II SA/WR 582/24

II SA/Wr 582/24 - Wyrok WSA we Wrocławiu
Data orzeczenia
2025-02-25
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-08-01
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Sędziowie
Halina Filipowicz-Kremis /sprawozdawca/
Malwina Jaworska-Wołyniak
Władysław Kulon /przewodniczący/
Symbol z opisem
6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
638  Sprawy egzekucji administracyjnej;  egzekucja obowiązków o charakterze niepieniężnym
Hasła tematyczne
Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ
Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
*Oddalono skargę w całości
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 2505
art. 119 ust. 1-2, art. 125, art. 126
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Władysław Kulon, Sędziowie: Sędzia NSA Halina Filipowicz-Kremis (spr.), Asesor WSA Malwina Jaworska-Wołyniak, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w Wydziale II w dniu 25 lutego 2025 r. sprawy ze skargi P. sp. z o.o. z siedzibą we W. na postanowienie Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 12 czerwca 2024 r. Nr 651/2024 w przedmiocie nałożenia grzywny w celu przymuszenia oddala skargę w całości.
Uzasadnienie
P. sp. z o. o. z siedzibą we W. (dalej: skarżąca spółka, strona skarżąca) wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu skargę na postanowienie Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (dalej: DWINB, organ odwoławczy) z dnia 12 czerwca 2024 r. (Nr 651/2024), którym utrzymano w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla miasta W. (dalej: PINB, organ I instancji) z dnia 18 kwietnia 2024 r. (Nr 802/24) nakładające na stronę skarżącą grzywnę w celu przymuszenia w kwocie 50 000 zł oraz wzywające do jej uiszczenia w terminie 3 miesięcy od dnia doręczenia postanowienia i wykonania obowiązku wskazanego w tytule wykonawczym nr [...] z dnia 18 kwietnia 2024 r. w terminie 3 miesięcy od dnia doręczenia tego postanowienia.
Postanowienie zostało wydane w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy.
Decyzją z dnia 18 stycznia 2016 r. (Nr 147/2016) PINB nakazał Gminie W. (dalej: Gmina) - właścicielowi budynku położonego przy ul. [...] (działka nr [...], AM-[...], obręb W.(1) ), zlokalizowanego przy granicy z działką nr [...], AM-[...], obręb W.(1) we W. - usunięcie do dnia 30 kwietnia 2016 r. występujących nieprawidłowości w stanie technicznym budynku poprzez:
- demontaż płyt cementowo - azbestowych z poszycia dachu,
- wykonanie naprawy, uzupełnienie braków w elementach więźby dachowej,
- wykonanie nowego, szczelnego poszycia dachowego,
- wymianę skorodowanych obróbek blacharskich,
- montaż rynien i rur spustowych.
oraz zakazał, do czasu usunięcia nieprawidłowości, użytkowania obiektu.
Wobec niewykonania obowiązków przez Gminę, upomnieniem nr [...] z dnia 11 sierpnia 2016 r., PINB wezwał Gminę do realizacji obowiązków, uprzedzając o możliwości wszczęcia postępowania egzekucyjnego oraz zastosowania środków egzekucyjnych. Po doręczeniu wyżej wymienionego upomnienia Gmina dokonała jedynie demontażu płyt cementowo - azbestowych z poszycia dachu oraz naprawy i uzupełnienia braków w elementach więźby dachowej. Nadto po zdemontowaniu przedmiotowych płyt cementowo – azbestowych Gmina wykonała tymczasowe zabezpieczenie folią wnętrza budynku przed opadami atmosferycznymi. W pozostałym zakresie upomnienie okazało się nieskuteczne.
W dniu 29 lipca 2019 r. PINB wystawił w stosunku do Gminy tytuł wykonawczy Nr [...], natomiast postanowieniem z dnia 29 lipca 2019 r. (Nr 1487/2019), nałożył na Gminę grzywnę w celu przymuszenia w wysokości 10 000 zł.
W toku postępowania egzekucyjnego, działka na której posadowiony został przedmiotowy budynek, została podzielona — tj. obecnie budynek objęty nakazem znajduje się na działce nr [...], AM-[...], obręb W.(1), pod adresem ul. [...] we W. Co równie istotne skarżąca spółka zakupiła działkę nr [...] na podstawie umowy sprzedaży zawartej w dniu 22 marca 2022 r. - stając się następcą prawnym Gminy.
Kolejno pismem z dnia 8 maja 2023 r. strona skarżąca poinformowała PINB, że nakaz ciążący na Gminie był wykonany jeszcze przed zakupem nieruchomości oraz, że budynek objęty nakazem jest zużyty technicznie (jak wskazano stopień zużycia technicznego budynków gospodarczych określony w ogłoszeniu o przetargu [...] to 100%), dlatego zobowiązana spółka podjęła starania o uzyskanie pozwolenia na budowę, w ramach którego obiekt zostanie rozebrany. Skarżąca spółka poinformowała również, że nieruchomość wraz ze znajdującymi się na niej budynkami została zabezpieczona i nie jest w jakikolwiek sposób użytkowana. W treści pisma wskazano, że dokumentacja potwierdzająca wykonanie obowiązków zostanie przekazana niezwłocznie po otrzymaniu jej od Gminy. Dokumenty, o których mowa w piśmie strony skarżącej z dnia 8 maja 2023 r. przesłano do organu I instancji 16 czerwca 2023 r. (data wpływu do organu).
W dniu 19 czerwca 2023 r., PINB przeprowadził kontrolę przedmiotowego obiektu, która potwierdziła wyłącznie częściowe wykonanie obowiązków (z kontroli sporządzono protokół kontroli [...]). W treści protokołu stwierdzono m.in., że do czasu właściwego zadbania o budynek zagrożenie może być spowodowane odrywanymi elementami dachu (łaty) lub ścian (obluzowane cegły). Dla osób poruszających się po posesji zagrożenie stanowią niezabezpieczone studzienki. W rezultacie kontroli PINB upomnieniem z dnia 20 czerwca 2023 r. (Nr [...]) organ I instancji wezwał skarżącą spółkę do wykonania nakazu w niezrealizowanym zakresie, tj. wykonania nowego, szczelnego poszycia dachowego, wymiany skorodowanych obróbek blacharskich oraz montażu rynien i rur spustowych. Wezwano także do przestrzegania zakazu użytkowania budynku.
Pismem z dnia 5 lipca 2023 r. strona skarżąca wniosła o zmianę decyzji Nr 147/2016 poprzez jej uchylenie, lub ewentualnie o wydłużenie terminu jej wykonania do dnia 31 grudnia 2024 r., natomiast postanowieniem z dnia 21 lipca 2023 r. (Nr 1420/2023) PINB odmówił wszczęcia postępowania w sprawie zmiany decyzji (postanowienie to zostało utrzymane w mocy postanowieniem DWINB z dnia 31 sierpnia 2023 r. Nr 801/2023).
W dniu 18 kwietnia 2024 r. PINB wystawił w stosunku do strony skarżącej tytuł wykonawczy Nr [...]. W rezultacie organ I instancji postanowieniem z dnia 18 kwietnia 2024 r. (Nr 802/2024), nałożył na stronę skarżącą grzywnę w celu przymuszenia w kwocie 50 000 zł oraz wezwał do jej uiszczenia w terminie 3 miesięcy od dnia doręczenia tego postanowienia i wykonania obowiązku określonego w tytule wykonawczym nr [...] z dnia 18 kwietnia 2024 r. w terminie 3 miesięcy od dnia doręczenia tego postanowienia.
Zażalenie na powyższe postanowienie wniosła skarżąca spółka. W jego treści zarzucono rażące naruszenie przepisów postępowania, a to przepisów art. 119 w zw. z art. 120 §1 i art. 121 § 2 i § 4 i art. 122 § 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t. jedn. Dz.U. z 2023 r., 2505 ze zm., dalej: u.p.e.a.), poprzez ich niewłaściwe zastosowanie, polegające na bezpodstawnym przyjęciu, że strona skarżąca bez uzasadnionej przyczyny nie wykonuje decyzji PINB Nr 147/2016, a także na bezpodstawnym nałożeniu na skarżącą spółkę grzywny w celu przymuszenia w maksymalnej kwocie 50.000 złotych, podczas gdy skarżąca wykazała, że:
- nabywając przedmiotową nieruchomość W. przy ul. [...] został zapewniony przez sprzedawcę - Gminę o tym, że nie istnieje w obrocie prawnym żadna niewykonana decyzja, która obciążałaby właściciela tej nieruchomości jakimikolwiek obowiązkami, w tym nakazem organu nadzoru budowlanego obejmującym zobowiązanie do wykonania prac naprawczych;
- zabezpieczyła nieruchomość we W. przy ul. [...] przed dostępem osób trzecich,
- uzgodniła z Dolnośląskim Wojewódzkim Konserwatorem Zabytków projekt budowlany obejmujący budowę i przebudowę budynków we W. przy ul. [...], a także
- przed organem administracji architektoniczno-budowlanej – Prezydentem W. w sprawie z wniosku skarżącej spółki prowadzone jest postępowanie administracyjne w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę, obejmującego również projekt przebudowy budynku we W. przy ul. [...], w zakresie, który wyklucza realizację decyzji PINB Nr 147/2016.
W rezultacie wniesiono o: uchylenie zaskarżonego postanowienia i umorzenie postępowania, albo o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy organowi I instancji do ponownego rozpoznania; wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia oraz zawieszenie postępowania egzekucyjnego na wniosek wierzyciela do czasu rozpoznania przez Prezydenta W. wniosku strony skarżącej o zatwierdzenie projektu budowlanego i udzielenie pozwolenia na budowę w sprawie o sygn. [...]. Jednocześnie wniesiono o przeprowadzenie dowodów z dokumentów załączonych do zażalenia.
Po rozpoznaniu zażalenia DWINB postanowieniem opisanym na wstępie utrzymało w mocy rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu wskazano, że celem postępowania egzekucyjnego jest doprowadzenie do realizacji przez zobowiązanego jego obowiązków. Jak zaznaczono, w ocenie DWINB, grzywna w celu przymuszenia jest łagodniejszym środkiem egzekucyjnym od wykonania zastępczego, gdyż zobowiązany może uchylić się od poniesienia kosztów zastosowania tego środka egzekucyjnego, w przeciwieństwie do wykonania zastępczego. Odnosząc się do wysokości grzywny DWINB wyjaśnił, że ustalona przez organ I instancji wysokość grzywny nie narusza wytycznych określonych w u.p.e.a. i należy ją uznać za prawidłową i zgodną z obowiązującymi przepisami prawa. DWINB nadto wyjaśnił, że zgodnie z zasadą celowości i skuteczności stosowanego środka egzekucyjnego, grzywna powinna być na tyle dolegliwa, by zmusiła zobowiązanego do wykonania obowiązku, gdyż tylko wtedy jej zastosowanie jest uzasadnione. W odniesieniu do zarzutów zażalenia wskazano, że skarżąca spółka jest właścicielem nieruchomości od dnia 22 marca 2022 r., a więc zobowiązana spółka miała blisko 2 lata na dobrowolne wykonanie obowiązków lub podjęcie realnych działań, celem przygotowania oraz zrealizowania inwestycji. Jak wskazano do zażalenia załączono dokumentację obejmujące: zawiadomienie o wszczęciu postępowania z dnia 24 kwietnia 2024 r., pismo Dolnośląskiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków oraz wniosek o pozwolenie na budowę z dnia 27 marca 2024 r. W tym zakresie wskazano, że postępowanie prowadzone przez organ nadzoru budowlanego nie jest w żaden sposób uzależnione od wydania decyzji przez organ administracji architektoniczno-budowlanej. Jak podkreślono dopóki budynek istnieje, właściciel lub zarządca jest obowiązany utrzymywać obiekt w należytym stanie technicznym i estetycznym, nie dopuszczając do nadmiernego pogorszenia jego właściwości użytkowych i sprawności technicznej. Zwrócono również uwagę na okoliczność, że nawet jeżeli w postępowaniu w sprawie wydania pozwolenia na budowę zapadnie decyzja o pozwoleniu na budowę to decyzja ta uprawnia stronę do określonych czynności, ale nie nakłada obowiązku przystąpienia do wskazanych w niej robót budowlanych. Mając zatem na uwadze, że planowana inwestycja przez skarżącą spółkę jest zdarzeniem przyszłym i niepewnym, DWINB uznał, że nie ma żadnej gwarancji, że zostanie ona zrealizowana. W odniesieniu do wniosku skarżącej spółki o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia DWINB wskazał, że nie stwierdził podstaw do wstrzymania postępowania egzekucyjnego, do czasu rozpatrzenia zażalenia. W ocenie organu odwoławczego, mając na uwadze zgromadzony w sprawie materiał dowodowy, w pełni uzasadnionym było nałożenie na stronę skarżącą środka egzekucyjnego w postaci grzywny oraz ustalenie jej wysokości na poziomie 50 000 zł. Natomiast w zakresie wniosku o zawieszenie postępowania egzekucyjnego organ odwoławczy stwierdził, że organ egzekucyjny wydaje postanowienie o zawieszeniu postępowania egzekucyjnego na podstawie art. 56 § 1 pkt 1-3 u.p.e.a. bądź z urzędu, bądź na wniosek wierzyciela, a na podstawie art. 56 § 1 pkt 4 u.p.e.a. - wyłącznie za żądanie wierzyciela. Zobowiązany nie jest uprawniony do złożenia takiego wniosku, może on jedynie przedstawić organowi egzekucyjnemu informacje świadczące o konieczności zawieszenia postępowania z urzędu.
W skardze na powyższe postanowienie DWINB zarzucono rażące naruszenie przepisów postępowania administracyjnego, a to przepisów art. 119 w zw. z art. 120 §1 i art. 121 § 2 i § 4 i art. 122 § 2 u.p.e.a. poprzez ich niewłaściwe zastosowanie, polegające na bezpodstawnym przyjęciu, że skarżąca strona bez uzasadnionej przyczyny nie wykonuje decyzji PINB z dnia 18 stycznia 2016 r. (Nr 147/2016), a także na bezpodstawnym nałożeniu na skarżącą spółkę grzywny w celu przymuszenia w maksymalnej kwocie 50.000 złotych, podczas gdy strona skarżąca wykazała, że:
- nabywając przedmiotową nieruchomość W. przy ul. [...] został zapewniony przez sprzedawcę - Gminę o tym, że nie istnieje w obrocie prawnym żadna niewykonana decyzja, która obciążałaby właściciela tej nieruchomości jakimikolwiek obowiązkami, w tym nakazem organu nadzoru budowlanego obejmującym zobowiązanie do wykonania prac naprawczych;
- zabezpieczyła nieruchomość we W. przy ul. [...] przed dostępem osób trzecich, - uzgodniła z Dolnośląskim Wojewódzkim Konserwatorem Zabytków projekt budowlany obejmujący budowę i przebudowę budynków we W. przy ul. [...], a także,
- przed organem administracji architektoniczno-budowlanej – Prezydentem W. w sprawie z wniosku strony skarżącej prowadzone jest postępowanie administracyjne w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę, obejmującego również projekt przebudowy budynku we W. przy ul. [...], w zakresie, który wyklucza realizację decyzji PINB Nr 147/2016.
W uzasadnieniu skargi wskazano m.in., że zaskarżone postanowienia organów obu instancji są w całości błędne, albowiem nie uwzględniają podjętych przez stronę skarżącą działań w celu zabezpieczenia, a w rezultacie przebudowy budynku we W. przy ul. [...], które należy wiązać z wyłączeniem tego budynku z eksploatacji, zabezpieczeniem terenu ogrodzeniem oraz złożeniem do organu administracji architektoniczno-budowlanej wniosku o zatwierdzenie projektu budowlanego obejmującego zatwierdzenie projektu budowlanego i udzielenie pozwolenia na przebudowę tego budynku. W ocenie autora skargi powołane okoliczności, udowodnione na podstawie dokumentów złożonych do akt sprawy, jednoznacznie wskazują na to, że istnieje uzasadniona przyczyna z powodu której skarżąca spółka nie wykonuje decyzji PINB z dnia 18 stycznia 2016 r. (Nr 147/2016), a przyczyna ta polega na objęciu projektem budowlanym w sprawie prowadzonej przed organem administracji architektoniczno-budowlanej, znak: [...] robót, których wykonanie doprowadzi do przebudowy budynków objętych decyzją Nr 147/2016. Nieracjonalne jest zatem wykonanie robót objętych decyzją Nr 147/2016 tylko i wyłącznie po to, aby za chwilę je niszczyć w związku z planowaną przebudową. W konsekwencji skoro istnieją uzasadnione przyczyny dla niewykonania decyzji Nr 147/2016, to postępowanie winno zostać zawieszone do czasu wydania przez organ administracji architektoniczno-budowlanej decyzji w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę w sprawie znak: [...].
W rezultacie wniesiono o: uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego go postanowienia organu I instancji; orzeczenie, że zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie organu I instancji nie podlegają wykonaniu; zasądzenie na rzecz strony skarżącej kosztów postępowania według norm przepisanych w tym należnych kosztów zastępstwa procesowego oraz wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego go postanowienia organu I instancji. Jednocześnie wniesiono o przeprowadzenie dowodu z postanowienia Nr 464/2024 Dolnośląskiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków z dnia 10 lipca 2024 r.
W odpowiedzi na skargę DWINB podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko i wniosło o oddalenie skargi.
Postanowieniem z dnia 3 września 2024 r. Sąd odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego go postanowienia organu I instancji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2024 r., poz. 1267) sądy administracyjne są właściwe do badania zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych. Przy czym w myśl art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U z 2024 r. poz. 935 ze zm., dalej: p.p.s.a.), rozstrzygając w granicach danej sprawy sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną jednakże powyższe regulacje nie pozwalają sądowi na stosowanie przy orzekaniu zasad współżycia społecznego lub zasad słuszności. Uchylenie decyzji lub postanowienia, względnie stwierdzenie ich nieważności przez Sąd, następuje tylko w przypadku stwierdzenia naruszenia przepisów postępowania lub prawa materialnego, odpowiednio mogących mieć lub mających wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 p.p.s.a.).
Dokonując zatem, w myśl tych wskazań, oceny zaskarżonego postanowienia co do jego zgodności z prawem, Sąd doszedł do przekonania, że wniesiona skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Podlegające kontroli Sądu postanowienie o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia wydane zostało w ramach postępowania prowadzonego na podstawie przepisów u.p.e.a.
W myśl art. 119 § 1 u.p.e.a. grzywnę w celu przymuszenia nakłada się, gdy egzekucja dotyczy spełnienia przez zobowiązanego obowiązku znoszenia lub zaniechania albo obowiązku wykonania czynności, a w szczególności czynności, której z powodu jej charakteru nie może spełnić inna osoba za zobowiązanego. Według art. 119 § 2 u.p.e.a., grzywnę nakłada się również, jeżeli nie jest celowe zastosowanie innego środka egzekucji obowiązków o charakterze niepieniężnym. W orzecznictwie sądów administracyjnych utrwalił się pogląd, że grzywna, jest środkiem egzekucyjnym o charakterze dyscyplinującym, mającym na celu przymuszenie zobowiązanego do wykonania ciążącego na nim obowiązku, tak aby zamiast jej zapłaty wykonał obowiązek (zob. wyrok NSA z 7 czerwca 2018 r. sygn. akt II OSK 3124/17, publ. CBOSA). Treść normatywna art. 119 u.p.e.a. prowadzi do wniosku, że ustawodawca, pozostawiając organowi egzekucyjnemu swobodę wyboru środków egzekucyjnych, w pewnym zakresie wskazuje organowi okoliczności, które powinien rozważyć decydując się na zastosowanie określonego środka. W tym zakresie organ powinien kierować się zasadami celowości, skuteczności, niezbędności i proporcjonalności bacząc, by wobec zobowiązanego stosować tylko dolegliwość, która jest niezbędna do realizacji ciążącego na nim obowiązku (wyroki NSA: z 21 lutego 2012 r., sygn. akt II OSK 2315/10; z 10 lipca 2012 r., sygn. akt II OSK 518/11; z 26 września 2011 r., sygn. akt II OSK 1387/10, publ. CBOSA). Zastosowanie grzywny w celu przymuszenia powinno mieć miejsce w sytuacji, gdy grzywna w celu przymuszenia może go zmusić do realizacji wymaganego obowiązku własnymi środkami. Stosując ten środek egzekucyjny organ musi zatem rozważyć dokładnie i oznaczyć taką wysokość grzywny, która służyć będzie realizacji celu jaki przyświeca postępowaniu egzekucyjnemu, tj. skłonieniu zobowiązanego, który nałożonego decyzją ostateczną obowiązku nie realizuje dobrowolnie, do wykonania ciążącej na nim powinności.
Odnosząc się do samego faktu nałożenia grzywny w celu przymuszenia Sąd miał na uwadze, że obowiązki nałożone decyzją z dnia 18 stycznia 2016 r. (Nr 147/2016) wynikały z przepisów u.P.b. Przepisy u.p.e.a. w sposób szczególny określają egzekucję tego rodzaju obowiązków. Po pierwsze, zgodnie z art. 121 § 4 u.p.e.a., jeżeli egzekucja dotyczy spełnienia przez zobowiązanego obowiązku wynikającego z przepisów Prawa budowlanego, grzywna w celu przymuszenia jest jednorazowa, chyba że dotyczy obowiązku utrzymania obiektu budowlanego w stanie nieoszpecającym otoczenia. Po drugie, zgodnie z art. 122 § 2 pkt 2 u.p.e.a., postanowienie o nałożeniu grzywny powinno zawierać wezwanie do wykonania obowiązku określonego w tytule wykonawczym w terminie wskazanym w postanowieniu, z zagrożeniem, że w razie niewykonania obowiązku w terminie, będą nakładane dalsze grzywny w tej samej lub wyższej kwocie, a w przypadku obowiązku wynikającego z przepisów Prawa budowlanego lub z zakresu bezpieczeństwa i higieny pracy, będzie orzeczone wykonanie zastępcze. Jednocześnie z art. 121 § 2 u.p.e.a. wynika, że każdorazowo nałożona grzywna nie może przekraczać kwoty 10.000 zł, a w stosunku do osób prawnych i jednostek organizacyjnych nieposiadających osobowości prawnej kwoty 50.000 zł.
Jak już wskazano, w badanej sprawie źródłem nałożonych obowiązków jest decyzja PINB z dnia 18 stycznia 2016 r. (Nr 147/2016). W jej ramach nakazano właścicielowi budynku położonego przy ul. [...] (działka nr [...], AM-[...], obręb W.(1) ), zlokalizowanego przy granicy z działką nr [...], AM-[...], obręb W.(1) we W. - usunięcie do dnia 30 kwietnia 2016 r. występujących nieprawidłowości w stanie technicznym budynku poprzez:
- demontaż płyt cementowo - azbestowych z poszycia dachu,
- wykonanie naprawy, uzupełnienie braków w elementach więźby dachowej,
- wykonanie nowego, szczelnego poszycia dachowego,
- wymianę skorodowanych obróbek blacharskich,
- montaż rynien i rur spustowych.
oraz zakazano, do czasu usunięcia nieprawidłowości, użytkowania obiektu.
Nie ulega wątpliwości, że dopóki istnieje w obrocie prawnym wymieniona decyzja, wynikające z niej obowiązki muszą być wykonane a w razie bezczynności podmiotu zobowiązanego, wierzyciel obowiązany jest - na mocy art. 6 u.p.e.a - uruchomić środki prawne niezbędne do realizacji określonych obowiązków.
W ocenie Sądu w niniejszej sprawie została zrealizowana określona w art. 6 u.p.e.a. przesłanka "uchylania się od wykonania obowiązków". Stosownie do brzmienia przepisu wierzyciel powinien podjąć czynności zmierzające do zastosowania środków egzekucyjnych w razie uchylania się zobowiązanego od wykonania obowiązku. Ustawa nie wyjaśnia, jak należy interpretować to pojęcie. W judykaturze przyjmuje się, że dla uznania, że wystąpiła omawiana przesłanka wystarczy sama bierność w wykonaniu obowiązku pomimo, że decyzja stała się wykonalna. Jak wynika z akt administracyjnych sprawy (w tym protokołu kontroli nr [...]) pomimo tego, że upłynął termin na wykonanie nałożonych obowiązków nie zostały one w pełni zrealizowane do chwili wydania zaskarżonego postanowienia. Co równie istotne strona skarżąca nie kwestionuje samego faktu niewykonania w całości nałożonych obowiązków (co potwierdza zresztą w treści złożonej do Sądu skargi), lecz wskazuje na uwarunkowania faktyczne sprawy w tym odnoszące się do nieracjonalności wykonywania nałożonych obowiązków wobec uzgodnienia przez Dolnośląskiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków projektu budowlanego obejmującego budowę i przebudowę budynków we W. przy ul. [...], a także wszczęcia postępowania administracyjnego prowadzonego przed Prezydentem W. w sprawie z wniosku o zatwierdzenie projektu budowlanego obejmującego również projekt przebudowy budynku we W. przy ul. [...]. Zaznacza ona nadto, że doszło do wyłączenia z eksploatacji budynku we W. przy ul. [...] oraz zabezpieczenia ogrodzeniem nieruchomości, na której jest posadowiony.
W ocenie Sądu podnoszona przez stronę skarżącą planowana przebudowa obiektu (jako zdarzenie przyszłe i niepewne – również co do faktu jej zaistnienia w ogóle) nie oznacza niezasadności prowadzenia egzekucji. Podkreślić trzeba, że na obecnym etapie, nie jest rzeczą strony skarżącej decydowanie o tym, kiedy i w jakim zakresie wykona ona spoczywający na niej obowiązek. Jeżeli nie został on zrealizowany w całości, to obowiązkiem organów wynikającym z art. 6 § 1 u.p.e.a. było podjęcie czynności zmierzających do jego przymusowego wykonania (zob. wyrok NSA z dnia 25 września 2018, sygn. akt II OSK 2401/16, publ. CBOSA). Nie może umknąć z pola widzenia, że w okolicznościach sprawy obowiązki wynikające z decyzji PINB z dnia 18 stycznia 2016 r. (Nr 147/2016) miały zostać pierwotnie wykonane do dnia 30 kwietnia 2016 r., natomiast strona skarżąca stała się właścicielem obiektu objętego nakazami w 2022 r. Tym samym do dnia wydania zaskarżonego postanowienia minęło około dwóch lat, przy czym skarżąca spółka w nie wykonała ciążących na niej obowiązków.
Wymaga także uwzględnienia, że grzywna w celu przymuszenia nie jest karą, lecz formą nacisku mającą za zadanie skłonienie zobowiązanego poprzez dolegliwość finansową do określonego zachowania się. Szerokie możliwości uniknięcia jej zapłaty lub zwrotu zapłaconej kwoty czynią z tego środka egzekucyjnego mniej uciążliwy od wykonania zastępczego. Aby środek ten nabrał charakteru dyscyplinującego, nałożona grzywna powinna być więc na tyle wysoka, aby w ocenie zobowiązanego nieopłacalnym było jej uiszczenie tylko dla odłożenia w czasie realizacji nakazanego obowiązku. W ocenie Sądu uzasadnienie wysokości nałożonej grzywny jest rozsądne i przekonywujące. Sąd podkreśla przy tym, że grzywna nakładana w postępowaniu egzekucyjnym w administracji nie jest świadczeniem bezzwrotnym. W razie wykonania obowiązku określonego w tytule wykonawczym, nałożone, a nieuiszczone lub nieściągnięte, grzywny podlegają umorzeniu (art. 125 § 1 u.p.e.a.) a nadto na wniosek zobowiązanego który wykonał obowiązek, grzywny uiszczone lub ściągnięte mogą być w uzasadnionych przypadkach zwrócone w wysokości 75% lub w całości (art. 126 u.p.e.a.). Z przepisów tych należy wyprowadzić wniosek, że grzywna w celu przymuszenia nie jest karą pieniężną w ścisłym sensie, a jedynie środkiem zmierzającym do wywarcia presji na zobowiązanego.
Skoro zatem podniesione w skardze zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku, a jednocześnie brak jest okoliczności, które z urzędu należałoby wziąć pod rozwagę Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.
Sąd nie uwzględnił wniosku dowodowego zawartego w skardze, gdyż przeprowadzenie dowodu z załącznika do skargi, tj. postanowienia Nr 464/2024 Dolnośląskiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków z dnia 10 lipca 2024 r. nie przyczyniłoby się do wyjaśnienia istotnych wątpliwości. Wobec treści art. 106 § 3 p.p.s.a., jest to przesłanka niezbędna, aby przeprowadzić dowód uzupełniający z dokumentu.
Sąd rozpoznał sprawę na posiedzeniu niejawnym, w postępowaniu uproszczonym, na podstawie art. 119 pkt 3 p.p.s.a.