II SA/WR 565/25
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWSA we Wrocławiu uchylił postanowienie Inspektora Nadzoru Budowlanego o nałożeniu grzywny, uznając, że organ nie zbadał wystarczająco, czy obowiązek usunięcia wad budynku został wykonany prawidłowo.
Wspólnota Mieszkaniowa zaskarżyła postanowienie Inspektora Nadzoru Budowlanego o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia, kwestionując prawidłowość wykonania izolacji fundamentów. Sąd administracyjny uchylił zaskarżone postanowienie, stwierdzając, że organ odwoławczy nie zebrał i nie rozpatrzył materiału dowodowego w sposób wszechstronny, a ocena skuteczności wykonanych prac była przedwczesna. Sąd wskazał na potrzebę dokładniejszego zbadania, czy wykonane roboty faktycznie realizują nałożony obowiązek, czy też problem wynika z nieadekwatnego nakazu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu uchylił postanowienie Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (DWINB), które utrzymało w mocy postanowienie o nałożeniu na Wspólnotę Mieszkaniową grzywny w celu przymuszenia w wysokości 50.000 zł. Grzywna została nałożona z powodu rzekomo niewłaściwego lub nieskutecznego wykonania obowiązku usunięcia nieprawidłowości związanych z izolacją poziomą fundamentów budynku, nałożonego decyzją PINB z 2020 r. Wspólnota kwestionowała tę ocenę, przedstawiając dowody wykonania prac. Sąd uznał, że DWINB nie zbadał sprawy wystarczająco wszechstronnie. W szczególności, organ odwoławczy nie odniósł się należycie do twierdzeń i dokumentów przedstawionych przez stronę skarżącą, a ocena skuteczności wykonanych robót była przedwczesna. Sąd podkreślił, że nałożenie grzywny wymaga bezspornego ustalenia, czy podjęte działania nie realizują nałożonego obowiązku, a nie tylko stwierdzenia, że część piwnic pozostaje zawilgocona. Wskazano, że wadliwość postępowania dotyczyła zwłaszcza etapu odwoławczego, gdzie organ nie przeprowadził wystarczającego postępowania dowodowego i nie ocenił zebranego materiału w całości. Sąd uchylił zaskarżone postanowienie i zasądził zwrot kosztów postępowania, nakazując organowi ponowne rozpatrzenie sprawy z uwzględnieniem wskazówek sądu.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, organ egzekucyjny nie zbadał sprawy wystarczająco wszechstronnie i przedwcześnie ocenił skuteczność wykonanych prac, nie odnosząc się należycie do materiału dowodowego.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że organ odwoławczy nie przeprowadził wystarczającego postępowania dowodowego, nie ocenił zebranego materiału dowodowego w całości, a ocena skuteczności wykonanych robót była przedwczesna. Brak było bezspornego ustalenia, czy podjęte działania nie realizują nałożonego obowiązku, czy też problem wynika z nieadekwatnego nakazu.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylono_decyzję
Przepisy (17)
Główne
p.p.s.a. art. 145 § 1 pkt 1c
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 200 § w zw. z art. 205 par. 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Pomocnicze
k.p.a. art. 7
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 77 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 136
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 140
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 15
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
u.p.e.a. art. 23 § 1 i § 4 pkt 1
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
u.p.e.a. art. 6 § 1
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
u.p.e.a. art. 7 § 2
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
u.p.e.a. art. 7 § 3
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
u.p.e.a. art. 18
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
u.p.e.a. art. 125
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
u.p.e.a. art. 126
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
p.b. art. 83 § 2
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
p.b. art. 81a
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
P.u.s.a. art. 1 § 1 i § 2
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych
Argumenty
Skuteczne argumenty
Organ odwoławczy nie odniósł się należycie do twierdzeń i dokumentów przedstawionych przez stronę skarżącą w zażaleniu. Ocena skuteczności wykonanych robót budowlanych była przedwczesna i nie poprzedzona właściwym zebraniem i wszechstronnym rozpatrzeniem materiału dowodowego. Nałożenie grzywny w celu przymuszenia wymaga bezspornego ustalenia, czy rzeczywiście podjęte przez Wspólnotę działania nie realizują nałożonego wymogu.
Godne uwagi sformułowania
Sąd przy rozstrzyganiu sprawy nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, a zatem dokonuje on zbadania całokształtu okoliczności faktycznych i prawnych sprawy. Niniejsze twierdzenie jest co najmniej przedwczesne i nie zostało poprzedzone właściwym zebraniem i wszechstronnym rozpatrzeniem materiału dowodowego. Nie sposób tym samym uznać, iż przeprowadzone przez organ odwoławczy postępowanie odpowiada przyjętym standardom kontroli instancyjnej.
Skład orzekający
Malwina Jaworska-Wołyniak
sprawozdawca
Olga Białek
członek
Władysław Kulon
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Proceduralne aspekty egzekucji administracyjnej w sprawach budowlanych, obowiązek wszechstronnego zebrania dowodów przez organy odwoławcze, ocena skuteczności wykonanych robót budowlanych przed nałożeniem grzywny."
Ograniczenia: Dotyczy specyfiki postępowań egzekucyjnych w administracji, w szczególności w kontekście prawa budowlanego i oceny wykonania obowiązków.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje, jak ważne jest dokładne badanie dowodów przez organy administracji i sądów, nawet w rutynowych sprawach egzekucyjnych. Podkreśla, że formalne wykonanie czynności nie zawsze oznacza skuteczne usunięcie problemu, ale też że organy nie mogą pochopnie nakładać kar finansowych.
“Czy grzywna za niewykonanie remontu była zasadna? Sąd wskazuje na błędy organów nadzoru budowlanego.”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII SA/Wr 565/25 - Wyrok WSA we Wrocławiu Data orzeczenia 2025-10-23 orzeczenie nieprawomocne Data wpływu 2025-08-11 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu Sędziowie Malwina Jaworska-Wołyniak /sprawozdawca/ Olga Białek Władysław Kulon /przewodniczący/ Symbol z opisem 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s Hasła tematyczne Budowlane prawo Skarżony organ Inspektor Nadzoru Budowlanego Treść wyniku *Uchylono zaskarżone postanowienie w całości Powołane przepisy Dz.U. 2024 poz 935 art. 145 par. 1 pkt 1c,art. 200 w zw. z art. 205 par. 2 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.) Dz.U. 2024 poz 572 art. 7, art., 77.art. 136, art. 1, art. 140 Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.) Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Władysław Kulon, Sędziowie: Sędzia WSA Olga Białek, Asesor WSA Malwina Jaworska-Wołyniak (spr.), po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w Wydziale II w dniu 23 października 2025 r. sprawy ze skargi Wspólnoty Mieszkaniowej przy ul. [...] [...] we W. na postanowienie Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 11 czerwca 2025 r. Nr 644/2025 w przedmiocie nałożenia grzywny w celu przymuszenia I. uchyla zaskarżone postanowienie; II. zasądza od Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz strony skarżącej kwotę 580 (słownie: pięćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Uzasadnienie Zaskarżonym postanowieniem z dnia 11 czerwca 2025 r. (nr 644/2025), Dolnośląski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej: DWINB), działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2024 poz. 572, dalej k.p.a.) w zw. z art. 23 § 1 i § 4 pkt 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. - o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2025 r. poz. 132 ze zm., dalej: u.p.e.a.) oraz art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2025 r. poz. 418, dalej p.b.), utrzymał w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla miasta Wrocławia (dalej: PINB) nr 595/2025 z dnia 14 marca 2025 r., którym nałożono na Wspólnotę Mieszkaniową przy ul. [...] we W. (dalej: Skarżąca, Wspólnota), grzywnę w celu przymuszenia w wysokości 50.000,00 zł. Powyższe postanowienie zapadł w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych. Ostateczną decyzją z dnia 17 czerwca 2020 r. (nr 1282/2020) PINB nakazał Wspólnocie usunięcie występujących nieprawidłowości i zagrożeń związanych z utrzymaniem w budynku przy ul. [...] we W. poprzez: 1. zabezpieczenie balkonów znajdujących się w narożu budynku oraz od ul. [...] przed możliwością upadku z wysokości elementów balkonów (w tym zamontowanie siatki ochronnej od dołu balkonów), zabezpieczenie attyki budynku przed możliwością przewrócenia lub upadku jej elementów z wysokości, skucie odspojonego tynku na ścianach od strony podwórza, w terminie 1 miesiąca od dnia kiedy decyzja stanie się ostateczna odtworzenie całości konstrukcji attyki budynku wraz z elementami architektonicznymi, wykonanie remontu kapitalnego balkonów od ul. [...] i w narożu budynku, obejmującego oczyszczenie lub wymianę na nowe stalowych belek konstrukcyjnych, wykonanie nowych płyt balkonowych z hydroizolacją, warstwą ochronną i odprowadzeniem wody opadowej w sposób nie powodujący zalewania ścian budynku, wykonanie nowych obróbek blacharskich, oczyszczenie i zabezpieczenie antykorozyjne balustrad - w terminie 7 miesięcy od dnia kiedy decyzja stanie się ostateczna od ul. [...] oczyszczenie i zabezpieczenie farbą antykorozyjną balustrad balkonów oraz wymianę skorodowanych obróbek blacharskich balkonów, wykonanie remontu ścian budynku od strony podwórza, obejmującego oczyszczenie powierzchni ścian, uzupełnienie spoinowań, odtworzenie tynków, na elewacjach frontowych uzupełnienie ubytków w spoinach, naprawę uszkodzeń tynku w przyziemiu, a następnie wykonanie czyszczenia elewacji, naprawę uszkodzeń gzymsów wraz z uzupełnieniem braków obróbki blacharskiej i wymianą zużytych technicznie elementów obróbki, naprawę spękań nadproży okiennych, wymianę rynien (z uwzględnieniem prawidłowego ich połączenia z rurami spustowymi) i obróbek blacharskich na dachu budynku, wykonanie izolacji poziomej fundamentów metodą iniekcji, wykonanie izolacji pionowej ścian fundamentowych, uzupełnienie ubytków posadzki w piwnicy, naprawę uszkodzeń schodów do piwnicy, oczyszczenie z korozji belek stalowych stropu nad piwnicą, a następnie ich zabezpieczenie farbą antykorozyjną, odtworzenie tynków na oczyszczonej powierzchni ścian i sklepień w piwnicy, wymianę zużytych technicznie odcinków instalacji wodnej i kanalizacyjnej, naprawę spękań i uzupełnienie ubytków tynku na kominach ponad dachem oraz w obrębie poddasza budynku, remont nawierzchni podwórzowej budynku, obejmujący uzupełnienie ubytków i spękań oraz niwelację nierówności powodujących zastoiny wodne oraz utrudnienia komunikacyjne w terminie 12 miesięcy od dnia kiedy decyzja stanie się ostateczna. Terminy wykonania wymienionych robót budowlanych upłynęły odpowiednio wraz z 7 sierpnia 2020 r., 8 lutym 2021 r. oraz 7 lipca 2021 r. Pismem z 16 listopada 2023 r. spółka P. Sp. z o.o. – zarządca Wspólnoty poinformował PINB o wykonaniu w całości ww. decyzji przedkładając dokumenty, które miały potwierdzić tę okoliczność. W dniu 26 lutego 2025 r. PINB przeprowadził kontrolę, w trakcie której ustalił, że roboty budowlane wymienione w pkt 12 zostały wykonane niewłaściwie, zaś roboty budowlane wymienione w pkt 19 nie zostały wykonane w pełnym zakresie. W tych okolicznościach PINB, upomnieniem nr [...] z 3 marca 2025 r. wezwał Wspólnotę do wykonania obowiązku wynikającego z decyzji z dnia 17 czerwca 2020 r. W odpowiedzi na upomnienie, pismem z 10 marca 2025 r., Zarządca Wspólnoty zakwestionował stanowisko PINB w zakresie niewłaściwego wykonania robót budowlanych z pkt 12 decyzji wskazując, że zakończono związane z tym roboty. Nadto podniósł, że podczas kontroli stwierdzono "łuszczenie wierzchnich warstw wykończeniowych ścian piwnicznych, co zważywszy na fakt, iż ściany w momencie wykonywania iniekcji wykazywały dużą wilgotność, jest naturalnym zjawiskiem. Wyjaśniamy, że z chwilą odcięcia dopływu wilgoci z muru wystąpiła krystalizacja soli i miejscowe zniszczenia warstwy wykończeniowej". Kolejno, postanowieniem z dnia 14 marca 2025 r. (nr 595/2025), PINB nałożył na Wspólnotę grzywnę w celu przymuszenia w kwocie 50 000 zł oraz wezwał do jej wpłacenia w terminie 6 miesięcy od dnia doręczenia, a także wezwał do wykonania obowiązku określonego w załączonym tytule wykonawczym nr [...] w terminie 6 miesięcy od dnia doręczenia tego postanowienia. Zażalenie na powyższe postanowienie złożyła Wspólnota wnosząc o jego uchylenie, a nadto przeprowadzenie dowodów z załączonych dokumentów na okoliczność wykonania obowiązków. Kwestionowanemu postanowieniu zarzuciła: - naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 80 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a. polegające na naruszeniu zasady swobodnej oceny dowodów i dokonaniu jej w sposób dowolny, sprzeczny z zasadami doświadczenia życiowego oraz z zebranym materiałem dowodowym w sprawie, objawiające się przyjęciem, iż Wspólnota uchyla się od obowiązków nałożonych na nią decyzją nr 1282/2020; - naruszenie przepisu postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 7 § 2 u.p.e.a. poprzez zastosowanie uciążliwego środka egzekucyjnego, który nie prowadzi do wykonania nałożonych obowiązków; - naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 7 § 3 u.p.e.a w zw. z art. 125 u.p.e.a. poprzez zastosowanie środka egzekucyjnego w postaci grzywny w celu przymuszenia w wysokości 50.000,00 zł w sytuacji, gdy dalsze stosowanie, czy też utrzymywanie choćby hipotetycznej groźby jej zastosowania jest sprzeczne z istotą tego środka, jawi się jako bezcelowe i bezprzedmiotowe oraz narusza zasadę niezbędności postępowania egzekucyjnego. W treści zażalenia Skarżąca podniosła m.in. okoliczność wykonania obowiązku w zakresie robót określonych w pkt 19 decyzji nr 1282/2020. DWINB, postanowieniem nr 504/2025 wezwał PINB do przeprowadzenia dodatkowego postępowania dowodowego tj. przeprowadzenia kontroli na podstawie art. 81a p.b. na okoliczność ustalenia aktualnego stanu faktycznego w przedmiotowej sprawie i wykonania robót budowlanych polegających na naprawie spękań i uzupełnieniu ubytków tynków na kominach w obrębie poddasza budynku, tj. zrealizowania nakazu z pkt 19 decyzji z dnia 17 czerwca 2020 r. Pismem z dnia 15 maja 2025 r. PINB przekazał protokół kontroli nr [...] z dnia 14 maja 2025 r. W jego treści stwierdzono wykonanie obowiązku z pkt 19. Utrzymując w mocy – zaskarżonym postanowieniem – postanowienie PINB z dnia 14 marca 2025 r., DWINB w pierwszej kolejności wskazał na celowość postępowania egzekucyjnego, wywodząc, iż służy ono, jak również stosowane w nim środki egzekucyjne, do doprowadzenia do realizacji przez zobowiązanego jego obowiązków. Zgodnie bowiem z art. 6 § 1 u.p.e.a. w razie uchylania się zobowiązanego od wykonania obowiązku, wierzyciel powinien podjąć czynności zmierzające do zastosowania środków egzekucyjnych. Dalej DWINB wyjaśnił, że w przypadku egzekucji obowiązku wynikającego z p.b., organ egzekucyjny ma do dyspozycji tylko dwa środki egzekucyjne: grzywnę w celu przymuszenia oraz wykonanie zastępcze. Przepis z art. 7 § 2 u.p.e.a. ustanawia zaś zasadę stosowania najmniej uciążliwego środka egzekucyjnego. Normy prawne nie determinują przy tym, które ze środków są mniej lub bardziej uciążliwe dla zobowiązanego. Pozostawia to ocenie organów egzekucyjnych w danej sprawie. Zdaniem DWINB grzywna w celu przymuszenia jest łagodniejszym środkiem egzekucyjnym niż wykonanie zastępcze, gdyż w razie wykonania obowiązku określonego w tytule wykonawczym, nałożone, a nieuiszczone lub nieściągnięte grzywny w celu przymuszenia podlegają umorzeniu na wniosek zobowiązanego. Ponadto, na mocy art. 126 u.p.e.a., na wniosek zobowiązanego, który wykonał obowiązek, grzywny uiszczone lub ściągnięte, mogą być w uzasadnionych przypadkach zwrócone w wysokości 75% lub w całości, za zgodą organu wyższego stopnia. W dalszej kolejności DWINB wyjaśnił, że w obrocie prawnym pozostaje ostateczna decyzja z dnia 17 czerwca 2020 r. nakładająca wymienione w niej obowiązki, których terminy wykonania upłynęły. Stąd w niniejszej sprawie nie zaistniały ograniczenia przedmiotowe dopuszczalności egzekucji, które wystąpiłyby wówczas, gdyby egzekwowany obowiązek wynikał z decyzji nieistniejącej bądź też nieostatecznej i niepodlegającej natychmiastowemu wykonaniu. Nie wystąpiły też żadne okoliczności skutkujące wycofaniem z obrotu prawnego decyzji nakładającej egzekwowany obowiązek. Kolejno DWINB wskazał na słuszność ustaleń PINB, iż obowiązek w zakresie robót budowlanych wymienionych w pkt 12 decyzji z 17 czerwca 2020 r. nie został wykonany właściwie. Z protokołu kontroli nr [...], przeprowadzonej dnia 26 lutego 2025 r., wynika bowiem, że roboty budowlane wymienione w pkt 12 zostały wykonane niewłaściwie tzn. wykonane roboty pozostają w tym zakresie nieskuteczne: część murów piwnicy pozostaje zawilgocona. Nieskuteczność wykonanych robót w ocenie DWINB uniemożliwia uznanie wykonania obowiązku nałożonego w egzekwowanej decyzji. Wykonanie robót budowalnych, które nie realizują celu prac, a tylko z nazwy odpowiadają wskazanym w tytule wykonawczym nie prowadzi do realizacji obowiązku. Przyjęcie przeciwnego poglądu, prowadziłoby do niedopuszczalnych dla systemu prawa konsekwencji: nie istniałby bowiem żaden instrument prawny gwarantujący efektywność obowiązków administracyjnych - wystarczyłoby choćby częściowe lub formalne - pozorujące realizację celu robót zachowanie zobowiązanego dla uznania wykonania decyzji. DWINB podkreślił, że celem nałożenia obowiązku wykonania robót budowlanych wskazanych w tytule wykonawczym było wyeliminowanie nieprawidłowości związanych z zawilgoceniem ścian fundamentowych budynku. Po wykonaniu tych robót budowlanych we właściwy sposób zawilgocenie w obrębie piwnicy nie powinno występować. Tymczasem pomimo tego, że od deklarowanego przez Skarżącą wykonania tego rodzaju robót upłynął już ponad rok, zawilgocenie nadal występuje miejscowo w piwnicy budynku. Nie sposób zatem uznać, że obowiązek w zakresie decyzji z 17 czerwca 2020 r. zostały spełniony. Nadto DWINB wskazał, że kluczowe w przedmiotowej sprawie jest twierdzenie Skarżącej, zawarte w piśmie z dnia 10 marca 2025 r., w którym wskazała, że zakończyła remont związany z wykonaniem pkt 12 decyzji, co ujawnia brak woli skutecznego wyeliminowania nieprawidłowości związanych z zawilgoceniem ścian fundamentowych budynku tj. poprawnej realizacji obowiązków administracyjnych. Podobnie ocenić należy poinformowanie PINB pismem z dnia 16 listopada 2023 r. o zakończeniu w całość prac związanych z wykonaniem decyzji nr 1282/2020 jak tez treść zażalenia. Uwzględniając fakt, że czynności sprawdzające podważyły twierdzenie Zobowiązanego to konsekwentne ignorowanie ocen organu nadzoru budowlanego wskazuje na uchylanie się od wykonania egzekwowanego obowiązku. DWINB wyjaśnił także, że złożone wraz z zażaleniem dokumenty obejmujące między innymi kopię umowy nr [...] wraz aneksami i protokołem końcowym odbioru robót nie zawierają żadnych treści, które podważałyby zasadność wszczęcia postępowania egzekucyjnego i nałożenia grzywny w celu przymuszenia. Wreszcie DWINB wyjaśnił, że nałożona kwota grzywny odpowiada wysokości określonej w ustawie, a nadto jest na tyle wysoka, że zrealizuje swój cel w postaci wykonania obowiązku. Nie godząc się z powyższym rozstrzygnięciem skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu złożyła Wspólnota Mieszkaniowa przy ul. [...] we W. wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia i rozważenie uchylenia postanowienia je poprzedzającego, umorzenie postepowania administracyjnego w całości oraz zasądzenie kosztów postępowania wg norm przepisanych. Kwestionowanemu postanowieniu zarzucono, podobnie jak wcześniej postanowieniu organu I instancji: - naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 80 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a. polegające na naruszeniu zasady swobodnej oceny dowodów i dokonaniu jej w sposób dowolny, sprzeczny z zasadami doświadczenia życiowego oraz z zebranym materiałem dowodowym w sprawie, objawiające się przyjęciem, iż Wspólnota uchyla się od obowiązków nałożonych na nią decyzją nr 1282/2020; - naruszenie przepisu postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 7 § 2 u.p.e.a. poprzez zastosowanie uciążliwego dla Wspólnoty środka egzekucyjnego, który nie prowadzi do wykonania nałożonych obowiązków; - naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 7 § 3 u.p.e.a w zw. z art. 125 u.p.e.a. poprzez zastosowanie środka egzekucyjnego w postaci grzywny w celu przymuszenia w wysokości 50.000,00 zł w sytuacji, gdy dalsze stosowanie, czy też utrzymywanie choćby hipotetycznej groźby jej zastosowania jest sprzeczne z istotą tego środka, jawi się jako bezcelowe i bezprzedmiotowe oraz narusza zasadę niezbędności postępowania egzekucyjnego. W uzasadnieniu Skarżąca rozwinęła sformułowane zarzuty dowodząc, iż wbrew twierdzeniom organów nie uchyla się od wykonania obowiązku, a nadto wskazując na rażące wygórowanie orzeczonej grzywny, sprzeczność zastosowanego środka, jego bezcelowość i bezprzedmiotowość. W odpowiedzi na skargę DWINB wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył co następuje: Na wstępie należy zaznaczyć, że ze względu na przedmiot skargi, sprawa została rozpoznana przez Sąd w trybie uproszczonym, na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów – zgodnie z art. 119 pkt 3 i art. 120 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm., dalej: p.p.s.a.). Stosownie do brzmienia art. 119 pkt 3 p.p.s.a. sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę, co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym. Dalej, trzeba zauważyć, że w przepisie art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2024, poz. 1267) ustawodawca zastrzegł, że sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m.in. poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem (jeżeli ustawy nie stanowią inaczej), formułując w ten sposób generalne kryterium wiążące sądy administracyjne w pełnym zakresie ich kognicji. Jednoznaczność tej zasady sprawia, że wojewódzki sąd administracyjny w toku podjętych czynności rozpoznawczych dokonuje oceny co do zgodności kontrolowanej decyzji, postanowienia (innego aktu lub czynności) z przepisami prawa materialnego, które mają zastosowanie w sprawie oraz z przepisami prawa procesowego, regulującymi tryb ich wydania lub tryb podjęcia aktu albo czynności będącej przedmiotem zaskarżenia. Wiążące są przy tym przepisy obowiązujące w dacie wydania zaskarżonego aktu. Jego uchylenie albo stwierdzenie nieważności następuje tylko w przypadku istnienia istotnych wad w postępowaniu lub naruszenia przepisów prawa materialnego, mających istotny wpływ na wynik sprawy. Co ważne – zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. - Sąd przy rozstrzyganiu sprawy nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, a zatem dokonuje on zbadania całokształtu okoliczności faktycznych i prawnych sprawy. Mając na względzie wskazane kryterium legalności, Wojewódzki Sąd Administracyjny po poddaniu ocenie ustalonych w niniejszej sprawie okoliczności faktycznych i istniejących wówczas okoliczności prawnych uznał, iż zaskarżone postanowienie zostało podjęte z naruszeniem przepisów procesowych, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c. p.p.s.a.). Kontroli tut. Sądu podlegało postanowienie DWINB z dnia 11 czerwca 2025 r. (nr 644/2025), utrzymujące w mocy postanowienie PINB nr 595/2025 z dnia 14 marca 2025 r., którym nałożono na Wspólnotę Mieszkaniową przy ul. [...] we W. grzywnę w celu przymuszenia w wysokości 50.000,00 zł. Zasady stosowania tego środka egzekucyjnego regulują przepisy rozdziału 2 działu III u.p.e.a., dotyczące egzekucji obowiązków o charakterze niepieniężnym, a istotą postępowania egzekucyjnego w administracji jest przymusowe wykonanie obowiązków wymienionych w art. 2 u.p.e.a. w przypadku uchylania się zobowiązanych od wykonania tych obowiązków. W kontrolowanej sprawie, wykonaniu przez Skarżącą podlegały obowiązki, nałożone decyzją PINB z dnia 17 czerwca 2020 r. nr 1282/2020, w celu usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości. Obowiązki te zostały enumeratywnie wymienione we wspomnianym rozstrzygnięciu, które nie było kwestionowane w administracyjnym toku instancji. W tych okolicznościach, słusznie zauważył DWINB, że przywołana decyzja podlegała wykonaniu. W sprawie, istota sporu koncentruje się wokół wykonania obowiązku określonego w pkt 12 decyzji z dnia 17 czerwca 2020 r., który to obligował Skarżącą do usunięcia nieprawidłowości i zagrożeń związanych z utrzymaniem budynku przy ul. [...] we W. przez wykonanie izolacji poziomej fundamentów metodą iniekcji. Zdaniem organów obowiązek ten został wykonany niewłaściwe i nieskutecznie, gdyż część murów piwnicy pozostaje zawilgocona, co uzasadnia nałożenie grzywny w celu przymuszenia. W ocenie Sądu niniejsze twierdzenie jest co najmniej przedwczesne i nie zostało poprzedzone właściwym zebraniem i wszechstronnym rozpatrzeniem materiału dowodowego. Lektura bowiem treści rozstrzygnięcia organu odwoławczego wskazuje, iż DWINB wydał zaskarżone do tut. Sądu postanowienia, poprzestając wyłącznie na twierdzeniach zawartych w postanowieniu PINB, nie odnosząc się przy tym w sposób prawidłowy do twierdzeń i okoliczności wskazanych w zażaleniu, jak również w załączonych do niego dokumentów. W kontekście powyższego trzeba zaś zauważyć, że protokół z przeprowadzonej w dniu 26 lutego 2025 r. kontroli jedynie ogólnikowo wskazuje, iż "wykonano izolację metodą iniekcji, która jest nieskuteczna, część murów pozostaje zawilgocona". Załączona przy tym do akt dokumentacja fotograficzna nie została w jakikolwiek sposób opisana, jest słabej jakości i nie sposób z niej wywieść w jakim zakresie "część murów piwnic pozostaje zwilgocona". Pomimo tego, jak również wezwania PINB do przeprowadzenia, na etapie odwoławczym, uzupełniającego postępowania dowodowego w zakresie wykonania pkt. 19 decyzji z czerwca 2020 r., DWINB nie uznał za właściwe poczynienie dodatkowych wyjaśnień w kontekście wykonania obowiązku z pkt 12, co chociażby pozwoliło na ustalenie czy nadal utrzymuje się wilgoć na ścianach piwnicy, jaki jest jej zakres i ewentualnie jaka jest tego przyczyna. To ostatnie ma zaś istotne znaczenia w niniejszej sprawie zważywszy chociażby na dokonanie oceny prawidłowości twierdzeń Skarżącej, zawartych w piśmie z dnia 10 marca 2025 r., w którym wyjaśniła, że powodem wilgoci jest duża wilgotność ścian w momencie wykonywania iniekcji, skutkującą odparowywaniem wilgoci z muru. Nadto, nie można też nie zauważyć, że w niniejszej sprawie zarówno Skarżąca jak i organ zgodnie twierdzą, iż wykonano roboty, nakazane w pkt 12 (z tym zastrzeżeniem, że zdaniem PINB i DWINB są one nieskuteczne). PINB precyzuje tu nawet, że "wykonano izolację poziomą metodą iniekcji", co zdaje się odpowiadać metodzie przyjętej w decyzji z czerwca 2020 r. Z kolei Skarżąca na uzasadnienie wykonania spornego obowiązku przedłożyła do wniesionego zażalenia dokumenty w postaci umowy dot. wykonania tychże robót wraz z aneksami oraz protokołu końcowego ich odbioru, które to dowody, zdaniem Sądu, nie zostały w sposób należyty ocenione przez organ II instancji. W tym aspekcie DWINB poprzestał w zasadzie na ogólnikowym stwierdzeniu, iż wniesione w postępowaniu zażaleniowym dokumenty nie zawierają żadnych treści, które podważałyby zasadność wszczęcia postępowania i nałożenia spornej grzywny. Tymczasem w ocenie Sądu niniejsze dokumenty dotyczą okoliczności związanych z podjętymi przez Wspólnotę działaniami związanymi z wykonaniem obowiązku, o którym mowa w pkt. 12 decyzji z 17 czerwca 2020 r. Przedmiotem bowiem umowy z dnia 20 września 2021 r. jest wykonanie poziomej izolacji przeciwwilgociowej (przepony) w ścianach piwnic w budynku mieszkalnym wielorodzinnym, zlokalizowanym przy ul. [...] we W., zaś protokół z dnia 10 sierpnia 2023 r. dotyczy obioru wykonanych w tym zakresie prac. Z dokumentów tych wynika zatem przede wszystkim to, że Skarżąca przedsięwzięła roboty w celu wykonania izolacji poziomej mającej zapobiegać zawilgoceniom w piwnicy. Skoro zatem z akt badanej sprawy wynika, że Skarżąca nie pozostawała bezczynna w wykonaniu spornego obowiązku, rzeczą organów przed ewentualnym nałożeniem grzywny było dokonanie ustaleń czy zrealizowane przez Wspólnotę w zakresie wykonania pkt. 12 roboty są zgodne i adekwatne z nakazem wynikającym z decyzji z dnia 17 czerwca 2020 r. Tymczasem w niniejszej sprawie, organy jakkolwiek stwierdziły, że "wykonano izolację poziomą metodą iniekcji", a zatem w sposób wprost wynikający z decyzji, to zarazem uznały, że jest to nieskuteczne, gdyż część piwnic pozostaje zawilgocona. Z akt sprawy, w tym przeprowadzonego postępowania dowodowego nie wynika, czy wskazana w protokole kontroli nieskuteczność, powodowana jest nienależytym wykonaniem obowiązku, czy też nieadekwatnie określonym nakazem. W sytuacji uznania, iż w sprawie mamy do czynienia z tym drugim przypadkiem, nieprawidłowym jest sięganie po środki egzekucyjne. Wobec zakreślonych okoliczności, w ocenie Sądu nałożenie grzywny w celu przymuszenia wymagało uprzedniego, bezspornego i niebudzącego wątpliwości ustalenia, czy rzeczywiście podjęte przez Wspólnotę działania nie realizują nałożonego w tym zakresie wymogu z pkt. 12 decyzji z czerwca 2020 r. Tego zaś w sprawie zabrakło, a dostrzeżona w tym zakresie wadliwość dotyczy zwłaszcza postępowania zażaleniowego i nienależytego rozpatrzenia zgromadzonego materiału dowodowego, w tym tego przedłożonego przez stronę. Nie sposób tym samym uznać, iż przeprowadzone przez organ odwoławczy postępowanie odpowiada przyjętym standardom kontroli instancyjnej. Tymczasem obowiązek wszechstronnego rozpatrzenia sprawy spoczywa zarówno na organie I instancji, jak również na organie odwoławczym z uwagi na zasadę dwuinstancyjności postępowania, wyrażoną w art. 15 k.p.a. Zgodnie bowiem z art. 140 k.p.a. w postępowaniu odwoławczym, w sprawach nieuregulowanych, znajdują odpowiednie zastosowanie przepisy o postępowaniu przed organem I instancji. Tym samym rozpoznając zażalenie organ nie jest związany ani ustaleniami faktycznymi dokonanymi przez organ I instancji, ani żądaniami zawartymi w zażaleniu. Obowiązany jest rozpatrzyć sprawę w jej całokształcie, a to nakłada na niego również obowiązek zbadania i odniesienia się do wszystkich zarzutów zawartych w zażaleniu. Z powyższego wynika więc, że zakres postępowania odwoławczego nie jest węższy niż zakres postępowania przed organem I instancji, a organ II instancji ma nie mniejsze obowiązki. Przede wszystkim zobligowany jest dążyć z urzędu, tak jak organ I instancji, do wykrycia prawdy obiektywnej, czyli do ustalenia rzeczywistego stanu sprawy (art. 7 k.p.a.). Powinien też ocenić całe postępowanie wyjaśniające przeprowadzone przed organem I instancji, a zwłaszcza materiał dowodowy zebrany przez ten organ. W sytuacji, gdy stwierdzi braki w postępowaniu lub pewne niejasności, może i powinien przeprowadzić na żądanie strony lub z urzędu dodatkowe postępowanie w celu uzupełnienia dowodów i materiałów w sprawie, o ile oczywiście nie zostaną przekroczone granice zakreślone art. 136 k.p.a. Wobec przedstawionych argumentów należy stwierdzić, że zaskarżone postanowienie zostało wydane z naruszeniem przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W tych okolicznościach Sąd był zobligowany do jego uchylenia na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1c p.p.s.a., co też orzekł w pkt I sentencji. Rozstrzygnięcie zaś zawarte w pkt. II znajduje swoje uzasadnienie w brzmieniu art. 200 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a. Ponownie rozpoznając sprawę właściwy organ uwzględni okoliczności i uwagi wskazane w uzasadnieniu niniejszego wyroku. Tym samym DWINB dokona oceny prawidłowości wykonania spornego obowiązku z punktu widzenia obowiązującej w tym zakresie decyzji z 17 czerwca 2020 r., uwzględniając przy tym przysługujące mu uprawnienie do przeprowadzenia uzupełniającego postępowania dowodowego, zakreślonego granicami art. 136 k.p.a., jak również obowiązek rozpatrzenia zebranego materiału dowodowego w jego całokształcie.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI