II SA/Wr 579/25

II SA/Wr 579/25 - Wyrok WSA we Wrocławiu
Data orzeczenia
2025-11-13
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2025-08-13
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Sędziowie
Adam Habuda
Dominik Dymitruk /sprawozdawca/
Marta Pawłowska /przewodniczący/
Symbol z opisem
6099 Inne o symbolu podstawowym 609
Hasła tematyczne
Wodne prawo
Skarżony organ
Inne
Treść wyniku
*Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 1087
art. 272 ust. 1 i 4a
Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne (t.j.)
Dz.U. 2024 poz 935
art. 145 par. 1 pkt 1 lit. c
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Marta Pawłowska Sędziowie: Sędzia WSA Adam Habuda Asesor WSA Dominik Dymitruk (spr.) Protokolant: starszy asystent sędziego Andżelika Abramowska-Meller po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 13 listopada 2025 r. sprawy ze skargi W. sp. z o.o. w S. na decyzję Dyrektora Zarządu Zlewni w Legnicy Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie z dnia 16 czerwca 2025 r. nr OZ.17/2024 w przedmiocie określenia opłaty zmiennej za pobór wód podziemnych ze studni wierconych I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. zasądza od Dyrektora Zarządu Zlewni w Legnicy Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie na rzecz strony skarżącej kwotę 880 zł (słownie: osiemset osiemdziesiąt złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
Decyzją z dnia 16 czerwca 2025 r. (nr OZ.17/2024) Dyrektor Zarządu Zlewni w Legnicy Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie (dalej: Dyrektor ZZ PGW WP, organ), działając na podstawie art. 273 ust. 6 w zw. z art. 272 ust. 1 i 2, art. 14 ust. 2 i 6 pkt 2 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. - Prawo wodne (Dz. U. z 2024 r. poz. 1087 z późn. zm.; dalej: p.w.) oraz art. 104 i art. 107 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r. poz. 572 z późn. zm.; dalej: k.p.a.) określił spółce W. Sp. z o.o. z siedzibą w S. (dalej: skarżąca) za okres III kwartału 2024 r. opłatę zmienną w wysokości 13 113,00 zł za pobór wód podziemnych ze studni wierconych [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...],[...], obr. O., bez wymaganego pozwolenia wodnoprawnego albo pozwolenia zintegrowanego.
Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji oraz akt administracyjnych wynika, że skarżąca, na podstawie decyzji Starosty Świdnickiego z dnia 29 sierpnia 2014 r. (nr ROŚ. 6341.40.2014) oraz decyzji Dyrektora ZZ PGW WP z dnia 2 stycznia 2019 r. (nr WR.ZUZ. 1.421.292.2018.AK), uzyskała pozwolenie wodnoprawne na korzystanie z usług wodnych w zakresie poboru wód podziemnych z piętra neogenu, z ujęcia złożonego ze studni [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] obr. O., gmina S., dla potrzeb zaopatrzenia ludności w wodę, wydane na czas określony do dnia 31 sierpnia 2024 r.
Skarżąca przekazała organowi oświadczenia podmiotu obowiązanego do ponoszenia opłat za usługi wodne w celu ustalenia wysokości opłaty zmiennej za pobór wód podziemnych w III kwartale 2024 r., deklarując pobór wód podziemnych w łącznej ilości 349 717 m3, w tym 3 496 m3 do celów poboru, uzdatniania i dostarczania wody oraz 349 221 m3 do celów realizacji zadań własnych gminy w zakresie zbiorowego zaopatrzenia ludności w wodę przeznaczoną do spożycia przez ludzi.
W związku z powyższym, zawiadomieniem z dnia 25 lutego 2025 r., organ poinformował skarżącą o przeprowadzeniu kontroli gospodarowania wodami, dotyczącej korzystania z wód oraz ochrony zasobów wodnych w zakresie poboru wód podziemnych bez wymaganego pozwolenia wodnoprawnego albo pozwolenia zintegrowanego. Na potrzeby ustalenia wysokości opłaty zmiennej za usługę wodną, w toku kontroli ustalono ilość pobranych wód podziemnych przyjmując maksymalną techniczną wydajność wskazanych przez skarżącą urządzeń wodnych do poboru wód oraz cel poboru - zaopatrzenie ludności w wodę.
Następnie, Dyrektor ZZ PGW WP, informacją z dnia 27 maja 2025 r. (nr [...]) ustalił skarżącej za okres III kwartału 2024 r. opłatę zmienną w wysokości 13 113,00 zł za pobór wód podziemnych ze studni wierconych [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], obr. O., bez wymaganego pozwolenia wodnoprawnego albo pozwolenia zintegrowanego, wskazując sposób obliczenia tej opłaty, termin jej uiszczenia, a także pouczając o możliwości wniesienia reklamacji zgodnie z art. 273 p.w.
Pismem z dnia 6 czerwca 2025 r. skarżąca złożyła reklamację, kwestionując sposób naliczenia opłaty zmiennej za pobór wód podziemnych ze studni wierconych [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] , obr. O. za okres III kwartału 2024 r. Strona nie zgodziła się przede wszystkim z wysokością opłaty ustalonej na podstawie ilości maksymalnych wydajności eksploatowanych studni ujętych w protokole kontroli w związku z poborem wód podziemnych bez wymaganego pozwolenia wodnoprawnego. Jak wyjaśniła, wniosek o wydanie nowego pozwolenia wodnoprawnego na usługę wodną w zakresie poboru wód podziemnych z piętra neogenu, z ujęcia złożonego ze studni [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] , obr. O., gmina S., dla potrzeb zaopatrzenia ludności w wodę został złożony do organu w dniu 31 maja 2024 r., a więc trzy miesiące przed końcem obowiązywania poprzednich pozwoleń wodnoprawnych. Organ wezwał skarżącą do usunięcia braków formalnych w złożonym wniosku, co nastąpiło z zakresem i terminem określonym w wezwaniu. Zawiadomieniem z dnia 6 lutego 2025 r. organ poinformował o wszczęciu postępowania w sprawie wydania pozwolenia wodnoprawnego, natomiast decyzją z dnia 27 lutego 2025 r. (nr 65/20025) udzielił tego pozwolenia. Decyzja ta stała się ostateczna w dniu 21 marca 2025 r. W ocenie skarżącej dopełniła wszelkich wymaganych terminów i formalności, dlatego nie widzi zasadności naliczania opłat za korzystanie z wód polegającym na poborze wód podziemnych bez wymaganego pozwolenia wodnoprawnego. W związku z powyższym zwróciła się o zachowanie dotychczasowego trybu naliczania opłat za usługi wodne zgodnie z przesłanymi oświadczeniami.
Zaskarżoną decyzją z dnia 16 czerwca 2025 r. (nr OZ.17/2024) Dyrektor ZZ PGW WP określił skarżącej za okres III kwartału 2024 r. opłatę zmienną w wysokości 13 113,00 zł za pobór wód podziemnych ze studni wierconych [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...],[...], obr. O., bez wymaganego pozwolenia wodnoprawnego albo pozwolenia zintegrowanego.
W uzasadnieniu organ wyjaśnił, że w okresie od 1 września 2024 r. skarżąca działała bez ważnego pozwolenia wodnoprawnego lub pozwolenia zintegrowanego. W tej sytuacji, w przypadku poboru wód podziemnych bez wymaganego pozwolenia wodnoprawnego albo pozwolenia zintegrowanego, ilość pobranych wód ustala się w toku kontroli gospodarowania wodami, przyjmując ilość wód wynikającą z maksymalnej technicznej wydajności instalacji lub urządzeń służących do poboru wód przez jeden kwartał, jeżeli wtoku kontroli gospodarowania wodami nie ustalono tego okresu eksploatacji. Wskazując na treść art. 272 ust. 4a p.w., organ argumentował, że nie pozostawia on możliwości ustalenia opłaty zmiennej na podstawie oświadczenia i rzeczywistego zakresu korzystania z usług wodnych, tak jak to miało miejsce w poprzednich okresach. Wobec powyższego, w dniach od 24 lutego 2025 r. do 25 marca 2025 r. przeprowadzono kontrolę gospodarowania wodami w trybie zdalnym w celu weryfikacji i ustalenia wielkości oraz celu korzystania z wód w okresie III kwartału 2024 r., tj. od 1 września 2024 r. do 30 września 2024 r. oraz w okresie IV kwartału 2024 r., tj. od 1 października 2024 r. do 31 grudnia 2024 r.
Kontrolę zakończono protokołem nr [...], który wraz z załącznikami zawierał dane niezbędne do ustalenia wysokości opłaty zmiennej za okresy, gdy skarżąca korzystała z usług wodnych bez ważnego pozwolenia wodnoprawnego albo pozwolenia zintegrowanego w okresie III kwartału 2024 r. od 1 września do 30 września i w okresie IV kwartału 2024 r. od 1 października do 31 grudnia. Protokół kontroli został odebrany i podpisany a Kontrolowany nie wniósł uwag do protokołu.
Sporządzony i podpisany przez Spółkę protokół po zakończonej kontroli gospodarowania wodami był podstawą do naliczenia informacji ustalającej wysokość opłaty zmiennej za usługi wodne z dnia 27 maja 2025 r. Do naliczenia przedmiotowej informacji kwartalnej organ przyjął ustaloną w toku kontroli ilość pobranych wód podziemnych (191 520 m3), wyliczoną na podstawie maksymalnej technicznej wydajności eksploatowanych instalacji lub urządzeń do poboru wód.
Odnosząc się natomiast do stanowiska skarżącej, Dyrektor ZZ PGW WP wskazał, że prośba o zachowanie dotychczasowego trybu naliczania opłat za usługi wodne zgodnie ze składanymi oświadczeniami nie może być brana pod uwagę, zważywszy na treść art. 272 ust. 4a p.w., który wprost określa sposób ustalenia opłaty zmiennej w przypadku korzystania z usług wodnych bez ważnego pozwolenia wodnoprawnego albo pozwolenia zintegrowanego, nie przewiduje innego sposobu ustalenia tej opłaty ani nie określa odstępstw od zastosowania tego przepisu. Ustawodawca posługując się terminem "bez wymaganego pozwolenia" nie różnicuje przyczyn, z powodu których podmiot nie legitymuje się w danym czasie stosownym pozwoleniem, a tym bardziej z czyjej winy nastąpił ten brak, ani po której stronie ona leży, czy też jaki jest jej stopień.
Skoro więc skarżąca korzystała z usługi wodnej bez ważnego pozwolenia wodnoprawnego albo pozwolenia zintegrowanego na pobór wód podziemnych, to tym samym zaistniała przesłanka obligująca organ do wydania decyzji określającej wysokość opłaty zmiennej za okres III kwartału 2024 r. (od 1 września do 30 września) w wysokości 13 113,00 PLN za ww. usługę wodną.
W skardze do tutejszego Sądu, wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji, zasądzenie na rzecz skarżącej zwrotu niewłaściwie naliczonej opłaty, a także zasądzenie kosztów postępowania, skarżącą zarzuciła:
1) rażące naruszenie art. 8 k.p.a. i art. 11 k.p.a. poprzez naruszenie zasady zaufania uczestników postępowania do organu administracji publicznej oraz zasady przekonywania przez nieustosunkowanie się do istotnych dla sprawy, tj. okoliczności podnoszonych w piśmie z dnia 6 czerwca 2025 r., którym skarżąca złożyła reklamację co do wysokości opłaty ustalonej w Informacji z dnia 27 maja 2025 r.,
2) rażące naruszenie art. 12 k.p.a. poprzez naruszenie zasady szybkości i prostoty postępowania,
3) rażące naruszenie przepisów prawa materialnego mającego wpływ na wynik sprawy, tj. art. 272 ust. 4a p.w. poprzez uznanie, że za opóźnienie w uzyskaniu pozwolenia wodnoprawnego odpowiedzialność ponosi skarżąca.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje:
Skarga podlegała uwzględnieniu.
Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej; kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej - art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. 2024 r., poz. 1267). Realizując zadania wymiaru sprawiedliwości sądy administracyjne stosują środki określone w ustawie - art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2024 r., poz. 935 ze zm., dalej: p.p.s.a.). Uwzględniając skargę na decyzję Sąd uchyla ten akt w całości albo w części na warunkach określonych w art. 145 § 1 pkt 1 lit a-c p.p.s.a., względnie stwierdza nieważności decyzji, gdy spełnione są przesłanki wskazane w art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a. albo stwierdza wydanie decyzji z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub w innych przepisach (art. 145 § 1 pkt 3 p.p.s.a.). Ponadto, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.).
Mając na względzie wskazane kryterium legalności, Wojewódzki Sąd Administracyjny, po poddaniu ocenie ustalonych w sprawie okoliczności faktycznych i istniejących okoliczności prawnych uznał, że wydana w sprawie decyzja została podjęta z naruszeniem prawa materialnego i prawa procesowego, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia organu stanowiły przepisy cytowanej ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. - Prawo wodne. Zgodnie z jej art. 272 ust. 4a w przypadku poboru wód podziemnych lub wód powierzchniowych bez wymaganego pozwolenia wodnoprawnego albo pozwolenia zintegrowanego ilości pobranych wód podziemnych lub wód powierzchniowych ustala się w toku kontroli gospodarowania wodami, przyjmując pobór wynikający z maksymalnej technicznej wydajności eksploatowanych instalacji lub urządzeń do poboru wód, a także przyjmując okres eksploatacji instalacji lub urządzenia do poboru wód przez jeden kwartał, jeżeli w toku kontroli gospodarowania wodami nie ustalono tego okresu eksploatacji.
Z konstrukcji przywołanego przepisu, mając na względzie jego literalne brzmienie, wynika, że przesłanką warunkującą obowiązek ustalenia wysokości opłaty zmiennej za pobór wód podziemnych przy zastosowaniu wartości jej poboru wynikającej z maksymalnej technicznej wydajności eksploatowanych instalacji lub urządzeń do poboru wód jest brak odpowiedniego pozwolenia wodnoprawnego lub zintegrowanego na tę usługę wodną.
Nie jest sporne w sprawie, że skarżąca od dnia 1 września 2024 r. dokonywała poboru wód podziemnych bez wymaganego pozwolenia wodnoprawnego, ponieważ decyzja Starosty Świdnickiego z dnia 29 sierpnia 2014 r. (nr ROŚ. 6341.40.2014) oraz decyzja Dyrektora ZZ PGW WP z dnia 2 stycznia 2019 r. (nr WR.ZUZ. 1.421.292.2018.AK), w przedmiocie udzielenia pozwolenia wodnoprawne na korzystanie z usług wodnych w zakresie poboru wód podziemnych z piętra neogenu, z ujęcia złożonego ze studni [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] , obr. O., gmina S., dla potrzeb zaopatrzenia ludności w wodę, wydana została na czas określony do dnia 31 sierpnia 2024 r.
Podobnie nie budzi wątpliwości fakt, że skarżąca wystąpiła wnioskiem z dnia 27 maja 2024 r. o wydanie nowego pozwolenia wodnoprawnego, które udzielone zostało decyzją Dyrektora ZZ PGW WP z dnia 27 lutego 2025 r. Przedmiotowe pozwolenie wodnoprawne objęło usługę polegającą na poborze wód podziemnych z ujęcia złożonego ze studni nr [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] , obr. O., gmina S., dla potrzeb zaopatrzenia ludności w wodę, w oznaczonej dokładnie ilości oraz o wskazanych parametrach.
Spór w niniejszej sprawie sprowadza się do oceny, czy wobec naruszenia przez organ przepisów dotyczących terminów załatwiania sprawy administracyjnej określonych w k.p.a., przyczyna braku pozwolenia wodnoprawnego w okresie poboru wód może mieć znaczenie przy stosowaniu konkretnego mechanizmu obliczania opłaty zmiennej.
W pierwszej kolejności należy wyjaśnić, że w orzecznictwie sądowym i doktrynie prawa w pełni aprobowane jest stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego, iż właściwe stosowanie prawa nie może ograniczać się wyłącznie do stosowania literalnej wykładni przepisu (por. uchwała 7 sędziów NSA z dnia 29 maja 2000 r., sygn. akt FPS 2/00, ONSA 2001 nr 1 poz. 2). Wykładnia gramatyczna jest tylko jednym ze sposobów wykładni przepisu i winna być ona uzupełniania w zależności od charakteru danej regulacji wykładnią historyczną, systemową, funkcjonalną oraz celowościową. Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę w pełni podziela pogląd, że w prawie administracyjnym wykładnia językowa nie powinna prowadzić do rezultatów, które byłyby sprzeczne nie tylko z efektami wykładni systemowej, ale również z efektami wykładni celowościowej. Upatrywanie w metodzie wykładni celowościowej znaczenia tylko w sytuacji, gdy wykładnia językowa nie prowadzi do jednoznacznych rezultatów, jest w prawie administracyjnym niewystarczające. Ranga kryterium celu publicznego w prawie administracyjnym nie pozwala absolutyzować znaczenia wykładni językowej (zob. W. Jakimowicz, Wykładnia w prawie administracyjnym, Zakamycze 2006). Prowadzi to do wniosku, że w działaniach organów administracji szczególną rolę powinna odgrywać wykładnia systemowa, a wykładnia językowa winna być dokonywana z dużą ostrożnością. Metoda wykładni systemowej opiera się na założeniu, że prawo powinno być spójną, niesprzeczną wewnętrznie całością i że pojedyncze przepisy nie powinny naruszać tego całościowego porządku. Zgodnie z nią analiza danego przepisu powinna obejmować również jego związek z innymi przepisami danej ustawy. Nadto, wykładnia danego przepisu powinna być dokonywana na podstawie całokształtu obowiązujących przepisów dotyczących określonej sprawy, a nie na podstawie jednego przepisu w oderwaniu od innych.
Z drugiej strony nie sposób pominąć, że Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale 7 sędziów z dnia 12 grudnia 2011 r., sygn. akt II OPS 2/11, przyjął, iż w sprawie o wymierzenie opłaty podwyższonej za korzystanie ze środowiska bez wymaganego pozwolenia lub innej decyzji na podstawie art. 276 ust. 1 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. - Prawo ochrony środowiska (Dz. U. z 2008 r. Nr 25, poz. 150 z późn. zm.) przyczyna braku pozwolenia może mieć znaczenie, jeżeli podmiot korzystający ze środowiska na podstawie wymaganego pozwolenia wystąpił o wydanie pozwolenia na kolejny okres. NSA w uchwale tej podzielił pogląd wyrażony w uzasadnieniu uchwały siedmiu sędziów NSA z dnia 21 grudnia 1998 r., sygn. akt OPS 13/98, zgodnie z którym stwierdzenie, że strona nie ponosi odpowiedzialności prawnej z tego powodu, iż nie posiada wymaganego pozwolenia, może dotyczyć sytuacji wyjątkowej i wymaga oceny indywidualnie w każdej sprawie oraz oczywiście po uwzględnieniu wszystkich okoliczności. Dopiero ich łączna ocena pozwoli na sformułowanie wniosku, że w danej sprawie naliczenie i wymierzenie opłaty podwyższonej jest w sprzeczności z konstytucyjną zasadą demokratycznego państwa prawnego (art. 2 Konstytucji RP) i wynikającą z niej zasadą zaufania obywateli do państwa i stanowionego przez nie prawa oraz zasadą bezpieczeństwa prawnego, zasadą sprawiedliwości, a także z zasadą praworządności materialnej (art. 7 Konstytucji RP). NSA wyjaśnił, że do przesłanki "braku wymaganego pozwolenia" należy zastosować wykładnię nie tylko językową, lecz także systemową i celowościową.
Nie można bowiem z góry wykluczyć w każdej sytuacji, że przyczyna braku wymaganego pozwolenia nie ma znaczenia. Jeżeli wnioskodawca przed upływem terminu ważności dotychczasowego pozwolenia złożył z odpowiednim wyprzedzeniem umożliwiającym jego realizację wniosek o wydanie nowego pozwolenia, a z przyczyn leżących po stronie organu (bezczynność bądź przewlekłość postępowania) pozwolenie takie nie zostało wydane przed upływem terminu ważności pozwolenia dotychczasowego, to w okresie pomiędzy upływem terminu ważności dotychczasowego pozwolenia, a uzyskaniem nowego pozwolenia, opłata za korzystanie ze środowiska powinna być ponoszona w wysokości dotychczasowej, a więc takiej, która obowiązywała w okresie ważności pozwolenia. Zdaniem składu siedmiu sędziów NSA, obciążanie podmiotu korzystającego ze środowiska ujemnymi konsekwencjami opieszałego lub przewlekłego prowadzenia postępowania administracyjnego w postaci podwyższonych opłat za korzystanie ze środowiska byłoby nieuzasadnione. NSA podkreślił, że każdą tego rodzaju sprawę należy analizować indywidualnie, rozpatrując przyczyny braku pozwolenia, a w szczególności, czy podmiot korzystający ze środowiska wystąpił o wydanie kolejnego wymaganego pozwolenia oraz czy przyczyna braku pozwolenia jest związana z działaniem organu podczas rozpatrywania wniosku o wydanie nowego pozwolenia. Dotyczy to więc okoliczności, kiedy wniosek o wydanie pozwolenia został złożony, oraz oceny czy wniosek spełniał ustawowe wymagania. W wyrokach z dnia 26 stycznia 2021 r., sygn. akt III OSK 112/21 i 26 maja 2021 r., sygn. akt III OSK 399/21 Naczelny Sąd Administracyjny podzielił motywy zawarte w powyższej uchwale i wskazał na jej wiążący charakter, na podstawie art. 269 § 1 p.p.s.a.
Sąd w składzie orzekającym w całości podziela powyżej powołane stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego, a zatem należało dojść do wniosku, że w sprawie o wymierzenie spornej opłaty przyczyna braku pozwolenia może mieć znaczenie, jeżeli skarżąca jako podmiot korzystający z wymaganego pozwolenia wodnoprawnego wystąpiła o wydanie pozwolenia na kolejny okres z odpowiednim wyprzedzeniem umożliwiającym jego realizację.
W analizowanej sprawie wniosek skarżącej o wydanie nowego pozwolenia wodnoprawnego wpłynął do organu w dniu 31 maja 2024 r., a więc 3 miesiące przed upływem ważności dotychczasowego pozwolenia. Nie można nie zauważyć, że wstępna kontrola formalna wniosku przeprowadzona została przez organ dopiero po upływie ponad 7 miesięcy od złożenia wniosku, a zwieńczona została wezwaniem do uzupełnienia braków formalnych wniosku zawartym w piśmie organu z dnia 15 stycznia 2025 r. Zwrócić należy także uwagę na charakter dostrzeżonych braków (brak dołączenia wypisu z rejestru gruntów dla dz. nr [...], [...] i [...] obr. O. oraz przedłożenie decyzji o środowiskowych uwarunkowania, o ile jest wymagana), a także fakt, że skarżąca pismem z dnia 29 stycznia 2025 r. dostrzeżone braki uzupełniła.
Zdaniem Sądu, rozpoznając niniejszą sprawę organ niezasadnie zignorował okoliczności podnoszone już w reklamacji, pomimo że mogły mieć one wpływ na wynik zaskarżonego rozstrzygnięcia. Nie sposób bowiem uznać – jak wywiódł organ w odpowiedzi na skargę – że skoro skarżąca nie podjęła żadnych działań zmierzających do przywrócenia prawidłowego toku postępowania, tj. nie złożyła skargi na bezczynność, to nie może skutecznie zarzucać organowi, iż nie uzyskała pozwolenia wodnoprawnego w terminie z powodu opieszałości organu. Podkreślenia wymaga także, że powyższe stanowisko, zaczerpnięte z powołanego w odpowiedzi na skargę wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 5 lipca 2012 r., sygn. akt IV SA/Po 279/12, poddane zostało krytyce przez Naczelny Sąd Administracyjny, który wyrokiem z dnia 12 grudnia 2013 r., sygn. akt II OSK 2428/12, uchylił zaskarżony wyrok.
W tym stanie rzeczy, wobec braku należytego dokonania przez organ zasadniczych dla rozstrzygnięcia ustaleń faktycznych i przeprowadzenia ich oceny - które to elementy winny znaleźć pełne odzwierciedlenie w treści zaskarżonej decyzji – stwierdzona wadliwość skutkowała uchyleniem zaskarżonej decyzji.
Stosownie do art. 77 § 1 k.p.a. organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Natomiast zgodnie z art. 7 k.p.a. w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Nie można również zapominać o przepisie art. 80 k.p.a., zgodnie z którym organ administracji publicznej ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona. Dodatkowo organ jest zobowiązany na podstawie art. 107 § 3 k.p.a. sporządzić uzasadnienie faktyczne decyzji, tak aby w szczególności zawierało wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa. Tylko więc kompleksowe, rzetelne zebranie materiału dowodowego, jego należyte udokumentowanie i wszechstronna ocena - mogą świadczyć o poprawnym ustaleniu podstawy faktycznej rozstrzygnięcia.
Skoro organ nie wyjaśnił powyższych okoliczności, to jego decyzja została wydana przedwcześnie. Przy czym Sąd nie przesądza, że opłata nie została ustalona prawidłowo, to jednakże mając na uwadze stanowisko organu ograniczające się wyłącznie do wykładni językowej, uznać należało je za przedwczesne. Dokładne wyjaśnienie kwestii przesądzających o zasadności nałożenia na skarżącą przedmiotowej opłaty w wysokości określonej zgodnie z art. 272 ust. 4a p.w. wymagało dokonania dodatkowych ustaleń, które nie wynikają z akt sprawy. Dopiero na podstawie tak ustalonych okoliczności organ, mając na uwadze również wykładnię celowościową i systemową, a nie wyłącznie językową przepisów p.w., ustali, czy skarżąca korzystała z wód bez wymaganego pozwolenia wodnoprawnego.
W toku ponownego rozpoznawania sprawy organ powinien zatem ustalić wszelkie okoliczności mające wpływ na odpowiedzialność skarżącej za brak pozwolenia wodnoprawnego. Do okoliczności tych należy w szczególności zaliczyć: posiadanie w poprzednim okresie przez podmiot korzystający ze środowiska pozwolenia, termin wystąpienia z wnioskiem o wydanie nowego pozwolenia oraz spełnienie wymagań przewidzianych dla wniosku, a także przebieg postępowania w tej sprawie. Stosownie do poczynionych ustaleń, organ podejmie właściwe rozstrzygnięcia, mając na uwadze okoliczności podniesione w niniejszym uzasadnieniu, a w szczególności fakt, że strona nie może ponosić negatywnych konsekwencji opieszałości organu w ostatecznym rozstrzygnięciu wniosku z dnia 27 maja 2024 r. o udzielenie pozwolenia wodnoprawnego.
W tym stanie rzeczy, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a., uchylił zaskarżoną decyzję, o czym orzekła w pkt 1 sentencji wyroku.
O kosztach postępowania należnych skarżącej od organu Sąd rozstrzygnął w punkcie 2. sentencji wyroku, na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. a w zw. z § 2 pkt 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2023 r. poz. 1935 z późn. zm.). Zasądzona kwota 880 zł odpowiada równowartości wpisu od skargi - 400 zł oraz wynagrodzenia pełnomocnika - 480 zł.