II SA/WR 603/25
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła skargi A. M. na czynność Wójta Gminy D. polegającą na odmowie wypłaty zaliczki stanowiącej 70% odszkodowania z tytułu utraty prawa własności nieruchomości wywłaszczonej pod realizację inwestycji drogowej. Skarżąca argumentowała, że jedynym warunkiem wypłaty zaliczki jest złożenie wniosku, a przepis art. 12 ust. 5a specustawy drogowej ma charakter ochronny dla wywłaszczonych. Wskazywała, że brak rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji ZRID nie wyklucza prawa do zaliczki, a odmowa jej wypłaty narusza art. 21 ust. 2 Konstytucji RP. Organ administracji publicznej odmówił wypłaty, twierdząc, że przepis art. 12 ust. 5a specustawy drogowej wymaga nadania decyzji ZRID rygoru natychmiastowej wykonalności, czego w tej sprawie nie uczyniono. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu oddalił skargę, uznając, że wykładnia językowa przepisów jednoznacznie wiąże wypłatę zaliczki z nadaniem decyzji ZRID rygoru natychmiastowej wykonalności. Sąd powołał się na utrwalone orzecznictwo NSA, które potwierdza takie stanowisko, podkreślając, że celem przepisu jest ochrona osób, które w szczególnych warunkach zostały pozbawione władztwa nad nieruchomością.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja art. 12 ust. 5a specustawy drogowej w kontekście prawa do zaliczki na poczet odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość, zwłaszcza w przypadku braku nadania decyzji ZRID rygoru natychmiastowej wykonalności.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji braku rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji ZRID. Może być mniej istotne w sprawach, gdzie rygor został nadany.
Zagadnienia prawne (1)
Czy prawo do zaliczki w wysokości 70% odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość przysługuje niezależnie od nadania decyzji ZRID rygoru natychmiastowej wykonalności?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, prawo do zaliczki przysługuje wyłącznie w sytuacji, gdy decyzji ZRID nadano rygor natychmiastowej wykonalności.
Uzasadnienie
Sąd oparł się na wykładni językowej art. 12 ust. 5a w zw. z art. 12 ust. 4g specustawy drogowej, która jednoznacznie wiąże możliwość wypłaty zaliczki z nadaniem decyzji ZRID rygoru natychmiastowej wykonalności. Podkreślono, że celem przepisu jest ochrona osób, które w szczególnych warunkach (poprzez nadanie rygoru) zostały pozbawione władztwa nad nieruchomością.
Przepisy (23)
Główne
specustawa drogowa art. 12 § 5a
Ustawa z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych
Pomocnicze
specustawa drogowa art. 11a § 1
Ustawa z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych
specustawa drogowa art. 11c
Ustawa z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych
specustawa drogowa art. 11f
Ustawa z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych
specustawa drogowa art. 11i
Ustawa z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych
specustawa drogowa art. 12 § 1-4
Ustawa z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych
specustawa drogowa art. 12 § 4a
Ustawa z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych
specustawa drogowa art. 12 § 4f
Ustawa z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych
specustawa drogowa art. 12 § 5
Ustawa z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych
specustawa drogowa art. 18 § 1
Ustawa z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych
specustawa drogowa art. 18 § 1e
Ustawa z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych
specustawa drogowa art. 18 § 3
Ustawa z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych
specustawa drogowa art. 22
Ustawa z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych
specustawa drogowa art. 23
Ustawa z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych
k.p.a. art. 21 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 104
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 107
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
u.g.n. art. 132 § 1a
Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami
Prawo o ustroju sądów administracyjnych art. 1 § 2
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych
p.p.s.a. art. 3 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 3 § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Konstytucja RP art. 21 § 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Argumenty
Skuteczne argumenty
Wykładnia językowa art. 12 ust. 5a w zw. z art. 12 ust. 4g specustawy drogowej jednoznacznie wiąże prawo do zaliczki z nadaniem decyzji ZRID rygoru natychmiastowej wykonalności. • Celem przepisu o zaliczce jest ochrona osób, które w szczególnych warunkach (poprzez nadanie rygoru) zostały pozbawione władztwa nad nieruchomością. • Utrwalone orzecznictwo NSA potwierdza, że dla zastosowania art. 12 ust. 5a specustawy drogowej kluczowe jest nadanie rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji ZRID, a nie jej ostateczność.
Odrzucone argumenty
Zaliczka w wysokości 70% odszkodowania przysługuje na wniosek osoby uprawnionej, niezależnie od nadania decyzji ZRID rygoru natychmiastowej wykonalności. • Przepis o zaliczce ma charakter ochronny i ma na celu zapewnienie środków wywłaszczonemu w sytuacji, gdy nie może otrzymać pełnej kwoty odszkodowania. • Brak rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji ZRID nie wyklucza prawa do zaliczki, a odmowa jej wypłaty narusza art. 21 ust. 2 Konstytucji RP.
Godne uwagi sformułowania
Wykładnia językowa powyższych przepisów, wskazuje jednoznacznie, że wypłata zaliczki wynoszącej 70% ustalonego odszkodowania za wywłaszczoną pod inwestycję drogową nieruchomość jest możliwa jedynie w sytuacji, gdy decyzji wywłaszczeniowej nadany został rygor natychmiastowej wykonalności, co nie miało miejsca w rozpoznawanej sprawie. • Celem sformułowanej w tym przepisie instytucji zaliczkowania nie było skonstruowanie generalnego uprawnienia osób wywłaszczanych do szybszego uzyskania części świadczenia odszkodowawczego, lecz wyszczególnienie określonej grupy osób, to jest tych, wobec których w wydanej decyzji wywłaszczeniowej został nadany rygor natychmiastowej wykonalności.
Skład orzekający
Wojciech Śnieżyński
przewodniczący
Olga Białek
sprawozdawca
Halina Filipowicz-Kremis
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja art. 12 ust. 5a specustawy drogowej w kontekście prawa do zaliczki na poczet odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość, zwłaszcza w przypadku braku nadania decyzji ZRID rygoru natychmiastowej wykonalności."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji braku rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji ZRID. Może być mniej istotne w sprawach, gdzie rygor został nadany.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnego aspektu wywłaszczeń – prawa do zaliczki na poczet odszkodowania, co jest istotne dla wielu właścicieli nieruchomości. Interpretacja przepisów może być pomocna dla prawników i osób dotkniętych wywłaszczeniem.
“Czy należy Ci się zaliczka za wywłaszczoną działkę? Sąd wyjaśnia kluczowy warunek.”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.