II SA/Wr 59/21

II SA/Wr 59/21 - Wyrok WSA we Wrocławiu
Data orzeczenia
2021-05-10
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2021-02-04
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Sędziowie
Halina Filipowicz-Kremis /przewodniczący/
Olga Białek
Wojciech Śnieżyński /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne
Budowlane prawo
Sygn. powiązane
II OSK 2285/21 - Wyrok NSA z 2024-12-04
Skarżony organ
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
*Oddalono skargę w całości
Powołane przepisy
Dz.U. 2020 poz 1333
art. 66 ust. 1 pkt 1 i 3
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Halina Filipowicz- Kremis Sędziowie: Sędzia WSA Olga Białek Sędzia WSA Wojciech Śnieżyński (spr.) po rozpoznaniu w Wydziale II na posiedzeniu niejawnym w dniu 10 maja 2021r. sprawy ze skargi Z. S. na decyzję D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] grudnia 2020 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia obowiązków mających na celu doprowadzenie budynku do odpowiedniego stanu technicznego oddala skargę w całości.
Uzasadnienie
Decyzją z [...].12.2020 r. (nr [...]) D. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej DWINB), po rozpatrzeniu odwołań Z. S. oraz W. W., utrzymał w mocy decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla miasta W. (dalej PINB) z [...].09.2020 r. (nr [...]), nakładającą na W. W., M. P., Z. S. oraz M. Ż.-B. - właścicieli budynku mieszkalnego położonego przy ul. [...] we W. - szereg obowiązków mających na celu doprowadzenie ww. budynku do odpowiedniego stanu technicznego poprzez usunięcie występujących nieprawidłowości w jego stanie technicznym mogących stanowić zagrożenie dla zdrowia i życia ludzi oraz bezpieczeństwa mienia, w terminach wskazanych w treści skarżonej decyzji.
Jak wynika z uzasadnienia powyższej decyzji, postępowanie w sprawie stanu technicznego budynku położonego przy ul. [...] we W. zostało zainicjowane w roku 2020. Ustalono, że budynek jest jednorodzinny, dwulokalowy. Posiada kondygnację podziemną oraz dwie kondygnacje nadziemne - mieszkalne i poddasze częściowo użytkowe w formie strychu. Dach budynku nad podstawową częścią obiektu jest czterospadowy, kryty dachówką ceramiczną, z drewnianą więźbą dachową. W połaci dachu znajdują się lukarny. W trakcie kontroli przeprowadzonej w dniu [...].09.2020 r. stwierdzono znaczną korozję pokrycia lukarn i ich obróbek blacharskich. Stwierdzono zbutwiałą ławę kominiarską. Ponad dachem znajdują się dwa kominy murowane z widocznymi ubytkami zaprawy spoinowej, miejscowo zlasowane cegły, widoczne ubytki cegieł głowicy jednego z kominów, brak bocznych wylotów wentylacyjnych. Nad dobudowaną częścią od strony podwórza - dach jest kryty papą. Jest on użytkowany jako taras mieszkania nr [...], znajdującego się na pierwszym piętrze budynku. Organ stwierdził niewłaściwe odwodnienie tarasu ze względu na brak wyraźnych spadków pokrycia oraz jeden tylko odpływ, co może powodować zastoiny wodne na tarasie. Na pokryciu z papy ułożono drewniane płyty ażurowe. Pod tarasem w pokoju, w mieszkaniu nr [...] widoczne lokalne zagrzybienie oraz spękania sufitu wzdłuż belek stropodachu. Ustalono, że drugi taras dostępny z mieszkania nr [...] został zabudowany stolarką okienną i zadaszeniem z płyt ze szkła zbrojonego. Ujawniono brak rynny i rury spustowej z tego zadaszenia, co powoduje spływ wody przy ścianie zewnętrznej budynku od podwórza. Na balkonie przynależnym do mieszkania nr [...] od strony ul. [....] widoczne spękania posadzki betonowej oraz mały przekrój odpływu wody z balkonu. Organ stwierdził, że na elewacjach brak istotnych nieprawidłowości utrzymania elementów budynku, występują jedynie miejscowe ubytki i spękania tynku oraz zarysowania gzymsu okapowego. W piwnicy i garażu brak widocznych istotnych nieprawidłowości w zakresie ścian, stropu i posadzki. Występują miejscowe braki zaślepek złączy instalacji elektrycznej. Schody zewnętrze do mieszkania nr [...] posiadają znaczne uszkodzenia płyty spocznikowej. Widoczna od spodu płyty korozja zbrojenia, znaczne braki otuliny betonowej prętów. W wyniku kontroli przeprowadzonej w mieszkaniu nr [...] ustalono brak wentylacji wywiewnej kuchni wpiętej do przewodu kominowego. Wykonano jedynie podłączenie okapu mechanicznego wyprowadzone przez ścianę zewnętrzną budynku. W łazience znajduje się kocioł gazowy z zamkniętą komorą spalania. Podłączenie wentylacji wywiewnej łazienki mieszkania nr [...] usytuowane zostało w pionie podłączenia kotła gazowego w łazience mieszkania powyżej (mieszkanie nr [...]). Stwierdzono brak wentylacji wywiewnej i nawiewu w drzwiach do toalety w mieszkaniach nr [...] i [...]. W mieszkaniu nr [...] stwierdzono zbyt mały przekrój otworu w drzwiach do łazienki dla dopływu powietrza. W kuchni mieszkania nr [...] znajduje się kocioł gazowy z otwartą komorą spalania z łącznikiem aluminiowym do kanału spalinowego. W tym przypadku stwierdzono brak nawiewu powietrza zewnętrznego do potrzeb spalania. W toku kontroli właściciele budynku okazali protokół z [...].08.2020 r. z okresowej kontroli 5-letniej stanu technicznego budynku mieszkalnego przeprowadzonej przez mgr inż. P. W. oaz protokół nr [....] z [...].08.2020 r. sporządzony w wyniku kontroli okresowej rocznej i pięcioletniej stanu technicznego budynku/obiektu budowlanego przeprowadzonej w dniu [...].08.2020 r. przez mgr inż. R. A.. Dalej DWINB wyjaśnił, że podziela stanowisko PINB, że zgromadzony materiał dowodowy w postaci kontroli przeprowadzonej [...].09.2020 r. świadczy o niewłaściwym stanie technicznym budynku. Powyższe ustalenia korespondują z przedłożonym w toku postępowania protokołem z [...].08.2020 r oraz protokołem nr [...] z [...].08.2020 r. Tak zebrany materiał dowodowy wskazuje na konieczność nakazania W. W., M. P., Z. S. oraz M. Ż.-B. - właścicielom budynku mieszkalnego położonego przy ul. [...] we W. - doprowadzenia budynku do odpowiedniego stanu technicznego obiektu i usunięcie występujących nieprawidłowości mogących stanowić zagrożenie dla zdrowia i życia ludzi oraz bezpieczeństwa mienia poprzez: 1) usunięcie ze stropodachu nad wejściem do mieszkania nr [...] stalowego pojemnika na śmieci; 2) usunięcie ze stropodachu nad rozbudowaną częścią budynku znajdujących się tam przedmiotów oraz drewnianej nawierzchni tarasowej; 3) oczyszczenie i udrożnienie rynien dachowych; w terminie 1 miesiąca od dnia kiedy decyzja stanie się ostateczna (punkty 1 do 3 decyzji); 4) wymianę uszkodzonych dachówek ceramicznych na dachu na nowe oraz oczyszczenie połaci dachu z mchu; 5) przeprowadzenie remontu stropodachu nad rozbudową częścią budynku obejmującego: zdemontowanie istniejących warstw stropodachu do poziomu jego konstrukcji, a następnie wykonanie warstwy spadkowej (w kierunku odprowadzenia wody opadowej) ze szlichty cementowej i ułożenie na niej pokrycia z papy (dwuwarstwowo - papa podkładowa i papa wierzchniego krycia) wraz z wykonaniem niezbędnych obróbek blacharskich oraz elementów odprowadzenia wody opadowej; 6) wykonanie remontu żelbetowego spocznika schodów zewnętrznych do mieszkania nr [...] obejmującego oczyszczenie i zabezpieczenie antykorozyjne odsłoniętych prętów zbrojeniowych, odtworzenie z uwzględnieniem wykonania warstwy szczepnej - otuliny betonowej zbrojenia przy użyciu specjalistycznych mas naprawczych do betonu; w terminie 5 miesięcy od dnia kiedy decyzja stanie się ostateczna (punkty 4 do 6 decyzji); 7) remont kominów obejmujący ich przemurowanie z wykorzystaniem cegły klinkierowej pełnej do poziomu stropu nad I piętrem z zabezpieczeniem głowic czapami betonowymi z kapinosami, wykonaniem bocznych otworów przelotowych wylotów wentylacji, montażem nowych obróbek blacharskich oraz ław kominiarskich; 8) wymianę pokrycia lukarn i ich obróbek blacharskich na nowe z blachy stalowej ocynkowanej lub tytanowo-cynkowej; 9) wymianę wyłazów dachowych na nowe; 10) wymianę uszkodzonej posadzki betonowej balkonu nad wykuszem od strony ulicy [...] z uwzględnieniem zapewnienia prawidłowej hydroizolacji oraz odpływu wody opadowej z balkonu; 11) uzupełnienie zaprawy spoinowej murowanych schodów zewnętrznych; w terminie 8 miesięcy od dnia kiedy decyzja stanie się ostateczna (punkty od 7 do 11 decyzji); oraz nakazałania M. P., Z. S. oraz M. Ż.-B., właścicielom lokalu mieszkalnego nr [...] w ww. budynku usunięcie nieprawidłowości w zakresie lokalu mieszkalnego nr [...] przyczyniających się do degradacji elementów budynku i stwarzających zagrożenie dla zdrowia i życia ludzi poprzez: 12) odłączenie gazowego urządzenia grzewczego, zainstalowanego w łazience mieszkania nr [...] od kanału kominowego, do którego podłączona jest wentylacja wywiewna pomieszczenia łazienki w mieszkaniu nr [...] wraz z zamurowaniem przy użyciu cegły pełnej na zaprawie cementowo-wapiennej otworu na ścianie kominowej po odłączonym urządzeniu; w terminie 1 miesiąca od dnia kiedy decyzja stanie się ostateczna (dotyczy punktu 12 decyzji); 13) zakazał użytkowania gazowego urządzenia grzewczego zainstalowanego w łazience w mieszkaniu nr [...] do czasu jego podłączenia do indywidualnego, szczelnego, kwasoodpornego kanału/przewodu spalinowego, wyprowadzonego ponad dach budynku z zachowaniem obowiązujących w tym zakresie wymagań użytkowych, pożarowych, środowiskowych i zdrowotnych; 14. zakazał użytkowania tarasu zaaranżowanego na stropodachu nad rozbudowaną częścią budynku do czasu jego legalnego dostosowania pod względem technicznym i użytkowym do funkcji tarasu. W powyższym zakresie należało orzec na podstawie art. 66 ust. 1 pkt 1 i 3 u.p.b.
Skargę na decyzję DWINB wniósł Z. S., zarzucając w niej naruszenie przepisu postępowania:
1) art. 107 § 3 i 4 k.p.a., poprzez jedynie formalną poprawność uzasadnienia skarżonej decyzji i w rzeczywistości nieodniesienie się przez organ do twierdzeń (zarzutów) odwołania, a także przez zdawkowe przedstawienie powodów skarżonego rozstrzygnięcia, nieodtwarzające tzw. procesu myślowego organu - w szczególności przez:
a. pominięcie (przemilczenie) kwestii pozbawienia skarżącego ciepłej wody przez brak dostępu do przewodu kominowego pomimo jednoznacznego brzmienia § 46 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 12.04.2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie,
b. uznanie tarasu na stropodachu za nielegalny z powodu nieprzedstawienia przez uczestników dokumentacji projektowej dotyczącej budowy z lat sześćdziesiątych/siedemdziesiątych ubiegłego wieku,
c. niewykazanie podstaw faktycznych do wdrożenia rygoru natychmiastowej wykonalności, a jedynie ograniczenie się przez organ do przywołania przepisu art. 108 § 1 k.p.a.,
d. nieodniesienie się do wnioskowej w odwołaniu zmiany terminu remontu stropodachu, pomimo że zgodnie z wyznaczonym terminem, remont ten wypadałby na miesiące zimowe,
e. nieuargumentowanie zasadności nakazu podłączenia urządzenia grzewczego do indywidualnego kanału spalinowego w sytuacji, gdy takiego kanału nie ma, toteż skarżona decyzja winna być skierowana do wszystkich właścicieli nieruchomości, jako że kominy są częścią wspólną nieruchomości,
f. nieuargumentowanie, z jakich powodów organ uznał kanał, używany przez skarżącego od kilkudziesięciu lat jako kanał spalinowy, za kanał wentylacyjny, pomimo przedstawionych dowodów w postaci zdjęć wykazujących pierwotne przeznaczenie kanału (przewodu),
g. nieuargumentowanie z jakich powodów wentylacja łazienki lokalu nr [...] ma wyższość nad ogrzewaniem wody w lokalu nr [...], to znaczy, dlaczego organy I i II instancji uznały wentylację łazienki lokalu nr [...] za istotniejszą od ogrzewania wody w łazience lokalu nr [...] i nakazały odłączenie gazowego, przepływowego podgrzewacza wody,
h. niewykazanie przyczyn, dla których korzystanie z tarasu miałoby zagrażać życiu i zdrowiu ludzi, a przez to uzasadniać nadanie decyzji trybu natychmiastowej wymagalności,
i. niewykazanie przyczyn, dla których organ uznał, że przebywanie osób pod przemoczonym stropodachem jest bezpieczne, a osób na tym samym stropodachu zagraża życiu i zdrowiu,
j. nieodniesienie się do proponowanych przez skarżącego, alternatywnych materiałów/sposobów, które można byłoby wykorzystać do wykonania nakazanych prac,
k. nieodniesienie się do argumentów dotyczących nakazu usunięcia drewnianych podestów i drewniano-metalowego pojemnika znajdujących się na tarasie,
2) art. 77 § 1 k.p.a., poprzez niewyczerpujące zebranie i rozpatrzenie całego materiału dowodowego,
3) art. 12 § 1 k.p.a., poprzez nieprowadzenie postępowania w sposób wnikliwy, umożliwiający ustalenie wszystkich istotnych okoliczności sprawy,
4) art. 11 k.p.a. poprzez niewyjaśnienie przesłanek wydawanych decyzji,
5) art. 8 § 1 k.p.a. poprzez prowadzenie postępowania w sposób podważający zaufanie do władzy publicznej przez wydawanie decyzji z pokrzywdzeniem jednej ze stron,
6) art. 7 k.p.a., poprzez niepodejmowanie wszystkich czynności niezbędnych do wyjaśnienia stanu faktycznego w sposób niebudzący wątpliwości stron,
7) art. 80 k.p.a. poprzez wydanie decyzji na podstawie nieudowodnionych okoliczności,
8.) art. 108 § 1 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy rygoru natychmiastowej wykonalności, orzeczonego przez PINB, przy jednoczesnym niewykazaniu przez organ wystąpienia przesłanek uzasadniających zastosowanie tego rygoru,
9) art. 66 ust. 1 u.p.b. poprzez jego zastosowanie w odniesieniu do nieistniejącego komina (kanału spalinowego),
10) art. 66 ust 2 u.p.b. przez wydanie decyzji (pkt 14) w trybie natychmiastowej wykonalności w sytuacji, gdy nie wystąpiły przesłanki do jego zastosowania,
110 art. 71 ust. 1 pkt 2 u.p.b. poprzez wydanie decyzji (pkt 14), która zmienia sposób użytkowania obiektu budowlanego lub jego części, konkretyzując, skarżone rozstrzygnięcie w punkcie 14. faktycznie zmienia sposób użytkowania tarasu, w zasadzie czyniąc go "nieużywalnym" z powodu orzeczonego zakazu, bez wskazania, na czym polega "legalne dostosowanie" i z czego wynika konieczność tegoż dostosowania,
12) bezpodstawne przyjęcie, że przedstawiony przez W. W. projekt jest projektem, na którego podstawie dokonano rozbudowy, z pominięciem argumentów skarżącego dotyczących braków w dokumentacji, w tym braku zgody współwłaścicieli nieruchomości na wybudowanie/rozbudowę przedstawionego przez W. W. projektu.
Formułując takiej treści zarzuty skargi jej autor wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz wstrzymanie jej wykonania.
W uzasadnieniu skargi skarżący zwrócił uwagę na wątpliwości co do zastosowania w odniesieniu do wspólnego komina (pkt 13 decyzji), przepisu art. 66 ust. 1 pkt 1 u.p.b., który służy usunięciu nieprawidłowości powstałych w trakcie użytkowania budynku. W jego ocenie, brak indywidualnego przewodu spalinowego nie wynika z użytkowania istniejącego przewodu, lecz z faktu, że "drugi" przewód nigdy nie istniał. Co więcej, organ zupełnie przemilczał kwestię pozbawienia skarżącego dostępu do ciepłej wody poprzez nakazanie odłączenia urządzenia do ogrzewania wody, pomimo jednoznacznego brzmienia § 46 rozporządzenia Ministra Infrastniktury z 12.04.2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Ponadto autor skargi podkreślił, że wydana decyzja dotycząca odłączenia podgrzewacza wody nie rozwiązała problemu zbyt małej ilości przewodów kominowych, a jedynie sprawiła, że lokal nr [...], który do tej pory miał 2 kanały kominowe został pozbawiony jednego z nich. Według skarżącego jest bezpodstawnym uznanie przez organ kanału kominowego za wentylacyjny, a następnie przyznanie go właścicielowi mieszkania nr [...]. Powołując się na orzecznictwo tut. Sądu autor skargi dowodził, że o sposobie przeznaczenia przewodów kominowych powinni decydować współwłaściciele (Wspólnota), a nie pojedynczy właściciel lokalu mieszkalnego, ani tym bardziej organ nadzoru budowlanego. Również organ odwoławczy nie odniósł się do zasadności skierowania decyzji o podłączeniu urządzenia grzewczego do indywidualnego kanału spalinowego do właściciela lokalu nr [...] w sytuacji, gdy taki dodatkowy indywidualny kanał spalinowy nie istnieje. Jego wybudowanie wymaga istotnej ingerencji w nieruchomość wspólną. Jednocześnie skarżący podkreślił, że zgadza się z koniecznością dostosowania istniejącego systemu kominowego do obecnie obowiązujących norm, lecz powinno to być prawem i obowiązkiem wszystkich współwłaścicieli.
Autor skargi uznał za bezpodstawnie również stanowisko orzekających organów wyrażone w kwestii istnienia na stropodachu taras. Wskazał przy tym na brak przepisów u.p.b. z których można byłoby wprowadzić domniemanie samowoli bądź istotnych odstępstw od zatwierdzonego projektu tylko dlatego, że inwestor po kilkudziesięciu latach nie jest w stanie okazać stosownych dokumentów. W jego ocenie, brak takich dokumentów nie stanowi dowodu na samowolne bądź przynajmniej niezgodne z otrzymanym pozwoleniem roboty. Podtrzymując dochodowe stanowisko wskazał, że taras istnieje od ponad 50 lat, na dowód czego zostały przedstawione zdjęcia oraz podane dane świadków, którzy mogą ten fakt potwierdzić. W ocenie skarżącego stanowi przy tym domniemanie organu twierdzenie, że stropodach zaprojektowano jako nieużytkowy, nie uwzględniając obciążeń użytkowych, co może skutkować w przypadku jego dalszego wykorzystywania jako tarasu przekroczeniem stanów granicznych jego nośności lub użytkowanie. Takie stanowisko nie zostało przez organ poparte żadną ekspertyzą. Wywodzone jest ono natomiast z przyjęcia założenia, że stropodach został wykonany na podstawie przedłożonego projektu i być może jego nośność jest niewystarczająca dla użytkowania jako taras. Ponadto w przekonaniu skarżącego organ nie wskazał co oznacza legalne dostosowanie go (stropodachu) pod względem technicznym i użytkowym do takiej funkcji (tarasu), tym samym sprawiając, że decyzja o nieużytkowaniu tarasu jest bezterminowa i w konsekwencji może prowadzić do zmiany sposobu użytkowania budynku. Nadto organ nie wykazał podstaw faktycznych, uzasadniających nadanie punktom 13-14 decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności. Przyznając dalej, że zarzut nieodpowiedniego stanu technicznego stropodachu jest kalką protokołu, o tyle w żadnym z przedstawionych protokołów z kontroli nie stwierdzono, że obiekt budowlany : 1) może zagrażać życiu lub zdrowiu ludzi, bezpieczeństwu mienia bądź środowiska albo 2) jest użytkowany w sposób zagrażający życiu lub zdrowiu ludzi, bezpieczeństwu mienia lub środowisku. Brak jest również poparcia w ustaleniach faktycznych, które uzasadniałoby twierdzenie o ewentualnym zagrożeniu życia lub zdrowia ludzi.
Wskazując na akceptację stanowiska dotyczącego konieczności przeprowadzenia określonych prac naprawczych, autor skargi przyznał, że jednocześnie zależy mu na tym, aby nakazane roboty zostały przeprowadzone w sprzyjających warunkach atmosferycznych. Według skarżącego organ odwoławczy nie odniósł się również do jego wniosku dotyczącego możliwości użycia w pracach remontowych materiałów alternatywnych, o identycznej bądź zbliżonej jakości do materiałów zakreślonych przez organ. Podobnie, organ zupełnie przemilczał argumenty dotyczące nakazu usunięcia drewnianych podestów i drewniano-metalowego pojemnika znajdujących się na tarasie. Organ nie uzasadnił, dlaczego te elementy miałyby zostać usunięte.
W odpowiedzi na skargę DWINB podtrzymał stanowisko i wniósł o oddalenie skargi.
Postanowieniem z [...].03.2021 r. Sąd odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji.
W piśmie z [...].04.2021 r. uczestnicy postępowania wnieśli o oddalenie skargi.
Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału II z 06.05.2021 r. skierowano sprawę na posiedzenie niejawne w trybie art. 15 zzs4 ust. 3 ustawy z 02.03. 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. z 2020 r., poz. 1842, ze zm.).
W piśmie z 07.05.2021 r. skarżący uzupełnił skargę o nowe zarzuty dotyczące naruszenia art. 12 § 1, art. 7, art. 77 § 1 , art. 78 § 1, art. 10, art. 81, art. 11 k.p.a.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa.
Dokonując w kontrolowanej sprawie oceny legalności zaskarżonej decyzji należało wziąć pod uwagę, że podstawę materialnoprawną rozstrzygnięcia stanowił art. 66 ust. 1 pkt. 1 i 3 u.p.b. Jak wynika z tego przepisu, w przypadku stwierdzenia, że obiekt budowlany może zagrażać życiu lub zdrowiu ludzi, bezpieczeństwu mienia bądź środowiska albo jest w nieodpowiednim stanie technicznym - organ nadzoru budowlanego nakazuje, w drodze decyzji, usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości, określając termin wykonania tego obowiązku.
Analiza materiału dowodowego znajdującego się w aktach administracyjnych oraz lektura decyzji PINB oraz DWINB prowadzi do jednoznacznego wniosku, że orzekające organy przeprowadziły rzetelną i dokładną ocenę całości materiału dowodowego pod kątem aktualnego stanu technicznego budynku i związanych z tym zagrożeń. Wbrew zarzutom skargi, w okolicznościach kontrolowanej sprawy, zakres robót budowlanych nałożonych przez organy nadzoru budowlanego na skarżącego oraz uczestników postępowania jest usprawiedliwiony w świetle zgromadzonego materiału dowodowego. Jak wynika z treści decyzji PINB z [...].09.2020 r. (nr [...]) stwierdzono w niej konieczność:
1) usunięcia ze stropodachu nad wejściem do mieszkania nr [...] stalowego pojemnika na śmieci,
2) usunięcia ze stropodachu nad rozbudowaną częścią budynku znajdujących się tam przedmiotów oraz drewnianej nawierzchni tarasowej,
3) oczyszczenia i udrożnienia rynien dachowych,
4) wymiany uszkodzonych dachówek ceramicznych na dachu na nowe oraz oczyszczenia połaci dachu z mchu, przeprowadzenie remontu stropodachu nad rozbudową częścią budynku obejmującego: zdemontowanie istniejących warstw stropodachu do poziomu jego konstrukcji, a następnie wykonanie warstwy spadkowej (w kierunku odprowadzenia wody opadowej) ze szlichty cementowej i ułożenie na niej pokrycia z papy (dwuwarstwowo - papa podkładowa i papa wierzchniego krycia) wraz z wykonaniem niezbędnych obróbek blacharskich oraz elementów odprowadzenia wody opadowej, wykonanie remontu żelbetowego spocznika schodów zewnętrznych do mieszkania nr [...] obejmującego oczyszczenie i zabezpieczenie antykorozyjne odsłoniętych prętów zbrojeniowych, odtworzenie z uwzględnieniem wykonania warstwy szczepnej - otuliny betonowej zbrojenia przy użyciu specjalistycznych mas naprawczych do betonu,
7) remontu kominów obejmującego ich przemurowanie z wykorzystaniem cegły klinkierowej pełnej do poziomu stroju nad I piętrem z zabezpieczeniem głowic czapami betonowymi z kapinosami, wykonaniem bocznych otworów przelotowych wylotów wentylacji, montażem nowych obróbek blacharskich oraz ław kominiarskich, 8) wymiany pokrycia lukarn i ich obróbek blacharskich na nowe z blachy stalowej ocynkowanej lub tytanowo-cynkowej,
9) wymiany wyłazów dachowych na nowe,
10) wymiany uszkodzonej posadzki betonowej balkonu nad wykuszem od strony ulicy [...] z uwzględnieniem zapewnienia prawidłowej hydroizolacji oraz odpływu wody opadowej z balkonu,
11) uzupełnienia zaprawy spoinowej murowanych schodów zewnętrzny,
12) odłączenia gazowego urządzenia grzewczego, zainstalowanego w łazience mieszkania nr [...] od kanału kominowego, do którego podłączona jest wentylacja wywiewna pomieszczenia łazienki w mieszkaniu nr [...] wraz z zamurowaniem przy użyciu cegły pełnej na zaprawie cementowo-wapiennej otworu na ścianie kominowej po odłączonym urządzeniu,
ponadto zakazano użytkowania gazowego urządzenia grzewczego zainstalowanego w łazience w mieszkaniu nr [...] do czasu jego podłączenia do indywidualnego, szczelnego, kwasoodpornego kanału/przewodu spalinowego, wyprowadzonego ponad dach budynku z zachowaniem obowiązujących w tym zakresie wymagań użytkowych, pożarowych, środowiskowych i zdrowotnych (pkt 13) oraz zakazano użytkowania tarasu zaaranżowanego na stropodachu nad rozbudowaną częścią budynku do czasu jego legalnego dostosowania pod względem technicznym i użytkowym do funkcji tarasu (pkt 14).
Konieczność wykonania wszystkich wymienionych robót potwierdza zgromadzony w sprawie materiał dowodowy. Dowodami obrazującymi stan techniczny budynku są protokoły rocznej i pięcioletniej kontroli stanu technicznego budynku. W szczególności na niezbędność zaprzestania użytkowania stropodachu jako tarasu użytkowego wskazuje się w protokole z okresowej kontroli 5-letniej stanu technicznego budynku mieszkalnego przeprowadzonej [...].08.2020 r. przez mgr. inż. P. W.. Autor tego opracowania zwraca uwagę, że zgodnie z dokumentacją techniczną stropodach nie jest zaprojektowany i przeznaczony do użytkowania jako taras (nie przewidziano dodatkowego obciążenia użytkowego dla stropodachu). Stwierdza się w tym opracowaniu, że dalsze użytkowanie tarasu będzie wpływać destrukcyjnie na konstrukcję stalową stropu (uszkodzenia hydroizolacji powodują stałe zawilgocenie elementów konstrukcyjnych, co w przyszłości może pogorszyć nośność konstrukcji stropu) oraz na tynki i powłoki malarskie w pomieszczeniach mieszkalnych. W celu usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości wskazuje się na konieczność naprawy uszkodzonej hydroizolacji stropodachu dobudówki (papa termozgrzewalna z zachowaniem właściwego spadku) oraz usunięcia stalowego kubła ze stropodachu nad wejściem do budynku, który powoduje uszkodzenia izolacji i może zagrażać bezpieczeństwu użytkowania. Ponadto w protokole z okresowej kontroli 5-letniej stanu technicznego budynku mieszkalnego przeprowadzonej [...].08.2020 r. wskazuje się na konieczność naprawy/uzupełnienia braku zaprawy i betonowej czapy komina w obrębie wejścia do budynku, a także miejscową naprawę/uzupełnienie elementów elewacji. Powyższe ustalenia i zalecenia pokrywają się z treścią protokołu nr [...] z [...].08.2020 r. z kontroli okresowej rocznej i pięcioletniej stanu technicznego budynku przeprowadzonej [...].08.2020 r. przez mgr. inż. R. A.. Autor tego opracowania wskazał na konieczność przeprowadzenia w obrębie dachu robót budowlanych polegających na wymianie uszkodzonych dachówek oraz pokrycia Iukarn na nowe, przemurowaniu komina z wykorzystaniem cegły klinkierowej pełnej do poziomu stropu I piętra, wymianie elementów drewnianej ławy kominiarskiej na nowe oraz zabezpieczeniu antykorozyjnym elementów stalowych, oczyszczeniu i udrożnieniu rynny, wymianie wyłazu dachowego. Ponadto zalecił wykonanie nowej posadzki balkonu nad wykuszem z uwzględnieniem hydroizolacji oraz wymiany obróbki blacharskiej na balkonie na nową, usunięcie warstwy tarasu do konstrukcji stropodachu, odtworzenie pokrycia stropodachu ze szczególnym uwzględnieniem hydroizolacji, a także uzupełnienie ubytków zaprawy w spoinach konstrukcji murowych schodów zewnętrznych. Nadto zalecił oczyszczenie zbrojenia spocznika żelbetowego i zabezpieczenie antykorozyjne oraz odtworzenie otuliny za pomocą specjalistycznych zapraw naprawczych. Z oceny stanu technicznego stropodachu wynika z kolei, że w założeniach projektu stropodach miał posiadać jednokierunkowy spadek, nadany za pomocą warstwy gładzi cementowej, wierzchnią warstwę stropodachu zaprojektowano jako papę ułożoną dwuwarstwowo, która stanowić miała warstwę hydroizolacji, zgodnie z projektem stropodach miał być nieużytkowany, nie miał pełnić funkcji tarasu. Ze względu na stwierdzone uszkodzenia hydroizolacji, zalecono zaprzestanie użytkowania stropodachu oraz przeprowadzenie jego remontu kapitalnego. Jak trafnie zauważył PINB, wszystkie powołane dokumenty wskazują zgodnie na uszkodzenia hydroizolacji stropodachu nad rozbudowaną częścią budynku i nieprawidłowe odwodnienie oraz użytkowanie stropodachu jako tarasu. W sposób jednoznaczny stwierdzono, że sposób użytkowania stropodachu jako tarasu przyczynia się do jego degradacji. Zgodnie wskazuje się również na zły stan kominów i ław kominiarskich, pokrycia lukarn z obróbkami blacharskimi, wyłazów dachowych, schodów zewnętrznych, uszkodzenia posadzki balkonu od ul. [...]. Wnioski wynikające z opisanych wyżej dokumentów zbieżne są z ustaleniami PINB dokonanymi w toku oględzin przeprowadzonych w dniu [...].09.2020r. Ponadto w trakcie kontroli z [...].09.2020 r. pracownicy PINB stwierdzili nieprawidłowe, zagrażające zdrowiu i życiu ludzi wykorzystywanie kanału wentylacyjnego do odprowadzenia spalin z urządzenia gazowego podłączonego w łazience mieszkania nr [...]. Powyższe ustalenie koresponduje z treścią porozumienia z 2016 r., w którym określono sposób wykorzystania dwóch kanałów kominowych w obrębie mieszkań nr [...] i [...]. Wynika z niego, że kanał kominowy użytkowany obecnie dla wentylacji łazienki z mieszkania nr [...] i odprowadzenia spalin z urządzenia gazowego z łazienki mieszkania nr [...] przeznaczony był tylko na cele wentylacji łazienki mieszkania nr [...], a spaliny z urządzenia gazowego z mieszkania nr [...] miały być odprowadzane sąsiednim kanałem kominowym.
W ocenie Sądu, w opisanych uwarunkowaniach dowodowych organy nadzoru miały wszelkie podstawy do określenia wymaganych prac remontowych celem doprowadzenia budynku do odpowiedniego stanu technicznego w takim zakresie, w jakim wynika to z decyzji PINB. Wbrew zatem przeciwnemu stanowisku skarżącego, organy uprawnione były orzec o konieczności przeprowadzenia przez współwłaścicieli budynku wymienionych robót budowlanych. Opisany wyżej materiał dowodowy dawał do tego pełne podstawy. Nie podważają przy tym legalności zaskarżonej decyzji liczne kwestie uboczne, jak chociażby dotyczące braku wykazania podstaw faktycznych do nadania pkt 12-14. decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności, czy też w pozostałym zakresie określenia poszczególnych terminów wykonania nakazów. Wyjaśnić w tym miejscu należy, że kierując nakaz usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości, a więc m.in. wskazując zakres prac niezbędnych do wykonania, organ musi mieć na uwadze przede wszystkim zasadę pierwszeństwa robót, które są niezbędne z punktu widzenia bezpieczeństwa zarówno mieszkańców, jak i osób trzecich, przed robotami mającymi na celu jedynie poprawę ogólnych warunków użytkowania budynku. Nie może zatem budzić wątpliwości, że rzeczą organu jest uczynienie tego w sposób możliwe najszybszy. Instrumentem prawnym służącym realizacji tego celu jest nadanie decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności.
Odnosząc się do pozostałych argumentów skargi należy przede wszystkim zauważyć, że oparcie decyzji na wskazanej podstawie prawnej, tj. art. 66 ust. 1 pkt 1 i 3 u.p.b., umożliwiało organowi wydanie zakazu użytkowania gazowego urządzenia grzewczego oraz tarasu zaaranżowanego na stropodachu do czasu usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości. Przepis art. 66 ust. 2 u.p.b. stanowi, że w przypadku wydania decyzji, o której mowa w art. 66 ust. 1 pkt 1-3 u.p.b. , organ może zakazać użytkowania obiektu budowlanego lub jego części do czasu usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości. Z przepisu tego jednoznacznie wynika, że orzeczenie zakazu jest fakultatywne i zależy od uznania organu w konkretnej sprawie, przy czym granicami tego uznania jest istniejący stan techniczny obiektu. W realiach kontrolowanej sprawy organ uzasadnił przyczyny, dla których powstała potrzeba zakazania użytkowania gazowego urządzenia grzewczego zainstalowanego w łazience w mieszkaniu nr [...] (pkt 13); oraz zakazu użytkowania tarasu zaaranżowanego na stropodachu nad rozbudowaną częścią budynku (pkt 14). W prowadzone zakazy użytkowania nie mają przy tym charakteru definitywnego. Skarżący będzie mógł użytkować gazowe urządzenie grzewcze pod warunkiem jego podłączenia do indywidualnego, szczelnego, kwasoodpornego kanału/przewodu spalinowego, wyprowadzonego ponad dach budynku z zachowaniem obowiązujących w tym zakresie wymagań użytkowych, pożarowych, środowiskowych i zdrowotnych. Organ nie wykluczył przy tym możliwości innego rozwiązania (wpięcia do istniejącego kanału/przewodu kominowego), które zależeć będzie od opinii uprawnionego mistrza kominiarskiego. Również użytkowanie stropodachu dla potrzeb tarasu będzie możliwe po jego legalnym dostosowaniu pod względem technicznym i użytkowym do takiej funkcji. Nie tylko w zakresie koniecznych do wykonania w tym celu robót budowlanych, ale wobec wszystkich robót objętych decyzją, organ nie narzucił skarżącemu obowiązku użycia konkretnych materiałów budowlanych ani też skorzystania z danej techniki wykonawczej. Ważnym jest aby wykonanie koniecznych robót budowlanych nastąpiło przy uwzględnieniu wymagań wiedzy technicznej i zgodnie ze sztuką budowlaną.
W toku postępowania prawidłowo również rozstrzygnięto kwestię zagrożeń związanych z eksploatacją gazowego urządzenia grzewczego, zainstalowanego w łazience mieszkania nr [...] do kanału kominowego, do którego podłączona jest wentylacja wywiewna w pomieszczeniu łazienki w mieszkaniu nr [...]. Po pierwsze, przepis art. 66 u.p.b. nie wyklucza nakazania wykonania określonych czynności również w lokalu położonym w obiekcie budowlanym, w sytuacji, gdy niewłaściwy stan techniczny lokalu oddziałuje na cały obiekt budowlany, a nakazane czynności mają na celu utrzymanie w należytym stanie całego obiektu. Taki związek niewątpliwie istnieje w przypadku wpięcia urządzenia grzewczego do przewodu, który pełni rolę wentylacji dla innego lokalu mieszkalnego. Zagadnienie prawidłowego funkcjonowania i użytkowania instalacji kominowej (spalinowej i wentylacyjnej) dotyczy całego obiektu, funkcjonują we wzajemnym powiązaniu. Trzeba też zauważyć, że nakazane prace będą dotyczyć przewodu kominowego, nie zaś samego lokalu. Fakt, że przewód przechodzi przez prywatny lokal nie oznacza, że wykonanie w nich niezbędnych prac dotyczy tylko i wyłączenie właściciela danego lokalu, czy też narusza wyłączenie prawa takiego właściciela. Działania te podejmowane są bowiem dla dobra wszystkich mieszkańców, w szczególności w zakresie zdrowia i bezpieczeństwa. Urządzenia wentylacyjne znajdujące się w częściach wspólnych jak i w odrębnych lokalach działają jak tzw. system naczyń połączonych, czyli we wzajemnym powiązaniu i zależności. W tym zakresie kwestia odłączenia gazowego urządzenia grzewczego, zainstalowanego w łazience mieszkania nr [...] do kanału kominowego, do którego podłączona jest wentylacja wywiewna pomieszczenia łazienki w mieszkaniu nr [...] mieści się w granicach sprawy dotyczącej właściwego stanu przewodów wentylacyjnych. Nie da się bowiem oddzielić działania wentylacji w lokalu od systemu wentylacyjnego budynku jako całości, a zwłaszcza faktu podłączenia do niej gazowego urządzenia grzewczego. W końcu przyjdzie zauważyć, biorąc pod uwagę zasady doświadczenia życia codziennego, że wiele nieszczęść i tragedii wydarzyło się w związku z brakiem właściwej wentylacji. Okoliczność, że skarżący nie widzi nieprawidłowości czy zagrożeń w podłączeniu kanału spalinowego do przewodu kominowego, który pełni rolę wentylacji dla pomieszczenia łazienki w lokalu nr [...], wcale nie oznacza, że faktycznie takie zagrożenia nie występują. Wręcz przeciwnie nieprawidłowości posiadają tego rodzaju charakter, że zagrożenia dla życia ludzkiego czy mienia są nie tylko potencjalne ale realne. Stąd też nałożenie obowiązku odłączenia gazowego urządzenia grzewczego było uzasadnione przy uwzględnieniu podstawy prawnej wydanej decyzji, tj. art. 66 ust. 1 pkt 1 u.p.b.
Ponadto nie ma znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy w przedmiocie nakazu usunięcia nieprawidłowości w budynku kwestia, czy ustalony w toku postępowania administracyjnego stan faktyczny jest wynikiem czyichkolwiek zaniedbań oraz ewentualne ustalenie osoby winnej tych zaniedbań. Decyzja wydana w oparciu o art. 66 ust. 1 u.p.b. jest decyzją związaną, tzn. zaistnienie przesłanek wskazanych w tym przepisie. Dlatego w niniejszej sprawie podłączenie gazowego urządzenia grzewczego do kanału wentylacyjnego w pełni obligowało organ nadzoru budowlanego do wydania decyzji nakładającej obowiązki podjęcia działań w celu usunięcia stwierdzonej nieprawidłowości w obrębie kanału kominowego. Ponadto przyjdzie zauważyć, że sam fakt korzystania z kanału kominowego przez skarżącego nie przesądza o jego przynależności do lokalu nr [...] w znaczeniu prawnym.
Nie są zasadne także zarzuty naruszenia przez organy przepisów postępowania administracyjnego. Nie doszło bowiem do naruszenia art. 7, art. 11, art. 12 § 1, art. 77 § 1, art. 78 § 1, art. 80, czy art. 81 k.p.a., gdyż organy zgodnie z regałami postępowania zgromadziły materiał bardzo obszerny, wyczerpujący dowodowy uzasadniający przyjęcie poczynionych ustaleń. Nie doszło też do wydania rozstrzygnięcia z naruszeniem art. 107 § 3 k.p.a., gdyż uzasadnienia decyzji organów obu instancji zawierają wszystkie wymagane w tym przepisie elementy. Akta administracyjne nie dają również podstaw do uznania, że w toku postępowania ograniczono prawo skarżącego do czynnego udziału w postępowaniu.
Wobec przedstawionych wyżej wywodów Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu nie uwzględnił skargi i na podstawie art. 151 ustawy z 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji.