II SA/Wr 581/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny we WrocławiuWrocław2025-02-20
NSAochrona środowiskaŚredniawsa
prawo wodneściekiprzelewy burzoweopłata stałausługi wodnepozwolenie wodnoprawneochrona środowiskaWSA Wrocław

WSA we Wrocławiu oddalił skargę spółki L. sp. z o.o. w sprawie ustalenia opłaty stałej za wprowadzanie ścieków z przelewów burzowych, uznając, że opłatę należy naliczać od sumy maksymalnych ilości ścieków z poszczególnych wylotów, a nie wartości uśrednionej.

Spółka L. sp. z o.o. zaskarżyła decyzję Dyrektora Zarządu Zlewni w Zgorzelcu, kwestionując sposób ustalenia opłaty stałej za wprowadzanie ścieków z przelewów burzowych. Spółka argumentowała, że opłatę należy obliczać od wartości uśrednionej dla wszystkich wylotów, powołując się na zasady względniejszego traktowania przedsiębiorcy i brak precyzyjnych regulacji. Sąd administracyjny oddalił skargę, podzielając stanowisko organu, że opłatę stałą należy ustalać jako sumę maksymalnych ilości ścieków z poszczególnych wylotów, zgodnie z treścią pozwolenia wodnoprawnego i art. 271 ust. 5 Prawa wodnego.

Sprawa dotyczyła skargi wniesionej przez L. sp. z o.o. na decyzję Dyrektora Zarządu Zlewni w Zgorzelcu, która określiła spółce opłatę stałą za wprowadzanie ścieków z przelewów burzowych do rzeki L.(1), Kanału M. i Kanału P. Spółka nie zgodziła się z wysokością ustalonej opłaty, argumentując, że organ błędnie zsumował maksymalne ilości ścieków z poszczególnych ośmiu wylotów, zamiast przyjąć wartość uśrednioną. Spółka powołała się na art. 271 ust. 5 Prawa wodnego, który nie precyzuje metody obliczeń w przypadku wielu wylotów, oraz na zasady k.p.a. i Prawa przedsiębiorców, sugerując potrzebę zastosowania metody względniejszej dla strony. Dyrektor Zarządu Zlewni utrzymał w mocy swoją decyzję, wskazując, że pozwolenie wodnoprawne określa maksymalne ilości zrzutu dla każdego wylotu osobno, a opłata stała powinna odzwierciedlać te indywidualne możliwości odbiornika. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu oddalił skargę. Sąd uznał, że art. 271 ust. 5 Prawa wodnego oraz rozporządzenie w sprawie jednostkowych stawek opłat za usługi wodne jednoznacznie wskazują na konieczność uwzględnienia maksymalnej ilości ścieków wyrażonej w m³/s, która może być odprowadzana na podstawie pozwolenia. Sąd podkreślił, że pozwolenie wodnoprawne z 2017 r. precyzyjnie określa maksymalne ilości zrzutu dla każdego z ośmiu wylotów, a ich suma stanowi podstawę do naliczenia opłaty stałej. Sąd odrzucił argumenty spółki dotyczące uśredniania wartości oraz naruszenia zasad postępowania administracyjnego i prawa przedsiębiorców, uznając, że organ działał zgodnie z obowiązującymi przepisami.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Opłatę stałą należy obliczać jako sumę maksymalnych ilości ścieków z poszczególnych wylotów, zgodnie z treścią pozwolenia wodnoprawnego i art. 271 ust. 5 Prawa wodnego.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że art. 271 ust. 5 Prawa wodnego oraz rozporządzenie wykonawcze jednoznacznie wskazują na konieczność uwzględnienia maksymalnej ilości ścieków w m³/s, która może być odprowadzana na podstawie pozwolenia. Pozwolenie wodnoprawne precyzyjnie określa te ilości dla każdego wylotu, a ich suma stanowi podstawę do naliczenia opłaty.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (18)

Główne

u.p.w. art. 271 § ust. 1

Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne

u.p.w. art. 271 § ust. 5

Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne

Wysokość opłaty stałej za wprowadzanie ścieków do wód lub do ziemi stanowi iloczyn jednostkowej stawki opłaty, czasu wyrażonego w dniach i maksymalnej ilości ścieków wyrażonej w m³/s, która może być odprowadzana na podstawie pozwolenia wodnoprawnego albo pozwolenia zintegrowanego. Na potrzeby ustalenia wysokości opłaty stałej za wprowadzanie ścieków z przelewów burzowych komunalnej kanalizacji ogólnospławnej do wód, za czas wprowadzania tych ścieków do wód uznaje się, ustaloną w pozwoleniu wodnoprawnym, średnią roczną liczbę zrzutów z przelewów burzowych komunalnej kanalizacji ogólnospławnej.

Pomocnicze

rozporządzenie RM z 2023 art. 10 § ust. 1

Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 26 października 2023 r. w sprawie jednostkowych stawek opłat za usługi wodne

Jednostkowa stawka opłaty za usługi wodne za wprowadzanie ścieków do wód lub do ziemi w formie opłaty stałej wynosi 250 zł na dobę za 1 m³/s za określoną w pozwoleniu wodnoprawnym albo w pozwoleniu zintegrowanym maksymalną ilość ścieków wprowadzanych do wód lub do ziemi.

k.p.a. art. 7a § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 8 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 107 § § 1 pkt 6

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 107 § § 3

Kodeks postępowania administracyjnego

Prawo przedsiębiorców art. 12

Ustawa z dnia 6 marca 2018 r. Prawo przedsiębiorców

p.p.s.a. art. 3 § ust. 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 134 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. b

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

rozporządzenie MGMiŻŚ z 2019 art. 14 § ust. 1

Rozporządzenie Ministra Gospodarki Morskiej i Żeglugi Śródlądowej z dnia 12 lipca 2019 r. w sprawie substancji szczególnie szkodliwych dla środowiska wodnego oraz warunków, jakie należy spełnić przy wprowadzaniu do wód lub do ziemi ścieków, a także przy odprowadzaniu wód opadowych lub roztopowych do wód lub urządzeń wodnych

u.p.w. art. 403 § ust. 2 pkt 3

Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne

Konstytucja RP art. 7

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Argumenty

Odrzucone argumenty

Opłatę stałą należy obliczać od wartości uśrednionej dla wszystkich wylotów, a nie sumy maksymalnych ilości ścieków. Organ naruszył zasady Prawa przedsiębiorców i k.p.a. poprzez brak zastosowania metody względniejszej dla strony. Decyzja nie zawierała prawidłowego uzasadnienia faktycznego i prawnego.

Godne uwagi sformułowania

Wielkość ta jest bezpośrednio skorelowana z możliwościami odbiornika, który w danym przekroju może przyjąć ograniczoną ilość ścieków w jednostce czasu. Pozwolenie wodnoprawne z 09.10.2017 r. oznacza gotowość środowiska do przyjęcia maksymalnej presji, na jaką może być narażone środowisko wodne, w trakcie maksymalnego dopuszczalnego na podstawie pozwolenia zrzutu ścieków z poszczególnych wylotów osobno.

Skład orzekający

Halina Filipowicz-Kremis

przewodniczący

Wojciech Śnieżyński

sprawozdawca

Marta Pawłowska

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja art. 271 ust. 5 Prawa wodnego w zakresie ustalania opłaty stałej za wprowadzanie ścieków z przelewów burzowych, gdy pozwolenie obejmuje wiele wylotów."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej i technicznej związanej z pozwoleniami wodnoprawnymi i naliczaniem opłat stałych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnego aspektu prawa wodnego i opłat środowiskowych, co jest istotne dla przedsiębiorców z branży. Choć nie zawiera nietypowych faktów, prezentuje klarowną wykładnię przepisów.

Jak obliczyć opłatę za ścieki z przelewów burzowych? Sąd wyjaśnia kluczowy przepis Prawa wodnego.

Dane finansowe

WPS: 1764 PLN

Sektor

ochrona środowiska

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Wr 581/24 - Wyrok WSA we Wrocławiu
Data orzeczenia
2025-02-20
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-07-31
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Sędziowie
Halina Filipowicz-Kremis /przewodniczący/
Marta Pawłowska
Wojciech Śnieżyński /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6099 Inne o symbolu podstawowym 609
Hasła tematyczne
Wodne prawo
Skarżony organ
Inne
Treść wyniku
*Oddalono skargę w całości
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 1087
art. 271 ust. 5
Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne (t.j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Halina Filipowicz – Kremis Sędziowie: Sędzia WSA Wojciech Śnieżyński (spr.) Asesor WSA Marta Pawłowska Protokolant referent Wiktoria Sojka-Ratajczyk po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 20 lutego 2025 r. sprawy ze skargi L. sp. z o.o. z/s w L. na decyzję Dyrektora Zarządu Zlewni w Zgorzelcu Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie z dnia 24 maja 2024 r. nr VZ.ZUO.4700.222.2024.PO w przedmiocie określenia opłaty stałej za wprowadzanie ścieków z przelewów burzowych komunalnej kanalizacji i ogólnospławnej do rzeki oddala skargę w całości.
Uzasadnienie
W dniu 22.04.2024 r. Państwowe Gospodarstwo Wodne Wody Polskie Zarząd Zlewni w Zgorzelcu na podstawie przepisów art. 271 ust. 1 ustawy z 20.07.2017 r. Prawo wodne (Dz.U. z 2024 r., poz. 1087) - dalej jako: "u.p.w." oraz § 10 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z 26.10.2023 r. w sprawie jednostkowych stawek opłat za usługi wodne (t.j. Dz.U. z 2023 r. poz. 2471) - dalej jako: "rozporządzenie RM z 2023" oraz decyzji Starosty Ż. z 09.10.2017 r. (nr WB0.6341.21.2017), ustaliło L. sp. z o.o. w L. (dalej: spółka) w formie informacji rocznej, za okres od 1 stycznia 2024 r. do 31 grudnia 2024 r. opłatę stałą w wysokości 1.764,00 zł, za wprowadzanie ścieków z przelewów burzowych komunalnej kanalizacji ogólnospławnej do rzeki L.(1), Kanału M. i Kanału P.
Spółka złożyła reklamację, w której nie zgodziła się z wysokością ustalonej w informacji opłaty stałej za odprowadzanie ścieków z przelewów burzowych do wód. Spółka wskazała, że z treści pozwolenia wodnoprawnego z 09.10.2017 r. wynika, że dla każdego z wylotów ustalono maksymalną ilość litrów na sekundę, która może zostać odprowadzana za pośrednictwem przelewów. Organ dla wyliczenia podstawy opłaty posłużył się sumą ilości odprowadzanych ścieków, przy czym nie wyjaśnił, dlaczego przyjął akurat taką wartość. Zgodnie z art. 271 ust. 5 u.pw.: "Wysokość opłaty stałej za wprowadzanie ścieków do wód lub do ziemi ustala się jako iloczyn jednostkowej stawki opłaty, czasu wyrażonego w dniach i określonej w pozwoleniu wodnoprawnym albo w pozwoleniu zintegrowanym maksymalnej ilości ścieków wprowadzanych do wód lub do ziemi, wyrażonej w m³/s. Na potrzeby ustalenia wysokości opłaty stałej za wprowadzanie ścieków z przelewów burzowych komunalnej kanalizacji ogólnospławnej do wód, za czas wprowadzania tych ścieków do wód uznaje się, ustaloną w pozwoleniu wodnoprawnym, średnią roczną liczbę zrzutów z przelewów burzowych komunalnej kanalizacji ogólnospławnej". Spółka zauważyła, że w powolnym przepisie nie wskazano, czy w przypadku, gdy pozwolenie obejmuje kilka wylotów, przyjąć należy sumę odprowadzaną z nich, czy też wartość inną. W ocenie spółki, z uwagi na treść § 14 ust. 1 rozporządzenia Ministra Gospodarki Morskiej i Żeglugi Śródlądowej z 12.07.2019 r. w sprawie substancji szczególnie szkodliwych do środowiska wodnego oraz warunków, jakie należy spełnić przy wprowadzaniu do wód lub do ziemi ścieków, a także przy odprowadzaniu wód opadowych lub roztopowych do wód lub urządzeń wodnych (Dz. U. z 2019 r., poz. 1311) – dalej: "rozporządzenie MGMiŻŚ z 2019", który wskazuje, że średnia liczba zrzutu z przelewów nie może być większa niż 10, także ilość ścieków odprowadzana za pośrednictwem przelewów powinna być wartością uśrednioną dla wszystkich przelewów. W związku z faktem, że art. 271 ust. 5 u.p.w., nie wskazuje precyzyjnie metody obliczenia wartości opłaty stałej, to organ winien przyjąć metodę względniejszą dla podmiotu zobowiązanego, stosownie do art. 7a § 1 k.p.a.
Dyrektor Zarządu Zlewni w Zgorzelcu Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie nie uwzględnił reklamacji i decyzją z 24.05.2024 r. (znak: VZ.ZUO.47000.222.2024.PO) określił spółce za okres od 01.01.2024 r. do 31.12.2024 r. opłatę stałą w kwocie 1.764,00 zł, za wprowadzanie ścieków z przelewów burzowych komunalnej kanalizacji ogólnospławnej do rzeki L.(1), Kanału M. i Kanału P.
W uzasadnieniu tej decyzji podniesiono, że spółka posiadają pozwolenie wodnoprawne na wprowadzanie ścieków z ośmiu przelewów burzowych komunalnej kanalizacji ogólnospławnej w L. do śródlądowych wód powierzchniowych płynących, przy rocznej liczbie zrzutów z poszczególnych przelewów nie większej niż 10 tj. do kanału P. w km [...]+[...] wylot [...] w ilości 29,88 l/s; do rz. L.(1) w km [...]+[...] wylot [...] w ilości 89,00 l/s; do rz. L.(1) w km [...]+[...] wylot [...] w ilości 98,92 l/s; do rz. L.(1) (za pomocą rowu dz. nr [...] w km [...]+[...]) wylot [...] w ilości 97,64 l/s; do rz. L.(1) (za pomocą rowu dz. nr [...] w km [...]+[...]) wylot [...] w ilości 51,00 l/s; do Kanału M. w km [...]+[...] wylot [...] w ilości 280,30 l/s; do Kanału P. w km [...]+[...] wylot [...] w ilości 33,25 l/s; do Kanału M. w km [...]+[...] wylot [...] w ilości 25,68 l/s.
Powołując się na treść art. 271 ust. 5 u.p.w. organ wskazał na składowe wzoru ustalenia opłaty stałej, jakimi są: jednostkowej stawki opłaty, czas wyrażony w dniach i określony w pozwoleniu wodnoprawnym, albo w pozwoleniu zintegrowanym oraz maksymalna ilości ścieków wprowadzanych do wód lub do ziemi, wyrażona w m³/s. Z kolei rozporządzenie Rady Ministrów z 2023 r. przewiduje stawkę jednostkową opłaty za 1m³/s, a opłata ma wymiar roczny.
Powołując się na cele Ramowej Dyrektywy Wodnej, którymi jest zachowanie, ochrona i poprawa jakości środowiska poprzez rozsądne i racjonalne wykorzystywanie zasobów naturalnych, oparte na zasadzie ostrożności oraz na zasadach, na jakich mają być podejmowane działania zapobiegawcze, organ wskazał, że priorytetem powinno być, aby szkody wyrządzone w środowisku były naprawiane u źródła, a zanieczyszczający powinien płacić. Celem jest utrzymanie i poprawa środowiska wodnego. Jednym z czynników, od którego zależy wysokość opłaty, jest między innymi maksymalna ilość wód, wyrażona w m³/s, odprowadzanych do wód, która powinna wynikać z treści pozwolenia wodnoprawnego. Na podstawie udzielonego pozwoleniu wodnoprawnym z 09.10.2017 r. spółka może wprowadzać ścieki z ośmiu różnych wylotów, do których ma określoną dopuszczalną ilość zrzutu ścieków z przelewów burzowych komunalnej kanalizacji ogólnospławnej wyrażoną w l/s. Maksymalna ilość ścieków wprowadzana do wód lub do ziemi występuje jako jedna ze składowych wzoru w przypadku ustalenia opłaty stałej, wyrażona w m³/s. Oznacza ona maksymalną ilość ścieków, którą korzystający z tej usługi wodnej może zrzucić w dowolnym momencie do odbiornika. Wielkość ta jest bezpośrednio skorelowana z możliwościami odbiornika, który w danym przekroju może przyjąć ograniczoną ilość ścieków w jednostce czasu. Podkreślono, że pozwolenie wodnoprawne z 09.10.2017 r. oznacza gotowość środowiska do przyjęcia maksymalnej presji, na jaką może być narażone środowisko wodne, w trakcie maksymalnego dopuszczalnego na podstawie pozwolenia zrzutu ścieków z poszczególnych wylotów osobno. Stąd, zdaniem organu, nastała konieczność naliczenia opłaty stałej jako sumę ilości zrzutu poszczególnych wylotów a nie wartości uśrednionej posiadanych ośmiu wylotów, gdyż każdy z nich ma inną możliwość przyjęcia presji, na którą może być narażone środowisko wodne.
W skardze z 27.06.2024 r., złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu, spółka wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i zasądzenie na jej rzecz zwrotu kosztów postępowania. W treści skargi spółka zarzuciła Dyrektorowi ZZ w Zgorzelcu naruszenie:
1). art. 271 ust. 5 u.p.w., polegającą na przyjęciu, że do określenia opłaty stałej za usługi wodne przyjąć należy sumę ilości maksymalnych zrzutów określonych w pozwoleniu wodnoprawnym, obejmującej wszystkie przelewy określone w pozwoleniu wodnoprawnym, podczas gdy prawidłowa wykładnia tego przepisu nakazuje przyjęcie wartości uśrednionej;
2). art. 12 ustawy z 06.03.2018 r. Prawo przedsiębiorców w zw. z art. 8 § 1 k.p.a. polegające na prowadzeniu postępowania w sposób rażąco podważający zaufanie spółki jako przedsiębiorcy do władzy publicznej, a także naruszenie zasad proporcjonalności, bezstronności i równego traktowania przez wydanie decyzji zmieniającej wcześniejsze postępowanie w sprawie wymierzenia wysokości daniny publicznej - opłata usługi wodne, bez uzasadnionych przyczyn i rzeczowego uzasadnienia;
3). art. 7a § 1 k.p.a. przez nierozstrzygnięcie na korzyść spółki wątpliwości co do treści norm prawnych polegających zastosowaniu w sprawie, w sytuacji gdy przedmiotem postępowania jest określenie daniny publicznej w postaci opłaty za usługi wodne - odprowadzanie ścieków do wód;
4). art. 107 § 1 pkt 6 w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. przez wydanie decyzji administracyjnej w sposób wadliwy tj. niezawierającej uzasadnienia faktycznego i prawnego spełniającego wymogi określone w art. 107 § 3 k.p.a.
W uzasadnieniu skargi powtórzono zarzuty przedstawione j w reklamacji na temat sposobu ustalenia spornej opłaty. Wskazano, że z treści pozwolenia wodnoprawnego z 09.10.2017 r. wynika, że dla każdego z wylotów ustalono maksymalną ilość litrów na sekundę, która może zostać odprowadzana za pośrednictwem przelewów. Organ dla wyliczenia podstawy opłaty posłużył się sumą ilości odprowadzanych ścieków, przy czym podejście takie charakteryzuje się nadmiernym fiskalizmem i nie ma nić wspólnego z zapewnieniem zwrotu kosztu eksploatacji środowiska naturalnego. Powołując się na treść art. 271 ust. 5 u.pw. wskazano, czy w przypadku, gdy pozwolenie obejmuje kilka wylotów, przyjąć należy sumę odprowadzaną z nich, czy też wartość inną. W ocenie spółki, z uwagi na treść § 14 ust. 1 rozporządzenia Ministra Gospodarki Morskiej i Żeglugi Śródlądowej z 12.07.2019 r. w sprawie substancji szczególnie szkodliwych do środowiska wodnego oraz warunków, jakie należy spełnić przy wprowadzaniu do wód lub do ziemi ścieków, a także przy odprowadzaniu wód opadowych lub roztopowych do wód lub urządzeń wodnych (Dz. U. z 2019 r., poz. 1311), który wskazuje, że średnia liczba zrzutu z przelewów nie może być większa niż 10, także ilość ścieków odprowadzana za pośrednictwem przelewów powinna być wartością uśrednioną dla wszystkich przelewów. W związku z faktem, że art. 271 ust. 5 u.p.w., nie wskazuje precyzyjnie metody obliczenia wartości opłaty stałej, to organ winien przyjąć metodę względniejszą dla podmiotu zobowiązanego, stosownie do art. 7a § 1 k.p.a.
Powołując się na zasadę wynikającą z art. 12 ustawy Prawo przedsiębiorców (zasady pogłębiania zaufania, proporcjonalności, bezstronności i równego traktowania), zauważano, że opłaty za usługi wodne stanowią określony i ponoszony cyklicznie koszt prowadzonej przez spółkę działalności gospodarczej. Spółka planując przychody i wydatki musi także uwzględnić ten wydatek. Określenie przez organ tej opłaty, po wejściu w życie ustawy z 13.07.2023 r. o rewitalizacji rzeki [...], jest względem spółki pierwszą tego rodzaju opłatą i w związku z tym chce ona mieć możliwość przewidywalnego zaplanowania kosztów prowadzonej dzielności. Ponadto doszło w sprawie do naruszenia art. 8 § 1 k.p.a., poprzez brak wyważenia przez organ interesu państwa i interesu spółki i tym samym kierowanie się wyłączenie fiskalizmem, który niewiele ma wspólnego ze zwrotem kosztów eksploatacji środowiska naturalnego. Zdaniem spółki doszło również w sprawie do naruszenia przepisu art. 7a § 1 k.p.a. poprzez brak rozstrzygnięcia wątpliwości interpretacyjnych na jej korzyść. Przy zastosowaniu się do wykładni zaprezentowanej przez organ doszłoby do sytuacji, w spółka zobowiązana jest do zapłaty znacząco wyższej opłaty za odprowadzanie ścieków, niż przy prawidłowym założeniu prezentowanym przez spółkę (zakładając, że w ogóle taka opłata miałaby być wymierzona). Przepisy Prawa wodnego ani aktów wykonawczych do tej ustawy nie zawierają wytycznych związanych ze szczegółowym sposobem obliczania opłaty za odprowadzanie ścieków przelewami burzowymi. Nadto przy wydaniu decyzji naruszono przepisy art. 107 § 1 pkt 6 w związku z art. 107 § 3 k.p.a. z uwagi na brak sporządzenia prawidłowego uzasadnienia, tym samym decyzja ma charakter rozstrzygnięcia dowolnego, nieopartego na przepisach prawa.
Dyrektor ZZ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko oraz argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. W szczególności organ wskazał, że pozwolenie wydane dla spółki nie określa wartości uśrednionej dla wszystkich wylotów, tylko wartość dla poszczególnych wylotów osobno. Podkreślono, ze wprowadzanie ścieków do wód lub do ziemi, obejmujące także wprowadzanie ścieków do urządzeń wodnych, stanowi usługę wodną, o której mowa w art. 35 ust. 3 pkt 7 u.p.w., która wymaga pozwolenia wodnoprawnego w myśl art. 389 pkt 1 u.p.w. Spółka posiada pozwolenie na wprowadzanie ścieków z przelewów burzowych na osiem odrębnych wylotów. Każdy wylot ma inną możliwość przyjęcia presji, na którą może być narażano środowisko wodne. Dlatego ustalając opłatę za wprowadzanie ścieków z przelewów burzowych komunalnej kanalizacji ogólnospławnej do rzeki L.(1), Kanału M. i Kanału P. zsumowano wartość wszystkich wylotów (705,67 l/s), przeliczając ją na m³/s (0,70567) i pomnożono według stawki 250.00 zł i czasu wyrażonego w dniach wynoszącego 10 dni.
Ponadto Dyrektor ZZ wskazał, że wbrew zarzutom skargi, stanowisko organu nie uległo zmianie, ponieważ opłaty stałe były naliczane po wejściu w życie ustawy Prawo wodne z roku 2017. Opłata stała dla spółki na podstawie pozwolenie wodnoprawnego wydanego przez Starostę Ż. z 09.10.2017 r. została ustalona w 2024 r., ponieważ we wcześniejszych latach przedmiotowe pozwolenie nie znalazło się w bazie systemu naliczania opłat. Dopiero w 2024 r. po dokonaniu wewnętrznej kontroli pod kątem obowiązku naliczania opłat stałych, organ powziął informację o istnieniu tego pozwolenia, do którego nie było naliczonych opłat stałych na podstawie art. 271 ust. 5 u.p.w. Spółka mając w obrocie prawnym takie pozwolenie, również nie poinformował organu, że je posiada i nie otrzymuje do tego pozwolenia informacji ustalających wysokość opłaty stałej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Stosownie do art. 3 § 1 ustawy z 30.08.2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935) – dalej: p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. W ramach swej kognicji sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania. Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Zobowiązany jest natomiast do wzięcia z urzędu pod uwagę wszelkich naruszeń prawa, w tym także tych niepodnoszonych w skardze, które są związane z materią zaskarżonych aktów administracyjnych. Orzekanie odbywa się z uwzględnieniem wówczas obowiązujących przepisów prawa.
Uwzględnienie skargi następuje w przypadkach naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt. 1 lit. a p.p.s.a.), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt. 1 lit. b p.p.s.a.), oraz innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt. 1 lit. c p.p.s.a.). W przypadkach, gdy zachodzą przyczyny określone w art. 156 k.p.a. lub w innych przepisach sąd stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia (art. 145 § 1 pkt. 2 p.p.s.a.).
Kierując się powyższymi kryteriami Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
W sprawie stan faktyczny nie budzi wątpliwości i został prawidłowo ustalony. W szczególności z akt sprawy wynika, że strona skarżąca posiada pozwolenie wodnoprawne na wprowadzania ścieków z przelewów burzowych kanalizacji ogólnospławnej miejscowości L. do rzeki L.(1), Kanału M. i Kanału P. (decyzja wydana przez Starostę Ż. z 09.10.2017 r., znak: WBO.6341.21.2017). Bezspornym jest również fakt istnienia urządzeń wodnych objętych tym pozwoleniem. Zgodnie z udzielonym pozwoleniem wodnoprawnym ilość wprowadzonych przez nie ścieków, przy rocznej liczbie zrzutów z poszczególnych przelewów nie większej niż 10, przedstawia się następująco: do kanału P. w km [...]+[...] wylot [...] w ilości 29,88 l/s; do rz. L.(1) w km [...]+[...] wylot [...] w ilości 89,00 l/s; do rz. L.(1) w km [...]+[...] wylot [...] w ilości 98,92 l/s; do rz. L.(1) (za pomocą rowu dz. nr [...] w km [...]+[...]) wylot [...] w ilości 97,64 l/s; do rz. L.(1) (za pomocą rowu dz. nr [...] w km [...]+[...]) wylot [...] w ilości 51,00 l/s; do Kanału M. w km [...]+[...] wylot [...] w ilości 280,30 l/s; do kanału P. w km [...]+[...] wylot [...] w ilości 33,25 l/s; do Kanału M. w km [...]+[...] wylot [...] w ilości 25,68 l/s. Ponadto jak przyznał to organ w odpowiedzi na skargę, dopiero w roku 2024 doszło do zarejestrowania pozwolenia wodnoprawnego z 09.10.2017 r. w bazie systemu naliczania opłat.
Istota sporu w sprawie koncentruje się wokół kwestii dotyczącej tego, czy w przypadku gdy pozwolenie wodnoprawne obejmuje kilka wylotów, dla potrzeb określenia opłaty stałej na podstawie art. 271 ust. 5 u.p.w., przyjąć należy sumę ilości odprowadzanych ścieków, czy też wartość inną. Zdaniem spółki, ze względu na brak w tym zakresie wskazania w art. 271 ust. 5 u.p.w. precyzyjnej metody obliczania wartości opłaty stałej, powinna być to wartość uśredniona dla wszystkich przelewów, co jest względniejsze dla spółki i znajduje umocowanie w art. 7a § 1 k.p.a.
Odnosząc się do tak zarysowanego sporu przyznać należy rację organowi. Zgodnie z art. 271 ust. 5 u.p.w.: "Wysokość opłaty stałej za wprowadzanie ścieków do wód lub do ziemi stanowi iloczyn jednostkowej stawki opłaty, czasu wyrażonego w dniach i maksymalnej ilości ścieków wyrażonej w m³/s, która może być odprowadzana na podstawie pozwolenia wodnoprawnego albo pozwolenia zintegrowanego. Na potrzeby ustalenia wysokości opłaty stałej za wprowadzanie ścieków z przelewów burzowych komunalnej kanalizacji ogólnospławnej do wód, za czas wprowadzania tych ścieków do wód uznaje się, ustaloną w pozwoleniu wodnoprawnym, średnią roczną liczbę zrzutów z przelewów burzowych komunalnej kanalizacji ogólnospławnej". Do pojęcia "maksymalnej ilości ścieków wyrażonej w m³/s, która może być odprowadzana na podstawie pozwolenia wodnoprawnego albo pozwolenia zintegrowanego" nawiązuje § 10 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z 26.10.2023 r. w sprawie jednostkowych stawek opłat za usługi wodne. Zgodnie z tym przepisem: "Jednostkowa stawka opłaty za usługi wodne za wprowadzanie ścieków do wód lub do ziemi w formie opłaty stałej wynosi 250 zł na dobę za 1 m³/s za określoną w pozwoleniu wodnoprawnym albo w pozwoleniu zintegrowanym maksymalną ilość ścieków wprowadzanych do wód lub do ziemi". Maksymalna ilość ścieków wprowadzanych do wód lub do ziemi, wyrażona w m³/s, występuje zatem jako jedna ze składowych wzoru wykorzystywanego do ustalenia opłaty stałej. Jest to maksymalna ilość ścieków, którą spółka, korzystając z usługi wodnej na podstawie pozwolenia wodnoprawnego może zrzucić w dowolnym momencie do odbiorników. Wartość ta jest bezpośrednio skorelowana z możliwościami odbiornika, który w danym przekroju może przyjąć ograniczoną ilość ścieków w jednostce czasu.
Ustalenie danych o maksymalnej ilości ścieków wprowadzanych do wód lub do ziemi sprowadza się do uwzględnienia informacji zamieszczonych w pozwoleniu wodnoprawnym, którym legitymuje się podmiot korzystający z usług wodnych. Organ w postępowaniu dotyczącym opłaty stałej za wprowadzenie ścieków do wód za rok 2024 r. jest zatem związany treścią udzielonego na rzecz spółki pozwolenia wodnoprawnego z 09.10.2017 r. Z jego treści wynika, że mamy do czynienia z ośmioma wylotami. Dla każdego z nich ustalono maksymalną ilość litrów ścieków na sekundę, która może zostać odprowadzana za pośrednictwem przelewów. Obowiązek dokonania wykładni przepisów stanowiących podstawę nałożenia obowiązku ponoszenia opłaty stałej z uwzględnieniem znaczenia poszczególnych pojęć i terminów, którymi się posłużono w pozwoleniu wodnoprawnym, nie może zatem prowadzić do interpretacji pozwolenia wodnoprawnego w sposób nadający tej decyzji całkowicie odmienne znaczenie. Posiadane przez spółkę pozwolenie wodnoprawne, co prawda wydane zostało na podstawie dotychczasowych (poprzednio obowiązujących) przepisów Prawa wodnego z 2001 r., tym niemniej określa precyzyjnie maksymalny zakresu korzystania z wód, tj. maksymalną ilości ścieków wprowadzanych do środowiska wodnego. Uwzględniając treść pozwolenia wodnoprawnego prawidłowo organ przyjął, że wskaźnik maksymalnej ilości ścieków wprowadzanych do wód lub do ziemi nie może być inaczej rozumiany, niż jako suma wartości wszystkich wylotów. Kierując się tym stanowiskiem organ ustalając opłatę za wprowadzanie ścieków z przelewów burzowych do wód zsumował wartość wszystkich wylotów (705,67 l/s), następnie przeliczył na m³/s, co dało wynik 0,70567 i pomnożył według stawki 250 zł i czasu wyrażonego w dniach wynoszącego 10 dni.
W ocenie Składu orzekającego, wobec jednoznacznego określenia w art. 271 ust. 5 u.p.w., że chodzi o wskaźnik w postaci maksymalnej ilości ścieków wprowadzanych do wód w m³/s, nie zaś o wartość uśrednioną dla wszystkich przelewów, brak było również podstaw do odwoływania się w tym zakresie do wzorca zawartego w § 14 rozporządzenia Ministra Gospodarki Morskiej i Żeglugi Śródlądowej z 12.07.2019 r. w sprawie substancji szczególnie szkodliwych dla środowiska wodnego oraz warunków, jakie należy spełnić przy wprowadzaniu do wód lub do ziemi ścieków, a także przy odprowadzaniu wód opadowych lub roztopowych do wód lub do urządzeń wodnych (Dz. U. z 2019 r. poz. 1311), zgodnie z którym średnia liczba zrzutu z przelewów nie może być większa niż 10. Powołany akt normatywny stanowi postawę do udzielania pozwoleń wodnoprawnych na szczególne korzystanie z wód. Zgodnie z aktualnie obowiązującym art. 403 ust. 2 pkt 3 u.p.w., w pozwoleniu wodnoprawnym ustala się w szczególności ilość ścieków wprowadzanych do wód lub do ziemi, lub do urządzeń kanalizacyjnych, w tym maksymalną ilość m³ na sekundę, średnią ilość m³ na dobę oraz dopuszczalną ilość m³ na rok.
Zdaniem Składu orzekającego, wbrew zarzutom skargi, w przypadku wydania zaskarżonej decyzji nie doszło do naliczenie opłaty stałej dla ilości ścieków większej niż dopuszczalny legalny maksymalny zrzut roczny wynikający z decyzji z 2017 r. Przyjęcie przez organ do wyliczenia opłaty stałej sumy ilości ścieków odprowadzanych z wylotów nie doprowadziło także do określenia takiej opłaty w wysokości, która nie odzwierciedlałaby kosztów rzeczywistego korzystania ze środowiska wodnego.
Sąd nie stwierdził aby zaskarżoną decyzją organ naruszył art. 12 ustawy Prawo przedsiębiorców w związku z art. 8 § 1 k.p.a. Z przepisu art. 8 § 1 k.p.a. wynika, że organy administracji publicznej prowadzą postępowanie w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej, kierując się zasadami proporcjonalności, bezstronności i równego traktowania. Analogiczna zasada określona została w ustawie Prawo przedsiębiorców. W świetle art. 12 tej ustawy, organ prowadzi postępowanie w sposób budzący zaufanie przedsiębiorców do władzy publicznej, kierując się zasadami proporcjonalności, bezstronności i równego traktowania. Jak wskazuje się w judykaturze (zob. wyroki: WSA w Rzeszowie z 27.10.2022 r., sygn. akt II SA/Rz 591/22, WSA w Warszawie z 23.11.2006 r., sygn. akt VI SA/Wa 1773/06 i NSA z 05.10.2001 r., sygn. akt III SA 1181/00, a także J. Lemańska, Uzasadnione oczekiwania w perspektywie prawa krajowego i regulacji europejskich, Warszawa 2016), realizacja zasad wprowadzonych tymi przepisami zapobiec ma działaniom organów administracji publicznej, które polegają na zmienności poglądów prawnych wyrażonych w rozstrzygnięciach w odniesieniu do tego samego adresata, wydanych na tle takich samych stanów faktycznych, ze wskazaniem tej samej podstawy prawnej decyzji.
Z świetle zaistniałych w sprawie okolicznościach Sąd nie stwierdził aby w przypadku opłaty stałej za okres od 01.01.2024 r. do 31.12.2024 r. doszło do naruszenia art. 12 ustawy Prawo przedsiębiorców w związku z art. 8 § 1 i 2 k.p.a. Przy rozstrzyganiu sprawy organ dział na podstawie w i granicach określonych w przepisach obowiązującego prawa, jak tego wymaga zasada legalizmu, o której mowa w art. 7 Konstytucji RP.
Sąd nie dopatrzył się także naruszenia art. 7a § 1 k.p.a., ponieważ rozbieżność między wykładnią skarżącej spółki, a wykładnią organu nie stanowi o istnieniu wątpliwości wymagających rozstrzygnięcia na korzyść strony skarżącej. Inne, niż organów stanowisko spółki nie jest okolicznością, o której mowa w tym przepisie. Wbrew zarzutom skargi przepisy art. 271 ust. 5 u.p.w. w analizowanym w sprawie aspekcie jest jasny, precyzyjny i nie nasuwa żadnych wątpliwości, co do sposobu nałożenia spornego obowiązku w przypadku gdy pozwolenie obejmuje kilka wylotów.
Nie można również zgodzić się z zarzutem skargi dotyczącym naruszenia art. 107 § 1 pkt 6 w związku z art. 107 § 3 k.p.a. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ w odpowiedni sposób przedstawił stan faktyczny i prawny sprawy oraz należycie odniósł do zarzutów podniesionych w reklamacji. Organ należycie umotywował własne stanowisko, dopełniając wymogów określonych w art. 107 § 3 k.p.a., co umożliwiło kontrolę zaskarżonej decyzji.
Z podanych powodów Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI