II SA/Wr 587/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny we WrocławiuWrocław2006-12-29
NSAbudowlaneWysokawsa
nadzór budowlanyprawo budowlanekominwspółwłasnośćnieruchomość wspólnadecyzja administracyjnapostępowanie administracyjneuchylenie decyzjiwspólnota mieszkaniowa

WSA uchylił decyzję PINB nakazującą rozbiórkę i odbudowę przewodu dymowego, uznając, że decyzja powinna być skierowana do wszystkich współwłaścicieli nieruchomości, a nie tylko do jednego z nich.

Sprawa dotyczyła decyzji PINB nakazującej rozbiórkę i odbudowę przewodu dymowego oraz zainstalowanie wentylacji. Skarżący, będący jednym ze współwłaścicieli nieruchomości, odwołał się, argumentując, że remont komina powinien obciążać wszystkich współwłaścicieli. WINB uchylił decyzję PINB, ale WSA we Wrocławiu uchylił decyzję WINB, stwierdzając, że decyzja administracyjna dotycząca części wspólnej nieruchomości powinna być skierowana do wszystkich współwłaścicieli lub wspólnoty mieszkaniowej, a nie tylko do jednego z nich.

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu uchylił decyzję D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, która z kolei uchyliła decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Z. nakazującą J. J. usunięcie nieprawidłowości w przewodzie dymnym i zainstalowanie wentylacji. PINB nakazał rozbiórkę przewodu dymowego i odbudowanie go lub zainstalowanie układu kominowego, a także zainstalowanie wentylacji, wskazując na zasmołowanie przewodu dymowego spowodowane spalaniem mokrego drewna i węgla. J. J. odwołał się, podnosząc, że komin jest częścią wspólną nieruchomości i remont powinien obciążać wszystkich współwłaścicieli. WINB uchylił decyzję PINB, uznając, że decyzja powinna być adresowana do wszystkich współwłaścicieli, a nie tylko do jednego z nich, i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. WSA we Wrocławiu, rozpoznając skargę H. i B. K. (drugich współwłaścicieli), uchylił decyzję WINB. Sąd uznał, że chociaż PINB prawidłowo ustalił stan techniczny komina, to WINB błędnie zinterpretował przepisy dotyczące adresata decyzji. WSA podkreślił, że w przypadku współwłasności nieruchomości, obowiązek utrzymania części wspólnych, takich jak komin, ciąży na wszystkich współwłaścicielach łącznie. Decyzja administracyjna w takiej sprawie powinna być skierowana do wszystkich współwłaścicieli lub wspólnoty mieszkaniowej, a nie do jednego z nich. Sąd wskazał również na wadliwość postępowania polegającą na braku zawiadomienia stron o prawie zapoznania się z aktami i złożenia końcowego oświadczenia. WSA stwierdził, że komin czterokanałowy służył wyłącznie do użytku J. i H. J., co powinno być uwzględnione przy określaniu adresata decyzji.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Decyzja taka powinna być skierowana do wszystkich współwłaścicieli nieruchomości łącznie lub do wspólnoty mieszkaniowej, a nie do jednego ze współwłaścicieli.

Uzasadnienie

Obowiązek utrzymania nieruchomości wspólnej w należytym stanie technicznym ciąży na wszystkich współwłaścicielach łącznie. W przypadku współwłasności budynku, adresatem decyzji administracyjnej dotyczącej części wspólnej może być jedynie właściciel lub zarządca obiektu budowlanego, a w przypadku współwłasności, obowiązek ten może być nałożony na wszystkich współwłaścicieli łącznie lub zarządcę.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (12)

Główne

p.p.s.a. art. 145 § 1 pkt 1c

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 152

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 200

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.b. art. 66

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane

Pomocnicze

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 10 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 77 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 138

Kodeks postępowania administracyjnego

u.w.l. art. 2 § 1, 2, 4

Ustawa z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali

u.w.l. art. 3 § 2

Ustawa z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali

u.w.l. art. 19

Ustawa z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali

p.u.s.a. art. 1 § 1 i 2

Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych

Argumenty

Skuteczne argumenty

Decyzja administracyjna dotycząca części wspólnej nieruchomości (komin) powinna być skierowana do wszystkich współwłaścicieli, a nie tylko do jednego z nich. W przypadku współwłasności nieruchomości z nie więcej niż siedmioma lokalami, do zarządu nieruchomością wspólną stosuje się przepisy o współwłasności, a nie przepisy o wspólnotach mieszkaniowych. Naruszenie zasady czynnego udziału stron w postępowaniu administracyjnym (brak zawiadomienia o możliwości zapoznania się z aktami) jest podstawą do uchylenia decyzji.

Odrzucone argumenty

Argumenty J. J. dotyczące kosztów remontu i podziału przewodów kominowych, które wykraczały poza przedmiot postępowania. Stanowisko organu odwoławczego, że sprawa wymaga dalszych ustaleń dotyczących wspólnoty mieszkaniowej.

Godne uwagi sformułowania

Adresatem decyzji wydanej na podstawie przepisów rozdziału 6 Prawa budowlanego - dotyczącego utrzymania obiektów budowlanych może być jedynie właściciel lub zarządca obiektu budowlanego. W przypadku współwłasności budynku obowiązek utrzymywania go w należytym stanie technicznym ciąży na wszystkich współwłaścicielach łącznie. Wszelkie spory między współwłaścicielami wynikłe na tym tle, łącznie z problemem rozliczenia kosztów nie należą do administracyjnej drogi postępowania i powinny być rozstrzygane przed sądami cywilnymi. Wspólnota mieszkaniowa jest stroną postępowania dotyczącego nieruchomości wspólnej. Ma ona bowiem, pomimo braku osobowości prawnej, tzw. podmiotowość administracyjno-prawną, tj. może nabywać prawa i być obciążana obowiązkami administracyjno-prawnymi. W dokonywanych w sprawie czynnościach Sąd orzekający uwzględnił również stanowisko Sądu Najwyższego przyjęte w sprawie o sygn. I CRN 903/97.

Skład orzekający

Alicja Palus

sprawozdawca

Anna Siedlecka

przewodniczący

Halina Filipowicz-Kremis

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Określanie adresata decyzji administracyjnych dotyczących części wspólnych nieruchomości w budynkach wielolokalowych, zwłaszcza w kontekście współwłasności i przepisów o własności lokali."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji współwłasności nieruchomości z nie więcej niż siedmioma lokalami, gdzie nie powstała formalna wspólnota mieszkaniowa.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa pokazuje, jak ważne jest prawidłowe ustalenie stron postępowania administracyjnego, zwłaszcza w kontekście współwłasności nieruchomości. Pokazuje również, że spory między współwłaścicielami dotyczące części wspólnych nie zawsze trafiają do sądu cywilnego, ale mogą mieć konsekwencje w postępowaniu administracyjnym.

Kto odpowiada za remont komina? Sąd wyjaśnia, jak administracja powinna traktować współwłaścicieli nieruchomości.

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Wr 587/06 - Wyrok WSA we Wrocławiu
Data orzeczenia
2006-12-29
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2006-09-18
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Sędziowie
Alicja Palus /sprawozdawca/
Anna Siedlecka /przewodniczący/
Halina Filipowicz-Kremis
Symbol z opisem
6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne
Administracyjne postępowanie
Budowlane prawo
Skarżony organ
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
*Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art. 145 par. 1 pkt 1c,  art. 152,  art. 200
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Dz.U. 2003 nr 207 poz 2016
art. 66
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r.  - Prawo budowlane - tekst jednolity
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Siedlecka, Sędzia NSA Halina Kremis, Asesor WSA Alicja Palus (sprawozdawca), Protokolant Paweł Kysiak, po rozpoznaniu w II Wydziale na rozprawie w dniu 19 grudnia 2006 r. sprawy ze skargi H. i B. K. na decyzję D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie nakazania rozebrania przewodu dymowego i odbudowania go z nowej cegły lub zainstalowania układu kominowego oraz zainstalowanie wentylacji wywiewnych i nawiewnych I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana w całości; III. zasądza od D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżących kwotę 500 zł (pięćset złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania przed wojewódzkim sądem administracyjnym.
Uzasadnienie
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Z. decyzją z dnia [...] Nr [...] wydaną na podstawie art. 83 ust. 1 i art. 66 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (t.j. Dz. U. z 2003 r. Nr 207, poz. 2016 z późn. zm.) oraz art. 104 kodeksu postępowania administracyjnego nakazał J. J. usunięcie nieprawidłowości poprzez:
- rozebranie do podłogi strychu obecnego przewodu dymowego i odbudowanie z nowej cegły lub zainstalowanie układu kominowego z blachy żaroodpornej
- zainstalowanie w pomieszczeniu kotłowni oraz w kuchni w wolnych przewodach kominowych wentylacji wywiewnych oraz nawiewnych o powierzchni minimalnej 200 cm2 zgodnie z zaleceniem nr [...] z dnia [...] Spółdzielni A we W., Rejonowy Zakład B w Z. w terminie do dnia [...].
W uzasadnieniu orzeczenia powiatowy organ nadzoru budowłanego podał, że w dniu [...] Spółdzielnia B we W. Rejonowy Zakład w Z. zalecił Panu J. J. usunąć usterki powstałe na skutek spalania mokrego drewna i węgla przemysłowego w kotle c.o. w wyniku czego doszło do zasmołowania przewodu dymowego, a mianowicie: rozebrać do podłogi strychu obecny przewód dymowy i odbudować go z nowej cegły lub zainstalować wkład kominowy z blachy żaroodpornej. W pomieszczeniu kotłowni oraz w kuchni należy w wolnych przewodach kominowych zainstalować wentylacje wywiewne oraz nawiewne o powierzchni min. 200cm2. Pismem z dnia [...] Pan Jan J. przesłał do Inspektoratu Nadzoru Budowlanego kserokopię w/w zalecenia. Jednocześnie stwierdził, że komin jest częścią wspólną nieruchomości stanowiącej współwłasność dwóch rodzin i remont komina winny przeprowadzić wspólnie. W dniu [...] Inspektorzy Nadzoru Budowlanego dokonali oględzin, m. in. komina czterokanałowego. Ponieważ nie można było jednoznacznie stwierdzić przez kogo komin jest eksploatowany, Powiatowy Inspektorat Nadzoru Budowlanego pismem z dnia [...] zwrócił się do Rejonowego Zakładu B w Z. o jednoznaczne określenie, które przewody w których kominach budynku nr [...] przy ul. Rz. G. w Z. należą do poszczególnych współwłaścicieli budynku i jaki jest ich stan techniczny. W odpowiedzi na powyższe pismo Rejonowy Zakład B pismem z dnia [...] stwierdził, że komin, o którym mowa w zaleceniu nr [...] z dnia [...] jest kominem czterokanałowym. Do jednego przewodu (dymowego) włączony jest kocioł c.o. na paliwo stałe, eksploatowany przez Pana J. J. Pozostałe trzy przewody kominowe nie są eksploatowane. Ponadto w przedmiotowym budynku są jeszcze dwa kominy: dwukanałowy – nie eksploatowany oraz jednokanałowy zabezpieczony wkładem kominowym, do którego włączony jest gazowy kocioł co., eksploatowany przez Państwa K.
Odwołanie od opisanej powyżej decyzji wniósł J. J. zarzucając zaskarżonemu orzeczeniu niezgodność "z obowiązującymi przepisami ustawy" oraz niedopełnienie przy jego wydawaniu obowiązków służbowych.
W odwołaniu J. J. wskazał przede wszystkim, że nieruchomość stanowi współwłasność dwóch rodzin, przy czym komin należy do części wspólnych, w związku z czym obydwie rodziny powinny partycypować w kosztach wynikających z konieczności przeprowadzenia określonych w decyzji prac remontowych.
Wyjaśnił również, że w kominie, którego dotyczy zaskarżona decyzja istnieją cztery przewody dymne, zatem zgodnie z logiką i regułami matematycznymi dwa należą do niego, a dwa do współwłaścicieli tj. p.p. K. J. J. zarzucił ponadto, że został przez organ nadzoru budowlanego potraktowany jako obywatel gorszej kategorii, w stosunku do którego stosuje się wybiórczo przepisy prawa i którego kosztem usiłuje się naprawić błąd wynikający z pozwolenia współwłaścicielom nieruchomości na zainstalowanie w przewodzie wentylacyjnym piwnicy i kuchni przewodów centralnego ogrzewania.
Po rozpatrzeniu odwołania D. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] Nr [...] stosując przepis art. 138 § 2 kodeksu postępowania administracyjnego uchylił zaskarżoną decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji.
W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy przedstawił w wyczerpujący sposób dotychczasowy stan faktyczny sprawy i stwierdził, że wniesione odwołanie zasługuje na uwzględnienie, ale z powodów innych niż w nim powołane.
Następnie organ orzekający wyjaśnił, że zaskarżoną decyzję wydano na podstawie art. 66 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo Budowlane (Dz. U. z 2003 r., Nr 207, poz. 2016, ze zm.), zgodnie z którym "w przypadku stwierdzenia, że obiekt budowlany lub jego część: jest w nieodpowiednim stanie technicznym bądź jest użytkowany w sposób zagrażający życiu lub zdrowiu ludzi, środowisku lub bezpieczeństwu mienia (...) - właściwy organ nakazuje, w drodze decyzji, usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości, określając termin wykonania obowiązku". Wskazany przepis ma na celu korygowanie stwierdzonych nieprawidłowości w zakresie utrzymania obiektu budowlanego w należytym stanie technicznym odpowiadającym jego funkcjom. Przepis ten ma umożliwić bezpieczne użytkowanie obiektu budowlanego zgodnie z przeznaczeniem i ma zastosowanie do przypadków szczególnego zaniedbania obowiązków ze strony właściciela lub zarządcy obiektu budowlanego w odniesieniu do jego stanu technicznego. Do wydania decyzji nakazującej usunięcie stwierdzonych w obiekcie budowlanym nieprawidłowości wystarczające jest stwierdzenie nieodpowiedniego stanu technicznego obiektu. Treść takiej decyzji będzie całkowicie zależna od okoliczności faktycznych sprawy. Oznacza to konieczność wyjaśnienia w postępowaniu administracyjnym stwierdzonych nieprawidłowości oraz zapewnienia całkowitej zgodności rozstrzygnięcia zawartego w decyzji z dokonanymi w sprawie ustaleniami. Decyzje podejmowane na podstawie tego przepisu mają charakter związany. Oznacza to, że jeżeli wystąpi choćby jedna z przesłanek określonych w jego treści, to organ nadzoru budowlanego jest nie tylko uprawniony, lecz nadto obligowany do wydania decyzji nakazującej usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości.
W zaleceniu kominiarskim z dnia [...], wskazano, że w tym stanie rzeczy istnieje zagrożenie powstania pożaru lub zatrucia się mieszkańców wyższej kondygnacji z uwagi na rozszczelnienie przewodu kominowego. Dlatego w ocenie organu odwoławczego dokonane przez organ pierwszej instancji ustalenia stanu faktycznego, w zakresie naruszenia przepisów Prawa budowlanego w części dotyczącej utrzymania obiektów budowlanych, nie budzą wątpliwości. Co więcej w tych okolicznościach faktycznych organ był zobowiązany do wydania decyzji wskazanej w art. 66 Prawa budowlanego. Natomiast uczynienie adresatem przedmiotowego rozstrzygnięcia jedynie J. J. jest prawnie niedopuszczalne. Adresatem decyzji wydanej na podstawie przepisów rozdziału 6 Prawa budowlanego - dotyczącego utrzymania obiektów budowlanych może być jedynie właściciel lub zarządca obiektu budowlanego. W przypadku współwłasności budynku obowiązek utrzymywania go w należytym stanie technicznym ciąży na wszystkich współwłaścicielach łącznie. Oznacza to, że obowiązek ten może być nałożony na wszystkich współwłaścicieli łącznie, względnie na zarządcę, natomiast nie można nim obciążyć tylko jednego ze współwłaścicieli, nawet gdyby tylko on ponosił winę za zaistniałe uchybienie. Wszelkie spory między współwłaścicielami wynikłe na tym tle, łącznie z problemem rozliczenia kosztów nie należą do administracyjnej drogi postępowania i powinny być rozstrzygane przed sądami cywilnymi.
Przewody kominowe znajdujące się w budynku, w którym funkcjonuje wspólnota mieszkaniowa, stanowią część tzw. nieruchomości wspólnej. Są więc przedmiotem specyficznej współwłasności. O sposobie gospodarowania nieruchomością wspólną, w tym o wszystkich robotach budowlanych wykonywanych w stosunku do tej nieruchomości, decydować muszą właściciele lokali w trybie określonym w ustawie o własności lokali lub w statucie wspólnoty. To właściciele lokali tworzący wspólnotę mieszkaniową zobowiązani są do utrzymania nieruchomości wspólnej w należytym stanie technicznym. W zakresie spraw związanych z zarządem nieruchomością wspólną to wspólnota mieszkaniowa, jako specyficzna jednostka organizacyjna, jest upoważniona (i zobowiązana) do działania we własnym imieniu za właścicieli lokali (ze skutkiem bezpośrednio dla nich). W świetle prawa administracyjnego wspólnota mieszkaniowa jest stroną postępowania dotyczącego nieruchomości wspólnej. Ma ona bowiem, pomimo braku osobowości prawnej, tzw. podmiotowość administracyjno-prawną, tj. może nabywać prawa i być obciążana obowiązkami administracyjno-prawnymi. Decyzja nakazująca wykonanie określonych czynności powinna być więc adresowana do wspólnoty mieszkaniowej.
W tej sytuacji organ prowadzący postępowanie pierwszoinstancyjne, przed wydaniem rozstrzygnięcia, winien ustalić skład właścicielski nieruchomości oraz czy w przedmiotowym budynku funkcjonuje wspólnota mieszkaniowa i w oparciu o te ustalenia wydać decyzję, tym bardziej, że z zebranego materiału dowodowego wynika, że nieruchomość objęta jest współwłasnością. Wobec braku powyższych ustaleń należy uznać postępowanie za wadliwe. Należy bowiem zważyć, że zgodnie z art. 7 Kpa w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności i podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Uzupełnieniem powyższej zasady jest reguła zawarta w art. 77 § 1 Kpa, zgodnie z którą organ jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Brak pełnego wyjaśnienia wszystkich okoliczności faktycznych mogących mieć wpływ na wynik sprawy oznacza naruszenie powyższych zasad, przez co niezbędnym jest wyeliminowanie oprotestowanego rozstrzygnięcia z obrotu prawnego.
Organ pierwszej instancji naruszył także przepisy procesowe nie zawiadamiając stron postępowania o prawie zapoznania się z aktami i złożenia końcowego oświadczenia co wynika z treści art. 10 § 1 kpa. Uzupełnieniem tego przepisu jest art. 81, zgodnie z którym okoliczność faktyczna może być uznana za udowodnioną, jeżeli strona miała możliwość wypowiedzenia się co do przeprowadzonych dowodów. Brak wyżej wymienionego zawiadomienia oznacza naruszenie zasady czynnego udziału stron w postępowaniu. Jest to okoliczność skutkująca koniecznością uchylenia takiego rozstrzygnięcia.
Odnosząc się do argumentów skarżącego to nie mają one wpływu na zapadłe rozstrzygnięcie. Dodatkowo znaczna ich część dotyczy innych okoliczności niż objęte przedmiotem sprawy. Zawiadomienie o wszczęciu postępowania zakreśla jego przedmiot. Oznacza to, że postępowanie może być prowadzone jedynie w takim zakresie jaki został określony w zawiadomieniu. Ponieważ niniejsze postępowanie dotyczy stanu technicznego komina czterokanałowego toteż organ odwoławczy nie może się odnosić do faktów, które wykraczają poza to postępowanie.
Przed wydaniem ponownego rozstrzygnięcia organ pierwszoinstancyjny winien przeprowadzić z należytą starannością i we właściwym zakresie postępowanie wyjaśniające, uwzględniając wskazane w niniejszym uzasadnieniu uwagi, a także usunąć uchybienia proceduralne.
Prawidłowość decyzji wydanej w postępowaniu odwoławczym została zakwestionowana przez H. i B. K. poprzez skargę skierowaną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu.
Skarżący wnieśli o rozpatrzenie sprawy dotyczącej naprawy komina czterokanałowego i wyjaśnili, że budynek, w którym komin się znajduje stanowi współwłasność ich i p.p. J. i H. J., przy czym kominy i kotłownie w budynku zostały wydzielone w ten sposób, że p.p. J. mają kotłownię w swojej piwnicy przy kominie czterokanałowym, z którego korzystają wyłącznie oni i nikt inny nie ma możliwości wpięcia się do tego komina, natomiast skarżący mają kotłownię w piwnicy przy kominie dwukanałowym, z którego obecnie nie korzystają, ale do którego również nikt inny nie może się podpiąć. Skarżący podali, że korzystają z komina jednokanałowego zabezpieczonego wkładem kominowym do którego włączony jest gazowy kocioł centralnego ogrzewania. Oświadczyli też, że wykonanie komina i instalacji grzewczej finansowali sami i sami będą też ponosić koszty związane z ewentualnymi remontami komina, ponieważ wyłącznie oni z niego korzystają.
Dodatkowo H. i B. K. wyjaśnili, że nie wykorzystują żadnego z kanałów w kominie czterokanałowym, a wentylację mają wykonaną oddzielnie w kuchni i w łazience.
Ponadto podali, że mieszkają w przedmiotowym budynku od wiosny 2003 r., a poprzedni właściciele również nie korzystali nigdy z komina czterokanałowego, zatem odpowiedzialność za jego stan, wynikający z używania nieodpowiedniego opału spoczywa na p.p. J., którzy korzystają samodzielnie z komina od kilkudziesięciu lat.
W skardze H. i B. K. podnieśli również argumenty pozaprawne wskazując na uciążliwości i konfliktowość współwłaścicieli, z powodu których mieszkanie przez nich nabyte często zmieniało właścicieli, o czym przed jego zakupem nie wiedzieli.
W odpowiedzi na skargę zawartej w piśmie doręczonym Sądowi w dniu 18 września 2006 r. D. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o oddalenie skargi i podtrzymał stanowisko prezentowane dotychczas w sprawie, oświadczając dodatkowo, że zarzuty przedstawione w skardze zostały wyjaśnione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, a na podstawie materiału dowodowego należy uznać, że pozostają bez wpływu na treść wydanego rozstrzygnięcia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekając w sprawie uwzględnił następujące okoliczności faktyczne i prawne:
Wyjaśniając przesłanki podjętego rozstrzygnięcia wskazać przede wszystkim należy, że w przepisie art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269) ustawodawca zastrzegł, że sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m.in. poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem (jeżeli ustawy nie stanowią inaczej), formułując w ten sposób generalne kryterium wiążące sądy administracyjne w pełnym zakresie ich kognicji. Jednoznaczność tej zasady sprawia, że wojewódzki sąd administracyjny w toku podjętych czynności rozpoznawczych dokonuje oceny co do zgodności kontrolowanej decyzji (innego aktu lub czynności) z przepisami prawa materialnego, które mają zastosowanie w sprawie oraz z przepisami prawa procesowego, regulującymi tryb jej wydania lub tryb podjęcia innego aktu albo czynności, będącej przedmiotem zaskarżenia. Wiążące są przy tym przepisy obowiązujące w dacie wydania zaskarżonego aktu.
Mając na względzie wskazane powyżej kryterium legalności Wojewódzki Sąd Administracyjny po poddaniu ocenie ustalonych w sprawie w toku administracyjnego postępowania instancyjnego okoliczności faktycznych i istniejących wówczas okoliczności prawnych stwierdził konieczność zastosowania przy orzekaniu przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) uznając tym samym, że skarga zasługuje na uwzględnienie.
Postępowanie administracyjne podporządkowane jest ustrojowej zasadzie dwuinstancyjności, sformułowanej w art. 15 kpa i mającej również walor zasady konstytucyjnej z racji wpisania w jej w treść art. 78 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Zasada ta w toku postępowania realizowana jest poprzez odwołanie lub inny środek zaskarżenia, przysługujący w zwyczajnym trybie weryfikacyjnym, który skutecznie wniesiony gwarantuje rozpoznanie sprawy, załatwionej przez organ administracji publicznej I instancji po raz drugi przez właściwy organ wyższego stopnia i uzyskanie rozstrzygnięcia tego organu.
Katalog rodzajów orzeczeń jakie może zastosować w sprawie organ odwoławczy zawarty został w przepisie art. 138 kpa i obejmuje on decyzje merytoryczne, merytoryczno-reformacyjne, kasacyjne i decyzje umarzające postępowanie.
Treść tego przepisu wskazuje, że organ odwoławczy dysponuje zarówno kompetencjami kontrolnymi jaki i merytorycznymi, przy czym z istoty zasady dwuinstancyjności wynika powinność organu odwoławczego rozpatrzenia na nowo sprawy, w której wniesiono odwołanie, w jej całokształcie, co wymaga wyczerpującego i wszechstronnego wyjaśnienia okoliczności faktycznych i prawnych sprawy. Tylko prawidłowe czynności organu odwoławczego w tym zakresie umożliwiają prawidłowe rozstrzygnięcie w warunkach określonych w art. 138 kpa.
W ocenie Sądu organ odwoławczy orzekając w rozpoznawanej sprawie nie dopełnił ustawowych powinności, wskazanych powyżej, obarczając przez to podjętą decyzję wadliwością wymagającą wyeliminowania jej z obrotu prawnego.
Zważyć bowiem należy, że z akt sprawy wynika w sposób nie budzący wątpliwości, iż budynek, do którego należy komin, objęty nakazem prac naprawczych wyszczególnionych w decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Z. z dnia [...] stanowi współwłasność J. i H. J. oraz H. i B. K.
Zdaniem Sądu kwestia składu właścicielskiego nieruchomości, mimo sugestii organu odwoławczego, powołującego się na treść przepisów art. 7 i art. 77 kpa, nie wymaga dodatkowych czynności wyjaśniających, a okoliczność ta nie jest kwestionowana przez żaden z podmiotów uczestniczących w prowadzonym w sprawie postępowaniu. Uznać zatem należy, że uwadze organu odwoławczego uszło to, że zgodnie z przepisem art. 19 ustawy z dnia 24 czerwca 1994 r. o własność i lokali (t.j. Dz. U. z 2000 r. Nr 80, poz. 903 z późn. zm.), jeżeli liczba lokali wyodrębnionych i lokali niewyodrębnionych, należących nadal do dotychczasowego właściciela, nie jest większa niż siedem, do zarządu nieruchomością wspólną mają odpowiednie zastosowanie przepisy kodeksu cywilnego i kodeksu postępowania cywilnego o współwłasności. Z przepisów objętych ustawowym odesłaniem nie wynika potrzeba statuowania w opisanych przypadkach wspólnoty mieszkaniowej w celu sprawowania zarządu wspólną nieruchomością. W warunkach istniejących w tej sprawie taki podmiot nie będzie adresatem rozstrzygnięcia, nie można zatem uznać za zasadne twierdzeń organu orzekającego formułowanych w tej kwestii z powołaniem się na przepisy ustawy o własności lokali, powyżej przywołanej.
Zdaniem Sądu w rozpoznawanej sprawie należało natomiast rozważyć przepisy art. 2 ust. 1, 2 i 4 ustawy o własności lokali, z których wynika, że: "Samodzielny lokal mieszkalny, a także lokal o innym przeznaczeniu, zwane dalej "lokalami", mogą stanowić odrębne nieruchomości (ust. 1) Samodzielnym lokalem mieszkalnym w rozumieniu ustawy, jest wydzielone trwałymi ścianami w obrębie budynku izba lub zespól izb przeznaczonych na stały pobyt ludzi, które wraz z pomieszczeniami pomocniczymi służą zaspokajaniu ich potrzeb mieszkaniowych. Przepis ten stosuje się odpowiednio również do samodzielnych lokali wykorzystywanych zgodnie z przeznaczeniem na cele inne niż mieszkalne (ust. 2)... Do lokalu mogą przynależeć, jako jego części składowe pomieszczenia, choćby nawet do niego bezpośrednio nie przylegały lub były położone w granicach nieruchomości gruntowej poza budynkiem, w którym wyodrębniono dany lokal, a w szczególności: piwnica, strych, komórka, garaż, zwane dalej "pomieszczeniami przynależnymi" (ust. 4).
Istotna również w sprawie jest norma zawarta w art. 3 ust. 2 przywoływanej ustawy. Zgodnie z jej treścią: "Nieruchomość wspólną stanowi grunt oraz części budynku i urządzenia, które nie służą wyłącznie do użytku właścicieli lokali.
W tak określonych warunkach prawnych i wobec istniejącego w sprawie stanu faktycznego organ orzekający w postępowaniu drugoinstancyjnym powinien był - w uznaniu Sądu – rozważyć, kierując się ustrojową zasadą praworządności i zasadą zawartą w art. 7 kpa, czy komin, którego dotyczą nakazane przez powiatowy organ nadzoru budowlanego, czynności stanowi część wspólną nieruchomości, objętą nieformalnym podziałem guoad usum, czy też jej nie stanowi. Każda z tych dwóch sytuacji powoduje bowiem odmienne konsekwencje materialno- i formalnoprawne, determinujące w sposób bezpośredni treść orzeczenia wydawanego w trybie art. 66 ust. 1 powoływanej wcześniej ustawy – Prawo budowlane, którego obligatoryjnym elementem (jako orzeczenia administracyjnego) jest określenie podmiotu, będącego jego adresatem, typowanego wg kryteriów przyjętych w przepisach art. 28-30 kpa. W tym kontekście istotny też – w ocenie Sądu – jest pogląd wyrażony w wyroku z dnia 26 października 2004 r. (sygn. akt IV SA 1833/03).
Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził wówczas, że: "art. 66 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane przewiduje rodzaj sankcji nałożonej na użytkownika w sytuacji stwierdzenia nieprawidłowości w utrzymaniu obiektu budowlanego" (Lex nr 164462).
Z akt rozpoznawanej sprawy wynika bowiem w sposób jednoznaczny, że czterokanałowy komin, którego stan techniczny był przedmiotem prowadzonego postępowania służy wyłącznie do użytku J. i H. J. i nie jest wykorzystywany przez właścicieli drugiego lokalu mieszkalnego wyodrębnionego w przedmiotowym budynku.
Konstrukcja komina i jego usytuowanie w kotłowni przynależnej do mieszkania oznaczonego nr 1 powodują możliwość wyłącznego korzystania z niego przez właścicieli tego lokalu mieszkalnego.
W dokonywanych w sprawie czynnościach Sąd orzekający uwzględnił również stanowisko Sądu Najwyższego przyjęte w sprawie o sygn. I CRN 903/97.
W wydanym w tej sprawie wyroku z dnia 2 grudnia 1998 r. Sąd Najwyższy stwierdził, że: "Współwłasnością właścicieli wyodrębnionych lokali i dotychczasowego właściciela nieruchomości objęte są tylko te części budynku i inne urządzenia, które nie są odrębnymi lokalami należącymi do właścicieli wyodrębnionych lokali i dotychczasowego właściciela nieruchomości i które nie służą wyłącznie do użytku tych właścicieli ze względu na należące do nich lokale" (OSNC 1999/6/113).
Materiał sprawy wskazuje, że organ odwoławczy podejmując zaskarżone orzeczenie pominął w swojej ocenie kwestie wskazywane powyżej, które – zdaniem Sądu – są w rozpoznawanej sprawie istotne i wymagają rozważenia w postępowaniu jurysdykcyjnym.
Wobec przedstawionych powyżej okoliczności Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że organ odwoławczy orzekając w sprawie nie dokonał w sposób właściwy oceny wszystkich istotnych w sprawie okoliczności, przez co naruszył przepisy postępowania w sposób kwalifikowany ustawowo i mając to na względzie – zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji.
Klauzula zawarta w pkt II wyroku wynika z obowiązku zastosowania przez Sąd przy orzekaniu o uwzględnieniu skargi przepisu art. 152 powołanej powyżej ustawy, a orzeczenie o kosztach uzasadnione jest treścią art. 200 tej samej regulacji, z którego wynika, że w razie uwzględnienia skargi przez sąd pierwszej instancji przysługuje skarżącemu od organu, który wydał zaskarżony akt lub podjął zaskarżoną czynność albo dopuścił się bezczynności, zwrot kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI