II SA/Wr 599/21
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWSA we Wrocławiu oddalił skargę na decyzję o umorzeniu postępowania w sprawie paczkomatu, uznając, że nawet jeśli został usunięty, to jego montaż mógł wymagać zgłoszenia, a przepisy stosowane to te obowiązujące w dacie wszczęcia postępowania.
Skarga dotyczyła decyzji o umorzeniu postępowania w sprawie montażu paczkomatu na zabytkowym terenie. Skarżąca kwestionowała uzasadnienie decyzji, twierdząc, że montaż paczkomatu miał miejsce przed wejściem w życie przepisów wymagających zgłoszenia, a wcześniej takie zgłoszenie nie było wymagane. Sąd uznał, że postępowanie słusznie umorzono z powodu usunięcia paczkomatu, a zastosowane przepisy (obowiązujące w dacie wszczęcia postępowania) były prawidłowe, nawet jeśli paczkomat został zamontowany wcześniej. Sąd podkreślił, że montaż paczkomatu mógł stanowić roboty budowlane wymagające zgłoszenia, zwłaszcza na terenie wpisanym do rejestru zabytków.
Przedmiotem skargi była decyzja Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego utrzymująca w mocy decyzję o umorzeniu postępowania w sprawie automatu przechowującego przesyłki (paczkomatu) zlokalizowanego na działce wpisanej do rejestru zabytków. Postępowanie wszczęto na wniosek Burmistrza S. po zawiadomieniu o wszczęciu postępowania i wyznaczeniu oględzin. Firma zarządzająca paczkomatem poinformowała o jego usunięciu, co skutkowało umorzeniem postępowania przez PINB jako bezprzedmiotowego, powołując się na art. 105 § 1 k.p.a. Organ I instancji wskazał, że paczkomat został wybudowany bez wymaganego zgłoszenia, które było wymagane w świetle art. 29 ust. 2 pkt 28 Prawa budowlanego w brzmieniu nadanym ustawą nowelizacyjną z dnia 13 lutego 2020 r. (weszła w życie 19 września 2020 r.), a także art. 29 ust. 7 pkt 2 Prawa budowlanego, ze względu na lokalizację na obszarze wpisanym do rejestru zabytków. Skarżąca zaskarżyła decyzję w części dotyczącej uzasadnienia, twierdząc, że przepis nowelizacyjny nie miał zastosowania, gdyż paczkomat został zamontowany przed 19 września 2020 r., a wcześniej nie podlegał reżimowi Prawa budowlanego. Sąd administracyjny oddalił skargę, uznając, że umorzenie postępowania było zasadne z powodu usunięcia paczkomatu. Sąd stwierdził, że organy prawidłowo zastosowały przepisy Prawa budowlanego w brzmieniu obowiązującym w dacie wszczęcia postępowania (21 lipca 2021 r.), zgodnie z art. 25 ustawy nowelizującej. Sąd podkreślił, że montaż paczkomatu mógł stanowić roboty budowlane (montaż w rozumieniu art. 3 pkt 7 Prawa budowlanego) wymagające zgłoszenia, zwłaszcza na terenie zabytkowym, a wcześniejsze orzecznictwo traktowało takie obiekty jako roboty budowlane lub tymczasowe obiekty budowlane. Sąd uznał, że pogląd organów o konieczności zgłoszenia był prawidłowy, nawet jeśli miał drugorzędne znaczenie dla samego rozstrzygnięcia o umorzeniu.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Tak, montaż paczkomatu mógł stanowić roboty budowlane wymagające zgłoszenia, nawet przed wejściem w życie nowelizacji, zwłaszcza na terenie wpisanym do rejestru zabytków. Ponadto, w przypadku spraw wszczętych po wejściu w życie nowelizacji, stosuje się przepisy w nowym brzmieniu.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że montaż paczkomatu mógł być traktowany jako roboty budowlane (montaż) wymagające zgłoszenia, zgodnie z art. 28 i 3 pkt 7 Prawa budowlanego. Nawet jeśli paczkomat został zamontowany przed nowelizacją, to w przypadku wszczęcia postępowania po jej wejściu w życie, stosuje się nowe przepisy. Lokalizacja na terenie zabytkowym dodatkowo wzmacniała wymóg zgłoszenia.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (12)
Główne
k.p.a. art. 105 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Podstawa do umorzenia postępowania, gdy stało się ono bezprzedmiotowe.
u.p.b. art. 29 § ust. 2 pkt 28
Ustawa Prawo budowlane
Przepis wyłączający wymóg pozwolenia na budowę lub zgłoszenia dla budowy automatów przechowujących przesyłki o wysokości do 3 m. Stosowany w brzmieniu po nowelizacji z 2020 r.
u.p.b. art. 29 § ust. 7 pkt 2
Ustawa Prawo budowlane
Wymóg dokonania zgłoszenia dla robót budowlanych wykonywanych na obszarze wpisanym do rejestru zabytków.
u.p.b. art. 28
Ustawa Prawo budowlane
Ogólny przepis o obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę lub zgłoszenia.
u.p.b. art. 3 § pkt 7
Ustawa Prawo budowlane
Definicja robót budowlanych, w tym montażu.
Pomocnicze
u.p.b. art. 30
Ustawa Prawo budowlane
Przepis dotyczący zgłoszenia robót budowlanych.
u.p.u.s.a. art. 1 § § 1 i 2
Ustawa Prawo o ustroju sądów administracyjnych
Podstawa prawna działania sądów administracyjnych.
p.p.s.a. art. 3 § § 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zakres kontroli sprawowanej przez sądy administracyjne.
p.p.s.a. art. 145 § § 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do uchylenia lub stwierdzenia nieważności decyzji przez sąd.
p.p.s.a. art. 134 § § 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zasada kontroli sądu z urzędu.
p.p.s.a. art. 151
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do oddalenia skargi.
Ustawa z dnia 13 lutego 2020 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw art. 25
Przepis przejściowy dotyczący stosowania przepisów Prawa budowlanego w sprawach wszczętych przed wejściem w życie nowelizacji.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Umorzenie postępowania jako bezprzedmiotowego z powodu usunięcia paczkomatu. Zastosowanie przepisów Prawa budowlanego w brzmieniu obowiązującym w dacie wszczęcia postępowania administracyjnego, a nie w dacie realizacji obiektu.
Odrzucone argumenty
Montaż paczkomatu nie wymagał zgłoszenia, ponieważ miał miejsce przed wejściem w życie nowelizacji Prawa budowlanego, a wcześniej nie podlegał reżimowi Prawa budowlanego. Przepisy Prawa budowlanego w brzmieniu sprzed nowelizacji nie zawierały definicji paczkomatu i nie regulowały tej kwestii.
Godne uwagi sformułowania
Sąd nie będąc związany zakresem i zarzutami skargi ograniczy się do stwierdzenia, że umorzenie postępowania w trybie art. 105 § 1 k.p.a. jawi się jako rozstrzygnięcie legalne, bowiem wobec usunięcia paczkomatu, postępowania stało się bezprzedmiotowe. Zdaniem Sądu w składzie orzekającym prawidłowo organy zastosowały w sprawie przepisy w aktualnym brzmieniu, bowiem postępowanie w sprawie zostało wszczęte w dniu 21 lipca 2021 r., co wynika ze znajdującego się w aktach zawiadomienia, zaś art. 25 ustawy z dnia 18 marca 2020 (Dz. U. z 2020 r., poz. 471) wskazuje wprost, że do spraw uregulowanych ustawą zmienianą w art. 1, wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, przepisy ustawy zmienianej w art. 1 stosuje się w brzmieniu dotychczasowym. Skoro postępowanie wszczęto w nowym porządku prawnym, mimo że obiekt został wzniesiony wcześniej, należało zastosować nowe regulacje prawne. Nie jest przy tym słuszne stanowisko skarżącej, że przed wejściem w życie nowelizacji Prawa budowlanego nie istniał obowiązek zgłoszenia robót dotyczących montażu paczkomatów, nawet w strefie ochrony konserwatorskiej.
Skład orzekający
Gabriel Węgrzyn
przewodniczący
Halina Filipowicz-Kremis
członek
Władysław Kulon
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów przejściowych Prawa budowlanego, stosowanie przepisów w zależności od daty wszczęcia postępowania, a nie realizacji obiektu. Kwalifikacja montażu paczkomatu jako roboty budowlane."
Ograniczenia: Sprawa dotyczy specyficznej sytuacji usunięcia obiektu przed zakończeniem postępowania i lokalizacji na terenie zabytkowym. Orzecznictwo dotyczące kwalifikacji paczkomatów jako obiektów budowlanych ewoluuje.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy powszechnego obiektu (paczkomatu) i jego legalności w kontekście przepisów budowlanych i ochrony zabytków. Interpretacja przepisów przejściowych jest istotna dla praktyków.
“Paczkomat na zabytkowym terenie – czy nowe przepisy budowlane obejmują starsze konstrukcje?”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII SA/Wr 599/21 - Wyrok WSA we Wrocławiu Data orzeczenia 2022-09-08 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2021-12-13 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu Sędziowie Gabriel Węgrzyn /przewodniczący/ Halina Filipowicz-Kremis Władysław Kulon /sprawozdawca/ Symbol z opisem 6019 Inne, o symbolu podstawowym 601 Hasła tematyczne Budowlane prawo Sygn. powiązane II OSK 155/23 - Wyrok NSA z 2024-03-07 Skarżony organ Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego Treść wyniku *Oddalono skargę w całości Powołane przepisy Dz.U. 2020 poz 471 art. 29 ust. 2 pkt 28 Ustawa z dnia 13 lutego 2020 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Gabriel Węgrzyn Sędziowie: Sędzia NSA Halina Filipowicz-Kremis Sędzia WSA Władysław Kulon (spr.) Protokolant: Starszy sekretarz sądowy Ewa Trojan po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 8 września 2022 r. sprawy ze skargi B. K. na decyzję Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we Wrocławiu z dnia 6 października 2021 r. nr 1081/2021 w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie automatu przechowującego przesyłki (paczkomatu) oddala skargę w całości. Uzasadnienie Przedmiotem skargi wywiedzionej przez B. K., (dalej – skarżąca, strona) jest decyzja Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, (dalej - DWINB), utrzymująca w mocy rozstrzygnięcie pierwszoinstancyjne w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie automatu przechowującego przesyłki. Oprotestowana skargą decyzja zapadła w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych. Burmistrz S. wystąpił do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w powiecie wałbrzyskim (dalej – PINB) z żądaniem podjęcia działań zgodnie z kompetencjami w związku lokalizacją paczkomatu na działce nr [...] przy ul. [...] w S. Zawiadomieniem z dnia 21 lipca 2021 r. organ nadzoru budowlanego zawiadomił o wszczęciu postępowania w sprawie i wyznaczeniu oględzin na dzień 26 sierpnia 2021 r. Pismem z dnia 5 sierpnia 2021 r. I. Sp. z o.o. z siedzibą w K. poinformowała, że paczkomat został usunięty, w związku z czym postępowanie stało się bezprzedmiotowe. W dniu 25 sierpnia 2021 r. PINB wydał decyzję nr 27/2021, którą przyjmując w podstawie prawnej art. 105 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 735, dalej – k.p.a.) umorzył postępowanie w sprawie automatu przechowującego przesyłki (paczkomatu) wybudowanego na nieruchomości oznaczonej geodezyjnie jako dz. nr [...] (obr. [...]) przy ul. [...] w S. bez wymaganego zgłoszenia. Uzasadniając wydane rozstrzygnięcie organ I instancji podał, że działka nr [...] przy ul. [...] w S. jest położona na obszarze wpisanym do rejestru zabytków miasta S. (decyzja z dnia [...] grudnia 1977 r., nr [...]). Znowelizowany ustawą z dnia 13 lutego 2020 r. o zmianie ustawy Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2020 r. poz. 471) art. 29 ust. 2 pkt 28 ustawy Prawo budowlane, który wszedł w życie z dniem 19 września 2020 r., stanowi, że nie wymaga decyzji o pozwoleniu na budowę oraz zgłoszenia, o którym mowa w art. 30, budowa bankomatów, biletomatów, wpłatomatów, automatów sprzedających, automatów przechowujących przesyłki lub automatów służących do wykonywania innego rodzaju usług o wysokości do 3 m włącznie. Z kolei z treści art. 29 ust. 7 pkt 2 wynika, że roboty budowlane, o których mowa w ust. 1-4, wykonywane na obszarze wpisanym do rejestru zabytków - wymagają dokonania zgłoszenia - przy czym do zgłoszenia należy dołączyć pozwolenie właściwego wojewódzkiego konserwatora zabytków wydane na podstawie przepisów o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami. Według PINB budowa automatów przechowujących przesyłki nie wymaga uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę ani zgłoszenia, jednakże w omawianym przypadku, z uwagi na to, że posesja przy ul. [...] w S. znajduje się na obszarze wpisanym do rejestru zabytków, wymaga dokonania zgłoszenia, a do zgłoszenia należy dołączyć pozwolenie właściwego wojewódzkiego konserwatora zabytków wydane na podstawie przepisów o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami. PINB ustalił, iż inwestor nie legitymuje się zgłoszeniem lecz powiadomił on, że paczkomat został w dniu 5 sierpnia 2021 r. usunięty, co zostało przez organ potwierdzone. Wobec usunięcia paczkomatu umorzono postępowanie administracyjne jako bezprzedmiotowe. W złożonym w prawem przewidzianym terminie odwołaniu skarżąca zaskarżyła decyzję w części tj. co do uzasadnienia. Odwołująca się kwestionowanej decyzji zarzuciła naruszenie art. 29 ust 2 pkt 28 ustawy Prawo budowlane poprzez jego błędne zastosowanie, w sytuacji gdy przepis ten nie ma zastosowania w sprawie z uwagi na fakt, iż wszedł on w życie już po montażu paczkomatu i wniosła ona o zmianę uzasadnienia decyzji w części zaskarżonej. Zdaniem autorki środka zaskarżenia organ w uzasadnieniu decyzji wskazał, że paczkomat został wybudowany bez zgłoszenia, które było wymagane w świetle art. 29 ust. 2 pkt 28 ustawy Prawo budowlane. W jej ocenie nie może być żadnych wątpliwości co do zasadności umorzenia postępowania w sprawie wobec jego bezprzedmiotowości, lecz nie zgadza się ona z zawartym w uzasadnieniu decyzji stwierdzeniem, iż montaż przedmiotowego paczkomatu wymagał zgłoszenia. Organ bezpodstawnie i bez dokonania ustaleń faktycznych w sprawie przyjął, iż w sprawie znajdują zastosowanie przepisy art. 29 ust. 2 pkt 28 ustawy Prawo budowlane w brzmieniu nadanym ustawą nowelizacyjną z dnia 13 lutego 2020 r., która weszła w życie 19 września 2020 r. Automat do przechowywania został zamontowany na posesji strony przed 19 września 2020 r., tj. 6 sierpnia 2020 r., kiedy rzeczony przepis jeszcze nie obowiązywał. Wynika to już chociażby z faktu, iż pismo interwencyjne Urzędu Miejskiego w S., na skutek którego wszczęto z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie, datowane jest na dzień 13 sierpnia 2020 r. Przed wejściem w życie nowelizacji przepisy Prawa budowlanego w ogóle nie zawierały definicji paczkomatu i nie regulowały tej kwestii. Przyjmowano wówczas, że paczkomat nie jest obiektem budowlanym ani urządzeniem technicznym, a jego wykonanie i posadowienie na płytach chodnikowych nie stanowi robót budowlanych i nie podlega tym samym w ogóle reżimowi prawa budowlanego (tym samym nie wymaga nawet zgłoszenia, także w strefie ochrony konserwatorskiej). Decyzją z dnia 6 października 2021 r., nr 1081/2021 DWINB orzekł o utrzymaniu w mocy decyzji organu I instancji. Po przedstawieniu stanu sprawy, w ramach własnych rozważań, organ II instancji podał, iż w dniu 19 września 2020 r. weszła w życie nowelizacja Prawa budowlanego, jednak do spraw wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie ustawy zmieniającej Prawo budowlane stosuje się przepisy Prawa budowlanego w brzmieniu dotychczasowym. Wobec wszczęcia postępowania w dniu 21 lipca 2021 r., zastosowanie w rozpatrywanej sprawie znalazły przepisy ustawy Prawo budowlane w brzmieniu aktualnie obowiązującym, bez względu na fakt, iż realizacja przedmiotowego paczkomatu nastąpiła przed wejściem w życie nowelizacji. Zgodnie z art. 29 ust. 2 pkt 28 ustawy Prawo budowlane, nie wymaga decyzji o pozwoleniu na budowę oraz zgłoszenia, o którym mowa w art. 30, budowa bankomatów, biletomatów, wpłatomatów, automatów sprzedających, automatów przechowujących przesyłki lub automatów służących do wykonywania innego rodzaju usług o wysokości do 3 m włącznie. Natomiast zgodnie z art. 29 ust. 7 pkt 2 ustawy roboty budowlane, o których mowa w ust. 1-4, wykonywane na obszarze wpisanym do rejestru zabytków wymagają dokonania zgłoszenia. Do wniosku o decyzję o pozwoleniu na budowę oraz zgłoszenia należy dołączyć pozwolenie właściwego wojewódzkiego konserwatora zabytków wydane na podstawie przepisów o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami. DWINB podał, że nieruchomość przy ul. [...] w S. jest położona w granicach układu urbanistycznego miasta wpisanego do rejestru zabytków miasta S. (decyzja nr [...] z dnia [...] grudnia1977 r.), a wykonanie paczkomatu wymagało dokonania stosownego zgłoszenia w organie administracji architektoniczno-budowlanej. Jednak według organu w związku z usunięciem paczkomatu brak było podstaw do wdrożenia procedury legalizacyjnej. Nie godząc się z wydaną decyzją skarżąca oprotestowała ją skargą, w której wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w części uzasadnienia oraz uchylenie decyzji organu I instancji oraz zasądzenie kosztów postępowania. Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, a to art. 29 ust 2 pkt 28 ustawy Prawo budowlane poprzez jego błędne zastosowanie w stanie faktycznym sprawy, w sytuacji gdy przepis ten nie ma zastosowania w sprawie z uwagi na fakt, iż wszedł on w życie już po montażu paczkomatu, którego dotyczyło postępowanie legalizacyjne. W motywach skargi jej autor podniósł, że nieprawidłowe jest stanowisko organów nadzoru budowlanego, iż data realizacji inwestycji nie ma znaczenia dla tego, jakie przepisy znajdą zastosowania w postępowaniu legalizacyjnym. Legalność przedsięwzięcia budowlanego winna być oceniana na dzień jego realizacji, nie zaś na dzień wszczęcia postępowania administracyjnego. Norma z art. 25 ustawy nowelizującej ma charakter proceduralny i odnosi się do przepisów postępowania znajdujących zastosowanie w postępowaniu legalizacyjnym. Nie przekreśla ona i nie może przekreślać jednak konieczności oceny materialnoprawnej zgodności przedsięwzięcia budowlanego według stanu prawnego z daty jego realizacji. Nie można przecież wymagać, aby inwestor przy realizacji inwestycji antycypował przyszłe przepisy prawa. Skoro w dacie budowy przepisy prawa nie wymagały określonych pozwoleń, zgłoszeń i zgód to nie można twierdzić, iż budowa była niezgodna z prawem, jeżeli taki wymóg ustawodawca nałożył później. Taka wykładnia byłaby nie do pogodzenia z podstawowymi zasadami prawa obowiązującymi w demokratycznym państwie prawnym. W konsekwencji w przedmiotowej sprawie nie mogą znaleźć zastosowania przepisy art. 29 ust. 2 pkt 28 ustawy Prawo budowlane w brzmieniu nadanym ustawą nowelizacyjną z dnia 13 lutego 2020 r., która weszła w życie 19 września 2020 r. Skoro automat do przechowywania przesyłek, którego dotyczyło postępowanie, został zamontowany przed 19 września 2020 r., tj. 6 sierpnia 2020 r., kiedy rzeczony przepis jeszcze nie obowiązywał (fakt montażu paczkomatu przed 19 września 2020 r. wynika chociażby z tego, iż pismo interwencyjne Urzędu Miejskiego w S. na skutek którego wszczęto z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie, datowane jest na dzień 13 sierpnia 2020 r.). Co istotne, przed wejściem w życie nowelizacji przepisy prawa budowlanego w ogóle nie zawierały definicji paczkomatu i nie regulowały tej kwestii. Przyjmowano wówczas, że paczkomat nie jest obiektem budowlanym ani urządzeniem technicznym, a jego wykonanie i posadowienie na płytach chodnikowych nie stanowi robót budowlanych i nie podlega tym samym w ogóle reżimowi Prawa budowlanego (tym samym nie wymaga nawet zgłoszenia, także w strefie ochrony konserwatorskiej). Późniejsze objęcie przez ustawodawcę montażu paczkomatów wymogiem zgłoszenia nie może mieć zastosowania do paczkomatów już istniejących, posadowionych przed wejściem w życie noweli. Końcowo jako błędne oceniono przyjęcie w uzasadnieniach decyzji, iż montaż paczkomatu wymagał zgłoszenia, a zastosowanie w sprawie znajdowały przepisy art. 29 ust. 2 pkt 28 ustawy Prawo budowlane. W udzielonej Sądowi odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie i jako niezasadna została oddalona. Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r., poz. 137) w zw. z art. 3 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r., poz. 329 j.t, dalej - p.p.s.a.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Wspomniana kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, tj. zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Z brzmienia art. 145 § 1 p.p.s.a. wynika, że w przypadku, gdy sąd stwierdzi bądź to naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź to naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź wreszcie inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas - w zależności od rodzaju naruszenia - uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem. Nie ulega więc wątpliwości, że zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą ulec uchyleniu tylko wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić uzasadniony zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli naruszenie to miało, bądź mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Przy tym z mocy art. 134 § 1 p.p.s.a. tejże kontroli legalności sąd dokonuje także z urzędu, nie będąc związany zarzutami i wnioskami powołaną podstawą prawną. Na wstępie rozważań należy zwrócić uwagę, że intencją skarżącej było oprotestowane zapadłych w sprawie decyzji w zakresie uzasadnienia. W postępowaniu odwoławczym jak i sądowoadministracyjnym nie budzi zastrzeżeń samo rozstrzygnięcie traktujące o umorzeniu postępowania jako bezprzedmiotowego. W tym stanie rzeczy Sąd nie będąc związany zakresem i zarzutami skargi ograniczy się do stwierdzenia, że umorzenie postępowania w trybie art. 105 § 1 k.p.a. jawi się jako rozstrzygnięcie legalne, bowiem wobec usunięcia paczkomatu, postępowania stało się bezprzedmiotowe. Przechodząc do istoty sprawy zauważyć przyjdzie, że organy obu instancji oceniły, że przedmiotowy paczkomat wymagał zgłoszenia. Organ wyprowadził to stanowisko z treści art. 29 ust. 2 pkt 28 ustawy Prawo budowlane w związku z art. 29 ust. 7 pkt 2 wskazanej ustawy. W myśl pierwszego ze wskazanych przepisów nie wymaga decyzji o pozwoleniu na budowę oraz zgłoszenia, o którym mowa w art. 30, budowa bankomatów, biletomatów, wpłatomatów, automatów sprzedających, automatów przechowujących przesyłki lub automatów służących do wykonywania innego rodzaju usług o wysokości do 3 m włącznie. Natomiast zgodnie z art. 29 ust. 7 pkt 2 ww. ustawy roboty budowlane, o których mowa w ust. 1-4, wykonywane na obszarze wpisanym do rejestru zabytków - wymagają dokonania zgłoszenia - do wniosku o decyzję o pozwoleniu na budowę oraz zgłoszenia należy dołączyć pozwolenie właściwego wojewódzkiego konserwatora zabytków wydane na podstawie przepisów o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami. Organ wziął przy tym pod uwagę, że nieruchomość na której posadowiono paczkomat jest położona w granicach układu urbanistycznego miasta wpisanego do rejestru zabytków stosowną decyzją organu konserwatorskiego. Nadto organy nadzoru budowlanego zastosowały przepisy w brzmieniu wprowadzonym ustawą z dnia 13 lutego 2020 r. o zmianie ustawy Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw. Zdaniem Sądu w składzie orzekającym prawidłowo organy zastosowały w sprawie przepisy w aktualnym brzmieniu, bowiem postępowanie w sprawie zostało wszczęte w dniu 21 lipca 2021 r., co wynika ze znajdującego się w aktach zawiadomienia, zaś art. 25 ustawy z dnia 18 marca 2020 (Dz. U. z 2020 r., poz. 471) wskazuje wprost, że do spraw uregulowanych ustawą zmienianą w art. 1, wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, przepisy ustawy zmienianej w art. 1 stosuje się w brzmieniu dotychczasowym. Skoro postępowanie wszczęto w nowym porządku prawnym, mimo że obiekt został wzniesiony wcześniej, należało zastosować nowe regulacje prawne. Skarżąca kwestionuje uznanie przez organ, że posadowienie paczkomatu na nieruchomości wymagało zgłoszenia. Zdaniem Sądu teza ta okazuje się nieuprawniona. Zauważyć należy, że wobec usunięcia paczkomatu przed dokonaniem planowanych oględzin, organ nie był w stanie udokumentować istotnych dla sprawy okoliczności takich jak chociażby cechy konstrukcyjne czy parametry techniczne paczkomatu. Niemniej jednak nie było podstaw do przyjęcia, że montaż czy posadowienie przedmiotowego paczkomatu nie podlegało obowiązkowi dokonania zgłoszenia. Nie jest przy tym słuszne stanowisko skarżącej, że przed wejściem w życie nowelizacji Prawa budowlanego nie istniał obowiązek zgłoszenia robót dotyczących montażu paczkomatów, nawet w strefie ochrony konserwatorskiej. Według strony przepisy nie zawierały definicji paczkomatu, który nie jest urządzeniem technicznym ani obiektem budowlanym. W pierwszym rzędzie należy zwrócić uwagę, że strona skarżąca w sposób błędny interpretuje przepisy obowiązujące w dacie montażu paczkomatu. Nie jest bowiem prawidłowe stawianie tezy o braku we wcześniejszym stanie prawnym przepisów dotyczących paczkomatów skoro wolą ustawodawcy było wyłączenie takich obiektów, jak paczkomaty i bankomaty od obowiązku uzyskiwania pozwolenia na budowę lub wymogu zgłoszenia dopiero nowelizacją ustawy Prawo budowlane z dnia 18 marca 2020 r. Zatem wyłącznie od wejścia w życie tej ustawy można powiedzieć, że paczkomaty nie wymagają pozwolenia na budowę czy zgłoszenia i to pod warunkiem, że posiadają określone parametry techniczne i nie są lokalizowane na obszarze wpisanym do rejestru zabytków. Inaczej rzecz ujmując ustawodawca dopiero w ustawie zmieniającej uchylił obowiązek uzyskiwania pozwolenia lub dokonanie zgłoszenia w wypadku takich obiektów. Zapewne w momencie posadowienia paczkomatu na nieruchomości dochodzi do powstania nowej substancji budowlanej na gruncie, co wiąże się z wykonaniem robót budowlanych. Wobec tego wymagane było zgłoszenie, czy też pozwolenie na budowę. Zgodnie z art. 28 Prawa budowlanego budowa i roboty budowlane mogą być wykonywane wyłącznie po uzyskaniu pozwolenia na budowę albo, w określonych w ustawie wypadkach, zgłoszeniu zamiaru ich wykonania (art. 29 ust. 1 i 3 Prawa budowlanego). Przez roboty budowlane należy rozumieć budowę, a także prace polegające na przebudowie, montażu, remoncie lub rozbiórce obiektu budowlanego (art. 3 pkt. 7). Roboty, które polegają na ustawieniu obiektu na podłożu bez wykonywania prac połączeniowych mieszczą się zaś w pojęciu montażu, użytego w art. 3 pkt. 7 ustawy (patrz wyrok Naczelny Sąd Administracyjny z dnia 23 października 2008 r., sygn. akt II OSK 1247/07 – CBOSA). Nie jest przy tym zasadne stanowisko skarżącej, że według wcześniejszego stanu prawnego paczkomat nie był traktowany jako obiekt budowlany ani urządzenie techniczne, a jego wykonanie i posadowienie na płytach chodnikowych nie stanowi robót budowlanych i nie podlega reżimowi Prawa budowlanego. Judykatura zgoła odmiennie traktuje to zagadnienie. Przykładowo Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 25 stycznia 2012 r., (sygn. akt II OSK 2117/10) wskazał, że montaż w rozumieniu ww. art. 3 pkt. 7 Prawa budowlanego stanowi wykonywanie takich działań, w wyniku których następuje realizacja instalacji wolnostojących. Jeżeli więc w wyniku działań jakiegoś podmiotu na nieruchomości powstaje wolnostojący obiekt – np. paczkomat – to te działania stanowią montaż, stanowiący jedną z postaci robót budowlanych. Z kolei w wyroku z dnia 18 lutego 2011 r., (sygn. akt II OSK 341/10) Naczelny Sąd Administracyjny podał, że ,,nazwanie określonych czynności robotami budowlanymi nie oznacza, iż muszą być wykonywane tylko i wyłącznie przy wykorzystaniu materiałów budowlanych, mogą również polegać na składaniu, zespalaniu części zespołów w dalsze zespoły, lub gotowy wyrób, zakładaniu instalacji, czy łączeniu oddzielnych części w jedną całość." W orzecznictwie sądowoadministracyjnym pojawiały się też poglądy o kwalifikowaniu paczkomatów jako tymczasowego obiektu budowlanego. Tak chociażby przyjmował Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi w wyroku z dnia 17 stycznia 2019 r. (sygn. akt II SA/Łd 751/18, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 26 września 2018 r. (sygn. akt VII SA/Wa 2892/17,) dostępne w cbosa. Zaznaczyć w tym miejscu trzeba, że tymczasowe obiekty budowlane nie zostały zwolnione z obowiązku zgłoszenia, co przeczy poglądom strony o braku regulacji dotyczących paczkomatu. Gdyby nawet, wobec braku ustawowej definicji paczkomatu w obowiązującym w chwili jego montażu stanie prawnym uznać, że jest on obiektem tymczasowym, nietrwale związanym z gruntem, ale ma funkcjonować dłużej niż 180 dni, wymagał on uzyskania pozwolenia na budowę. Obiekty tymczasowe, których czas trwania na gruncie jest krótszy niż 180 dni wymagają zaś stosownego zgłoszenia zamiaru ich montażu. Organy obu instancji słusznie uznały za konieczne umorzenie postępowania jako bezprzedmiotowego ze względu na usunięcie przedmiotowego paczkomatu. Także uzasadnienia zapadłych w sprawie rozstrzygnięć koncentrowały się na fakcie demontażu paczkomatu jako okoliczności warunkującej zastosowanie art. 105 § 1 k.p.a. Zarówno odwołanie jak i skarga stanowią wyraz niezaakceptowania przez skarżącą wskazania, że rzeczony paczkomat mógł zostać zamontowany po dokonaniu zgłoszenia. Stanowisko organów w tym względzie jawi się jako drugorzędne, bowiem pozostaje bez wpływu na kształt samej decyzji. Niemniej jednak w świetle obowiązujących regulacji prawnych i w istniejącym w sprawie stanie faktycznym nie ma podstaw do uchylenia wydanych decyzji w części dotyczącej uzasadnienia ponieważ wyrażony przez organy pogląd prawny jest prawidłowy. Tym bardziej, że doszło do usunięcia paczkomatu trudno zaakceptować stanowisko strony skarżącej o braku reglamentacji robót budowlanych polegających na montażu paczkomatu w przepisach prawa materialnego. W związku z powyższym, Sąd, działając a podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł, jak w sentencji wyroku.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI