organ ponownie stwierdził, że brak jest podstaw prawnych do uchylenia uchwały, która już została uchylona.
W uzasadnieniu wniesionej do Sądu skargi skarżący podtrzymali wcześniej prezentowane stanowisko. Dodatkowo wskazali, że rażące naruszenie prawa zaskarżoną uchwałą skutkowało zawarciem w sporządzonym akcie notarialnym zapisu § [...], który to zapis narusza ich interes prawny, uniemożliwiając swobodne dysponowanie własnością w sposób i w granicach przewidzianych ustawą.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie ewentualnie o umorzenie postępowania na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.s.a. Ponownie wskazał, że zaskarżona uchwała została uchylona i nie znajduje się w obiegu prawnym. Uchwała z dnia [...] roku, mocą której uchylono zaskarżoną uchwałę opublikowana została w Dzienniku Urzędowym Województwa [...] z dnia [...]roku Nr [...], poz. [...].
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:
Przed przystąpieniem do merytorycznego rozpoznania skargi Sąd w pierwszej kolejności miał obowiązek zbadania, czy skarga spełnia wymagania formalne i czy została wniesiona w ustawowym terminie; innymi słowy czy nie zachodziły przesłanki skutkujące odrzuceniem skargi.
Na wstępie przyjdzie stwierdzić, że skarga, pomimo wskazania w niej odmiennej podstawy prawnej, została wniesiona w trybie art. 101 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (tekst jednolity Dz.U. z 2001 roku, Nr 142, poz. 1591 z późn. zm.). Zgodnie z tym przepisem każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem podjętymi przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może – po bezskutecznym wezwaniu do usunięcia naruszenia – zaskarżyć uchwałę lub zarządzenie do sądu administracyjnego (art. 101 ust. 1 ustawy). Zatem warunkiem wniesienia skargi powszechnej do sądu administracyjnego na uchwałę jest bezskuteczność uprzedniego wezwania organu do usunięcia naruszenia. Z wezwaniem takim można wystąpić w każdym czasie. Jego bezskuteczność jest przesłanką zaskarżenia uchwały do sądu. Wezwanie do usunięcia naruszenia będzie bezskuteczne wtedy, gdy wezwany organ gminy wyraźnie odmówi usunięcia naruszenia bądź nie zajmie żadnego stanowiska w tej kwestii w terminie przewidzianym dla załatwienia sprawy w postępowaniu administracyjnym (art. 101 ust. 3). W orzecznictwie zwrócono uwagę na fakt, że negatywne stanowisko rady gminy w przedmiocie wezwania do usunięcia naruszenia prawa może być ujawnione i zakomunikowane wzywającemu w każdy sposób, który dostatecznie ujawnia odmowę dokonania żądanego usunięcia naruszenia prawa (postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 5 stycznia 2001 roku, sygn. akt III RN 54/00, OSNP z 2001 roku, Nr 21, poz. 633). Zauważyć też przyjdzie, że zgodnie z art. 102a ustawy o samorządzie gminnym w sprawach skargi powszechnej nie stosuje się przepisów art. 52 § 3 i 4 p.s.a. Zastosowanie znajdzie natomiast art. 53 § 1 p.s.a., w myśl którego skargę wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia skarżącemu rozstrzygnięcia w sprawie.
Przenosząc powyższe regulacje prawne na grunt rozpoznawanej sprawy stwierdzić przyjdzie, że skarżący spełnili wymóg uprzedniego wezwania organu do usunięcia naruszenia, o którym stanowi art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym. Dokonali tego pismem z dnia [...]roku. Jak wyżej wskazano bez znaczenia pozostaje termin wniesienia tego pisma. Pomimo, iż treść zaskarżonej uchwały była znana skarżącym co najmniej od daty sporządzenia protokołu uzgodnień, tj. od [...] roku, to nie stało to na przeszkodzie, aby skutecznie domagać się usunięcia naruszenia prawa w [...]roku. Na to wezwanie organ udzielił odpowiedzi pismem z dnia [...]roku. Pismo to doręczone zostało skarżącym, jak sami twierdzą (vide: pismo skarżących z dnia [...]roku) w dniu [...]roku. Pismo organu, a w zasadzie załączone do niego stanowisko Prezydenta Miasta nie pozostawia wątpliwości co do uznania, że w istocie stanowi ono odmowę żądanego przez skarżących usunięcia naruszenia prawa. Co prawda zaskarżona uchwała pochodzi od Rady Miejskiej i żądanie usunięcia naruszenia skierowane było do tego właśnie organu, to Prezydent Miasta mógł skutecznie udzielić odpowiedzi na wezwanie, a to wobec faktu, iż zgodnie z art. 31 w związku z art. 11a ust. 3 ustawy o samorządzie gminnym Prezydent reprezentuje gminę na zewnątrz.
W tym stanie rzeczy stwierdzić przyjdzie, że pismo organu doręczone skarżącym w dniu [...]roku stanowiło rozstrzygnięcie w rozumieniu art. 53 § 1 p.s.a. Skoro tak, to zgodnie z tym przepisem termin do wniesienia skargi upływał z dniem [...] roku. Z kolei skarga wniesiona została za pośrednictwem organu w dniu [...], a więc z uchybieniem terminu do jej wniesienia. Tym samym skarga podlegała odrzuceniu na zasadzie art. 58 § 1 pkt 2 p.s.a.
Wskazać przyjdzie, że kolejne pismo skarżących z dnia [...]roku zatytułowane "uzupełnienie żądania" i kolejna odpowiedź organu z dnia [...]roku pozostają bez znaczenia dla oceny terminowości wniesienia skargi. Dotyczą one bowiem tej samej uchwały i tego samego jej zakresu (§[...] pkt [...]). W orzecznictwie wypracowany został pogląd, który w pełni podziela skład orzekający w niniejszej sprawie, że wezwanie do usunięcia naruszenia interesu prawnego lub uprawnienia określone w art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym jest czynnością prawną, która przysługuje danemu podmiotowi w stosunku do określonej uchwały jednokrotnie; następne pisma w tej samej sprawie, pochodzące od tego samego podmiotu, nie są wezwaniami w rozumieniu tego przepisu (postanowienie NSA w składzie 7 sędziów z dnia 24 czerwca 2002 roku, sygn. akt OSA 2/02, ONSA z 2003 roku, Nr 1, poz. 2).
Wobec odrzucenia skargi z powodu uchybienia terminu do jej wniesienia Sąd nie mógł dokonać merytorycznej kontroli zaskarżonej uchwały.