II SA/Wr 579/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny we WrocławiuWrocław2025-02-20
NSAochrona środowiskaWysokawsa
prawo wodneopłaty stałeściekiprzelewy burzoweochrona środowiskaprzedawnieniepostępowanie administracyjneWody Polskiepozwolenie wodnoprawne

Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję Dyrektora Zarządu Zlewni w Zgorzelcu w sprawie opłaty stałej za wprowadzanie ścieków, umarzając postępowanie z powodu przedawnienia.

Spółka L. sp. z o.o. zaskarżyła decyzję Dyrektora Zarządu Zlewni w Zgorzelcu określającą opłatę stałą za wprowadzanie ścieków z przelewów burzowych za rok 2020. Spółka kwestionowała podstawę prawną i sposób obliczenia opłaty. Sąd administracyjny, mimo że nie podzielił argumentów skargi dotyczących podstawy prawnej i sposobu naliczania opłaty, uchylił zaskarżoną decyzję i umorzył postępowanie z powodu przedawnienia prawa do wydania decyzji ustalającej wysokość opłaty stałej.

Sprawa dotyczyła zaskarżenia decyzji Dyrektora Zarządu Zlewni w Zgorzelcu, która określiła spółce L. sp. z o.o. opłatę stałą za wprowadzanie ścieków z przelewów burzowych do rzeki L., Kanału M. i Kanału P. za okres od 1 stycznia 2020 r. do 31 grudnia 2020 r. Spółka w reklamacji i następnie w skardze podnosiła, że brak jest podstaw do obliczenia opłaty stałej za ten okres, kwestionowała również sposób jej naliczenia, wskazując na potrzebę uśrednienia ilości zrzutów z poszczególnych wylotów. Dyrektor Zarządu Zlewni utrzymał w mocy swoją decyzję, argumentując, że opłata stała jest naliczana na podstawie sumy maksymalnych ilości ścieków z poszczególnych wylotów. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu, rozpoznając skargę, uznał ją za zasadną, ale z innych przyczyn niż podnoszone przez skarżącą. Sąd stwierdził, że prawo do wydania decyzji ustalającej wysokość opłaty stałej za wskazany okres uległo przedawnieniu, zgodnie z art. 68 § 1 Ordynacji podatkowej, ponieważ decyzja została doręczona po upływie 3 lat od końca roku kalendarzowego, w którym powstał obowiązek podatkowy. W związku z tym, sąd uchylił zaskarżoną decyzję i umorzył postępowanie administracyjne, zasądzając jednocześnie od organu na rzecz spółki zwrot kosztów postępowania.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, opłaty stałe były naliczane od wejścia w życie ustawy Prawo wodne z 2017 r., a zmiany w ust. 5 art. 271 dotyczyły doprecyzowania czasu wprowadzania ścieków.

Uzasadnienie

Sąd wskazał, że dodanie zdania drugiego do art. 271 ust. 5 u.p.w. miało na celu doprecyzowanie czasu wprowadzania ścieków z przelewów burzowych, nie zmieniając podstawy do naliczania opłaty stałej.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (23)

Główne

u.p.w. art. 271 § ust. 5

Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne

Przepis ten określa sposób ustalania wysokości opłaty stałej za wprowadzanie ścieków do wód lub do ziemi, jako iloczyn jednostkowej stawki opłaty, czasu wyrażonego w dniach i określonej w pozwoleniu wodnoprawnym lub pozwoleniu zintegrowanym maksymalnej ilości ścieków wprowadzanych do wód lub do ziemi, wyrażonej w m³/s. Dodane zdanie drugie doprecyzowuje, że za czas wprowadzania ścieków z przelewów burzowych uznaje się ustaloną w pozwoleniu wodnoprawnym średnią roczną liczbę zrzutów z przelewów burzowych.

O.p. art. 68 § par. 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa

Zobowiązanie podatkowe nie powstaje, jeżeli decyzja ustalająca to zobowiązanie została doręczona po upływie 3 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym powstał obowiązek podatkowy.

Pomocnicze

u.p.w. art. 271 § ust. 1

Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne

u.p.w. art. 300 § ust. 1

Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne

Do ponoszenia opłat za usługi wodne stosuje się odpowiednio przepisy działu III Ordynacji podatkowej.

u.p.w. art. 552 § ust. 2a pkt 2

Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne

u.p.w. art. 273 § ust. 6

Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne

O.p. art. 21 § par. 1 pkt 2

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa

Zobowiązanie podatkowe powstaje z dniem doręczenia decyzji organu podatkowego ustalającej wysokość tego zobowiązania.

O.p. art. 68 § par. 2

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa

u.p.przed. art. 12

Ustawa z dnia 6 marca 2018 r. Prawo przedsiębiorców

k.p.a. art. 7a § § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 107 § § 1 pkt 6

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 107 § § 3

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

p.p.s.a. art. 3 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 134 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 145 § § 3

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 200

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 205 § § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Dz.U. z 2023 r., poz. 1935 art. 14 § ust. 1 pkt 1 lit. a

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z 22.10.2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych

Dz.U. z 2023 r., poz. 1935 art. 2 § pkt 3

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z 22.10.2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych

Dz.U. z 2023 r. poz. 2471 art. 10 § ust. 1

Rozporządzenie Rady Ministrów z 26.10.2023 r. w sprawie jednostkowych stawek opłat za usługi wodne

Dz. U. z 2019 r., poz. 1311 art. 14 § ust. 1

Rozporządzenie Ministra Gospodarki Morskiej i Żeglugi Śródlądowej z 12.07.2019 r. w sprawie substancji szczególnie szkodliwych do środowiska wodnego oraz warunków, jakie należy spełnić przy wprowadzaniu do wód lub do ziemi ścieków, a także przy odprowadzaniu wód opadowych lub roztopowych do wód lub urządzeń wodnych

Argumenty

Skuteczne argumenty

Przedawnienie prawa organu do wydania decyzji ustalającej wysokość opłaty stałej.

Odrzucone argumenty

Brak podstaw prawnych do ustalenia opłaty stałej za okres sprzed nowelizacji ustawy Prawo wodne. Niewłaściwy sposób obliczenia opłaty stałej (suma zamiast uśrednienia ilości zrzutów). Naruszenie zasady prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie przedsiębiorców. Naruszenie zasady rozstrzygania wątpliwości interpretacyjnych na korzyść strony.

Godne uwagi sformułowania

Zobowiązanie podatkowe, o którym mowa w art. 21 § 1 pkt 2, nie powstaje, jeżeli decyzja ustalająca to zobowiązanie została doręczona po upływie 3 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym powstał obowiązek podatkowy. Każdy wylot ma inną możliwość przyjęcia presji, na którą może być narażone środowisko wodne.

Skład orzekający

Halina Filipowicz-Kremis

przewodniczący

Wojciech Śnieżyński

sprawozdawca

Marta Pawłowska

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ustalanie opłat stałych za usługi wodne, przedawnienie prawa do wydania decyzji administracyjnych, interpretacja przepisów Prawa wodnego i Ordynacji podatkowej."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji ustalania opłaty stałej za wprowadzanie ścieków z przelewów burzowych w kontekście pozwolenia wodnoprawnego i przepisów o przedawnieniu.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy ważnego aspektu prawa ochrony środowiska – opłat za usługi wodne, a kluczowe rozstrzygnięcie opiera się na przedawnieniu, co jest istotne z perspektywy praktycznej dla przedsiębiorców i organów.

Sąd umorzył sprawę o miliony złotych przez... przedawnienie!

Sektor

ochrona środowiska

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Wr 579/24 - Wyrok WSA we Wrocławiu
Data orzeczenia
2025-02-20
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-07-31
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Sędziowie
Halina Filipowicz-Kremis /przewodniczący/
Marta Pawłowska
Wojciech Śnieżyński /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6099 Inne o symbolu podstawowym 609
Hasła tematyczne
Wodne prawo
Skarżony organ
Inne
Treść wyniku
*Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 1087
art. 271 ust. 5, art. 273 ust.6, art. 300 ust. 1, art. 552 ust. 2a pkt 2
Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne (t.j.)
Dz.U. 2025 poz 111
art. 21 par. 1 pkt 2, art. 68 par. 1 i par. 2
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Halina Filipowicz – Kremis Sędziowie: Sędzia WSA Wojciech Śnieżyński (spr.) Asesor WSA Marta Pawłowska Protokolant referent Wiktoria Sojka-Ratajczyk po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 20 lutego 2025 r. sprawy ze skargi L. sp. z o.o. z/s w L. na decyzję Dyrektora Zarządu Zlewni w Zgorzelcu Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie z dnia 24 maja 2024 r. nr VZ.ZUO.4700.242.2020.PO w przedmiocie określenia opłaty stałej za wprowadzanie ścieków z przelewów burzowych komunalnej kanalizacji i ogólnospławnej do rzeki I. uchyla zaskarżoną decyzję i umarza postępowanie administracyjne w sprawie; II. zasądza od Dyrektora Zarządu Zlewni w Zgorzelcu Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie na rzecz strony skarżącej kwotę 1017 zł (słownie: tysiąc siedemnaście złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
W dniu 22.04.2024 r. Państwowe Gospodarstwo Wodne Wody Polskie Zarząd Zlewni w Zgorzelcu na podstawie przepisów art. 271 ust. 1 ustawy z 20.07.2017 r. Prawo wodne (Dz.U. z 2024 r., poz. 1087) - dalej jako: "u.p.w." oraz § 10 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z 26.10.2023 r. w sprawie jednostkowych stawek opłat za usługi wodne (t.j. Dz.U. z 2023 r. poz. 2471) - dalej jako: "rozporządzenie RM z 2023" oraz decyzji Starosty Ż. z 09.10.2017 r. (nr WB0.6341.21.2017), ustaliło L. sp. z o.o. w L. (dalej: spółka) w formie informacji rocznej, za okres od 1 stycznia 2020 r. do 31 grudnia 2020 r. opłatę stałą w wysokości 1.764,00 zł, za wprowadzanie ścieków z przelewów burzowych komunalnej kanalizacji ogólnospławnej do rzeki L., Kanału M. i Kanału P.
Spółka złożyła reklamację, w której nie zgodziła się z wysokością ustalonej w informacji opłaty stałej za odprowadzanie ścieków z przelewów burzowych do wód. Spółka powołując się na treść art. 271 ust. 5 u.p.w. w brzmieniu powołanym przez organ, wskazała na brak podstawy do obliczenia, a tym samym wymierzenia opłaty stałej za okres od 01.01.2020 r. do 31.12.2020 r. Zgodnie z tym przepisem: "Wysokość opłaty stałej za wprowadzanie ścieków do wód lub do ziemi ustala się jako iloczyn jednostkowej stawki opłaty, czasu wyrażonego w dniach i określonej w pozwoleniu wodnoprawnym albo w pozwoleniu zintegrowanym maksymalnej ilości ścieków wprowadzanych do wód lub do ziemi, wyrażonej w m³/s. Na potrzeby ustalenia wysokości opłaty stałej za wprowadzanie ścieków z przelewów burzowych komunalnej kanalizacji ogólnospławnej do wód, za czas wprowadzania tych ścieków do wód uznaje się, ustaloną w pozwoleniu wodnoprawnym, średnią roczną liczbę zrzutów z przelewów burzowych komunalnej kanalizacji ogólnospławnej". W powołanym brzmieniu przepis ten obowiązuje od 01.01.2024 r., a jego treść została zmieniona mocą przepisu art. 13 pkt 16 lit. b ustawy z 13.07.2023 r. o rewitalizacji rzeki Ody (Dz.U. z 2023 r., poz. 1963) – dalej: ustawa o rewitalizacji. W brzmieniu obowiązującym do 31.12.2023 r. przepis ten nie zawierał w swojej treści ostatniego zdania.
Spółka zakwestionowała również sposób ustalenia opłaty stałej. Wskazała, że z treści pozwolenia wodnoprawnego wynika, że dla każdego z wylotów ustalono maksymalną ilość litrów na sekundę, która może zostać odprowadzana za pośrednictwem przelewów, a organ do wyliczenia opłaty posłużył się sumą odprowadzanych ścieków, przy czym nie wyjaśnił, dlaczego akurat przyjął taką wartość. Wobec tego spółka zwróciła uwagę na brak wskazania w przepisach, czy w przypadku gdy pozwolenie obejmuje kilka wylotów, przyjąć należy sumę odprowadzaną z nich ilości ścieków, czy też inną wartość. W ocenie spółki, z uwagi na treść § 14 ust. 1 rozporządzenia Ministra Gospodarki Morskiej i Żeglugi Śródlądowej z 12.07.2019 r. w sprawie substancji szczególnie szkodliwych do środowiska wodnego oraz warunków, jakie należy spełnić przy wprowadzaniu do wód lub do ziemi ścieków, a także przy odprowadzaniu wód opadowych lub roztopowych do wód lub urządzeń wodnych (Dz. U. z 2019 r., poz. 1311) – dalej: "rozporządzenie MGMiŻŚ z 2019", który wskazuje, że średnia liczba zrzutu z przelewów nie może być większa niż 10, także ilość ścieków odprowadzana za pośrednictwem przelewów powinna być wartością uśrednioną dla wszystkich przelewów. W związku z faktem, że art. 271 ust. 5 u.p.w., nie wskazuje precyzyjnie metody obliczenia wartości opłaty stałej, to organ winien przyjąć metodę względniejszą dla podmiotu zobowiązanego, stosownie do art. 7a § 1 k.p.a.
Dyrektor Zarządu Zlewni w Zgorzelcu Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie nie uwzględnił reklamacji i decyzją z 24.05.2024 r. (znak: VZ.ZUO.47000.242.2020.PO) określił spółce za okres od 01.01.2020 r. do 31.12.2020 r. opłatę stałą w kwocie 1.764,00 zł, za wprowadzanie ścieków z przelewów burzowych komunalnej kanalizacji ogólnospławnej do rzeki L., Kanału M. i Kanału P.
W uzasadnieniu tej decyzji podniesiono, że spółka posiadają pozwolenie wodnoprawne na wprowadzanie ścieków z ośmiu przelewów burzowych komunalnej kanalizacji ogólnospławnej w L. do śródlądowych wód powierzchniowych płynących, przy rocznej liczbie zrzutów z poszczególnych przelewów nie większej niż 10 tj: do kanału P. w km [...] wylot [...] w ilości 29,88 l/s; do rz. L. w km [...] wylot [...] w ilości 89,00 l/s; do rz. L. w km [...] wylot [...] w ilości 98,92 l/s; do rz. L. (za pomocą rowu dz. nr [...] w km [...]) wylot [...] w ilości 97,64 l/s; do rz. L. (za pomocą rowu dz. nr [...] w km [...]) wylot [...] w ilości 51,00 l/s; do Kanału M. w km [...] wylot [...] w ilości 280,30 l/s; do Kanału P. w km [...] wylot [...] w ilości 33,25 l/s; do Kanału M. w km [...] wylot [...] w ilości 25,68 l/s.
Powołując się na treść art. 271 ust. 5 u.p.w. organ wskazał na składowe wzoru ustalenia opłaty stałej, jakimi są: jednostkowej stawki opłaty, czas wyrażony w dniach i określony w pozwoleniu wodnoprawnym, albo w pozwoleniu zintegrowanym oraz maksymalna ilości ścieków wprowadzanych do wód lub do ziemi, wyrażona w m³/s. Z kolei rozporządzenie przewiduje stawkę jednostkową opłaty za 1m³/s, a opłata ma wymiar roczny. Wskazał, że maksymalna ilość ścieków wprowadzana do wód lub do ziemi oznacza maksymalną ilość ścieków, którą korzystający z tej usługi wodnej może zrzucić w dowolnym momencie do odbiornika. Wielkość ta jest bezpośrednio skorelowana z możliwościami odbiornika, który w danym przekroju może przyjąć ograniczoną ilość ścieków w jednostce czasu. Tym samym organ uznał za konieczne naliczenie opłaty stałej jako sumę ilości zrzutu poszczególnych wylotów a nie wartości uśrednionej posiadanych ośmiu wylotów, gdyż każdy z nich ma inną możliwość przyjęcia presji, na którą może być narażone środowisko wodne.
Opłatę stałą obliczono zatem zgodnie z art. 271 ust. 5 u.p.w. oraz § 10 ust. 1 rozporządzenia, jako iloczyn jednostkowej stawki opłaty, wynoszącej 250 zł, czasu wyrażonego w dniach, wynoszącego 10 dni i maksymalnego zrzutu określonego w pozwoleniu wodnoprawnym: do kanału P. w km [...] wylot [...] w ilości 29,88 l/s i wynoszącego po przeliczeniu 0,02988 m³/s; do rz. L. w km [...] wylot [...] w ilości 89,00 l/s i wynoszącego po przeliczeniu 0,089 m³/s; do rz. L. w km [...] wylot [...] w ilości 98,92 l/s i wynoszącego po przeliczeniu 0,09892 m³/s; do rz. L. (za pomocą rowu dz. nr [...] w km [...]) wylot [...] w ilości 97,64 l/s i wynoszącego po przeliczeniu 0,09764 m³/s; do rz. L. (za pomocą rowu dz. nr [...] w km [...]) wylot [...] w ilości 51,00 l/s i wynoszącego po przeliczeniu 0,051 m³/s; do Kanału M. w km [...] wylot [...] w ilości 280,30 l/s i wynoszącego po przeliczeniu 0,2803 m³/s; do kanału P. w km [...] wylot [...] w ilości 33,25 l/s i wynoszącego po przeliczeniu 0,03325 m³/s; do Kanału M. w km [...] wylot [...] w ilości 25,68 l/s i wynoszącego po przeliczeniu 0,02568 m³/s.
Odnosząc się do zarzutu reklamacji dotyczącego braku podstawy do obliczenia opłaty stałej na podstawie przepisu art. 271 ust. 5 u.p.w. w brzmieniu nadanym od 01.01.2024 r. na mocy art. 13 pkt 16 lit. b ustawy o rewitalizacji, organ wyjaśnił, że zagadnienie dokonywania zrzutów ścieków z przelewów burzowych komunalnej kanalizacji ogólnospławnej jest regulowane w u.p.w. Na mocy ustawy o rewitalizacji dokonano zmian w u.p.w. dotyczących jedynie ilość zrzutów, która może być odprowadzana na podstawie pozwolenia wodnoprawnego. Nie wyklucza to więc obowiązku ponoszenia opłaty za wprowadzanie ścieków z przelewów burzowych komunalnej kanalizacji ogólnospławnej za okres od 01.01.2020 r. do 31.12.2020 r. W kwestii zasadności przyjmowania przy ustalaniu opłaty stałej ilość dni w roku, w których może spółka faktycznie, zgodnie z pozwoleniem wodnoprawnym, dochodzić do wprowadzanie ścieków do wód, organ powołał wyrok WSA w Gorzowie Wlkp. z 07.11.2019 r., sygn. akt II SA/Go 453/19 oraz wyrok WSA w Łodzi z 06.12.2019 r., sygn. akt II SA/Ld 692/19.
W skardze z 27.06.2024 r., złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu, spółka wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i zasądzenie na jej rzecz zwrotu kosztów postępowania. W treści skargi spółka zarzuciła Dyrektorowi ZZ w Zgorzelcu naruszenie:
1). art. 271 ust. 5 u.p.w., polegającą na przyjęciu, że przepis ten uprawnia do określenia opłaty stałej za wprowadzanie ścieków z przelewów burzowych, za okres sprzed wejścia w życie ustawy o rewitalizacji;
2). art. 12 ustawy z 06.03.2018 r. Prawo przedsiębiorców w zw. z art. 8 § 1 k.p.a. polegające na prowadzeniu postępowania w sposób rażąco podważający zaufanie spółki jako przedsiębiorcy do władzy publicznej, a także naruszenie zasad proporcjonalności, bezstronności i równego traktowania przez wydanie decyzji zmieniającej wcześniejsze postępowanie w sprawie wymierzenia wysokości daniny publicznej - opłata usługi wodne, bez uzasadnionych przyczyn i rzeczowego uzasadnienia;
3). art. 7a § 1 k.p.a. przez nierozstrzygnięcie na korzyść spółki wątpliwości co do treści norm prawnych polegających zastosowaniu w sprawie, w sytuacji gdy przedmiotem postępowania jest określenie daniny publicznej w postaci opłaty za usługi wodne - odprowadzanie ścieków do wód;
4). art. 107 § 1 pkt 6 w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. przez wydanie decyzji administracyjnej w sposób wadliwy tj. niezawierającej uzasadnienia faktycznego i prawnego spełniającego wymogi określone w art. 107 § 3 k.p.a.
W uzasadnieniu skargi powtórzono w większości zarzuty przedstawione wcześniej w reklamacji na temat braku podstaw do obliczenia, a tym samym wymierzenia opłaty stałej za odprowadzanie ścieków z przelewów burzowych. Podtrzymano również stanowisko spółki dotyczące niewłaściwego sposobu ustalania opłaty stałej. W tym zakresie dodatkowo powołano się na § 14 ust. 1 rozporządzenia MGMiŻŚ z 2019, który wskazuje, że średnia liczba zrzutu z przelewów nie może być większa niż 10. Stąd w ocenie spółki, skoro liczba zrzutów odnosi się do średniej, to także ilość ścieków odprowadzana za pośrednictwem przelewów powinna być wartością uśrednioną dla wszystkich przelewów. W związku z faktem, że art. 271 ust. 5 u.p.w., nie wskazuje precyzyjnie metody obliczania wartości opłaty stałej, to organ winien przyjąć metodę względniejszą dla podmiotu zobowiązanego, stosownie do art. 7a § 1 k.p.a. Ponadto zaznaczono, że działanie organu w sprawie określenia opłaty stałej za usługi wodne - odprowadzanie ścieków do wód oznacza zmianę dotychczasowego sposobu postępowania. Zauważono, że przed wejściem w życie ustawy o rewitalizacji, ustalenie takiej opłaty było poza całkowitym obszarem zainteresowania organu. Organ podjął postępowania w tym przedmiocie dopiero po wejściu w życie powołanej ustawy, co zdaniem skarżącego nie jest przypadkiem, ponieważ organ musiał mieć świadomość o braku podstaw do wymierzenia tej opłat. Taka nagła i niczym nieuzasadniona zmiana sposobu interpretacji przez organ przepisów prawa miała wpływ na zmianę zaplanowanych przez spółkę kosztów prowadzonej działalności gospodarczej. Co narusza zasadę prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie przedsiębiorców do organów państwa (wyrażoną art. 12 ustawy Prawo przedsiębiorców oraz art. 8 § 1 k.p.a.). Zdaniem spółki doszło również w sprawie do naruszenia przepisu art. 7a § 1 k.p.a. poprzez brak rozstrzygnięcia wątpliwości interpretacyjnych na jej korzyść. Przy zastosowaniu się do wykładni zaprezentowanej przez organ doszłoby do sytuacji, w spółka zobowiązana jest do zapłaty znacząco wyższej opłaty za odprowadzanie ścieków, niż przy prawidłowym założeniu prezentowanym przez spółkę (zakładając, że w ogóle taka opłata miałaby być wymierzona). Przepisy Prawa wodnego ani aktów wykonawczych do tej ustawy nie zawierają wytycznych związanych ze szczegółowym sposobem obliczania opłaty za odprowadzanie ścieków przelewami burzowymi.
Dyrektor ZZ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko oraz argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. W szczególności organ wskazał, że poprzez dodanie zdania drugiego do art. 271 ust. 5 u.p.w., ustawodawca doprecyzował jedynie czas wprowadzania ścieków z przelewów burzowych, które mogą być odprowadzona na podstawie pozwolenia na wodnoprawnego, w przypadku, kiedy dane pozwolenie nie zawiera takich informacji, co miało na celu usunięcie dotychczasowych wątpliwości interpretacyjnych. Pozwolenie wydane dla spółki określa liczbę zrzutów, czyli czas wyrażony w dniach, więc organ nie miał żadnych wątpliwości przy ustaleniu opłaty stałej za odprowadzanie ścieków z przelewów burzowych. Dalej wskazano, że pozwolenie wodnoprawne nie określa wartości uśrednionej dla wszystkich wylotów, tylko wartość maksymalną dla poszczególnych wylotów osobno. Spółka posiada pozwolenie na wprowadzanie ścieków z przelewów burzowych na osiem odrębnych wylotów. Dlatego naliczono opłatę stałą jako sumę ilości zrzutu poszczególnych wylotów a nie wartości uśrednionej posiadanych ośmiu wylotów. Każdy wylot ma inną możliwość przyjęcia presji, na którą może być narażone środowisko wodne. Na podstawie art. 271 ust. 5 u.p.w. ustalając opłatę za wprowadzanie ścieków z przelewów burzowych komunalnej kanalizacji ogólnospławnej do rzeki L., Kanału M. i Kanału P. zsumowano wartość wszystkich wylotów (705,67 l/s), przeliczając ją na m³/s (0,70567) i pomnożono według stawki 250.00 zł i czasu wyrażonego w dniach wynoszącego 10 dni. Ponadto Dyrektor ZZ wskazał, że wbrew zarzutom skargi, stanowisko organu nie uległo zmianie, ponieważ opłaty stałe były naliczane po wejściu w życie ustawy Prawo wodne z roku 2017. Opłata stała dla spółki na podstawie pozwolenie wodnoprawnego wydanego przez Starostę Ż. z 09.10.2017 r. została ustalona w 2024 r., ponieważ we wcześniejszych latach przedmiotowe pozwolenie nie znalazło się w bazie systemu naliczania opłat. Dopiero w 2024 r. po dokonaniu wewnętrznej kontroli pod kątem obowiązku naliczania opłat stałych, organ powziął informację o istnieniu tego pozwolenia, do którego nie było naliczonych opłat stałych na podstawie art. 271 ust. 5 u.p.w. Spółka mając w obrocie prawnym takie pozwolenie, również nie poinformował organu, że je posiada i nie otrzymuje do tego pozwolenia informacji ustalających wysokość opłaty stałej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Stosownie do art. 3 § 1 ustawy z 30.08.2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935) – dalej: p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. W ramach swej kognicji sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania. Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Zobowiązany jest natomiast do wzięcia z urzędu pod uwagę wszelkich naruszeń prawa, w tym także tych niepodnoszonych w skardze, które są związane z materią zaskarżonych aktów administracyjnych. Orzekanie odbywa się z uwzględnieniem wówczas obowiązujących przepisów prawa.
Uwzględnienie skargi następuje w przypadkach naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt. 1 lit. a p.p.s.a.), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt. 1 lit. b p.p.s.a.), oraz innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt. 1 lit. c p.p.s.a.). W przypadkach, gdy zachodzą przyczyny określone w art. 156 k.p.a. lub w innych przepisach sąd stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia (art. 145 § 1 pkt. 2 p.p.s.a.).
Kierując się powyższymi kryteriami Sąd uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie, chociaż z innych przyczyn aniżeli w niej wskazane.
Stało się tak przez wzgląd na upływ terminu przedawnienia ustalenia zobowiązania z tytułu opłaty stałej za okres od 01.01.2020 r. do 31.12.2020 r. Okoliczność ta nie była podnoszona w skardze, ani nie artykułowano jej podczas rozprawy.
Przepis art. 300 § 1 u.p.w. stanowi, że do ponoszenia opłat za usługi wodne oraz opłat podwyższonych stosuje się odpowiednio przepisy działu III Ordynacji podatkowej, z tym że uprawnienia organów podatkowych przysługują Wodom Polskim, właściwym organom Inspekcji Ochrony Środowiska oraz gminom. Przepis ten nakazuje zatem odpowiednie stosowanie, a więc uwzględniające przepisy odsyłające, tj. przepisy ustawy Prawo wodne normujące kwestie opłaty stałej. Ze względu decyzyjny sposób rozstrzygania o wysokości opłaty stałej, na mocy odesłania z art. 300 ust. 1 u.p.w., odpowiednie zastosowanie ma art. 21 § 1 pkt 2 ustawy z 29.08.1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2025 r., poz. 111 t.j.) – dalej: O.p., który stanowi, że zobowiązanie podatkowe powstaje z dniem doręczenia decyzji organu podatkowego, ustalającej wysokość tego zobowiązania. Zobowiązanie z tytułu opłaty za korzystanie z wód nie powstaje bowiem z mocy prawa, ale przez wydanie decyzji o charakterze konstytutywnym, czyli decyzji, o której stanowi art. 21 § 1 pkt 2 O.p. Natomiast informacja o wysokości opłaty za korzystanie z usług wodnych nie może być traktowana jako desygnat zdarzenia, z którym ustawa podatkowa wiąże powstanie zobowiązania podatkowego (art. 21 § 1 pkt 1 O.p.), albo decyzji administracyjnej ustalającej wysokość takiego zobowiązania (art. 21 § 2 pkt 2 O.p.). Decyzja określająca wysokość opłaty stałej nie weryfikuje "zobowiązania" ustalonego w informacji. Żeby powstało zobowiązanie podatkowe, konieczne jest obliczenie wysokości opłaty przez organ i doręczenie decyzji ustalającej to zobowiązanie, zgodnie z art. 21 § 1 pkt 2 O.p..
W realiach niniejszej sprawy decyzja Dyrektora Zarządu Zlewni w Zgorzelcu Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie z 24.05.2024 r. (znak: VZ.ZUO.4700.242.2020.PO) w sprawie określenia L. sp. z o.o. z/s L. opłaty stałej za okres od 01.01.2020 r. do 31.12.2020 r. za wprowadzenie ścieków z przelewów burzowych komunalnej kanalizacji ogólnospławnej do rzeki L., Kanał M. i Kanał P. została doręczona stronie skarżącej w dniu 29.05.2024 r. Zatem z dniem doręczania stronie decyzji wiązać należy datę powstania zobowiązania z tytułu opisanej opłaty stałej.
Rozważając dalej kwestię przedawnienia prawa do wydania decyzji w zakresie określenia wysokości opłaty stałej i tym samym powstania zobowiązania z tytułu tej opłaty należy wskazać, że zastosowanie znajdzie stosowany odpowiednio art. 68 O.p. Zgodnie z art. 68 § 1 tej ustawy, zobowiązanie podatkowe, o którym mowa w art. 21 § 1 pkt 2, nie powstaje, jeżeli decyzja ustalająca to zobowiązanie została doręczona po upływie 3 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym powstał obowiązek podatkowy. Z kolei zgodnie z art. 68 § 2 o.p. jeżeli podatnik: 1) nie złożył deklaracji w terminie przewidzianym w przepisach prawa podatkowego, 2) w złożonej deklaracji nie ujawnił wszystkich danych niezbędnych do ustalenia wysokości zobowiązania podatkowego, zobowiązanie podatkowe, o którym mowa w § 1, nie powstaje, pod warunkiem że decyzja ustalająca wysokość tego zobowiązania została doręczona po upływie 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym powstał obowiązek podatkowy. Zgodnie z brzmieniem art. 300 u.p.w. przepisy te (art. 68 § 1 i § 2 O.p.) niewątpliwie mają zastosowanie gdyż znajdują się w dziale III Ordynacji podatkowej.
Odnosząc się zatem do kwestii przedawnienia należy stwierdzić, że w okolicznościach sprawy nie znajduje zastosowania przepis art. 68 § 2 O.p. W odniesieniu bowiem do opłaty stałej, w przeciwieństwie do opłaty zmiennej, przepisy ustawy Prawo wodne, nie nakładają na podmioty obowiązane do ponoszenia opłat stałych za usługi wodne, obowiązku składania oświadczeń o zakresie korzystania z usług wodnych, o którym mowa w art. 552 ust. 2a pkt 2 u.p.w. Tak więc znajduje zastosowanie reguła wynikająca z art. 68 § 1 O.p. Z bezspornych okoliczności rozpoznawanej sprawy wynika, że Dyrektor Zarządu Zlewni w Zgorzelcu Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie wydał decyzję ustalającą stronie skarżącej zobowiązanie z tytułu opłaty stałej za okres od 01.01.2020 r. do 31.12.2020 r. za wprowadzenie ścieków z przelewów burzowych komunalnej kanalizacji ogólnospławnej do rzeki L., Kanał M. i Kanał P. w dniu 24.05.2024 r. Termin przedawnienia, o którym mowa w art. 68 § 1 O.p. dla opłaty stałej za okres od 01.01.2020 r. do 31.12.2020 r. upływał z dniem 31.12.2023 r., a zatem decyzja ta została wydana już po upływie trzyletniego terminu wskazanego w art. 68 § 1 O.p.
Odnosząc się do zarzutów skargi wskazać należy przede wszystkim, że opłaty stałe na podstawie art. 271 ust. 5 u.p.w. były i są naliczane od wejścia w życie ustawy z 20.07.2017 r. Prawo wodne. Dodanie zdania drugiego do ust. 5 nic w tym zakresie nie zmieniło. Za orzecznictwem sądów administracyjnych doprecyzowano jednie czas wprowadzania ścieków z przelewów burzowych. Co oznacza, że wszystkie składowe wzoru służącego wyliczeniu tej opłaty nie uległy zmianie. Stanowią one iloczyn jednostkowej stawki opłaty, czasu wyrażonego w dniach, maksymalnej ilości ścieków wprowadzanych do wód w m³/s. Wbrew również zarzutom skargi, co do samej zasady prawidłowo przyjęto w sprawie ostatnią składową, jako sumę ilości zrzutów z poszczególnych wylotów, nie zaś wartość uśrednioną. Każdy wylot ma inną możliwość przyjęcia presji, na którą może być narażone środowisko. Tak więc maksymalna ilość ścieków to maksymalna ilość ścieków, którą spółka, korzystając z usługi wodnej na podstawie pozwolenia wodnoprawnego może zrzucić w dowolnym momencie do odbiorników. Wbrew także zrzutom skargi, żaden z przepisów stanowiących podstawę zaskarżonej decyzji nie budził wątpliwości, które należałoby rozstrzygnąć na korzyść spółki.
Pomimo braku uwzględniania zarzutów skargi, biorąc pod uwagę przedawnienie prawa do wydania decyzji w zakresie określenia wysokości opłaty stałej, Sąd uznał, że kontrolowana decyzja została wydana z naruszeniem przepisów art. 68 § 1 O.p. w zw. z art. 300 ust. 1 i art. 273 ust. 6 u.p.w., które miało istotny wpływ na wynik sprawy, dlatego też na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i § 3 p.p.s.a. uchylił zaskarżoną decyzję oraz umorzył postępowanie administracyjne.
Na podstawie art. 200, art. 205 § 2 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. a w zw. z § 2 pkt 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22.10.2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (t.j. Dz. U. z 2023 r., poz. 1935) zasądzono od Dyrektora Zarządu Zlewni na rzecz strony skarżącej zwrot kosztów postępowania. Na zasądzoną kwotę 1017 zł składa się wpis od skargi 100 zł, wynagrodzenie pełnomocnika 900 zł oraz opłata skarbowa od pełnomocnictwa.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI