II SA/Wr 561/20

II SA/Wr 561/20 - Wyrok WSA we Wrocławiu
Data orzeczenia
2021-02-23
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2020-12-04
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Sędziowie
Halina Filipowicz-Kremis /przewodniczący/
Olga Białek
Wojciech Śnieżyński /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6019 Inne, o symbolu podstawowym 601
Hasła tematyczne
Budowlane prawo
Sygn. powiązane
II OSK 1688/21 - Wyrok NSA z 2022-10-24
Skarżony organ
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
*Oddalono skargę w całości
Powołane przepisy
Dz.U. 2020 poz 256
art. 28
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Halina Filipowicz – Kremis Sędziowie: Sędzia WSA Olga Białek Asesor WSA Wojciech Śnieżyński (spr.) po rozpoznaniu w Wydziale II na posiedzeniu niejawnym w dniu 23 lutego 2021 r. sprawy ze skargi K. E. i S. G. na decyzję D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we W. z dnia [...] listopada 2020 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego w sprawie wykonania robót budowlanych oddala skargę w całości.
Uzasadnienie
Decyzją z [...].09.2020 r. (nr [...]), po rozpatrzeniu sprawy dotyczącej prowadzenia robót budowlanych przez E. G.-N., bez zgody organu administracji architektoniczno-budowlanej, w lokalu mieszkalnym usytuowanym w budynku mieszkalnym dwulokalowym położonym w P. przy ul. [...], Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. stwierdził brak podstaw do nałożenia obowiązku, o którym mowa w art. 51 ust. 1 pkt 2 u.p.b
Odwołanie od powyższej decyzji wniosły K. E. i S. G., które jak wynika z dołączonych do odwołania odpisów aktów urodzenia, są dziećmi zmarłych T. i G. E., którzy zarówno w wypisie z rejestru gruntów jak i w aktualnej księdze wieczystej widnieją jako współwłaściciele nieruchomości zlokalizowanej przy ul. [...] w P.
D. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z [...].11.2020r. (nr [...]), wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a., umorzył postępowanie odwoławcze. W uzasadnieniu tej decyzji organ II instancji wskazał, że jakkolwiek odwołujące się osoby brały udział w postępowaniu przed organem I instancji, tym niemniej w przypadku ustalenia stron postępowania będących następcą prawnym nieżyjących osób fizycznych dowodem istnienia tego następstw jest postanowienie właściwego sądu powszechnego o stwierdzeniu nabycia spadku lub sporządzony przez notariusza akt poświadczenia dziedziczenia. Brak postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku lub notarialnego poświadczenia dziedziczenia co do którejś ze stron postępowania powoduje, że nie można ustalić bezspornie kręgu osób, które mają prawo uczestniczyć w postępowaniu w charakterze stron (zob. wyrok WSA w Gorzowie Wlkp. z 19.09.2012 r., sygn. akt II SA/Go 507/12; wyrok WSA w Warszawie z 23.10.2014 r., sygn. IV SA/Wa 1312/14). Wobec powyższego stanowiska organ odwoławczy przyjął, że samo twierdzenie osób wnoszących odwołanie, że są spadkobierczyniami po zmarłych rodzicach – T. i G. E. nie jest wystarczające do uznania ich za strony postępowania. Wnoszące odwołanie nie dysponują bowiem postanowieniami o stwierdzeniu nabycia spadku po rodzicach lub aktem poświadczenia dziedziczenia (na co wskazano w odwołaniu), w związku z czym nie legitymują się interesem prawnym, który dawałby status strony w postępowaniu administracyjnym dotyczącym wykonywania robót budowlanych przez współwłaścicieli lokalu mieszkalnego usytuowanego w budynku mieszkalnym dwulokalowym położonym w P. przy ul. [...]. W konsekwencji zasadnym jest uznanie, że toczące się w niniejszej sprawie przed organami nadzoru budowlanego postępowanie administracyjne nie dotyczy ich interesu prawnego. Brak przymiotu strony uniemożliwia z kolei uzyskanie w postępowaniu odwoławczym rozstrzygnięcia merytorycznego. Dodatkowo organ odwoławczy wskazał na wynikający z art. 35 ust. 1 ustawy o księgach wieczystych i hipotece obowiązek ujawnienia w księdze wieczystej praw właścicielskich, który ciąży na każdoczesnym właścicielu nieruchomości.
W skardze na powyższą decyzję, skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu, K. E. i S. G. zarzuciły organowi odwoławczemu naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, a to przepisów:
1) art. 28 k.p.a. w związku z art. 51 ust. 1 pkt 1, art. 3 pkt 11 u.p.b., art. 3 ust. 2, art. 19 ustawy o własności lokali oraz art. 199, art. 925, art. 931 § 1 i art. 1015 k.c. w brzmieniu obowiązującym do 18.10.2015 r. poprzez błędną wykładnię pojęcia "interesu prawnego" i niesłuszne uznanie, że w postępowaniu naprawczym prowadzonym na podstawie art. 50-51 u.p.b., dotyczącym samowolnych robót budowlanych prowadzonych przez członka wspólnoty mieszkaniowej (inwestora) na nieruchomości wspólnej, w ramach którego to postępowania organ pozostaje zobowiązany do zbadania istnienia albo nieistnienia prawa do dysponowania nieruchomością (wspólną) na cele budowlane (tj. istnienia albo nieistnienia zgody pozostałych członków wspólnoty mieszkaniowej na fakt prowadzenia oraz rodzaj i zakres prowadzonych robót), przyznanie statutu strony spadkobiercom właścicieli innego lokalu w tym samym budynku (członkom tej samej wspólnoty mieszkaniowej, kwestionującym legalność robót prowadzonych przez inwestora, zawiadamiających o tym fakcie organ nadzoru budowlanego oraz domagających się udziału w postępowaniu), warunkować należy wylegitymowaniem się przez nich postanowieniem o stwierdzeniu nabycia spadku wydanym przez sąd powszechny albo aktem poświadczenia dziedziczenia, gdy tymczasem:
a) potrzeba ochrony ich praw, podobnie jak potrzeba dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy oraz przeciwdziałania bezprawiu inwestora (innego członka wspólnoty mieszkaniowej) wymaga (niezależnie od spełnienia ww. warunku), aby organ - dysponując jak w niniejszej sprawie zarówno wiedzą o śmierci właścicieli lokalu ujawnionych w treści księgi wieczystej, jak i o ich spadkobiercach ustawowych (z których jeden zamieszkuje w odziedziczonym lokalu), sprzeciwiających się prowadzonym przez inwestora robotom budowlanym i wskazujących na ich bezprawny charakter - zapewnił następcom prawnym możliwość aktywnego udziału w postępowaniu administracyjnym (przyznał status stron postępowania naprawczego), w tym do składania wyjaśnień (w miejsce prowadzenia postępowania administracyjnego z udziałem samego inwestora i osób zmarłych), zwłaszcza że budynek, o którym tu mowa jest budynkiem dwulokalowym, a u podstaw zarzutu bezprawności prowadzonych przez inwestora robót budowlanych legło nielegitymowanie się przez inwestora prawem do dysponowania nieruchomością wspólną na cele budowlane (o przyznanie którego nigdy nie zabiegał, przystępując samowolnie do prowadzenia robót budowlanych, skutkujących zaborem nieruchomości wspólnej na własne potrzeby mieszkaniowe);
b) udowodnienie faktu spadkobrania odpisem postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku lub aktem poświadczenia dziedziczenia jest w postępowaniu administracyjnym konieczne co najwyżej wówczas, gdy status spadkobiercy zostanie zakwestionowany w toku tego postępowania przez którąkolwiek ze stron (co w niniejszej sprawie nie miało miejsca) lub gdy od wylegitymowania się pewnym tytułem prawnym do nieruchomości przez wnioskodawcę (adresata decyzji) zależy rozstrzygnięcie organu, zaś stawianie podobnego rodzaju wymogu skarżącym nie znajduje uzasadnienia w przepisach prawa ani realiach niniejszej sprawy (zwłaszcza że niezmiennie od śmierci G. E., co miało miejsce ponad 17 lat temu, skarżąca K. E. zamieszkuje w lokalu nr [...], zaś żadna osoba trzecia nie zakwestionowała właścicielskich uprawnień do lokalu którejkolwiek ze spadkobierczyń ustawowych, w tym także w ramach dedykowanych ku temu postępowań spadkowych - z czego zarówno inwestor, jak i organy obu instancji zdają sobie sprawę),
c) prawo własności do lokalu nr [...] przy ul. [...] w P. przysługuje skarżącym z mocy prawa (por. art. 925 w zw. z art. 931 § 1 oraz art. 1015 k.c. w brzmieniu obowiązującym do 18.10.2015 r.), skarżące nie odrzucały spadku po rodzicach (wręcz przeciwnie, z uwagi na upływ czasu zastosowanie znalazło domniemanie przyjęcia spadku wprost) ani też nie miały miejsca "inne zaszłości po otwarciu spadku", które wyłączałyby je od dziedziczenia (wbrew zatem arbitralnym sugestiom WINB nabycie przez skarżące spadku z chwilą jego otwarcia, tj. według zasady z art. 925 k.c., nie miało "prowizorycznego charakteru", zwłaszcza że do otwarcia spadków po rodzicach skarżących powinno być wystarczające dla oceny, że skarżącym przysługuje status stron postępowania naprawczego (i odwoławczego), a ich interes prawny (niesłusznie zanegowany przez organy obu instancji) wynika ze współdzielonego prawa własności lokalu nr [...] oraz związanego z nim udziału w nieruchomości wspólnej (statusu członków wspólnoty mieszkaniowej);
2) art. 80 k.p.a. poprzez dokonanie dowolnej, a nie swobodnej oceny materiału dowodowego, skutkującej błędnym przyjęciem, jakoby:
a) fakt przysługiwania skarżącym tytułu prawnego do lokalu nr [...] położonego w budynku przy ul. [...] w P. oraz związanego z tym prawem udziału w nieruchomości wspólnej nie został należycie dowiedziony, mimo że wynika on dostatecznie i wprost z przedłożonych wraz z odwołaniem odpisów aktów stanu cywilnego (por. art. 925 w zw. z art. 931 § 1 oraz art 1015 k.c. w brzmieniu obowiązującym do 18.10.2015 r.),
b) PINB "na podstawie doniesienia dokonanego przez osobę trzecią, w sprawie wykonywania robót budowlanych przez współwłaścicieli lokalu mieszkalnego usytuowanego w budynku mieszkalnym dwulokalowym położonym w P. przy ul. [...], bez zgody właściwego organu administracji architektoniczno-budowlanej wszczął w tym przedmiocie postępowanie administracyjne", które to ustalenie stoi w oczywistej sprzeczności z dokumentem znajdującym się w aktach sprawy, a z którego jednoznacznie wynika, że pismem z [...].04.2020 r. K. E. zawiadomiła PINB o prowadzeniu robót budowlanych nie tylko bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę, ale przede wszystkim bez wymaganej zgody współwłaściciela na ich prowadzenie i za wyraźnym określeniem lokalizacji ww. robót (tj. na częściach wspólnych budynku), co organy obu instancji konsekwentnie i niezrozumiale pomijają;
3) art. 7 oraz art. 8 k.p.a. poprzez usankcjonowanie decyzji organu I instancji (wydanej w postępowaniu prowadzonym konsekwentnie z udziałem osób zmarłych, co zresztą WINB dodatkowo ustalił), mimo że oparto ją na oczywiście nieprawidłowych ustaleniach faktycznych (tj. rzekomego prowadzenia robót budowlanych przez E. G. – N. w jej lokalu mieszkalnym (czemu przeczą wprost - załączone poglądowo do niniejszej skargi dowody) oraz poprzez wyrażenie przyzwolenia dla oczywiście bezprawnych działań inwestora (tj. prowadzenia robót budowlanych na nieruchomości wspólnej, w warunkach nielegitymowania się przez nich prawem do dysponowania nią na cele budowlane, a przy tym skutkujących zaborem nieruchomości wspólnej na własne potrzeby mieszkaniowe inwestorów - przy wyraźnym sprzeciwie żyjących następców prawnych i z oczywistym naruszeniem ich właścicielskich uprawnień), skutkiem czego WINB naruszył zasadę pogłębiania zaufania do organów administracji publicznej;
4) art. 138 § 1 pkt 3 w zw. z art. 28 oraz art. 7 i art. 77 k.p.a. poprzez jego zastosowanie i umorzenie postępowania odwoławczego, u podstaw której to decyzji legło niesłuszne odmówienie skarżącym przymiotu stron postępowania (zakwestionowanie przysługującego im uprawnienia do wniesienia odwołania), poczynione pomimo dołączonych do odwołania aktów stanu cywilnego oraz z pominięciem zarówno treści pisma z [...].04.2020 r. (które zainspirowało PINB do wszczęcia z urzędu postępowania w sprawie prowadzenia robót budowlanych w warunkach samowoli budowlanej w budynku mieszkalnym przy ul [...] w P.), jak i wielokrotnego upominania się przez skarżące o konieczność zapewnienia im pełnoprawnego udziału w toczącym się postępowaniu jako współwłaścicielek nieruchomości wspólnej, na której prowadzone są roboty budowlane pomimo braku prawa do dysponowania nią na cele budowlane przez inwestorów);
5) art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie, gdy tymczasem decyzja organu I instancji wymagała uchylenia z powodu naruszenia przepisów postępowania oraz przepisów prawa materialnego (w tym art. 51 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 3 pkt 11 u.p.b. w zw. z art. 3 ust. 2 w zw. z art. 19 ustawy o własności lokali w zw. z art. 199 k.c.), a czego WINB nie dostrzegł, uchylając się do merytorycznego rozstrzygania zarzutów wywiedzionego odwołania;
6) art. 97 § 1 pkt 4 w zw. z art. 140 k.p.a. poprzez ich niezastosowanie, gdy tymczasem nawet przyjęcie za organem, że dla wykazania interesu prawnego przez skarżące konieczne pozostawało wylegitymowanie się przez nie postanowieniem o stwierdzeniu spadku albo aktem poświadczenia dziedziczenia, wobec bezspornie znanego organowi II instancji faktu śmierci T. i G. E. (kolejno: w 1997 r. oraz w 2003 r.), uprawnień spadkowych podnoszonych przez skarżące, faktu zamieszkiwania jednej z nich w lokalu przy ul. [...] w P. oraz obowiązku zbadania istnienia albo nieistnienia po stronie inwestora prawa do dysponowania nieruchomością (wspólną) na cele budowlane - powinno skutkować obligatoryjnym zawieszeniem postępowania administracyjnego, nie zaś jego umorzeniem.
Formułując takiej treści zarzuty skargi pełnomocnik skarżących wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz zasądzenie od organu na rzecz skarżących zwrotu kosztów postępowania. W uzasadnieniu skargi rozwinięto argumentację zarzutów skargi z powołaniem się na orzecznictwo sądów administracyjnych.
Odpowiadając na skargę WINB wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.
Uczestnicy postępowania: E. G.-N. i R. N. – pismem procesowym z [...].01.2021 r. wnieśli o oddalenie skargi. Jednocześnie zaprzeczyli, aby w sprawie był bezsporny i nie kwestionowany fakt dziedziczenia po T. E. i G. E. Wskazali, że okoliczność ta stanowi przeszkodę w prawidłowym wykonywaniu zarządu nieruchomością wspólną.
W piśmie przygotowawczym z [...].02.2021 r. pełnomocnik skarżących podtrzymał w całości zarzuty, wnioski i stanowiska prezentowane w skardze. Ustosunkowując się natomiast do okoliczności przedstawionych przez uczestników postępowania, pełnomocnik wniósł o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z dokumentów w postaci: pisma uczestnika postępowania z [...].12.2020 r. oraz z pisma skarżących z [...].01.2021 r. na potwierdzenie ich treści, w szczególności na potwierdzenie cywilnoprawnego statusu klatki schodowej (w tym korytarza na III kondygnacji budynku) i pomieszczenia suszarni (na III kondygnacji budynku), charakterze sporu powstałego na tym tle, motywacji uczestników postępowania w prowadzeniu spornych robót budowlanych oraz przyznania faktu ich wspólnego prowadzenia poza powierzchnią należącego do nich lokalu nr [...] (wbrew ustaleniom organu I instancji).
Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału II z 15.02.2021 r. skierowano sprawę na posiedzenie niejawne w trybie art. 15 zzs4 ust. 3 ustawy z 02.03.2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. z 2020 r., poz. 1842, ze zm.).
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie.
Kontrolą sądową w rozpoznanej sprawie objęta jest decyzja Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...].11.2020 r., którą umorzono postępowanie odwoławcze zainicjowane odwołaniem skarżących od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z [...].09.2020 r. Skarżące wniosły odwołanie od decyzji, którą organ I instancji zakończył postępowanie prowadzone w sprawie wykonywania przez E. G.-N. robót budowlanych, bez zgody organu administracji architektoniczno-budowlanej, w lokalu mieszkalnym usytuowanym w budynku mieszkalnym dwulokalowym położonym w P. przy ul. [...]. Po stwierdzeniu, że sporne roboty spełniają warunki techniczne oraz wykonano jej zgodnie ze sztuką budowlaną organ I instancji orzekł o braku podstaw do nałożenia obowiązku, o którym mowa w art. 51 ust. 1 pkt 2 u.p.b. Organ odwoławczy, przed merytorycznym rozstrzygnięciem sprawy, zbadał posiadanie przez skarżące przymiotu strony w tym postępowaniu. Po ustaleniu, że prawa właścicielskie odwołujących nie zostały ujawnione w księdze wieczystej prowadzonej dla nieruchomości przy ul. [...] w P., uznał, że nie są one osobami uprawnionymi do skutecznego zainicjowania postępowania odwoławczego. Niezgadzając się z takim stanowiskiem skarżące w wywiedzionej do sądu skardze dowodziły, że ich interes prawny do bycia stroną postępowania dotyczącego samowolnych robót budowlanych prowadzonych przez członka wspólnoty mieszkaniowej na nieruchomości wspólnej wynika z następstwa prawnego po zmarłych rodzicach, którzy byli właścicielami lokalu mieszkalnego nr [...]. Obecnie prawo własności tego lokalu przysługuje skarżącym z mocy prawa i wobec tego brak jest potrzeby aby legitymowały się one postanowieniem o nabyciu spadku wydanym przez sąd powszechny albo aktem poświadczenia dziedziczenia.
Odnosząc się do zaprezentowanego stanowiska strony skarżącej należy przyznać rację organowi odwoławczemu. Przede wszystkim dlatego, że z przepisu art. 127 § 1 k.p.a. wynika, że aby skutecznie mogło zostać wszczęte postępowanie odwoławcze, w postępowaniu tym musi zostać wykazane, że podmiot, który wniósł odwołanie posiada przymiot strony postępowania administracyjnego. Wobec braku w ustawie Prawo budowlane regulacji szczególnej dotyczącej określenia stron postępowania naprawczego prowadzonego na podstawie art. 50-51 u.p.b., przymiot strony takiego postępowania reguluje art. 28 k.p.a. W myśl tego przepisu stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Przymiot strony przysługuje zatem wszystkim podmiotom, których tak rozumianego interesu prawnego bądź obowiązku dotyczy to postępowanie. Niewątpliwie obejmuje on inwestora. O tym czy krąg podmiotowy postępowania naprawczego będzie obejmował inne podmioty, w tym osoby domagające się od organów administracyjnych ochrony swoich praw, czy też kwestionujące legalność realizowanych robót budowlanych, decyduje przepis prawa materialnego, zgodnie z którym danej jednostce przysługuje konkretna korzyść, której może dochodzić w postępowaniu administracyjnym przez wydanie decyzji administracyjnej. Podstawą interesu prawnego nie musi to być przy tym norma prawa administracyjnego. Interes prawny może wynikać również z prawa cywilnego, tj. przepisów wiążących się bezpośrednio z sytuacją prawną określonego podmiotu kształtowaną decyzją administracyjną. W przypadku obiektu stanowiącego przedmiot współwłasności stroną postępowania w sprawie robót budowlanych wykonywanych bez zgody organu architektoniczno-budowlanego będą jego współwłaściciele, a w przypadku gdy współwłasność ta powstała w związku z odrębną własnością lokali na uwadze trzeba mieć przepisy ustawy o odrębnej własności lokali stanowiące o wspólnocie mieszkaniowej. Podmiot posiadający natomiast tylko faktyczny interes w rozstrzygnięciu sprawy, nie oparty o przepisy prawa materialnego, nie może być uznany za stronę w rozumieniu art. 28 k.p.a. Interes prawny nie może wynikać tylko z subiektywnego przekonania podmiotu, że taki interes posiada.
Mając powyższe na uwadze, w ocenie Sądu, organ odwoławczy prawidłowo stwierdził, że K. E. i S. G. nie udokumentowały (również na etapie wniesionej skargi), że są właścicielkami lokalu mieszkalnego nr [...] usytuowanego w budynku mieszkalnym dwulokalowym położonym w P. przy ul. [...]. Bezspornie w sprawie wykazano, że w księdze wieczystej prowadzonej dla tej nieruchomości widnieje wpis, z którego wynika, że właścicielami tego lokalu oraz współwłaścicielami działki nr [...] przy ul. [...] w P. są T. i G. E. Niewątpliwie zatem na dzień wydania zaskarżonej decyzji skarżące nie legitymowały się stosownym, wymaganym prawem, dokumentem potwierdzającym ich uprawnienia właścicielskie w stosunku do lokalu mieszkalnego nr [...] i związanego z nim udziału w częściach wspólnych budynku. Powołane przez skarżące dokumenty (kopie aktów zgonu) dowodzą jedynie prawdopodobieństwa dziedziczenia po zmarłych, niemniej nie przesądzają w sposób określony prawem, że w dacie wniesienia odwołania były spadkobierczyniami. Zgodnie z art. 1027 k.c., względem osoby trzeciej, która nie rości sobie praw do spadku z tytułu dziedziczenia, spadkobierca może udowodnić swoje prawa wynikające z dziedziczenia tylko stwierdzeniem nabycia spadku albo zarejestrowanym aktem poświadczenia dziedziczenia. Z kolei art. 1025 § 2 k.c. stanowi, że domniemywa się, że osoba, która uzyskała stwierdzenie nabycia spadku albo poświadczenie dziedziczenia, jest spadkobiercą. W orzecznictwie sądów administracyjnych zwraca się uwagę, że z powyższych przepisów wynika, że status strony postępowania wywodzony ze spadkobrania nie może opierać się na prawdopodobieństwie dziedziczenia, ale powinien znajdować potwierdzenie w postanowieniu o stwierdzeniu nabycia spadku (art. 669 k.p.c.) lub akcie poświadczenia dziedziczenia, sporządzonym przez notariusza na podstawie art. 95a ustawy Prawo o notariacie. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 08.04.2016 r. o sygn. akt I OSK 1577/14, powołując regulacje art. 1025 § 2 oraz art. 1027 k.c., uznał za niedopuszczalne przyjmowanie domniemania dotyczącego posiadania interesu prawnego w sprawie (a w konsekwencji przymiotu strony), poprzez rozstrzyganie wątpliwości na korzyść jednostki wnoszącej podanie przy braku dokumentu stwierdzającego nabycie spadku (prawomocnego postanowienia sądu lub aktu poświadczenia dziedziczenia). Ani organ administracji, ani sąd administracyjny nie może orzekać w materii należącej do kognicji sądów powszechnych Dopiero wykazanie następstwa prawnego w sposób wyżej wskazany jest podstawą legitymacji do bycia stroną postępowania. Ponadto trzeba mieć na uwadze, że postępowanie o stwierdzenie nabycia spadku jest postępowaniem wszczynanym przez sąd powszechny na wniosek spadkobiercy lub innej osoby zainteresowanej, tj. takiej, której praw dotyczy wynik postępowania spadkowego, jak to wynika z art. 506 i 510 § 1 k.p.c. Organ administracji publicznej nie spełnia tych wymogów, wobec czego nie ma uprawnień by skutecznie wystąpić do sądu spadku z tego rodzaju wnioskiem.
Interesu prawnego do udziału w postępowaniu naprawczym skarżące nie mogą również wywodzić z faktu posiadania lokalu nr [...]. Okoliczność zamieszkiwania w lokalu mieszkalnym przez jedną ze skarżących nie budzi wątpliwości Sądu. Tym niemniej należy zauważyć, że posiadanie daje posiadaczowi możliwość domagania się ochrony swojego posiadania jedynie na gruncie prawa cywilnego, nie zaś prawa administracyjnego. Posiadacz, jako ten kto faktycznie włada nieruchomością, ale bez żadnego tytułu prawnego, nie ma opisanego powyżej interesu, opartego na przepisie prawa.
Wobec tego organ odwoławczy poprawnie wyjaśnił i ocenił, że odwołanie wniesione zostało przez osoby, którym nie przysługuje legitymacja procesowa do udziału w postępowaniu w charakterze strony. Ponadto słusznie organ ten stwierdził, że uczestniczenie przez jakiś podmiot w postępowaniu przed organem pierwszej instancji, czy też wcześniej skuteczne zainicjowanie takiego postępowania, nie powoduje, że podmiot ten nabywa z tego tytułu prawa strony w rozumieniu art. 28 k.p.a. i nie zwalnia organu odwoławczego od zbadania czy odwołanie pochodzi od strony. Jeżeli organ ustali, że warunek ten nie został spełniony, winien umorzyć postępowanie odwoławcze, bez badania, czy zarzuty wysuwane przez ten podmiot w stosunku do samowolnych robót budowlanych są zasadne z punktu widzenia obowiązujących przepisów. Niezasadny jest też zarzut naruszenia art. 97 § 1 pkt 4 w związku z art. 140 k.p.a., albowiem obligatoryjne zawieszenie postępowania dotyczy przypadku, gdy do śmierci strony dochodzi w trakcie prowadzonego postępowania, a nie na wiele lat przed jego wszczęciem.
Odnosząc się do wniosków dowodowych zawartych w piśmie procesowym z [...].02.2021 r., Sąd postanowił o ich oddaleniu z tego powodu, że po pierwsze: zostały one zgłoszone na okoliczności bezsporne, zaś po drugie: z punktu widzenia przedmiotu zaskarżenia, nie mają żadnego znaczenia dla istoty sprawy.
W tym stanie rzeczy Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., skargę oddalił.