II SA/WR 6/25

II SA/Wr 6/25 - Wyrok WSA we Wrocławiu
Data orzeczenia
2025-06-03
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2025-01-03
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Sędziowie
Malwina Jaworska-Wołyniak /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne
Budowlane prawo
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
*Oddalono skargę w całości
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 572
art. 105
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.)
Dz.U. 2020 poz 1333
art. 32 ust. 4a
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - t.j.
Dz.U. 2024 poz 935
art.151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Adam Habuda Sędziowie: Sędzia WSA Wojciech Śnieżyński Asesor WSA Malwina Jaworska-Wołyniak (spr.) Protokolant: asystent sędziego Grzegorz Dubaniowski po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 20 maja 2025 r. sprawy ze skargi M. K. i A. K. na decyzję Wojewody Dolnośląskiego z dnia 25 października 2024 r., nr IF-O.7840.1.293.2023.MSZ w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę wewnętrznej instalacji gazowej i wentylacji mechanicznej oddala skargę w całości.
Uzasadnienie
Decyzją z dnia 25 października 2024 r. (nr IF-O.7840.293.MSZ), Wojewoda Dolnośląski działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2024 r. poz. 572, dalej k.p.a.), w zw. z art. 82 ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2024 r. poz. 725, dalej p.b.), uchylił decyzję Starosty D. z dnia 26 czerwca 2020 r., nr 567/2020, zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą pozwolenia na budowę K. K. i P. K., obejmujące budowę wewnętrznej instalacji gazowej i wentylacji mechanicznej w lokalu usługowym numer [...], w budynku przy ul. [...] w miejscowości D., na działce oznaczonej numerem geodezyjnym [...] obręb C. i umorzył postępowanie organu I instancji.
Powyższa decyzja zapadła w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych.
W dniu 22 kwietnia 2020 r. Inwestorzy wystąpili o udzielenie pozwolenia budowlanego dla oznaczonej inwestycji, a decyzją z dnia 26 czerwca 2020 r., nr 567/2020, Starosta D. zatwierdził projekt budowlany i udzielił pozwolenia na budowę dla inwestycji obejmującej budowę wewnętrznej instalacji gazowej i wentylacji mechanicznej w lokalu usługowym numer [...], w budynku przy ul. [...] w miejscowości D., na działce oznaczonej numerem geodezyjnym [...] obręb C.,
Odwołanie od tej decyzji złożyli M. K. i A. K.
Decyzją z dnia 16 października 2021 r. (IF-0.7840.434.2020.MW) Wojewoda Dolnośląski umorzył postępowanie odwoławcze, a wyrokiem z dnia 17 stycznia 2023 r. (sygn. akt II SA/Wr 582/21) Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu, uchylił powyższą decyzję.
W uzasadnieniu Sąd wskazał, że Wojewoda Dolnośląski nie podjął rozważań opartych na szczegółowej analizie projektu budowlanego i stanie faktycznym i prawnym istniejącym w budynku, co do tego gdzie jest faktycznie projektowane miejsce włączenia budowanej instalacji - czy jest to przyłącze, czy też wewnętrzna instalacja gazowa. W związku z tym Wojewoda Dolnośląski zobowiązany został do ustalenia miejsca wpięcia projektowanej instalacji gazowej, a także wyjaśnienia czy oprócz wewnętrznej instalacji gazowej należącej do Wspólnoty Mieszkaniowej przy ul. [...] we D., istnieje również wewnętrzna instalacja gazowa należąca wyłącznie do M. K. i A. K., do której możliwe byłoby podłączenie projektowanej instalacji. Ponadto Sąd nakazał dokonanie ustaleń, czy lokale należące do M. K. i A. K. znajdują się w obszarze oddziaływania planowanej inwestycji.
Wydając decyzję z dnia 25 października 2024 r. Wojewoda wskazał, że objęta wnioskiem inwestorów inwestycja dotyczy budowy wewnętrznej instalacji gazowej dla lokalu nr [...], będącego własnością inwestorów. Skarżący są natomiast współwłaścicielami wyodrębnionych w tym budynku lokali nr [...] i nr [...]. Z informacji z rejestru gruntów wynika, że w powyższym budynku, znajduje się pięć samodzielnych lokali. Rzeczą Wojewody było zaś ustalenie miejsca wpięcia przewidzianej do realizacji instalacji gazowej i ustalenie czyją własnością jest instalacja, do której planowane jest wpięcie.
W kontekście powyższego Wojewoda wskazał, że szafka gazowa naścienna i zawór główny znajdują się na zewnętrznej ścianie budynku, a więc na części wspólnej nieruchomości. Zawór ten stanowi punkt graniczny własności P. sp. z o.o. z/s w T.
Instalacja znajdująca się w budynku określana jest mianem instalacji wewnętrznej. Wojewoda odnosząc się do brzmienia art. 49 k.c. wskazał, że urządzenia, które składają się na instalację wewnętrzną są częściami składowymi nieruchomości.
Z przedłożonego projektu budowlanego wynika, że projektowane miejsce włączenia budowanej instalacji przewidziano wewnątrz budynku zlokalizowanego przy ul. [...], a dokładnie na korytarzu parteru. Tym samym przewidziano przyłączenie zaprojektowanej instalacji gazowej do instalacji wewnętrznej (a nie do przyłącza gazowego).
Dalej Wojewoda wskazał, że z załączonej przez skarżącego dokumentacji wynika, że był on inwestorem istniejącej w budynku części instalacji gazowej, zrealizowanej na podstawie decyzji Starosty D. z dnia 28 sierpnia 2014 r., Nr 828/2014. Realizowana na jej podstawie inwestycja obejmowała wykonanie wewnętrznej instalacji gazu dla potrzeb lokalu mieszkalnego nr [...] i lokalu użytkowego nr [...]. W poprzedzającej powyższą decyzję uchwale Wspólnoty Mieszkaniowej przy ul. [...] w D. nr [...] z dnia [...] grudnia 2013 r. w sprawie wyrażenia zgody na wykonanie instalacji gazowej (zob. karta akt nr 64) stwierdzono, że koszt wykonania prac zostanie sfinansowany przez skarżącego. W uchwale tej jako członkowie wspólnoty mieszkaniowej zostali wskazani wyłącznie A. K. oraz Gmina Miejska D. Nie ulega zatem wątpliwości, że inwestycja zrealizowana przez A. K. na podstawie decyzji Starosty z dnia 28 sierpnia 2014 r. w całości służyła wyłącznie na użytek lokali stanowiących własność M. K. i A. K.
Stan ten uległ jednak zmianie na skutek rozbudowy instalacji wewnętrznej przez Wspólnotę Mieszkaniową przy ul. [...] w D. Wojewoda Dolnośląski ustalił na podstawie zgromadzonych akt sprawy, że przyłącze gazowe, do którego zamierzają podłączyć się inwestorzy, nie służy obecnie wyłącznie doprowadzaniu gazu do indywidualnych lokali M. K. i A. K. Starosta D. decyzją z dnia 31 sierpnia 2018 r., nr 877/2018, zatwierdził bowiem projekt budowlany i udzielił Wspólnocie Mieszkaniowej przy ulicy [...] w D. pozwolenia na budowę wewnętrznej instalacji gazowej dla potrzeb budynku mieszkalno-usługowego usytuowanego przy ul. [...]. Inwestycja będąca przedmiotem powyższej decyzji obejmowała wykonanie wewnętrznej instalacji gazowej służącej dostarczeniu ogrzewania na klatce schodowej, a więc na częściach wspólnych nieruchomości. Wykorzystanie w ramach opisanej inwestycji istniejącego przyłącza gazowego wskazano między innymi w treści uchwały Wspólnoty Mieszkaniowej przy ulicy [...] w D. nr [...] z dnia [...] kwietnia 2018 r. W ramach tej inwestycji dokonano rozbudowy wewnętrznej instalacji gazowej przez wpięcie na klatce schodowej pierwszego pietra. Zamontowano wówczas szafkę gazową z gazomierzem, a ponadto zainstalowano kolejne trzy podejścia pod gazomierze w celu ewentualnej kolejnej rozbudowy instalacji wewnętrznej. Całość instalacji w dalszym ciągu podpięta jest do przyłącza wykonanego przez A. K. Ponadto z nadesłanych akt sprawy wynika, że umowę kompleksową dostarczania paliwa gazowego zawarł w dniu 28 listopada 2018 r. A. K., działając w imieniu Wspólnoty Mieszkaniowej przy ul. [...] w D. W umowie tej jako odbiorca gazu została wskazana Wspólnota Mieszkaniowa "[...]" w D., a nie odwołujący się jako właściciele konkretnych lokali. Jako Administrator Wspólnoty Mieszkaniowej, skarżący dokonał również zgłoszenia gotowości instalacji gazowej do napełniania paliwem gazowym (karta akt nr 78, 79 i 83). Z powyższego wynika, że dostarczanie paliwa gazowego następuje na potrzeby całego budynku, a nie wyłączenie lokali odwołujących się.
Uwzględniając przedstawiony stan faktyczny oraz orzecznictwo sądów powszechnych i sądów administracyjnych, Wojewoda Dolnośląski stwierdził, że w momencie realizacji inwestycji na podstawie decyzji Starosty D. z dnia 31 sierpnia 2018 r. część instalacji wewnętrznej znajdującej się w budynku przy ul. [...] w D. stała się instalacją przeznaczoną do wspólnego użytku mieszkańców wspólnoty. Oznacza to, że instalacja wewnętrzna od przyłącza, do części, w której znajdują się szafki gazowe i gazomierze (korytarz na parterze) umożliwiające rozbudowę instalacji wewnętrznej stała się jednocześnie częścią wspólną. Własnością A. K. jest jedynie ta część instalacji wewnętrznej, która doprowadza gaz do lokali, których jest on współwłaścicielem wraz z M. K. Co więcej, fakt poniesienia kosztów wybudowania wewnętrznej instalacji gazowej przez skarżacych nie świadczy o tym, że są oni aktualnie właścicielami całej instalacji wewnętrznej wykonanej na podstawie decyzji Starosty D. z dnia 28 sierpnia 2014 r., gdyż pojęcie inwestora nie zawsze jest tożsame z pojęciem właściciela. Kwestia poniesienia kosztów związanych z wykonaniem istniejącej instalacji gazowej, może być rozstrzygana na drodze postępowania cywilnego, a zatem znajduje się ona poza zakresem niniejszej sprawy.
Wojewoda wskazał, że zrezygnowanie z ogrzewania gazem części wspólnych przez Wspólnotę Mieszkaniową przy u [...] w D. przez podjęcie uchwały nr [...], nie ma znaczenia dla przedmiotowej sprawy, gdyż w dalszym ciągu istnieje wewnętrzna instalacja gazowa służąca ogółowi mieszkańców wykonana na mocy decyzji Starosty D. z dnia 31 sierpnia 2018 r.
Z przedstawionych przyczyn Wojewoda stwierdził, że realizacja inwestycji, której dotyczy zaskarżona decyzja Starosty z dnia 26 czerwca 2020 r. nie wymaga zgody skarżących na wpięcie się do instalacji wewnętrznej, gdyż jak już ustalono miejsce wpięcia należy do części wspólnych przedmiotowej nieruchomości. Przez to skarżący nie posiadają indywidualnego, odrębnego od Wspólnoty Mieszkaniowej interesu prawnego, który można wyprowadzić w związku z omawianą instalacją wewnętrzną gazu.
Jednocześnie Wojewoda uznał, że przedmiotowa inwestycja, w związku z montażem wentylacji mechanicznej w lokalu usługowym nr [...], będzie oddziaływać na lokale mieszkalne nr [...] i nr [...] będące własnością skarżących, stąd przysługuje im przymiot strony w postępowaniu. Wojewoda stwierdził, że interes prawny odwołujących się wynika z faktu, że przewidziane do realizacji roboty budowlane będą w pewnym zakresie ingerować w konstrukcję stropu oddzielającego lokal [...] od lokalu [...] i [...], gdyż część tych robót budowlanych polegać ma na zamontowaniu podwieszanej instalacji wentylacyjnej do tego stropu. Ponadto, inwestycja przewidziana do realizacji polegająca między innymi na montażu wentylacji mechanicznej będzie użytkowana w sposób ciągły. Oznacza to, że instalacja ta będzie powodować hałas, który może powodować pewne uciążliwości.
Dalej Wojewoda wskazał, że w wyniku analizy akt sprawy powziął informację, że część robót budowlanych, objętych przedmiotowym wnioskiem o pozwolenie na budowę została wykonana zanim decyzja Starosty D. stała się ostateczna. Informacja ta, wynika z przedłożonego postanowienia nr 217/2024 z dnia 26 lipca 2024 r. PINB w D., w którego uzasadnieniu stwierdzono, że Inwestorzy zrealizowali część planowanej inwestycji objętej przedmiotowym wnioskiem, zanim decyzja Starosty D. z dnia 26 czerwca 2020 r. stała się ostateczna. Wskazano, że samowolnie wykonano rurę doprowadzającą powietrze do kotła gazowego, co wynika z treści wydanego postanowienia z dnia 26 lipca 2024 r. (nr 217/2024) i załączonych przez skarżącego zdjęć z dnia 9 września 2020 r.
Tymczasem zgodnie z art. 32 ust. 4a p.b. nie wydaje się pozwolenia na budowę w przypadku rozpoczęcia robót budowlanych z naruszeniem przepisu art. 28 ust. 1.
Wojewoda wskazał, że art. 28 ust. 1 p.b. należy interpretować w ten sposób, że co do zasady wykonaniu podlega ostateczna decyzja o pozwoleniu na budowę, natomiast nieostateczna decyzja o pozwoleniu na budowę podlega wykonaniu wyłącznie w przypadkach, o jakich mowa w art. 130 § 3 i § 4 k.p.a. Inwestor nie może zatem wykonywać nieostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę. Ponieważ zaś postępowanie w niniejszej sprawie zostało wszczęte w dniu 22 kwietnia 2020 r, a zatem przed wejściem w życie ustawy nowelizującej, w konsekwencji, należy przyjąć, że rozpoczęcie robót budowlanych przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę obliguje organ odwoławczy do jej uchylenia i umorzenia postępowania. Jak wskazał bowiem Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 20 stycznia 2020 r., sygn. akt II OSK 879/19, "Artykuł 32 ust. 4a p.b. określa negatywną przesłankę udzielenia pozwolenia na budowę, którą stanowi rozpoczęcie robót budowlanych z naruszeniem art. 28 ust. 1 p.b. W przypadku przystąpienia do robót budowlanych przed uzyskaniem decyzji o pozwoleniu na budowę, nie ma sprawy administracyjnej polegającej na określeniu warunków, jakie należy zachować, budując ten obiekt. Prowadzi to do umorzenia postępowania na podstawie art. 105 § 1 k.p.a., bowiem sprawa administracyjna dotycząca zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę staje się w takiej sytuacji bezprzedmiotowa".
M. i A. K. złożyli skargę do tut. Sądu w zakresie w jakim – jak podali – doszło do naruszenia prawa w uzasadnieniu decyzji.
Zarzucili naruszenie ich interesu prawnego wynikającego z art. 1 Protokołu Nr 1 do Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności ( Dz. U. z 1995 r., Nr.36, poz. 175) poprzez przyjęcie, że osoba fizyczna nie ma prawa do poszanowania swego mienia i że może być pozbawiona swojej własności z powodów nie związanych z istnieniem interesu publicznego wynikającego z przepisów ustawowych oraz naruszeniem art. 140 k.c. oraz art. 64 Konstytucji RP poprzez nieuprawnione przyjęcie, że decyzje administracyjne o pozwoleniu na budowę wydane inwestorom nie będącym właścicielami nieruchomości, kreują ex lege własnościowy tytuł prawny inwestorów do korzystania przez nich z cudzej nieruchomości, a w konsekwencji błędne uznanie, że przez wydanie Wspólnocie Mieszkaniowej decyzji Starosty D. z dnia 31 sierpnia 2018 r., doszło ex lege do przejścia na rzecz Wspólnoty Mieszkaniowej prawa własności instalacji gazowej zrealizowanej w roku 2014, a w konsekwencji, w dalszej kolejności na rzecz beneficjentów decyzji z dnia 26 czerwca 2020 r.
Dalej skarżący zarzucili naruszenie przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:
- art. 6, 7,77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 115 § 14 k.k. przez niezgodne z prawem i stanem faktycznym przyjęcie tezy o rzekomej utracie prawa własności instalacji, w wyniku jej prekaryjnego udostępnienia w roku 2018 Wspólnocie Mieszkaniowej dla wyłącznej potrzeby ogrzewania korytarza, bez rozpoznania treści rysunku zamiennego Nr "[...]" dokumentacji projektowej;
- art. 7, 77 § 1 i 80 k.p.a. poprzez zaniechanie dokonania wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego, w tym przede wszystkim wnioskowanego dowodu w postaci "Warunków technicznych przyłączenia", wydanych w roku 2020 inwestorom dla potrzeb wykonania "nowej" wewnętrznej instalacji gazowej dla potrzeb lokalu "[...]" wskazujących "istniejące przyłącze" jako właściwe i wyłącznie uprawnione miejsce jej wpięcia do zasilającej miejskiej sieci gazowniczej;
- art. 7, 76 § 1, 77 § 1, 80 i art. 107 § 3 k.p.a. polegające na niewyczerpującym rozpatrzeniu materiału dowodowego oraz na jego dowolnej ocenie, wyrażającej się w odmówieniu mocy dowodowej i wiarygodności dokumentowi urzędowemu w postaci zeznania złożonego przez Projektanta — mgr inż. A. B. w Komendzie Powiatowej Policji w Ś. bez jego przesłuchania oraz treści dowodu w postaci dokumentacji projektowej stanowiącej załącznik do pozwolenia na budowę i rysunku zamiennego "[...]" z dnia 22 września 2018 r., zawierającego w swojej treści bezterminowe aprioryczne i kategorycznie sformułowane zastrzeżenie właścicielskie, wynikające z ograniczenia prekaryjnego charakteru udostępnienia instalacji Wspólnocie wyłącznie do ogrzewanie korytarza, z wyłączeniem możliwości dalszego udostępnienia do korzystania przez inne podmioty, bez zgody skarżących;
- art. 8 i art. 107 § 3 k.p.a. poprzez nienależyte uzasadnienie zaskarżonej decyzji z uwagi na zawarcie w nim ogólnych stwierdzeń, a szczególności niewyjaśnienie na podstawie jakiego dokumentu sporządzonego w formie aktu notarialnego, miałoby rzekomo dojść w roku 2018 do przeniesienia prawa własności instalacji gazowej na Wspólnotę Mieszkaniową, a w dalszej kolejności na beneficjentów decyzji z dnia 26 czerwca 2020 r., skoro żadna decyzja administracyjna udzielająca pozwolenia na budowę inwestorowi nie będącemu właścicielem nieruchomości - nie tworzy ex lege po stronie inwestora żadnego tytułu prawnego do korzystania z cudzej nieruchomości;
- art. 6, 28 i 107 § 3 k.p.a. poprzez przypisanie uprawnień strony Wspólnocie Mieszkaniowej, reprezentowanej przez Zarząd Wspólnoty, w sytuacji kiedy w stanie faktycznym i prawnym, przedmiotowa wewnętrzna instalacja gazowa nie stanowiąc składowej części wspólnej nieruchomości, pozostaje poza obszarem decyzyjnych uprawnień Wspólnoty;
- art. 138 § 1 pkt 2 w zw. z art. 105 § 1 i art. 104 § 2 k.p.a. poprzez błędną wykładnię i przyjęcie iż zachodzą przesłanki umorzenia postepowania z uwagi na jego bezprzedmiotowość;
- art. 365 § 1 k.p.c. poprzez dezawuowanie w uzasadnieniu ustalenia Sądu o posiadaniu przez skarżących na dzień orzekania, prawa własności instalacji wykonanej w roku 2014 r., poprzez uznanie, że w roku 2018 skarżący utracili posiadane dotychczas prawo własności na rzecz Wspólnoty Mieszkaniowej, co w konsekwencji powoduje niedopuszczalne kwestionowanie ustalenia Sądu jako posiadającego status rzeczy osądzonej, a nadto zaniechanie dokonania zleconego przez Sąd rozróżnienia pojęć "instalacja wewnętrzna" i "przyłącze" oraz nie przeprowadzenie kompleksowej analizy dokumentacji projektowej mającej istotne znaczenie poznawcze dla prawidłowości ostatecznego wnioskowania, poprzez pomięcie, dokumentacji projektowej związanej z decyzją o pozwoleniu na budowę z dnia 31 sierpnia 2018 r.
Skarżący zarzucili także naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.:
- art. 2, 21, 31, 64 Konstytucji RP poprzez błędną wykładnię i przyjęcie w uzasadnieniu skarżonej decyzji, że w demokratycznym państwie prawnym dopuszczalne jest ograniczenie prawa własności aktem prawnym innym niż ustawa, w tym poprzez przypisanie decyzji administracyjnej o pozwoleniu na budowę charakteru prawotwórczego, dodatkowo bez uprzedniego spełnienia przy tym wynikającego z prawa, wymogu uzyskania przez inwestora niebędącego właścicielem nieruchomości, tytułu prawnego do władania nieruchomością cudzą;
- art. 45 ust. 1 Konstytucji RP poprzez błędną wykładnię i zastosowanie, poprzez umorzenie postępowania z podstawy prawnej innej niż powołana w odwołaniu od decyzji organu I instancji (art. 144 KC), z jednoczesnym zawarciem w uzasadnieniu rozstrzygnięcia rażąco naruszającego prawo względem podstawy zaskarżenia wskazanej w rozpatrywanym odwołaniu (art. 140 KC w zw. z art. 64 Konstytucji RP), co w konsekwencji, doprowadziło do pozbawienia strony konstytucyjnie chronionego prawa do sądu, w skutek umorzenia postępowania bez jego merytorycznego rozstrzygnięcia;
- art. 140 k.c. przez błędną wykładnię i zastosowanie, że organ administracyjny posiada prawnie umocowane kompetencje do arbitralnego rozstrzygania w postępowaniu administracyjnym o wydanie pozwolenia na budowę kwestii cywilnych;
- art. 157 k.c. poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, poprzez przyjęcie, że mimo istnienia obligatoryjnego ustawowo wymogu dochowania formy aktu notarialnego dla ważności przeniesienia istniejących własności nieruchomości możliwe jest także przeniesienie prawa tego rodzaju bez udokumentowania czynności w formie przewidzianej w prawie;
- art. 199 k.c. poprzez błędną wykładnię i zastosowanie, polegające na przyjęciu , że członek wspólnoty zamierzający modernizować nieruchomość wspólną w ramach czynności przekraczającej zakres zwykłego zarządu nieruchomością wspólną, jaką jest zabudowa nowej instalacji pomieszczonej w strefie objętej współwłasnością łączną, dla skuteczności złożenia oświadczenia o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, nie musi uprzednio uzyskać zgody wszystkich współwłaścicieli nieruchomości wspólnej, oraz, że działanie takie nie prowadzi do pokrzywdzenia któregokolwiek ze współwłaścicieli, w sytuacji nie uzyskania wymaganej prawem zgody 100 % właścicieli;
- art. 3 ust. 2 w zw. z art. 7 ust. 2 u.w.l. poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie;
- § 156 rozporządzeniu Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, polegające na przyjęciu, że dopuszczalna jest sytuacja, w której wbrew treści tego przepisu i warunkom technicznym przyłączenia wydanym przez P., w dokumentacji inwestora zatwierdzonej decyzją z dnia 26 czerwca 2020r przewidziano przyłączenie zaprojektowanej instalacji gazowej do instalacji wewnętrznej (a nie do przyłącza gazowego).
Wobec przedstawionych zarzutów skarżący wnieśli o stwierdzenie nieważności uzasadnienia skarżonej decyzji w zakresie odnoszącym się do kwestii nie posiadania przez nich interesu prawnego wynikającego z art. 140 KC, odrębnego od Wspólnoty Mieszkaniowej przy ul. [...] w D., w kontekście nieuprawnionej ingerencji osób trzecich w posiadane przez nich prawo własności wewnętrznej instalacji gazowej w obiekcie, według stanu na czas jej wykonania w roku 2014, poprzez realizację robót objętych decyzją z dnia 26 czerwca 2020 r.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda Dolnośląski wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje stanowisko w sprawie.
Nadto, skarżący pismem z dnia 30 stycznia 2025 r., podtrzymali swój wniosek w zakresie stwierdzenia nieważności uzasadnienia zaskarżonej decyzji wywodząc, iż sama decyzja została wydana na ich korzyść i nie wnoszą o jej uchylenie. Nadto przedłożyli dowody na okoliczność potwierdzenia ograniczenia zakresu prekaryjnego udostępnienia należącej do nich instalacji wewnętrznej. Z kolei, pismem z dnia 25 marca 2025 r. oraz 6 maja 2025 r., załączyli dokumenty mające potwierdzać posiadanie przez nich praw własności wewnętrznej instalacji gazowej.
Z kolei w dniu 8 maja 2025 r. do tut. Sądu wpłynęło pismo Wspólnoty Mieszkaniowej, w którym wskazano na okoliczności faktyczne i prawne podjęcia uchwały z 2014 r., udzielającej zgody na budowę instalacji wewnętrznej gazowej oraz wskazywany przez Gminę przed przetargiem istotny walor niniejszej nieruchomości, jakim jest rozbudowane, wspólnotowe przyłącze gazowe. Strona nie zgodziła się z twierdzeniami skarżących co do posiadania przez nich prawa własności instalacji gazowej będącej częścią wspólną nieruchomości. Wskazała również na postępowania sądowe prowadzone przeciwko skarżącemu w związku z jego działalnością administratora.
Na rozprawie, wyznaczonej na dzień 20 maja 2025 r., skarżący podtrzymał twierdzenia zawarte w skardze
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje:
Należy przede wszystkim wyjaśnić, że w przepisie art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2024, poz. 1267) ustawodawca zastrzegł, że sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m.in. poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem (jeżeli ustawy nie stanowią inaczej), formułując w ten sposób generalne kryterium wiążące sądy administracyjne w pełnym zakresie ich kognicji. Jednoznaczność tej zasady sprawia, że wojewódzki sąd administracyjny w w toku podjętych czynności rozpoznawczych dokonuje oceny co do zgodności kontrolowanej decyzji, postanowienia (innego aktu lub czynności) z przepisami prawa materialnego, które mają zastosowanie w sprawie oraz z przepisami prawa procesowego, regulującymi tryb ich wydania lub tryb podjęcia aktu albo czynności będącej przedmiotem zaskarżenia. Wiążące są przy tym przepisy obowiązujące w dacie wydania zaskarżonego aktu. Jego uchylenie następuje tylko w przypadku istnienia istotnych wad w postępowaniu lub naruszenia przepisów prawa materialnego, mających istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz.U. z 2024, poz. 935, dalej p.p.s.a.).
Mając na względzie wskazane kryterium legalności, Wojewódzki Sąd Administracyjny, po poddaniu ocenie ustalonych w sprawie w toku administracyjnego postępowania instancyjnego okoliczności faktycznych i istniejących wówczas okoliczności prawnych, nie znalazł podstaw dla stwierdzenia naruszenia prawa w rozpoznawanej sprawie, mimo rozważenia w toku dokonywanych czynności przepisu art. 134 § 1 p.p.s.a., z którego wynika, że Sąd przy rozstrzyganiu sprawy nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Co istotne, w realiach badanej sprawy, skarżący nie zakwestionowali decyzji w zakresie jej rozstrzygnięcia wskazując wprost w piśmie procesowym z dnia 30 stycznia 2025 r., że jest ono dla nich "pozytywne" i nie wnoszą o jego uchylenie. Zaskarżyli decyzję w zakresie jej uzasadnienia.
Tak oznaczony zakres zaskarżenia wymaga poczynienia na wstępie uwag natury ogólnej. Przede wszystkim trzeba wskazać, że w obowiązujących regulacjach p.p.s.a. możliwość zaskarżenia decyzji w części dotyczącej jej uzasadnienia nie została wprost uregulowana. Powszechnie jednak w orzecznictwie jest aprobowane stanowisko dopuszczające taką skargę, jednakże trzeba nadmienić, że wniesienie skargi przeciwko uzasadnieniu decyzji zawsze oznacza zaskarżenie decyzji jako całości, której poszczególne elementy są ze sobą nierozerwalnie związane i stanowią integralną całość. To z kolei oznacza, że przedmiotem kontroli Sądu musi być objęte także jej rozstrzygnięcie. Stwierdzenie zaś, że jest ono prawnie wadliwe (zwłaszcza w kontekście przywołanej na jego poparcie argumentacji uzasadnienia), obliguje sąd do uchylenia w całości zakwestionowanej decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a., chyba że wydanie tego rodzaju wyroku oznaczałoby pogorszenie sytuacji prawnej strony skarżącej, a stwierdzone naruszenie prawa nie daje podstaw do stwierdzenia nieważności decyzji. Wówczas bowiem, ze względu na uregulowany w art. 134 § 2 p.p.s.a. tzw. zakaz reformationis in peius (orzekania na niekorzyść strony skarżącej) sąd musi oddalić skargę. Zobligowany jest także do oddalenia skargi jeżeli poszczególne zakwestionowane w skardze fragmenty uzasadnienia decyzji administracyjnej są wprawdzie wadliwe (błędne), ale nie mają one zasadniczego wpływu na wynik sprawy (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 5 lutego 2020 r., sygn. akt I SA/Wa 2154/19, wyrok NSA z 1 lutego 2017 r., sygn. akt II OSK 2436/15 CBOSA). Co do zasady nie jest bowiem możliwe uchylenie wyłącznie uzasadnienia decyzji, stąd skarga skierowana przeciwko uzasadnieniu powinna zostać oddalona, gdy wady uzasadnienia nie mają wpływu na wynik sprawy (por. wyrok NSA z 22 maja 2024 r., sygn. akt I OSK 2444/19, CBOSA).
Taka zaś sytuacja zaistniała w rozpoznawanej sprawie w odniesieniu do decyzji Wojewody Dolnośląskiego z dnia 25 października 2024 r., w której uchylił on zakwestionowaną przez skarżących decyzję Starosty D. z dnia 26 czerwca 2020 r., zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą pozwolenia na budowę wewnętrznej instalacji gazowej i wentylacji mechanicznej w lokalu usługowym numer [...], w budynku przy ul. [...] w miejscowości D. i umorzył postępowanie organu I instancji. Powodem tak wydanego rozstrzygnięcia był stwierdzony fakt rozpoczęcia robót budowlanych przed uzyskaniem ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę.
Zgodnie z art. 32 ust. 4a p.w., w brzmieniu obowiązującym w niniejszej sprawie, nie wydaje się pozwolenia na budowę w przypadku rozpoczęcia robót budowlanych z naruszeniem art. 28 ust. 1 p.b. Pozwolenie na budowę może bowiem dotyczyć wyłącznie przyszłych zamierzeń; stąd postępowanie w sprawie pozwolenia na budowę, które chociażby w części zostało już wykonane, (w świetle art. 32 ust. 4a p.b.) należy uznać za bezprzedmiotowe i w związku z tym podlegające umorzeniu na podstawie art. 105 § 1 k.p.a. W doktrynie i orzecznictwie konsekwentnie przyjmuje się, że realizacja robót budowlanych przed uzyskaniem ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę powoduje bezprzedmiotowość postępowania wszczętego wnioskiem o pozwolenie na budowę. Nie jest bowiem celem wydania decyzji o pozwoleniu na budowę legalizowanie już zrealizowanej inwestycji ani też dokonanie oceny wykonanych robót (wyrok NSA z dnia 7 grudnia 2005 r., sygn. akt: II OSK 285/05, II OSK 286/05 oraz II OSK 910/05, wyrok NSA z dnia 10 stycznia 2019 r., sygn. akt II OSK 289/17, CBOSA).
Z przedłożonych akt wynika zaś, że Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w D. wydał w dniu 26 lipca 2024 r. postanowienie nr 217/2024 obligujące do przedłożenia ekspertyzy technicznej oraz oceny technicznej w związku z wykonaniem przez K. i P. K. robót budowlanych w lokalu [...] w budynku przy ul. [...] w D. dotyczących wentylacji mechanicznej i instalacji gazowej. Z treści tegoż postanowienia, które nie zostało zaskarżone, wynika, że inwestorzy zrealizowali część planowanej inwestycji objętej ich wnioskiem zanim decyzja Starosty D. nr 567/2020 stała się ostateczna. Nadto, w aktach sprawy znajduje się dokumentacja fotograficzna, wykonana przez skarżącego w dniu 9 września 2020 r. Wynika z niej, iż na dzień jej sporządzenia została wykonana rura doprowadzająca powietrze do kotła gazowego. Niniejsze stanowi zaś jeden z elementów objętych wnioskiem o udzielnie pozwolenia na budowę, który obejmuje budowę przez inwestorów wewnętrznej instalacji gazowej. Nadmienić przy tym trzeba, iż w dniu 9 września 2020 r. decyzja Starosty D. z dnia 26 czerwca 2020 r. nie była ostateczna, gdyż została oprotestowana odwołaniem wniesionym przez skarżących, a rozstrzygnięcie Wojewody Dolnośląskiego umarzające postępowanie odwoławcze zostało wydane dopiero w dniu 16 października 2021 r., zaś uchylone wyrokiem tut. Sądu w dniu 17 stycznia 2023 r.
W tych okolicznościach zasadnie uznał Wojewoda, że w realiach badanej sprawy wystąpiła przesłanka negatywna do wydania decyzji udzielającej pozwolenia na budowę, o której mowa w art. 32 ust. 4a p.b. Z tego też względu wydane rozstrzygnięcie odpowiada prawu.
Zarzuty skargi, które w zakresie podniesionego uchybienia prawu procesowemu i materialnemu, koncentrują się wokół zawartego w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji twierdzenia, iż zrealizowana przez skarżącego w 2014 r. wewnętrzna instalacja gazowa dla potrzeb lokalu mieszkalnego nr [...] i [...], na skutek przedsięwzięcia w 2018 r., robót budowlanych polegających na wykonaniu wewnętrznej instalacji gazowej, służącej dostarczaniu ogrzewania na klatce schodowej, a więc w częściach wspólnych, nie służy obecnie wyłącznie doprowadzaniu gazu do indywidualnych lokali skarżących i stała się częścią wspólną. W tym kontekście trzeba przede wszystkim wskazać, że organ administracji architektoniczno-budowlanej nie jest uprawniony do rozstrzygania sporów dotyczących stanu prawnego nieruchomości. Do regulacji stanów prawnych służą postępowania przed sądem powszechnym, który jest władny rozstrzygać spory na tym tle. Stąd zawarte w zaskarżonej decyzji twierdzenia Wojewody Dolnośląskiego w kwestii uznania, że w związku z wykonanymi robotami w 2018 r., zrealizowana w 2014 r. przez skarżącego instalacja gazowa, stała się częścią wspólną, przekracza granice kompetencji organu odwoławczego przy rozpoznawaniu odwołania od decyzji udzielającej pozwolenia na budowę. Trzeba przy tym nadmienić, że do tego rodzaju twierdzenia nie był uprawiony Wojewoda, gdyż nie posiada on kompetencji do tego, by wypowiadać się w sposób wiążący w zakresie prawa własności. Na mocy, uprzednio wydanego przez tut. Sąd wyroku został ona zobowiązany do ustalenia gdzie jest faktycznie projektowane miejsce włączenia budowanej instalacji – czy jest to przyłącze czy też wewnętrzna instalacja gazowa, a nadto wyjaśnienia czy oprócz wewnętrznej instalacji gazowej, z której korzysta Wspólnota istnieje także instalacja wyłącznie do obsługi lokali skarżących, do której możliwe byłoby podłączenie. Niniejsze Wojewoda zrealizował wskazując, iż miejscem podłączenia jest instalacja gazowa, która stanowi część wspólną, a nie instalację gazową służącą wyłącznie do obsługi lokalu nr [...] i [...]. Z przekroczeniem jednak swoich uprawnień wypowiedział się uznając, że na skutek wykonanych w 2018 r. instalacja wewnętrzna od przyłącza, do części, w której znajdują się szafki gazowe i gazomierze umożliwiające rozbudowę instalacji wewnętrznej, stała się częścią wspólną.
Poczynione w uzasadnieniu twierdzenie Wojewody pozostaje jednak bez wpływu na samą treść rozstrzygnięcia. Podobnie również, jak bez wpływu na jego treść pozostaje okoliczność uznania, że skoro przyłączenie zaprojektowanej instalacji gazowej przewidziano do instalacji wewnętrznej, która w ocenie Wojewody, na skutek wykonanych prac, stała się częścią wspólną, skarżącym jako właścicielom lokalu nr [...] i [...] nie przysługuje indywidualny, odrębny od interesu prawnego Wspólnoty interes prawny, skoro jednocześnie organ odwoławczy uznał, iż posiadają oni interes prawny w związku z planowaną przez inwestorów budową wentylacji mechanicznej. Tym samym jako strona postępowania mogli skutecznie zainicjować postępowanie odwoławcze, które zakończyło się wydaniem rozstrzygnięcia kończącego postępowanie. Z całą pewnością trzeba stwierdzić, że nawet w przypadku, gdyby Wojewoda uznał, że skarżącym przysługuje również interes prawny w związku z planowaną budowa instalacji gazowej, to okoliczność ta nie wpłynęłaby na treść wydanego rozstrzygnięcia.
W tych okolicznościach, wobec zakreślonych ram zaskarżenia oraz kierując się również brzmieniem art. 134 § 2 p.p.s.a., Sąd oddalił skargę w całości, na podstawie art. 151 p.p.s.a.