II SA/Wr 582/22

Wojewódzki Sąd Administracyjny we WrocławiuWrocław2022-11-30
NSAbudowlaneŚredniawsa
plan zagospodarowania przestrzennegodostęp do drogi publicznejdziałka budowlanauchwała rady gminyprawo budowlanenieruchomościzagospodarowanie przestrzenneWSA Wrocław

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu oddalił skargę na uchwałę Rady Miejskiej w Trzebnicy dotyczącą miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, uznając, że zapewniono dostęp do drogi publicznej dla działki budowlanej.

Skarżący R. B. – Z. i K. Z. zaskarżyli uchwałę Rady Miejskiej w Trzebnicy w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, zarzucając naruszenie przepisów dotyczących dostępu do drogi publicznej dla ich działki budowlanej. Sąd uznał, że mimo specyfiki terenu, plan zapewnił wystarczający dostęp do drogi publicznej, zarówno bezpośredni, jak i pośredni, poprzez działkę gminną. W związku z tym skarga została oddalona.

Skarżący R. B. – Z. i K. Z. wnieśli skargę na uchwałę Rady Miejskiej w Trzebnicy z dnia 30 września 2016 r. nr XX/212/16 w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla terenów w Trzebnicy, kwestionując zapisy dotyczące terenu oznaczonego symbolem 1ZPU. Głównym zarzutem było naruszenie przepisów dotyczących zapewnienia dostępu do drogi publicznej dla ich działki budowlanej nr [...], co uniemożliwiało uzyskanie pozwolenia na budowę. Skarżący powoływali się na przepisy rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, oraz ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, argumentując, że plan nie zapewnia bezpośredniego dostępu do drogi publicznej ani możliwości ustanowienia służebności drogowej. Burmistrz Trzebnicy w odpowiedzi na skargę argumentował, że plan zapewnia dostęp do drogi publicznej poprzez działkę nr [...] (własność Gminy) oraz że skarżący są współwłaścicielami sąsiedniej działki nr [...], która przylega do działki drogowej nr [...] (4KDD). Sąd, analizując sprawę, stwierdził, że definicja dostępu do drogi publicznej obejmuje również dostęp przez drogę wewnętrzną lub służebność. Uznał, że plan miejscowy zapewnił możliwość obsługi komunikacyjnej terenu 1ZPU, w tym działki skarżących, poprzez działkę nr [...] (ul. [...]), która łączy się z drogą publiczną 4KDD. Sąd podkreślił, że specyfika terenu (zbocze, nachylenie) ogranicza możliwości komunikacyjne, ale nie wyklucza dostępu do drogi publicznej. W związku z tym, że plan nie narusza przepisów prawa materialnego, a skarżący wykazali interes prawny, skarga została oddalona.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, plan miejscowy zapewnił wystarczający dostęp do drogi publicznej dla działki budowlanej, uwzględniając definicję dostępu (bezpośredni, przez drogę wewnętrzną lub służebność) oraz specyfikę terenu.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że plan miejscowy przewidział układ komunikacyjny umożliwiający dostęp do drogi publicznej dla działki nr [...] poprzez działkę nr [...] (własność Gminy), która łączy się z drogą publiczną 4KDD. Plan nie zakazuje korzystania z istniejących dróg wewnętrznych, a ustalenia dotyczące parametrów dróg wewnętrznych dotyczą przyszłego zagospodarowania.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (13)

Główne

u.p.z.p. art. 15 § ust. 2

Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

Obowiązkowe ustalenia planu miejscowego, w tym zasady modernizacji, rozbudowy i budowy systemów komunikacji i infrastruktury technicznej (pkt 10).

u.p.z.p. art. 28 § ust. 1

Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

Nieważność uchwały w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.

u.s.g. art. 101 § § 1

Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym

Zaskarżanie uchwał organów gminy do sądu administracyjnego.

PPSA art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Orzeczenie o oddaleniu skargi.

Pomocnicze

u.p.z.p. art. 2 § pkt 12

Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

Definicja działki budowlanej.

u.p.z.p. art. 2 § pkt 14

Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

Definicja dostępu do drogi publicznej (bezpośredni, przez drogę wewnętrzną, przez służebność).

u.p.z.p. art. 6 § ust. 1

Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

Prawo do uzyskania pozwolenia na budowę.

r.WT art. 14 § ust. 1

Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie

Obowiązek zapewnienia dojścia i dojazdu do działki budowlanej.

Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003 r. w sprawie wymaganego zakresu projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego art. 4 § pkt 9 lit. a

Zakres ustaleń dotyczących układu komunikacyjnego i infrastruktury technicznej.

u.p.z.p. art. 1

Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

Podstawowe zasady planowania przestrzennego.

u.p.z.p. art. 8 § ust. 1

Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

Zasady ładu przestrzennego.

u.d.p. art. 1

Ustawa z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych

Podstawowe znaczenie dróg publicznych.

u.d.p. art. 8 § ust. 1

Ustawa z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych

Zadania gminy w zakresie dróg.

Argumenty

Odrzucone argumenty

Naruszenie § 14 ust. 1 r.WT poprzez niezastosowanie w procedurze planistycznej. Naruszenie art. 2 pkt. 14 u.p.z.p. poprzez niezastosowanie w planie miejscowym z powodu braku dostępu działki nr [...] do drogi publicznej. Naruszenie art. 6 ust. 1 u.p.z.p. poprzez bezprawne ograniczenie prawa uzyskania pozwolenia na budowę. Naruszenie art. 15 ust. 2 pkt. 10 u.p.z.p. poprzez niezastosowanie w zakresie nie wyłączenia działki nr 7/2 z prawa zabudowy. Zaskarżona uchwała w sposób istotny narusza § 14 ust. 1 r.WT, który stanowi, że do działek budowlanych należy zapewnić dojście i dojazd umożliwiający dostęp do drogi publicznej. Zaskarżony plan w sposób rażący narusza art. 2 pkt. 14 u.p.z.p., który jednoznacznie definiuje obowiązek ustalenia w planie miejscowym dostępu do drogi działki budowlanej. Zaskarżony plan w sposób istotny narusza również art. 15 ust. 2 pkt. 10 u.p.z.p. Nie jest możliwe skomunikowanie działki nr [...] poprzez działkę nr [...] ze względu na jej uwarunkowania (różnica poziomu).

Godne uwagi sformułowania

Dostęp do drogi publicznej należy przez to rozumieć bezpośredni dostęp do tej drogi albo dostęp do niej przez drogę wewnętrzną lub przez ustanowienie odpowiedniej służebności drogowej. Nieważność uchwały w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego zachodzi w przypadku istotnego naruszenia zasad sporządzania studium lub planu miejscowego, istotnego naruszenia trybu ich sporządzania, a także naruszenia właściwości organów w tym zakresie. Tym samym chybione okazały się zarzut skarżących, że należąca do nich działka nr [...], zlokalizowana terenie objętym planem o symbolu 1ZPU, nie posiada dostępu do drogi publicznej, o którym jest mowa w art. 2 pkt 14 u.p.z.p. Skarżący powinni zatem doskonale zdawać sobie sprawę z takiej specyfiki terenu i ograniczeń z tym związanych, w tym dotyczących zapewnienia dostępu do drogi publicznej.

Skład orzekający

Wojciech Śnieżyński

przewodniczący-sprawozdawca

Olga Białek

sędzia

Gabriel Węgrzyn

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących dostępu do drogi publicznej w planach miejscowych, zwłaszcza w kontekście specyfiki terenu i możliwości dostępu pośredniego."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji planistycznej i faktycznej; orzeczenie nie zmienia ogólnych zasad interpretacji przepisów.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy kluczowego aspektu planowania przestrzennego – dostępu do drogi publicznej, co jest częstym problemem w praktyce. Choć nie zawiera przełomowych wniosków, pokazuje sposób, w jaki sądy rozpatrują takie spory.

Dostęp do drogi publicznej: jak plan miejscowy musi go zapewnić?

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Wr 582/22 - Wyrok WSA we Wrocławiu
Data orzeczenia
2022-11-30
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-08-23
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Sędziowie
Wojciech Śnieżyński /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6150 Miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego
6391 Skargi na uchwały rady gminy w przedmiocie ... (art. 100 i 101a ustawy o samorządzie gminnym)
Hasła tematyczne
Zagospodarowanie przestrzenne
Skarżony organ
Rada Miasta
Treść wyniku
*Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2020 poz 293
art. 2 pkt 12, pkt 14, art. 15 ust. 2 pkt 10, art. 28
Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Wojciech Śnieżyński (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Olga Białek Sędzia WSA Gabriel Węgrzyn Protokolant: asystent sędziego Sławomir Mirowski po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 16 listopada 2022 r. sprawy ze skargi R. B. – Z. i K. Z. na uchwałę Rady Miejskiej w Trzebnicy z dnia 30 września 2016 r. nr XX/212/16 w przedmiocie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla terenów w Trzebnicy w rejonie ulic: H. Brodatego, F. Chopina, Grunwaldzkiej, W. Jagiełły, W. Łokietka, S. Moniuszki, Milickiej, Oleśnickiej, Piastowskiej, Piwniczej, Samarytańskiej, K. Wielkiego oddala skargę w całości.
Uzasadnienie
Pismem z [...] R. B. – Z. i K. Z. (dalej jako skarżący) wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu skargę na uchwałę Rady Miejskiej w Trzebnicy z 30.09.2016 r., nr XX/212/16 w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla terenów w Trzebnicy rejonie ulic: H. Brodatego, F. Chopina, Grunwaldzkiej, W. Jagiełły, W. Łokietka, S. Moniuszki, Milickiej, Oleśnickiej, Piastowskiej, Piwnicznej, Samarytańskiej, K. Wielkiego. Zaskarżono uchwałę w zakresie § 47 pkt 1 i 2 oraz załącznika graficznego dla terenu oznaczonego na rysunku plan symbolem 1ZPU. W zakresie zaskarżenia autorzy skargi zarzucili Radzie naruszenie: 1) § 14 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 12.04.2002r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. tj. z 2019 r. poz. 1065) – dalej: r.WT poprzez jego niezastosowanie w procedurze planistycznej związanej z umożliwieniem połączenia działki budowlanej oznaczonej jako działka nr [...] z drogą publiczną oznaczoną na rysunku planu jako 4KDD, który to przepis powszechnie obowiązujący na mocy art. 87 Konstytucji RP powinien być wzięty do zastosowania przy sporządzeniu zaskarżonego częściowo planu miejscowego; 2) art. 2 pkt. 14 ustawy z 27.03.2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. tj. z 2022 r., poz. 503) – dalej: u.p.z.p. poprzez jego niezastosowanie w uchwalonym planie miejscowym z powodu braku dostępu działki nr [...] do drogi publicznej oznaczonej jako 4KDD; 3) art. 6 ust. 1 u.p.z.p. poprzez jego niezastosowanie i bezprawne ograniczenie prawa uzyskania pozwolenia na budowę w związku z ograniczeniem prawa do uzyskania dostępu do istniejącej drogi oznaczonej na rysunku planu jako 4KDD; 4) art. 15 ust. 2 pkt. 10 u.p.z.p. poprzez jego niezastosowanie w zakresie nie wyłączenia działki nr 7/2 z prawa zabudowy, czym ograniczono w sposób niezgodny z prawem własności, prawo do zabudowy określone w zarzutach pkt. 1-3 niniejszej skargi, tj. mimo istniejącej drogi publicznej pozbawienia komunikacji działki z drogą publiczną.
W oparciu o postawione zarzuty wystąpiono o stwierdzenie nieważności § 47 pkt 1 i pkt 2 uchwały oraz załącznika graficznego do tej uchwały w zakresie terenu oznaczonego symbolem 1ZPU.
Skarżący swój interes prawny we wniesieniu skargi wywiedli z prawa własności działki nr [...]. Wskazali, że zgodnie z zaskarżoną uchwałą działka położona jest na terenie oznaczonym na rysunku plany symbolem 1ZPU. W uchwale postanowiono o przeznaczeniu terenu oznaczonego tym symbolem, jako zieleń urządzona, usługi kulturalne, usługi publiczne. Dodatkowo wskazano jako możliwość zagospodarowania uzupełniającego terenu: a) usługi: gastronomi (restauracje), handel, kultury, oświaty, turystyki (w tym schroniska, zabudowę pensjonatową, hotele), sport i rekreację, ochronę zdrowia (w tym ośrodki rehabilitacji i medyczne); b) komunikacja piesza i rowerowa (ścieżki, kładka dla komunikacji pieszej i rowerowej); c) obiekty i urządzenia komunikacji zbiorowej (kolej linowa); d) elementy infrastruktury wizualnej, zadaszenia i pawilon ekspozycji, inne obiekty małej architektury. Ponadto obsługa komunikacyjna dla terenu 1ZPU powinna odbywać się z dróg publicznych - oznaczonych na rysunku planu jako: 2KDG, 4KDD i 8KDD. Skarżący zauważyli, że nalężąca do nich działka nr [...] nie ma połączenia z drogą 4KDD. Brak połączenia uniemożliwia jakąkolwiek formę zagospodarowania tej działki budowlanej. W tym zakresie podali, że wystąpili o udzielenie pozwolenia na budowę budynku usługowego - hostelu wraz z niezbędną infrastrukturą techniczną. W wyniku rozpoznania tego wniosku organ architektoniczno-budowlany decyzją z [...] (nr [...]) odmówił udzielenia pozwolenia na budowę. Powodem wydania takiej decyzji był brak zapewnienia połączenia działki nr [...] poprzez wskazaną we wniosku o udzielenie na budowę - działkę nr [...] z drogą publiczną. Organ architektoniczno-budowlany stwierdził, że zgodnie z ustaleniami zaskarżonej uchwały działka nr [...], znajdująca się na terenie oznaczonym na rysunku planu symbolem 1ZPU, nie została przeznaczona pod komunikację drogową.
Skarżący wskazali, że zaskarżona uchwała w sposób istotny narusza § 14 ust. 1 r.WT, który to przepis stanowi, że do działek budowlanych oraz do budynków i urządzeń z nimi związanych należy zapewnić dojście i dojazd umożliwiający dostęp do drogi publicznej, odpowiednie do przeznaczenia i sposobu ich użytkowania oraz wymagań dotyczących ochrony przeciwpożarowej, określonych w przepisach odrębnych. Szerokość jezdni stanowiącej dojazd nie może być mniejsza niż 3 m. Ponadto uchwała w zaskarżonej części w sposób rażący narusza art. 2 pkt 14 u.p.z.p., który jednoznacznie definiuje obowiązek ustalenia w planie miejscowym dostępu do drogi działki budowlanej i należy przez to rozumieć bezpośredni dostęp do tej drogi albo dostęp do niej przez drogę wewnętrzną lub przez ustanowienie odpowiedniej służebności drogowej. Zaskarżony plan w sposób istotny narusza również art. 15 ust. 2 pkt. 10 u.p.z.p. W związku z tym doszło również do istotnego naruszenia art. 6 ust. 1 u.p.z.p., poprzez uniemożliwienie jakiejkolwiek zabudowy działki budowlanej.
W odpowiedzi na skargę Burmistrz T. wniósł o jej oddalenie. W odpowiedzi tej, powołując się na treść art. 15 ust. 2 pkt 10 u.p.z.p. oraz § 4 pkt 9 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 26.08.2003 r. w sprawie wymaganego zakresu projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, podkreślono, że zarzuty skargi są całkowicie bezzasadne i nie mają oparcia w przepisach prawa. W ocenie Burmistrza nie doszło do naruszenia zasad modernizacji, rozbudowy i budowy systemów komunikacji i infrastruktury technicznej (określonych w § 16, 17 i 18 zaskarżonej uchwały). W szczególności w § 17 uchwały dopuszczono obsługę komunikacyjną obszaru objętego planem poprzez drogi wewnętrzne i ciągi pieszo-jezdne włączone do dróg publicznych, nie wyznaczone na rysunku planu, jednocześnie wskazując ich parametry. Autor odpowiedzi zauważył, że zdefiniowany w art. 2 pkt 14 u.p.z.p. dostęp do drogi publicznej nie oznacza obowiązku gminy zapewnienia w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego bezpośredniego dostępu do drogi publicznej każdej działce, na której dopuszczalna jest zabudowa. Możliwa jest bowiem również zabudowa nieruchomości, która ma jedynie pośredni dostęp do drogi publicznej przez drogę wewnętrzną lub przez ustanowienie odpowiedniej służebności drogowej.
Burmistrz zaznaczył, że skarżący są współwłaścicielami działki nr [...], która to działka sąsiaduje z działką nr [...] oraz przylega do działki drogowej nr [...] - oznaczonej na rysunku planu jako 4KDD. Wobec powyższego działka nr [...] posiada dostęp do drogi publicznej poprzez działkę nr [...]. Dodatkowo część działki nr [...] przylega do działki nr [...] opisanej w ewidencji gruntów jako "dr", będącej własnością Gminy T. Powyższe okoliczności potwierdzają, że było możliwe wykazanie przez skarżących dostępu do drogi publicznej w postępowaniu o udzielenie pozwolenia na budowę. Natomiast uchybienia w tym postępowaniu nie mogą prowadzić do kwestionowania ważności zapisów planu miejscowego. Burmistrz zauważył przy tym, że brak wykazania dostępu do drogi publicznej był tylko jedną z kilku przesłanek, dla których nie uzyskano pozwolenia na budowę.
W piśmie przygotowawczym z [...] pełnomocnik skarżących odnosząc się stanowiska zawartego w odpowiedzi na skargę dotyczącego dopuszczalności zapewnienia pośredniego dostępu do drogi publicznej przez drogę wewnętrzną lub ustanowienia stosownej służebności, gdy gmina z określonych względów nie może zapewnić dostępu do drogi publicznej wskazał, że Burmistrz nie wykazał z jakich powodów nie mógł zapewnić uchwalając zaskarżony plan skomunikowania działki nr [...] z drogą publiczną oznaczoną jako 4KDD. Podkreślono raz jeszcze, że nie jest możliwe skomunikowanie działki nr [...] poprzez działkę nr [...] ze względu na jej uwarunkowania, tj. [...] metrów różnicy poziomu, co uniemożliwia wjazd. Wskazano, że zadaniem własnym gminy jest sprawne zorganizowanie komunikacji na terenie podległym jej kompetencji, przy czym osiągnięcie tego celu powinno nastąpić także przez odpowiednie kształtowanie ładu przestrzennego, tj. zaplanowanie adekwatnej siatki terenów komunikacyjnych służących wszystkim członkom wspólnoty. Uwzględniając art. 1 i 8 ust. 1 ustawy o drogach publicznych kluczowe znaczenie z tej perspektywy należy przypisać drogom publicznym, które stanowią podstawową infrastrukturę dostępną dla ogółu mieszkańców gminy. Drogi wewnętrzne odgrywają natomiast jedynie rolę uzupełniającą i porządkującą (wyrok WSA w Poznaniu z 7.8.2019 r., II SA/Po 482/19). Ponadto nie każda należąca do gminy droga wewnętrzna musi być drogą, z której może korzystać każdy. Organ w odpowiedzi na skargę wprost przy tym nie wskazał, że można z niej korzystać na zasadach ogólnych i nieodpłatnie w tym dla skarżących.
Odnosząc się do regulacji § 17 uchwały, gdzie uregulowano parametry dróg wewnętrznych, w tym minimalną szerokość ustaloną na 10,00 m, pełnomocnik skarżących zauważył, że w odpowiedzi na skargę wskazano na drogę wewnętrzną prowadzącą do działki nr [...], która według Burmistrza daje możliwość skomunikowania z działką nr [...], ale jednocześnie organ ten nie wykazał czy ta droga posiada powołane minimalne wymagania dla tej kategorii dróg. W ocenie skarżących nie posiada takiej szerokości. Burmistrz nie przedstawił żadnych dowodów na swoje twierdzenia. Stanowiska Burmistrza nie można zatem uznać za obiektywne i zgodne z regulacją § 17 uchwały. Jeżeli wskazana w odpowiedzi na skargę droga spełniałaby parametry wynikające z planu miejscowego i wyżej wskazanej regulacji, to skarżący uzyskaliby pozwolenie na budowę, a tak się nie stało, głównie z przyczyn braku regulacji mpzp. Nie można też przyjmować, że organ administracji architektoniczno-budowlanej nie dokonał przy analizie wniosku skrupulatnego sprawdzenia wszystkich uwarunkowań wynikających z mpzp dla tego terenu. Możliwość skomunikowania działki skarżących, na której planowano inwestycję ze względu na brak odpowiedniej regulacji w mpzp, w tym zawartej w § 17 uchwały, została kategorycznie przez ten organ wykluczona. Pełnomocnik skarżących zwrócił przy tym uwagę, że nie jest przedmiotem niniejszego postępowanie rozważanie wszystkich powodów odmowy skarżącym udzielenia pozwolenia na budowę, ponieważ kluczowa dla wydania odmownej decyzji była kwestia skomunikowania działki nr [...] z drogą publiczną. W związku z powyższym w ocenie skarżących, jedyny możliwy dostęp do drogi publicznej musi się odbyć poprzez działkę nr [...] - opisaną w ewidencji gruntów jako "dr". Tylko takie skomunikowanie działki nr [...] jest możliwe, konieczne i celowe. Te działki, które wskazuje organ, jako możliwe do skomunikowania, poprzez regulację § 17 uchwały, nie spełniają podstawowego parametru jaki określa plan miejscowy, tj. szerokości 10 metrów. Działka nr [...] jest natomiast własnością Gminy, ma swoją nazwę jako ulica [...] oraz spełnia założenia co do szerokości drogi, z którą może być skomunikowana działka skarżących.
Na rozprawie w dniu [...] skarżący podtrzymali zarzuty i wnioski zawarte w skardze oraz w piśmie przygotowawczym z [...]. Wskazali, że dostęp działki nr [...] do drogi publicznej – ze względu na ukształtowanie terenu – może odbywać się przez działkę nr [...]. Odnosząc się do stanowiska organu wskazali, że nie jest możliwe zapewnienie dostępu do drogi publicznej poprzez działkę nr [...]. Działka ta nie spełnia bowiem minimalnego wymogu wynikającego z zaskarżonej uchwały, który dotyczy jej szerokości.
W piśmie procesowym z [...] Burmistrz w całości podtrzymał dotychczasowe stanowisko oraz podkreślił, że skarżący są współwłaścicielami działki nr [...], która to działka sąsiaduje z działką nr [...] oraz przylega do działki drogowej nr [...] oznaczonej na rysunku planu jako 4KDD. Wobec powyższego działka nr [...] posiada dostęp do drogi publicznej poprzez działkę nr [...], której skarżący są współwłaścicielami. Burmistrz raz jeszcze zauważył, że część działki nr [...] przylega do działki nr [...], opisanej w ewidencji gruntów jako "dr" i będącej własnością Gminy T., która to działka aktualnie zapewnia komunikację do wszystkich sąsiadujących działek na wskazanym terenie i posiada nazwę ulica [...]. Ulica ta przechodzi następnie w ul. [...] (droga gminna), która łączy się z drogą oznaczoną w planie jako 4KDD. Według Burmistrza kwestionowany plan miejscowy nie zakazuje użytkowania gruntu, w tym przypadku działki nr [...], w sposób dotychczasowy, czyli jako drogę dojazdową do przylegających działek. Ustalenia planu, które dotyczą parametrów drogi wewnętrznej w zakresie jej szerokości (10m) wyznaczają natomiast przyszłe możliwe zagospodarowanie terenu, jednocześnie nie uniemożliwiając korzystanie z istniejących już dróg wewnętrznych w dotychczasowy sposób.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Jak wynika z art. 28 ust. 1 ustawy z 27.03.2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz.U. z 2020 r., poz. 293, ze zm.) – dalej: u.p.z.p., nieważność uchwały w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego zachodzi w przypadku istotnego naruszenia zasad sporządzania studium lub planu miejscowego, istotnego naruszenia trybu ich sporządzania, a także naruszenia właściwości organów w tym zakresie.
Tryb sporządzania planu należy rozumieć jako sekwencję czynności podejmowanych w toku procedury planistycznej, a zasady sporządzania planu jako merytoryczną jego zawartość (przyjęte w nim ustalenia). Istotne naruszenie trybu sporządzania planu następuje, gdy ustalenia planistyczne są odmienne od tych, które zostałyby podjęte, gdyby nie naruszono procedury sporządzania aktu planistycznego. Natomiast naruszenie zasad to przyjęcie rozwiązań niezgodnych z normami konstytucyjnymi lub zawartymi w ustawach materialnoprawnych - które to normy wyznaczają granice wykonywania władztwa planistycznego. Postanowienia u.p.z.p. nie wprowadzają innych kryteriów do oceny kontrolowanej przez sąd administracyjny uchwały organu gminy, poza kryterium zgodności z prawem. Oznacza to zatem, że Skład orzekający przeprowadzający kontrolę kwestionowanej uchwały Rady Miejskiej ma w polu widzenia jedynie naruszenia przepisów prawa i to w stopniu uzasadniającym uwzględnienie skargi.
Kontrola zakwestionowanych skargą ustaleń zaskarżonej uchwały nr XX/212/16 przy uwzględnieniu wyżej opisanych kryteriów dała podstawy do stwierdzenia, że uchwała w kwestionowanej skargą części nie narusza przepisów prawa materialnego (zasad sporządzania planu miejscowego).
Przed merytorycznym odniesieniem się do zarzutów wniesionej skargi przyjdzie jednak dostrzec, że została ona wniesiona do Sądu przez osoby fizyczne w oparciu o postanowienia art. 101 § 1 ustawy o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2021r. poz. 1372) – dalej: u.s.g. Stosownie do postanowień przywołanego przepisu każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem, podjętymi przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może zaskarżyć uchwałę lub zarządzenie do sądu administracyjnego. Oznacza to, że skuteczne wniesienie skargi do sądu administracyjnego na uchwałę organu jednostki samorządu terytorialnego wymaga wykazania po stronie wnoszącego skargę naruszenia jego interesu prawnego.
W rozpoznawanej sprawie skarżący swój interes prawny wywodzą z prawa własności działki nr [...], która jest objęta postanowieniami zaskarżonej uchwały oraz z faktu wydania niekorzystnej dla nich decyzji o odmowie udzielania pozwolenia na budowę - z uwagi na brak zgodnego z planem skomunikowania działki budowlanej z drogą publiczną. Zdaniem skarżących, treść uchwały w istotny sposób ogranicza prawo zabudowy należącej do nich działki. Sąd stwierdza, że przedstawione okoliczności pozwalają uznać, że skarżący w sposób wystarczający wykazali występowanie po ich stronie interesu prawnego w zaskarżeniu przywoływanej powyżej uchwały. Z tego też względu skarga podlegała merytorycznemu rozpoznaniu.
Wykazanie naruszenia interesu prawnego przez stronę wnoszącą skargę w trybie art. 101 ust. 1 u.s.g. nie oznacza jednak, że uchwała narusza prawo. Jak trafnie wyjaśniono w piśmiennictwie: "Dopiero naruszenie interesu prawnego lub uprawnienia otwiera drogę do merytorycznego rozpoznania (oceny) skargi. Rozpoznając skargę, sąd ocenia, czy wraz z naruszeniem interesu prawnego doszło do naruszenia obiektywnego porządku prawnego i w zależności od tego skarga może, ale nie musi być uwzględniona. Obowiązek uwzględnienia skargi na uchwałę (zarządzenie) organu gminy powstaje wówczas, gdy naruszenie interesu prawnego lub uprawnienia skarżącego jest związane z jednoczesnym naruszeniem obiektywnego porządku prawnego (normy prawa materialnego). Obowiązku takiego nie ma wówczas, gdy naruszony zostaje interes prawny lub uprawnienie skarżącego, ale dzieje się to w zgodzie z obowiązującym prawem" (Ustawa o samorządzie gminnym. Komentarz pod red. R. Hausera, Z. Niewiadomskiego, Warszawa 2011, s. 808).
Zgodnie z art. 15 ust. 2 pkt 10 u.p.z.p., w planie miejscowym określa się obowiązkowo zasady modernizacji, rozbudowy i budowy systemów komunikacji i infrastruktury technicznej. Jak zaś wynika z § 4 pkt 9 lit. a rozporządzenia z 26.08.2003 r., ustalenia dotyczące zasad modernizacji, rozbudowy i budowy systemów komunikacji i infrastruktury technicznej powinny zawierać określenie układu komunikacyjnego i sieci infrastruktury technicznej wraz z ich parametrami oraz klasyfikacją ulic i innych szlaków komunikacyjnych.
Powołane wyżej przepisy wskazują jednoznacznie, że jedną z istotnych funkcji planu miejscowego jest wyznaczenie konkretnego układu komunikacyjnego dla terenów, które z uwagi na ich funkcję wymagają takiego skomunikowania. W orzecznictwie zasadnie podnosi się, że plan miejscowy zapewnić ma możliwość obsługi komunikacyjnej określonym terenom. Jednocześnie owa "możliwość" oznaczać musi dostateczną "pewność" planowanego układu komunikacji (jego poszczególnych elementów) zapewniających, wymagany - w przypadku działek budowlanych - dostęp do drogi publicznej. Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym nie wprowadza przy tym generalnego obowiązku dla Rady, aby dla każdej działki budowlanej przedstawić na rysunku planu sposób dostępu do drogi publicznej za pomocą linii rozgraniczających tereny należące do systemu komunikacyjnego. Zgodnie z definicją zawartą w art. 2 pkt 14 u.p.z.p. przez dostęp do drogi publicznej należy rozumieć bezpośredni dostęp do tej drogi albo dostęp do niej przez drogę wewnętrzną lub przez ustanowienie odpowiedniej służebności drogowej.
W kontrolowanej sprawie zarówno treść zaskarżonej uchwały jak i argumentacja zawarta w odpowiedzi na skargę dają podstawy do uznania, że w przypadku terenu 1ZPU wywiązano się z tak określonych obowiązków. Nie ulega wątpliwości, że na terenie 1ZPU, w tym na należącej do skarżących działce nr [...], dopuszczono możliwość zagospodarowania w postaci usług: gastronomi (restauracje), handlu, kultury, oświaty, turystyki (w tym schronisk, zabudowy pensjonatowej, hoteli). Jest to więc teren, dla którego uwarunkowania planistyczne powinny być typowe dla działki budowlanej w rozumieniu art. 2 pkt 12 u.p.z.p., a więc m.in. powinny umożliwiać dostęp do drogi publicznej konieczny do korzystania z tej działki zgodnie z wyznaczoną jej funkcją. Trafnie podniesiono w odpowiedzi na skargę, że zaproponowany w planie miejscowym sposób skomunikowania z drogą publiczną dla działki nr [...] spełnia powyższy wymóg. Przede wszystkim dlatego, że część działki nr [...] przylega do działki nr [...], opisanej w ewidencji gruntów jako "dr" i będącej własnością Gminy T. Działka ta zapewnia komunikację do przylegających z nią działek. Nie jest przy tym rolą Sądu, badającego zgodność z prawem aktu planistycznego, oceniać prawidłowość decyzji odmawiającej udzielenia pozwolenia na budowę, w tym dokonanej przez organ administracji architektoniczno-budowlanej interpretacji postanowień skarżonego planu miejscowego. Stanowisko Sądu w kwestii przyjętych w planie miejscowym rozwiązań komunikacyjnych, w tym zapewnienia dostępu do drogi publicznej dla działki nr [...] przez działkę nr [...], która łączy się z drogą oznaczoną na rysunku planu jako 4KDD, będącą drogą publiczną, jest jasne i jednoznaczne. Komunikacja z drogą publiczną działki nr [...] przez działkę nr [...] jest prawnie zagwarantowana w planie miejscowym. Tym bardziej, że zaskarżony plan miejscowy nie zakazuje użytkowania działki nr [...] w sposób dotychczasowy, czyli jako drogi dojazdowej do przylegających działek. Nie można również zapominać, że ustalenia planu miejscowego, w tym dotyczące minimalnej szerokości dróg wewnętrznych, wyznaczają przyszłe możliwe zagospodarowanie terenu, jednocześnie nie uniemożliwiając korzystania z istniejących już dróg wewnętrznych w dotychczasowy sposób.
Tym samym chybione okazały się zarzut skarżących, że należąca do nich działka nr [...], zlokalizowana terenie objętym planem o symbolu 1ZPU, nie posiada dostępu do drogi publicznej, o którym jest mowa w art. 2 pkt 14 u.p.z.p. Dostęp do drogi publicznej z terenów przeznaczonych w miejscowym planie pod zieleń urządzoną, usługi kultury, usługi publiczne, w tym z dopuszczeniem usług turystyki (schronisk, zabudowy pensjonatowej, hoteli), został zapewniony, przy uwzględnieniu struktury własności na tym terenie, wielkość działek geodezyjnych, a przede wszystkim charakteru zabudowy określonej w miejscowym planie.
Ponadto z wyjaśnień Burmistrza wynika, że skarżący są współwłaścicielami działki nr [...], która to działka sąsiaduje z działką nr [...] oraz przylega do działki drogowej nr [...], oznaczonej na rysunku planu jako 4KDD. Przyjdzie w tym miejscu stwierdzić, że podnoszone na rozprawie okoliczności dotyczące utrudnionego - ze względu na nachylenie terenu - dostępu do działki nr [...] od strony działki nr [...], nie są czymś wyjątkowym na obszarze objętym zaskarżonym planem miejscowym. Mówimy bowiem o terenie o specyficznych walorach nie tylko morfologicznych ale także historyczno-kulturowych. Jak wskazuje się w prognozie oddziaływania na środowisko sporządzonej na etapie procedowania zaskarżonego planu miejscowego, jest to obszar nazwany "[...]" lub "[...]" góra. Obszar ten leży na skłonie zbocza o pofałdowanej rzeźbie terenu. Charakteryzuje się znacznym nachyleniem terenu, w tym występowaniem głębokich jarów, co powoduje znaczne ograniczenia w zakresie wykorzystania terenu dla potrzeb komunikacji drogowej. Skarżący powinni zatem doskonale zdawać sobie sprawie z takiej specyfiki terenu i ograniczeń z tym związanych, w tym dotyczących zapewnienia dostępu do drogi publicznej. Nie mogą zatem oczekiwać zapewnienia takiej jakości dostępu do drogi publicznej jak w przypadku terenów o małych spadkach.
Tym samym należy stwierdzić, że w kontrolowanym planie miejscowym przewidziany został konkretny układ komunikacyjny dla terenu 1ZPU, który z uwagi na swoją specyfikę ma zapewniony dostęp do drogi publicznej w sposób niezbędny do pełnej realizacji przewidzianego na nim przeznaczenia.
Z tych powodów Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r., poz. 329 ze zm.), orzekł o oddaleniu skargi.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI