II SA/Wr 579/05

II SA/Wr 579/05 - Wyrok WSA we Wrocławiu
Data orzeczenia
2006-03-23
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2005-10-03
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Sędziowie
Andrzej Cisek /sprawozdawca/
Andrzej Wawrzyniak /przewodniczący/
Julia Szczygielska
Symbol z opisem
6079 Inne o symbolu podstawowym 607
642  Skargi na akty prawa miejscowego wojewodów i organów administracji niezespolonej oraz na niewykonywanie przez nich czynn
Hasła tematyczne
Odrzucenie skargi
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
*Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art. 58 par. 1 pkt 6 art. 3 par. 2 pkt. 4 art. 52 par. 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sentencja
Sygnatura akt II SA/Wr 579/05 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 23 marca 2006 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Andrzej Wawrzyniak Sędziowie: Sędzia WSA Andrzej Cisek - sprawozdawca Sędzia NSA Julia Szczygielska Protokolant Anna Biłous po rozpoznaniu w dniu 23 marca 2006 r. na rozprawie sprawy ze skargi Spółdzielni Mieszkaniowej A we W. na Zarządzenie Wojewody D. z dnia 30 czerwca 2004 r. nr [...] w sprawie wyrażenia zgody na udzielenie bonifikaty od ceny nieruchomości Skarbu Państwa sprzedawanych spółdzielniom mieszkaniowym w związku z ustanowieniem na rzecz członków spółdzielni odrębnej własności lokali lub przeniesieniem na członków spółdzielni własności lokali lub domów jednorodzinnych; oddala skargę.
Uzasadnienie
Spółdzielnia Mieszkaniowa A we W. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu skargę na Zarządzenie Nr 108 Wojewody D. z dnia 30.06.2004 r. w sprawie wyrażania zgody na udzielenie bonifikaty od ceny nieruchomości Skarbu Państwa sprzedawanych spółdzielniom mieszkaniowym w związku z ustanowieniem na rzecz członków spółdzielni odrębnej własności lokali lub z przeniesieniem na członków spółdzielni własności lokali lub domów jednorodzinnych (Dz. Urz. Woj. Do In. Nr 132 poz. 2251) Zarzucono w niej wydanemu Zarządzeniu Nr 108 naruszenie zasady równego traktowania podmiotów gospodarczych, działanie na szkodę spółdzielni mieszkaniowych posiadających w użytkowaniu wieczystym grunty stanowiące własność Skarbu Państwa i wniesiono o wstrzymanie wykonania Zarządzenia Nr 108 w całości lub jego zmianę i ustalenie bonifikaty w sposób analogiczny jak w Uchwale Nr [...] Rady Miejskiej W.
W uzasadnieniu skargi wskazano, że Zarządzeniem Nr 108 Wojewoda D. wyraził zgodę na udzielenie bonifikaty od ceny nieruchomości przy sprzedaży spółdzielniom mieszkaniowym gruntów będących własnością Skarbu Państwa a pozostających w użytkowaniu wieczystym spółdzielni mieszkaniowych. Kwota do zapłaty po bonifikacie wynosi 10% wartości gruntów i jest płatna jednorazowo. Tymczasem Rada Miejska W. Uchwałą Nr [...] z dnia 12.06.2003 r. w sprawie bonifikaty, rozkładania na raty oraz ustalenia umownej stawki oprocentowania rat przy sprzedaży spółdzielniom mieszkaniowym nieruchomości, pozostających w ich użytkowaniu wieczystym i zabudowanych na cele mieszkaniowe określiła bonifikatę wynoszącą 5-krotność opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego. Cena nabycia wynosząca w praktyce 5% wartości gruntów została w dodatku rozłożona na raty płatne przez okres 5 lat.
Uchwała powyższa dotyczyła jedynie gruntów stanowiących własność Gminy W., natomiast nie dotyczyła natomiast gruntów stanowiących własność Skarbu Państwa, których w użytkowaniu wieczystym na terenie m. W. posiada ok. 30 spółdzielni mieszkaniowych. Spółdzielnie mieszkaniowe posiadające
w użytkowaniu wieczystym grunty stanowiące własność Skarbu Państwa oczekiwały, że nabycie tych gruntów nastąpi na analogicznych zasadach, jakie zostały określone w Uchwale Nr [...]. Tymczasem Zarządzeniem Wojewody D. Nr 108 z dnia 30.06.2004 r. zostały ustalone zasady nabywania gruntów stanowiących własność Skarbu Państwa w sposób rażąco odbiegający od zasad określonych w Uchwale Nr [...]. Zdaniem strony skarżącej takie stanowisko nie jest niczym uzasadnione i narusza zasadę równego traktowania wszystkich podmiotów gospodarczych. Jak bowiem logicznie wytłumaczyć członkom spółdzielni, że nabycie gruntu stanowiącego własność Gminy W. jest zdecydowanie tańsze niż nabycie gruntu położonego obok, ale będącego własnością Skarbu Państwa - zwłaszcza w sytuacji gdy w tej samej spółdzielni mieszkaniowej (co ma miejsce w przypadku skarżącej Spółdzielni), niektóre grunty są własnością Skarbu Państwa a inne własnością Gminy W. Takie ustalenia powodują uzasadnione konflikty pomiędzy członkami spółdzielni, zamieszkującymi na gruntach stanowiących własność Skarbu Państwa, a członkami zamieszkałymi na gruntach stanowiących własność Gminy W.
Na fakt nierównego traktowania spółdzielni mieszkaniowych pod względem zasad nabycia gruntów pozostających w ich użytkowaniu wieczystym od Skarbu Państwa i od Gminy W. strona skarżąca pismem z dnia 16.09.2004 r. wystąpiła do Wojewody D. z wnioskiem o rozważenie możliwości zmiany Zarządzenia Nr 108 z dnia 30.06.2004 r. w taki sposób, aby nabycie gruntów przez spółdzielnie mieszkaniowe od Skarbu Państwa odbywało się na analogicznych zasadach, jakie zostały ustalone dla gruntów stanowiących własność Gminy W. W odpowiedzi pismem z dnia 11.10.2004 r. ([...]) skarżąca Spółdzielnia została poinformowana o tym, że Wojewoda D. nie zamierza zmienić Zarządzenia Nr 108 z dnia 30.06.2004 r., pozostawiając tym samym, jako obowiązującą, zasadę nierównego traktowania spółdzielni mieszkaniowych w zakresie zbywania im gruntów zlokalizowanych na terenie m. W.
W odpowiedzi na skargę, organ wniósł o jej odrzucenie, z uwagi na to, iż zaskarżone zarządzenie stanowi akt prawa miejscowego, którego zaskarżenie nie zostało poprzedzone wezwaniem do usunięcia naruszenia interesu prawnego
skarżącego (art. 44 ust. 1 ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o administracji rządowej w województwie - Dz. U. z 2001 r. Nr 80, poz. 872 ze zm.), bądź wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa, o ile zarządzenie było aktem innym (art. 3 § 2 pkt 4 i art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. Nr 153, póz. 1270 ze zm.).
Postanowieniem z dnia 25 marca 2005 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu orzekł o odrzuceniu skargi Spółdzielni Mieszkaniowej A we W. W motywach rozstrzygnięcia Sąd stwierdził, iż zaskarżone zarządzenie posiada cechy, odpowiadające definicji legalnej aktu prawa miejscowego, zawartej w art. 87 i art. 94 Konstytucji RP. Z treści pisma skarżącego poprzedzającego wniesienie skargi oraz z samej skargi nie wynika natomiast, by zdaniem skarżącego, przedmiotowe zarządzenie naruszało interes prawny Spółdzielni bądź prawo.
Na powyższe postanowienie pełnomocnik Spółdzielni Mieszkaniowej A wniósł skargę kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie, żądając uchylenia zaskarżonego postanowienia w całości i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania.
Jako podstawę skargi, strona wskazała na błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, w szczególności art. 44 ust. 1 ustawy o administracji rządowej w województwie oraz art. 3 § 2 pkt 4 i art. 52 § 3 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, poprzez przyjęcie, że zaskarżone zarządzenie nie zostało poprzedzone wezwaniem do usunięcia naruszenia interesu prawnego wnioskodawcy. Ponadto zarzucono sprzeczność istotnych ustaleń Sądu z treścią zebranego w sprawie materiału dowodowego poprzez przyjęcie, nie wykazania przez stronę skarżącą w skardze naruszenia przez zaskarżone zarządzenie interesu prawnego Spółdzielni.
W uzasadnieniu skargi pełnomocnik strony podniósł, iż skarżąca Spółdzielnia pismem z dnia 16 września 2004 r. wystąpiła do Wojewody z wnioskiem o rozważenie możliwości zmiany Zarządzenia Nr 108, albowiem narusza ono określoną w Konstytucji RP zasadę równości wobec prawa podmiotów gospodarczych i osób fizycznych. Wystąpienie to stanowiło jednocześnie, w ocenie skarżącej, wezwanie do zaprzestania naruszania prawa i jest równoznaczne z
wyczerpaniem procedury, o której stanowi art. 44 ust. 1 ustawy o administracji rządowej w województwie. Ponadto strona zwróciła uwagę, iż powołanie w postanowieniu Sądu, jako podstawy prawnej odrzucenia skargi -art. 3 § 2 pkt 4 i art. 52 § 3 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, nie jest prawidłowe, albowiem 14-dniowy termin do wystąpienia z wezwaniem o zaprzestanie naruszania prawa dotyczy jedynie spraw wymienionych w art. 3 § 2 pkt 1-3, lecz nie dotyczy spraw wymienionych w art. 3 § 2 pkt 4 - aktów prawa miejscowego, a za takie zostało uznane przez Sąd Zarządzenie Wojewody D. Zastosowanie ma tu bowiem przepis art. 52 § 4 powoływanej ustawy. W kwestii braku wykazania naruszenia interesu prawnego wnioskodawcy wyjaśniono, że Spółdzielnia w skardze podkreśliła, iż Zarządzeniem Nr 108 Wojewoda D. wyraził zgodę na udzielenie bonifikaty od ceny nieruchomości przy sprzedaży spółdzielniom mieszkaniowym gruntów będących własnością Skarbu Państwa a pozostających w użytkowaniu wieczystym spółdzielni mieszkaniowych. Kwota do zapłaty po bonifikacie wynosić miała 10 % wartości gruntów i winna zostać zapłacona jednorazowo. Tymczasem Rada Miejska W. uchwałą z dnia 12 czerwca 2003 r. Nr [...] w sprawie bonifikaty, rozkładania na raty oraz ustalenia umownej stawki oprocentowania rat przy sprzedaży spółdzielniom mieszkaniowym nieruchomości, pozostających w ich użytkowaniu wieczystym i zabudowanych na cele mieszkaniowe określiła bonifikatę, wynoszącą w praktyce 5 % wartości gruntów, która została w dodatku rozłożona na raty. Uchwała ta dotyczyła wszakże jedynie gruntów stanowiących własność Gminy W., natomiast nie dotyczyła gruntów stanowiących własność Skarbu Państwa, które w użytkowaniu wieczystym posiada około 30 w. spółdzielni mieszkaniowych. Owe Spółdzielnie posiadające w użytkowaniu wieczystym grunty stanowiące własność Skarbu Państwa oczekiwały, że nabycie tych gruntów nastąpi na analogicznych zasadach, jak we wskazanej uchwale. Tymczasem przedmiotowym zarządzeniem zostały ustalone odmienne zasady nabywania gruntów. Nie wiadomo zatem, jak wytłumaczyć członkom spółdzielni, że nabycie gruntu stanowiącego własność Gminy W. jest zdecydowanie tańsze niż nabycie gruntu położonego obok, ale stanowiącego własność Skarbu Państwa. Zarządzenie to, pozostawiając jako obowiązującą, zasadę nierównego traktowania w zakresie nabywania gruntów spółdzielni mieszkaniowych zlokalizowanych na terenie W. rażąco narusza, więc nie tylko interes spółdzielni, ale także obowiązujące prawo –a mianowicie art. 64 ust. 2 Konstytucji.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną, Wojewoda D. wniósł o jej oddalenie. W opinii organu, w piśmie z dnia 16 września 2004 r. skarżąca Spółdzielnia wskazała na naruszenie "zasady równego traktowania wszystkich podmiotów gospodarczych", bez sprecyzowania, na czym konkretnie polega naruszenie prawa i bez wezwania do usunięcia tego rodzaju naruszenia, sformułowanego w taki sposób, by nie zachodziły wątpliwości, co do rzeczywistej treści wezwania. Dodatkowo Wojewoda podniósł, iż skarga na przedmiotowe zarządzenie wniesiona została z uchybieniem 14 - dniowego terminu, o którym mowa w art. 52 § 3 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W dalszej części odpowiedzi na skargę organ wyjaśnił zasadność zróżnicowania bonifikat przy nabywaniu gruntów.
Rozpoznając powyższą skargę kasacyjną Naczelny Sąd Administracyjny uznał ją za uzasadnioną. Wskazano, że zgodnie z treścią art. 44 ust. 1 ustawy o administracji rządowej w województwie każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone przepisem aktu prawa miejscowego wydanym w sprawie z zakresu administracji publicznej, może po bezskutecznym wezwaniu organu, który wydał przepis, lub organu upoważnionego do uchylenia przepisu w trybie nadzoru, do usunięcia naruszenia, zaskarżyć przepis do sądu administracyjnego. Na podstawie analizy powyższego unormowania stwierdzić należy, iż ustawodawca nie określił formy prawnej owego wezwania. Przede wszystkim z przepisu tego nie wynika dla strony obowiązek sformułowania wezwania w sposób kategoryczny poprzez użycie formy "wzywam do usunięcia naruszenia ...", co oznacza również, iż nie można wykluczyć użycia formy grzecznościowej, jak na przykład "proszę o rozważanie możliwości zmiany ...".
W rozpoznawanej sprawie doszło do odrzucenia przez Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu skargi Spółdzielni Mieszkaniowej A we W. z uwagi na to, iż zdaniem Sądu l instancji zaskarżenie zarządzenia Wojewody D. nie zostało poprzedzone wezwaniem do usunięcia naruszenia interesu prawnego strony skarżącej. Ponadto, w ocenie tego Sądu, z treści pisma poprzedzającego wniesienia skargi oraz samej skargi nie wynikało, aby naruszało ono interes prawny Spółdzielni lub prawo. Naczelny Sąd Administracyjny zarzucił nadto, iż powyższe uzasadnienie jest bardzo lakoniczne i ogólnikowe. Jak wcześniej powiedziano, przepis art. 44 ust. 1 nie określa formy wezwania. Jeśli Sąd uznał, iż pismo Spółdzielni z dnia 16 września 2004 r. nie spełnia kryteriów zakreślonych wspomnianą norma prawną, jego obowiązkiem było dokładnie wyjaśnić, o jaką formę chodziło. Dodatkowo podkreślono, iż kwestionowany akt prawny - Zarządzenie Wojewody D., z dnia 30 czerwca 2004 r., składa się tylko z dwóch paragrafów. W § 1 unormowana została problematyka wysokości bonifikat, zaś w § 2 zagadnienie wejścia w życie omawianego aktu prawnego. W związku z powyższym, obowiązkiem Sądu l instancji było rozważenie, czy w wezwaniu o którym stanowi art.. 44 ust.1 cyt. ustawy, strona winna wskazać konkretny przepis prawa, który narusza jej interes prawny lub uprawnienie. Uwzględniając dwuparagrafową treść kwestionowanego zarządzenia, wydaje się to zbędne.
W opinii NSA za przedwczesne należało także uznać rozważania Sądu, co do istnienia naruszenia interesu prawnego lub uprawnienia skarżącej Spółdzielni. Badając dopuszczalność przedmiotowej skargi, Sąd winien w tej fazie postępowania rozważyć kwestię wyczerpania trybu i zachowania terminu do jej wniesienia. Zauważyć należy, iż w piśmie z dnia 16 września 2004 r., Spółdzielnia wyraźnie określiła, iż zarządzenie narusza zasadę równego traktowania wszystkich podmiotów gospodarczych, albowiem grunt stanowiący własność Gminy W. jest zdecydowanie tańszy w nabyciu od gruntu położonego obok, ale będącego własnością Skarbu Państwa. Z pisma tego wynika, iż Spółdzielnia liczyła na to, że stawki bonifikat przy nabywaniu gruntów gminnych i państwowych będą jednakowe. Prosi zatem o rozważenie możliwości zmiany zarządzenia, tak by nabycie gruntów odbywało się na analogicznych zasadach, jakie zostały ustalone dla gruntów gminnych. Czy fakty powyższe rzeczywiście świadczą o naruszeniu uprawnień lub interesu Spółdzielni, Sąd powinien się wypowiedzieć dopiero na etapie merytorycznego rozpoznania sprawy.
Podnieść także należy, iż akty prawa miejscowego, jako przedmiot zaskarżenia do sądu administracyjnego, wymienione są w pkt 5 § 2 art.3 ustawy
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Nie ma zatem zastosowania przy ich zaskarżaniu, termin określony w art. 52 § 3 przytoczonej ustawy.
Rozpatrując ponownie sprawę Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje.
Stosownie do dyspozycji art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2 tej ustawy).
Zakres kontroli administracji publicznej obejmuje w szczególności orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne i określone ustawowo postanowienia (art. 3 § 1 w związku z § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), a także na akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego.
Kryterium legalności przewidziane w art. 1 § 2 ustawy ustrojowej umożliwia sądowi wyeliminowanie z obrotu prawnego zarówno decyzji administracyjnej uchybiającej prawu materialnemu, jeżeli naruszenie to miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a), jak też rozstrzygnięcia dotkniętego wadą warunkującą wznowienie postępowania administracyjnego (lit. b), a także wydanego bez zachowania reguł postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c).
Z kolei art. 147 § 1 przywoływanej wyżej ustawy procesowej upoważnia Sąd, który uwzględnia skargę na uchwałę lub akt, stwierdza nieważność tej uchwały lub aktu w całości lub części albo stwierdza, że zostały wydane z naruszeniem prawa, jeśli przepis szczególny wyłącza stwierdzenie ich nieważności.
Sąd rozpatrując przedmiotową skargę winien również uwzględnić okoliczność, iż zgodnie z przepisem art. 190 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi, sąd któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sad Administracyjny.
Biorąc pod uwagę powyższe uregulowania Sąd uznał, iż nie było podstaw do kwestionowania legalności przedmiotowego Zarządzenia Wojewody D.
Na wstępie Sąd podzielił pogląd Naczelnego Sądu Administracyjnego w przedmiocie skuteczności wezwania przez Spółdzielnię Mieszkaniową A Wojewody D. do usunięcia stanu naruszenia prawa.
Należy bowiem zważyć, iż, że zgodnie z treścią art. 44 ust. 1 ustawy o administracji rządowej w województwie każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone przepisem aktu prawa miejscowego wydanym w sprawie z zakresu administracji publicznej, może po bezskutecznym wezwaniu organu, który wydał przepis, lub organu upoważnionego do uchylenia przepisu w trybie nadzoru, do usunięcia naruszenia, zaskarżyć przepis do sądu administracyjnego. Podzielić należy pogląd Sądu wyższej instancji, że na podstawie powyższego sformułowania ustawowego stwierdzić należy, iż ustawodawca nie określił formy prawnej owego wezwania. Przede wszystkim z przepisu tego nie wynika dla strony obowiązek sformułowania wezwania w sposób kategoryczny poprzez użycie formy "wzywam do usunięcia naruszenia ...", co oznacza również, iż nie można wykluczyć użycia formy grzecznościowej, jak na przykład "proszę o rozważanie możliwości zmiany ...". Wezwanie powyższe jest swoistym oświadczeniem woli uprawnionego podmiotu, które może być sformułowane w sposób dowolny, o ile wyraża ono wolę podmiotu w sposób dostateczny (por. per analogiem art. 60 KC). W rozpatrywanej sprawie pismo Spółdzielni Mieszkaniowej z dnia 16 września 2004 r. rozpoczynało się od sformułowania, iż "...Spółdzielnia mieszkaniowa A we W. prosi o rozważenie możliwości zmiany Zarządzenia nr 108 ..." Należy uznać, iż takie sformułowanie wyrażą w sposób dostateczny wolę Spółdzielni zmierzającą do wezwania Wojewody D. do usunięcia naruszenia prawa, z jakim, w subiektywnej ocenie Spółdzielni, mieliśmy do czynienia w rozpatrywanej sprawie.
Przechodząc do kwestii merytorycznych należy zważyć, iż zgodnie z przepisem art. 68 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce
nieruchomościami (j.t. Dz. U. z 2000 r., nr 46, poz. 543 ze zm.) właściwy organ może udzielić za zgodą, odpowiednio wojewody albo rady lub sejmiku, bonifikaty od ceny ustalonej zgodnie z art. 67 ust. 3, jeżeli nieruchomość jest sprzedawana:
1) pod budownictwo mieszkaniowe, na realizację urządzeń infrastruktury technicznej oraz innych celów publicznych,
2) osobom fizycznym i osobom prawnym, które prowadzą działalność charytatywną, kulturalną, naukową, opiekuńczą, leczniczą, oświatową, badawczo-rozwojową, wychowawczą lub sportowo-turystyczną, na cele niezwiązane z działalnością zarobkową, a także organizacjom pożytku publicznego, na cel prowadzonej działalności pożytku publicznego,
3) organizacjom zrzeszającym działkowców z przeznaczeniem na pracownicze ogrody działkowe,
4) poprzedniemu właścicielowi lub jego spadkobiercy, jeżeli nieruchomość została od niego przejęta przed dniem 5 grudnia 1990 r.,
5) na rzecz Skarbu Państwa albo na rzecz jednostki samorządu terytorialnego,
6) kościołom i związkom wyznaniowym, mającym uregulowane stosunki z państwem, na cele działalności sakralnej,
7) jako lokal mieszkalny,
8) w wyniku uwzględnienia roszczeń, o których mowa w art. 209a ust. 1 i ust. 2,
9) spółdzielniom mieszkaniowym w związku z ustanowieniem na rzecz członków spółdzielni odrębnej własności lokali lub z przeniesieniem na członków spółdzielni własności lokali lub domów jednorodzinnych.
Zgodnie z kolei z przepisem art. 4 pkt 9 powoływanej wyżej ustawy, ilekroć w ustawie jest mowa o właściwym organie - należy przez to rozumieć, z zastrzeżeniem art. 60, starostę, wykonującego zadanie z zakresu administracji rządowej, w odniesieniu do nieruchomości stanowiących własność Skarbu Państwa oraz organ wykonawczy gminy, powiatu i województwa w odniesieniu do nieruchomości stanowiących odpowiednio własność gminy, powiatu i województwa.
Konstrukcja przytaczanego przepisu art. 68 ustawy o gospodarce nieruchomościami jest złożona, podobnie jak i niejednoznaczny jest jego charakter.
Przepis powyższy dopuszcza zastosowanie bonifikaty od ceny sprzedaży, o ile wszakże sprzedaż dotyczy przypadków enumeratywnie wymienionych w tymże przepisie. Wspomnianej bonifikaty udziela właściwy organ (w rozumieniu art. 4 pkt 9 powoływanej ustawy) ale za zgodą – odpowiednio wojewody albo rady lub sejmiku. Należy mieć na względzie, iż zgodnie z przepisem art. 11 ust. 2 tejże ustawy, jeżeli przepisy ustawy wymagają udzielenia zgody przez radę, sejmik lub wojewodę, wyrażenie zgody następuje odpowiednio w drodze uchwały rady lub sejmiku albo zarządzenia wojewody. Ponieważ w rozpatrywanej sprawie bonifikata miała dotyczyć gruntów stanowiących własność Skarbu Państwa wspomnianej zgody na zastosowanie bonifikaty winien był udzielić wojewoda - w formie zarządzenia.
Jak się wskazuje w orzecznictwie sądowym przepis art. 68 ustawy o gospodarce nieruchomościami nie daje podstaw do wydawania aktu o charakterze generalnym, odnoszącym się do wszystkich mieszkańców gminy, nie oni bowiem są adresatami żądania zwrotu bonifikaty, a tylko nabywca nieruchomości. Przepis art. 68 zawiera kompletną regulację w zakresie udzielania i żądania zwrotu bonifikaty nie zostawiając miejsca żadnemu organowi do uszczegóławiania zapisów, tym samym podstaw do podejmowania aktów skierowanych do ogółu mieszkańców danej jednostki administracyjnej (por. wyrok NSA z 27 maja 2002 r. I SA 413/02, LEX nr 82659).
Należy wszakże stanowczo podkreślić, iż możliwość udzielenia bonifikaty, na podstawie omawianego przepisu, jest jedynie uprawnieniem właściwego organu, poprzedzonym zgodą (w rozstrzyganej sprawie) wojewody. Można więc twierdzić, że udzielenie wspomnianej bonifikaty pozostawione jest uznaniu właściciela - to jest Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego (por. G. Bieniek, w: G. Bieniek, S. Kalus, Z. Marmaj, E. Mzyk, Ustawa o gospodarce nieruchomościami. Komentarz, Warszawa 2005, s. 285-286) Ustawodawca nie wprowadza w analizowanym przepisie ani obowiązku stosowania bonifikaty, ani nie precyzuje również zakresu owej bonifikaty (odmiennie niż np. w przepisie art. 68 ust. 3 czy art. 74 ustawy o gospodarce nieruchomościami). Tak więc zarówno udzielenie bonifikaty jak i jej zakres jest wynikiem autonomicznego rozstrzygnięcia uprawnionych organów. W istocie więc to właściciel nieruchomości (reprezentowany przez odpowiedni organ) decyduje o tym, czy w ogóle udzieli bonifikaty, a jeśli tak – to w jakiej wysokości.
Należy dodatkowo wskazać, iż zgodnie z treścią art. 68 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami udzielenie bonifikaty ma co do zasady charakter
indywidualny, co oznacza, że zgoda wojewody lub rady (sejmiku) powinna być uzyskiwana w każdym przypadku zbycia nieruchomości na rzecz konkretnego nabywcy. Zgoda powyższa powinna obejmować nie tylko sam fakt udzielenia bonifikaty, ale również jej zakres. Należy wszakże podzielić wyrażany w literaturze pogląd, iż nie ma przeszkód natury prawnej, aby zarówno wojewoda jak i rada (sejmik) określiła w sposób bardziej ogólny, kiedy owa bonifikata może być udzielona oraz jaki jest jej dopuszczalny zakres (por. G. Bieniek, op. cit., s. 286). Taki sposób określania zasad udzielania bonifikat jest dość powszechnie stosowany w praktyce i czyni bezzasadnym zarzut nierównoprawnego traktowania poszczególnych nabywców.
Powyższe konstatacje oznaczają wszakże, iż możliwe jest, że na terenie danej jednostki samorządu terytorialnego (np. gminy) będą obowiązywały różne ceny nieruchomości o podobnym charakterze, w zależności od tego, czyją własnością te nieruchomości są. Może się bowiem okazać, iż np. Skarb Państwa (lub gmina) nie zastosuje w stosunku do należącej doń nieruchomości w ogóle żadnej bonifikaty, lub zastosuje inną stawkę bonifikaty jak inny właściciel. To zróżnicowanie będzie przenosiło się oczywiście na nabywców, ale nie oznacza to wcale złamania zasady równoprawnego traktowania tych samych podmiotów. Należy bowiem zauważyć, iż takie zróżnicowanie sytuacji potencjalnych nabywców zostało dopuszczone przez wyraźny przepis ustawy i jest swoistym przejawem ochrony prawa własności, w aspekcie decydowania przez właściciela o udzielaniu bonifikat i ich zakresie. Przepisy te bowiem dopuszczają sytuację, iż to właściciel jest uprawniony do swoistego obniżenia ceny i odejścia od statuowanej w art. 67 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami zasady, iż cenę nieruchomości ustala się na podstawie jej wartości.
Stąd tez zarzut naruszenia Konstytucji, w aspekcie nierównoprawnego traktowania obywateli nie może zostać podzielony przez Sąd.
Biorąc powyższe pod uwagę Sąd nie mógł podzielić zarzutów skargi i dlatego – stosownie do przepisu art. 151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi – skargę należało oddalić.