II SA/WR 561/19
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu oddalił skargę na postanowienie odmawiające przywrócenia terminu do złożenia wniosku o ustalenie, że aktualizacja stawki opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego jest nieuzasadniona, uznając, że skarżący nie uprawdopodobnił braku winy w uchybieniu terminu, mimo wadliwości pouczenia.
Skarżący J.Ch. zaskarżył postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L., które odmówiło przywrócenia terminu do złożenia wniosku o ustalenie, że aktualizacja stawki opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego jest nieuzasadniona. Skarżący argumentował, że wypowiedzenie stawki opłaty zawierało wadliwe pouczenie, co spowodowało uchybienie terminowi. Sąd uznał, że pouczenie, choć nieprecyzyjne, zawierało wystarczające informacje o możliwości zakwestionowania wypowiedzenia i organie właściwym do jego rozpatrzenia. Sąd oddalił skargę, stwierdzając, że skarżący nie uprawdopodobnił braku winy w uchybieniu terminu.
Sprawa dotyczyła skargi J.Ch. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. odmawiające przywrócenia terminu do złożenia wniosku o ustalenie, że aktualizacja stawki opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego jest nieuzasadniona. Wnioskodawca otrzymał wypowiedzenie stawki opłaty rocznej z 1% na 3% wartości gruntu. W pouczeniu zawartym w wypowiedzeniu wskazano, że użytkownik wieczysty może w terminie 30 dni złożyć wniosek o ustalenie, że odmowa zmiany stawki procentowej jest nieuzasadniona. Skarżący twierdził, że pouczenie było wadliwe, ponieważ nie informowało o możliwości zakwestionowania aktualizacji opłaty jako nieuzasadnionej lub uzasadnionej w innej wysokości, co doprowadziło do uchybienia terminu. Sąd administracyjny, analizując sprawę, uznał, że choć pouczenie nie było idealne i nie stanowiło literalnego odzwierciedlenia art. 78 ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami, to jednak zawierało wystarczające informacje o organie właściwym do rozpatrzenia wniosku, terminie jego złożenia oraz samym środku zaskarżenia. Sąd podkreślił, że strona miała wiedzę o możliwości oprotestowania wypowiedzenia, a ewentualne mankamenty pouczenia nie uniemożliwiły jej skorzystania z tego prawa. W ocenie Sądu, skarżący nie uprawdopodobnił braku winy w uchybieniu terminu, co było kluczową przesłanką do przywrócenia terminu zgodnie z art. 58 § 1 k.p.a. W związku z tym, Sąd oddalił skargę, uznając, że zaskarżone postanowienie nie narusza prawa w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, wadliwe pouczenie, które nie uniemożliwiło stronie skorzystania z przysługującego jej środka zaskarżenia i wiedzy o organie właściwym oraz terminie, nie stanowi wystarczającej podstawy do przywrócenia terminu.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że pouczenie, mimo iż nieprecyzyjne i niebędące literalnym odzwierciedleniem przepisu, zawierało wystarczające informacje o możliwości oprotestowania wypowiedzenia, organie właściwym i terminie. Strona miała wiedzę o przysługującym jej środku zaskarżenia, a brak winy w uchybieniu terminu nie został uprawdopodobniony.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (15)
Główne
u.g.n. art. 78 § 2
Ustawa o gospodarce nieruchomościami
k.p.a. art. 58 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Pomocnicze
k.p.a. art. 58 § 2
Kodeks postępowania administracyjnego
u.g.n. art. 79 § 7
Ustawa o gospodarce nieruchomościami
u.g.n. art. 78 § 1
Ustawa o gospodarce nieruchomościami
u.g.n. art. 78 § 4
Ustawa o gospodarce nieruchomościami
u.g.n. art. 73 § 2
Ustawa o gospodarce nieruchomościami
k.p.a. art. 80
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 59 § 2
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 9
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 112
Kodeks postępowania administracyjnego
P.u.s.a. art. 1 § 2
Ustawa Prawo o ustroju sądów administracyjnych
p.p.s.a. art. 3 § 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 134 § 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 151
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Argumenty
Odrzucone argumenty
Argument skarżącego o wadliwym pouczeniu, które uniemożliwiło mu złożenie wniosku w terminie. Argument o naruszeniu art. 80 k.p.a. poprzez błędną ocenę materiału dowodowego. Argument o naruszeniu przepisów postępowania, w tym art. 58 § 1 k.p.a., poprzez uznanie, że nie zachodzą przesłanki do przywrócenia terminu.
Godne uwagi sformułowania
nie jest to rozbieżność tego rodzaju, którą można zakwalifikować, jak czyni to strona skarżąca, jako błędne pouczenie, czy też pouczenie niezrozumiałe Nie jest oparte na dających się zaakceptować wywodach stanowisko skarżącego, nie miał on wiedzy o możliwości zakwestionowania odpowiednim środkiem nieprawidłowego wypowiedzenia. nie została spełniona ustawowa przesłanka, o której mowa w art. 58 § 1 k.p.a. w postaci braku winy wnioskującego o przywrócenie terminu.
Skład orzekający
Anna Siedlecka
przewodniczący
Halina Filipowicz-Kremis
członek
Władysław Kulon
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących wypowiedzenia opłat za użytkowanie wieczyste, wymogów pouczenia oraz przesłanek przywrócenia terminu w postępowaniu administracyjnym."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji związanej z wypowiedzeniem stawki opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego gruntu Skarbu Państwa i interpretacji pouczenia zawartego w takim wypowiedzeniu.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy ważnego aspektu prawnego związanego z użytkowaniem wieczystym i prawami właścicieli, a także interpretacją przepisów proceduralnych dotyczących pouczeń i terminów. Jest interesująca dla prawników specjalizujących się w prawie nieruchomości i administracyjnym.
“Wadliwe pouczenie w wypowiedzeniu opłaty wieczystej – czy sąd przywróci termin?”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII SA/Wr 561/19 - Wyrok WSA we Wrocławiu Data orzeczenia 2019-11-05 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2019-08-26 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu Sędziowie Anna Siedlecka /przewodniczący/ Halina Filipowicz-Kremis Władysław Kulon /sprawozdawca/ Symbol z opisem 6079 Inne o symbolu podstawowym 607 Hasła tematyczne Administracyjne postępowanie Sygn. powiązane I OSK 1043/20 - Wyrok NSA z 2023-07-21 Skarżony organ Samorządowe Kolegium Odwoławcze Treść wyniku *Oddalono skargę Powołane przepisy Dz.U. 2018 poz 2096 art. 59 par. 2, art. 58 par. 2 Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn. Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Anna Siedlecka Sędziowie: Sędzia NSA Halina Filipowicz - Kremis Sędzia WSA Władysław Kulon – spr. po rozpoznaniu w Wydziale II w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 5 listopada 2019 r. sprawy ze skargi J.Ch. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do złożenia wniosku o ustalenie, że dokonana aktualizacja stawki opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego jest nieuzasadniona oddala skargę w całości. Uzasadnienie Zastępowany przez profesjonalnego pełnomocnika J. Ch. (dalej skarżący) oprotestował skargą wywiedzioną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. (dalej SKO lub Kolegium) w przedmiocie odmówienia przywrócenia terminu do złożenia wniosku. Z przedłożonych łącznie ze skargą akt administracyjnych wynika, że zaskarżone rozstrzygnięcie zostało wydane w następujących uwarunkowaniach prawnych i faktycznych. Wnioskiem z dnia 14 listopada 2017 r. Starosta L. wypowiedział J.Ch., A.M."M." Sp. jawna wysokość stawki procentowej opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego gruntu Skarbu Państwa, położonego w obrębie nr [...] miasta L., oznaczonego jako działka nr [...] o powierzchni [...] ha, uregulowanej w KW nr [...], wynoszącej 1% wartości gruntu i zaproponował od dnia 1 stycznia 2018 r. stawkę procentową opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego ww. nieruchomości gruntowej w wysokości 3% ceny gruntu. Organ wskazał też, że opłata roczna, wyliczona z uwzględnieniem 3% stawki oraz dotychczasowej wartości gruntu ustalonej na kwotę [...] zł, wynosi [...] zł. W wypowiedzeniu zamieszczono pouczenie o następującej treści ,,Użytkownik wieczysty, zgodnie z art. 78 ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami, może w terminie 30 dni od dnia otrzymania wypowiedzenia złożyć do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L., za pośrednictwem właściwego organu, wniosek o ustalenie, że odmowa zmiany stawki procentowej jest nieuzasadniona. Stosownie do zapisu art. 79 ust. 1 ww. ustawy, wniosek do kolegium składa się na piśmie w dwóch egzemplarzach. Art. 78 ust. 4 złożenie wniosku nie zwalnia użytkownika wieczystego z obowiązku uiszczenia opłaty w dotychczasowej wysokości. W przypadku niezłożenia wniosku obowiązuje nowa wysokość opłaty rocznej zaoferowana w wypowiedzeniu". Wskazane wypowiedzenie doręczono adresatowi w dniu [...] r., co wynika ze zwrotnego potwierdzenia odbioru. Zastępowany przez pełnomocnika J. Ch. wnioskiem z dnia 22 marca 2019 r. wystąpił do SKO w L. o ustalenie, że aktualizacja stawki procentowej opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego dokonana poprzez złożenie oświadczenia o jej wypowiedzeniu w dniu 14 listopada 2017 r., jest nieuzasadniona. W przedmiotowym piśmie zawarto również wniosek o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o ustalenie, że aktualizacja stawki procentowej opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego jest nieuzasadniona. SKO w L. w dniu [...] r. wydało postanowienie nr [...], którym przyjmując w podstawie prawnej art. 59 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 2096 ze zm., dalej - k.p.a.), w związku z art. 79 ust. 7 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (t.j. Dz.U. z 2018 r., poz. 2204 ze zm., dalej - u.g.n.) odmówiło przywrócenia terminu do złożenia wniosku. Na uzasadnienie wydanego rozstrzygnięcia Kolegium, poza przytoczeniem merytorycznych argumentów wniosku o ustalenie, że aktualizacja stawki procentowej opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego jest nieuzasadniona, zacytowało także twierdzenia związane z przywróceniem terminu do jego złożenia. W ramach rozważań SKO omówiło wynikający z przepisów prawa materialnego tryb wypowiedzenia wysokości opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego, przy czym zweryfikowano też na tle orzecznictwa charakter procesowy terminu, o którym mowa w art. 78 ust. 2 u.g.n., co w konsekwencji dawało formalne podstawy do dopuszczalności uruchomienia instytucji przywrócenia terminu. Organ podkreślił, że wnioskodawca żądał przywrócenia terminu powołując się na to, że wypowiedzenie wysokości stawki procentowej nie zawierało prawidłowego pouczenia o możliwości złożenia wniosku o ustalenie, że aktualizacja opłaty rocznej jest nieuzasadniona albo jest uzasadniona w innej wysokości. Według strony organ pouczył jedynie, iż użytkownik wieczysty, może w terminie 30 dni złożyć wniosek o ustalenie, że odmowa zmiany stawki jest nieuzasadniona. Zatem użytkownik wieczysty nie został prawidłowo pouczony o przysługujących mu uprawnieniach i nie miał wiedzy o możliwości zakwestionowania odpowiednim środkiem nieprawidłowego wypowiedzenia, a to z kolei uzasadnia wniosek o przywrócenie terminu do zakwestionowania samego wypowiedzenia. Kolegium po zaprezentowaniu poglądów judykatury i doktryny związanych z ustawowymi przesłankami przywrócenia uchybionego terminu szczególnie mocno akcentowało przesłankę wykazania braku winy w niedochowaniu terminu do dokonania czynności. Następnie organ uznał, że okoliczności opisane we wniosku o przywrócenie terminu dotyczące uprawdopodobnienia braku winy strony w jego niedochowaniu nie stanowią wystarczającej podstawy do przywrócenia tego terminu. Wnioskodawca wskazywał w tym zakresie na nieprawidłowe pouczenie, które spowodowało, że użytkownik wieczysty nie miał wiedzy o możliwości zakwestionowania odpowiednim środkiem nieprawidłowego wypowiedzenia. Argumentując zaprezentowane stanowisko SKO przytoczyło art. 78 ust. 1 u.g.n., zgodnie z którym w wypowiedzeniu należy wskazać sposób obliczenia nowej wysokości opłaty rocznej i pouczyć użytkownika wieczystego o sposobie zakwestionowania wypowiedzenia. W wypowiedzeniu zmieniającym wysokość opłaty podano, że "użytkownik wieczysty, zgodnie z art. 78 ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami, może w terminie 30 dni od dnia otrzymania wypowiedzenia złożyć do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L.za pośrednictwem właściwego organu, wniosek o ustalenie, że odmowa zmiany stawki procentowej jest nieuzasadniona. Stosownie do zapisu art. 79 ust. 1 ww. ustawy, wniosek do kolegium składa się na piśmie w dwóch egzemplarzach. Art. 78 ust. 4 złożenie wniosku nie zwalnia użytkownika wieczystego z obowiązku uiszczenia opłaty w dotychczasowej wysokości. W przypadku niezłożenia wniosku obowiązuje nowa wysokość opłaty rocznej zaoferowana w wypowiedzeniu". Zdaniem organu z pouczenia wynika, iż użytkownikowi wieczystemu przysługuje prawo do złożenia wniosku kwestionującego wypowiedzenie, że termin do jego wniesienia jest trzydziestodniowy i liczy się on od dnia doręczenia wypowiedzenia oraz że wniosek składa się do konkretnie wskazanego organu za pośrednictwem organu pierwszej instancji. Jest to zatem pełne pouczenie o tym, że stronie przysługuje prawo zakwestionowania aktualizacji stawki procentowej oraz jaki jest tryb jego wniesienia (do kolegium za pośrednictwem organu pierwszej instancji), a dodatkowo również - jaki jest termin do złożenia wniosku i od kiedy jest liczony. Z treści 78 ust. 1 u.g.n. nie wynika, aby obowiązki organu były dalej idące, a więc aby obowiązkiem organu było pouczanie strony, jaki może być sposób składania wniosku (np. na piśmie w siedzibie organu, w formie dokumentu elektronicznego za pomocą środków komunikacji elektronicznej, przez nadanie pisma w placówce operatora pocztowego, złożenie pisma u podmiotów wymienionych w art. 57 § 5 pkt 3-6 k.p.a). Zaznaczono także, że nie jest obowiązkiem organu pouczanie o sposobie obliczania terminów, a także o tym, kiedy uważa się termin za zachowany zgodnie z art. 57 § 5 pkt 1-6 k.p.a., ani też wyjaśnianie i zwracanie uwagi, że w art. 57 § 5 pkt 2 k.p.a. chodzi o polską placówkę pocztową operatora wyznaczonego, a nie placówkę operatora zagranicznego lub jakiegokolwiek polskiego operatora pocztowego. Według Kolegium zarzut zawarcia w wypowiedzeniu wysokości opłaty nieprawidłowego pouczenia o sposobie wniesienia środka odwoławczego jest całkowicie bezzasadny. Nie godząc się z wydanym rozstrzygnięciem J.Ch.oprotestował je skargą do sądu administracyjnego, w której podniósł zarzut naruszenia: - art. 80 k.p.a. poprzez błędną nielogiczną i niespójną ocenę materiału dowodowego, polegającą na przyjęciu, iż pouczenie o przysługujących użytkownikowi wieczystemu uprawnieniach zawarte w treści wypowiedzenia z dnia 14 listopada 2017 r. było prawidłowe, a w konsekwencji błędne ustalenie, iż uchybienie przez skarżącego terminowi na złożenie wniosku w trybie art. 78 ust. 2 u.g.n. w zw. z art. 73 ust. 2 u.g.n. było zawinione; - przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy, a to art. 58 § 1 k.p.a. poprzez uznanie, iż w niniejszej sprawie nie zachodzą przesłanki dla zastosowania instytucji przywrócenia terminu, podczas gdy w rzeczywistości, należycie sporządzony i uzasadniony wniosek zasługiwał na uwzględnienie, a w konsekwencji pozbawienie skarżącego możliwości obrony swoich praw. W oparciu o podniesione zarzuty skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i przekazanie sprawy SKO w L. do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania w tym także kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych. W motywach pisma procesowego przeprowadzono analizę zarówno okoliczności jak i treści wypowiedzenia dotychczasowej opłaty rocznej wraz z propozycją wysokości nowej opłaty. Po odwołaniu się do regulacji prawnomaterialnych podano, że wypowiedzenie powinno zawierać też pouczenie o sposobie jego zakwestionowania. Z treści art. 78 ust. 2 u.g.n. wyprowadzono, że użytkownik wieczysty może w terminie 30 dni od otrzymania wypowiedzenia złożyć do SKO właściwego ze względu na miejsce położenia nieruchomości wniosek o ustalenie, że aktualizacja stawki procentowej opłaty jest nieuzasadniona albo jest uzasadniona w innej wysokości. Procesowe uprawnienia użytkownika wieczystego umożliwiają mu zwalczanie aktualizacji co do zasady lub co do wysokości. Pierwsze roszczenie jest realizowane przez żądanie ustalenia, że aktualizacja jest nieuzasadniona. Drugie zaś to żądanie ustalenia, że aktualizacja jest uzasadniona w innej wysokości. Z poglądów doktryny zaczerpnięto stanowisko zaprezentowane w skardze, zgodnie z którym ,,Wypowiedzenie, które nie spełnia warunków podanych w art. 78 ust. 1 u.g.n. i w świetle przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego nie zostało prawidłowo doręczone, zostanie w razie złożenia odwołania do SKO uznane za nieskuteczne. W przypadku złożenia żądania uzupełnienia braków o dacie wymówienia decydować będzie dzień uzupełnienia braków. Gdyby w wypowiedzeniu nie umieszczono pouczenia o terminach i sposobie kwestionowania wypowiedzenia, to użytkownik wieczysty może złożyć skuteczne odwołanie od tego wypowiedzenia także po terminie ustawowym, o ile wniesie o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, powołując się na brak stosownego pouczenia". Zdaniem skarżącego treść wypowiedzenia wysokości stawki procentowej, nie zawierała prawidłowego pouczenia, o możliwości złożenia wniosku o ustalenie, że aktualizacja opłaty rocznej jest nieuzasadniona albo jest uzasadniona w innej wysokości. Organ pouczył w sposób nieprawidłowy, iż użytkownik wieczysty, może w terminie 30 dni złożyć wniosek o ustalenie, że odmowa zmiany stawki jest nieuzasadniona. Błędne pouczenie doprowadziło skarżącego do przekonania, iż możliwe jest jedynie złożenie wniosku kierunkowo przeciwnego jego interesom. Pouczenie skierowane do skarżącego nie było prawidłowe co do treści i zakresu przysługujących mu uprawnień. Wedle strony skarżącej pouczenie nie korelowało z jego interesami i mogło zostać potraktowane jako oczywista omyłka organu, polegająca na wklejeniu treści pouczenia z innego postanowienia, niedotycząca realiów i okoliczności sprawy. Ówczesny użytkownik wieczysty nie został prawidłowo pouczony o przysługujących mu uprawnieniach i nie miał wiedzy o możliwości zakwestionowania odpowiednim środkiem nieprawidłowego wypowiedzenia. Skarżący zwrócił uwagę, iż wbrew twierdzeniom Kolegium, pouczenie nie wskazywało prawidłowej podstawy prawnej uprawnień przysługujących skarżącemu. W szczególności, wskazany art. 78 ust. 2 u.g.n. dotyczy odmiennej instytucji - wypowiedzenia stawki opłaty rocznej, a nie wypowiedzenia stawki procentowej (o której mowa w art. 73 u.g.n.). W konsekwencji, również gdyby skarżący, po otrzymaniu wypowiedzenia z 14 listopada 2017 r. zapoznał się z powołaną przez organ podstawą prawną, doszedłby do przekonania, iż podstawa ta nie znajduje zastosowania w jego sytuacji prawnej. Dopiero niepowołana przez organ treść art. 73 u.g.n. dawała podstawę do zastosowania terminów i trybu zakwestionowania wypowiedzenia opisanego w treści art. 78 u.g.n. Zatem przedmiotowego pouczenia nie sposób uznać za prawidłowe również w części. Końcowo skarżący wskazał na wynikającą z art. 9 k.p.a. zasadę należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego oraz konieczność czuwania przez organy nad tym, aby strony i inne osoby uczestniczące w postępowaniu nie poniosły szkody z powodu nieznajomości prawa, i w tym celu udzielania niezbędnych wyjaśnień i wskazówek. Zatem w jego ocenie zgodnie z art. 58 § 1 k.p.a. uchybiony termin należy przywrócić na prośbę zainteresowanego, gdy uprawdopodobni on, iż uchybienie nastąpiło bez jego winy, a w badanej sprawie skarżący przesłankę tę spełnił. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie przedstawiając stanowisko zbieżne z wydanym w toku postępowania postanowieniem. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2019 r., poz. 2167 t.j.) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2019 r. poz. 2325, dalej - p.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, stosując środki określone w ustawie. Kontrola sądu polega na zbadaniu, czy przy wydawaniu zaskarżonego aktu nie doszło do rażącego naruszenia prawa dającego podstawę do stwierdzenia nieważności, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania, naruszenia prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy oraz naruszenia przepisów postępowania administracyjnego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd nie jest przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, zgodnie z dyspozycją art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd administracyjny nie rozstrzyga więc merytorycznie, lecz ocenia zgodność zaskarżonego aktu z przepisami prawa. Przy zastosowaniu wskazanych wyżej reguł Sąd w składzie orzekającym uznał, że skarga nie zasługiwała na uwzględnienie. Dokonywanie określonych czynności procesowych w postępowaniu administracyjnym przez uczestniczące w nim podmioty ograniczone jest ustalonym w przepisach terminem, od zachowania którego uzależniona jest skuteczność dokonanej czynności. Strona może jednak bronić się przed negatywnymi skutkami uchybienia terminu czynności, co w przedmiotowej sprawie sprowadza się do złożenia wniosku o ustalenie, że aktualizacja stawki procentowej opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego jest nieuzasadniona i jednoczesnego złożenia wniosku o przywrócenie terminu. Warunki dopuszczalności żądania przywrócenia terminu reguluje art. 58 k.p.a.. Zgodnie z art. 58 § 1 k.p.a. w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Z kolei w myśl art. 58 § 2 k.p.a. prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dni od dnia ustalania przyczyny uchybienia terminu. Z treści wskazanego przepisu wynikają ustawowe przesłanki przywrócenia terminu, które muszą wystąpić łącznie, żeby wniosek mógł zostać uwzględniony. Aby można było przywrócić termin muszą kumulatywnie zostać spełnione przesłanki w postaci: 1) wystąpienia z wnioskiem o przywrócenie terminu, 2) wniesienia tego wniosku z ciągu 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminowi, 3) dopełnienia jednocześne z wniesieniem wniosku o przywrócenie terminu czynności, dla której określony był termin, 4) uprawdopodobnienia przez osobę zainteresowaną, że uchybienie nastąpiło bez jej winy. W realiach niniejszej sprawy rozstrzygnięcie wydane przez SKO było rezultatem uznania przez orzekający organ łącznego nieziszczenia się wyżej wskazanych okoliczności w stanie faktycznym niniejszej sprawy. Celem wyjaśnienia okoliczności, które spowodowały ocenę, że zaskarżone rozstrzygnięcie nie narusza prawa w stopniu skutkującym jego eliminację z obrotu prawnego, jakkolwiek posiada ono charakter stricte procesowy, nie sposób pominąć przepisów prawa materialnego, co warunkowane jest także treścią samej skargi i podniesionych w niej twierdzeń. Otóż art. 78 ust. 2 u.g.n. zawiera regulację, w myśl której użytkownik wieczysty może, w terminie 30 dni od dnia otrzymania wypowiedzenia, złożyć do samorządowego kolegium odwoławczego właściwego ze względu na miejsce położenia nieruchomości, wniosek o ustalenie, że aktualizacja opłaty rocznej jest nieuzasadniona albo jest uzasadniona w innej wysokości. Wniosek składa się za pośrednictwem właściwego organu. Jednocześnie wypowiedzenie Starosty L.z dnia [...] r. zawiera informację, że użytkownik wieczysty, zgodnie z art. 72 ust. 2 u.g.n. może w terminie 30 dni od dnia otrzymania wypowiedzenia złożyć do SKO w L.za pośrednictwem właściwego organu, wniosek o ustalenie, że odmowa zmiany stawki procentowej jest nieuzasadniona. Wobec różnic w treści pouczenia jakie winno znaleźć się w wypowiedzeniu kierowanym do skarżącego wedle art. 78 ust. 2 u.g.n., a pouczenia jakie zostało w nim faktycznie zamieszczone, skarżący wyprowadza niezawinione niedochowanie terminu na jego zakwestionowanie i wnosi o przywrócenie uchybionego terminu. Biorąc pod uwagę argumentację i zarzuty skargi należy zgodzić się ze skarżącym, że z całą pewnością pouczenie zawarte w wypowiedzeniu nie stanowi literalnego odzwierciedlenia art. 78 ust. 2 u.g.n.. Zdaniem Sądu w składzie orzekającym, nie jest to jednak rozbieżność tego rodzaju, którą można zakwalifikować, jak czyni to strona skarżąca, jako błędne pouczenie, czy też pouczenie niezrozumiałe, które spowodowało, że skarżący ,,nie miał wiedzy o możliwości zakwestionowania odpowiednim środkiem nieprawidłowego wypowiedzenia". Nie wpływa na stawianą tezę treść wskazanego w skardze poglądu doktryny, że ,,Gdyby w wypowiedzeniu nie umieszczono pouczenia o terminach i sposobie kwestionowania wypowiedzenia, to użytkownik wieczysty może złożyć skuteczne odwołanie od tego wypowiedzenia także po terminie ustawowym, o ile wniesie o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, powołując się na brak stosownego pouczenia.". Przywołana w komentarzu sytuacja dotyczy wprost braku pouczenia w wypowiedzeniu o środkach zaskarżenia, a przecież taka sytuacja w niniejszej sprawie nie występuje. W niniejszej sprawie Starosta L. pouczył użytkownika wieczystego o przysługujących mu środkach i trybie zaskarżenia wypowiedzenia, które to pouczenie jest na obecnym etapie kwestionowane pod kątem treści i skuteczności. Analizując dokonane przez wypowiadający wysokość opłaty organ pouczenie należy zauważyć, że wskazano w nim zarówno organ jak i termin, w którym należy złożyć środek zaskarżenia. Nie budzi to nawet kontrowersji strony skarżącej. W pouczeniu tym wskazano także środek zaskarżenia tj. kierowany do organu wniosek. Różnica pomiędzy dokonanym pouczeniem, a pouczeniem o jakim mowa w art. 78 ust. 2 u.g.n. polega na tym, że w wypowiedzeniu wskazano na możliwość żądania ustalenia, że ,,odmowa zmiany stawki procentowej jest nieuzasadniona", zamiast żądania ustalenia, że ,,aktualizacja opłaty rocznej jest nieuzasadniona albo jest uzasadniona w innej wysokości’’. Faktycznie w sprawie mogło dojść, jak docieka to skarżący, do wklejenia treści pouczenia z innego postanowienia. Nie jest jednak tak jak klaruje to skarżący, że użytkownik wieczysty został pouczony błędnie, co doprowadziło go do przekonania, że może złożyć wniosek kierunkowo przeciwny jego interesom. Istotą czy treścią odwołania, a wniosek w sprawie wypowiedzenia wysokości opłaty z tytułu użytkowania wieczystego, to środek relatywnie zbliżony do odwołania, jest wyrażenie niezadowolenia z wydanego rozstrzygnięcia kierowane do wskazanego organu w przewidzianym terminie. Zatem o ile użytkownik wieczysty miał by wolę oprotestowania wypowiedzenia wysokości opłaty to miał wiedzę co do terminu, organu ale także samego środka jakim mógł je oprotestować. Mimo mankamentów pouczenia zainteresowana strona bez dokonywania najmniejszych zabiegów interpretacyjnych mogła oprotestować wypowiedzenie właściwym środkiem zaskarżenia. Nie jest oparte na dających się zaakceptować wywodach stanowisko skarżącego, nie miał on wiedzy o możliwości zakwestionowania odpowiednim środkiem nieprawidłowego wypowiedzenia. Jak już wyżej sygnalizowano, treść pouczenia nie była bynajmniej niezrozumiała czy niejasna, aby niezbędne było dokonywanie analizy prawnej czy udzielanie pomocy prawnej przez profesjonalnego pełnomocnika celem ustalenia treści pouczenia. W realiach niniejszej sprawy bardziej prawdopodobna jest okoliczność, że dysponujący wypowiedzeniem od dnia 17 listopada 2017 r. użytkownik wieczysty w 2019 r. zdecydował się na rozważenie możliwości zmiany wysokości opłaty z tytułu użytkowania wieczystego, a wobec funkcjonującego od dłuższego czasu w obrocie prawnym skutecznie doręczonego wypowiedzenia podjęta została próba przywrócenia terminu do wniesienia środka odwoławczego. W świetle niekwestionowanego doręczenia adresatowi wypowiedzenia należy zauważyć, iż uzyskał on wiedzę o podwyższeniu opłaty rocznej, dokonanej właściwym aktem, a dodatkowo poinformowano go o istniejącej możliwości zaskarżenia tego wypowiedzenia. Skoro użytkownik wieczysty nie skorzystał z przysługującego mu środka we właściwym terminie nie można rozpoznawać dalej idącej kwestii tj. braku winy w samym uchybieniu terminu, gdy po znacznym upływie czasu skarżący decyduje się na oprotestowanie wypowiedzenia. Szczegółowe regulacje dotyczące skutków czy charakteru błędnego pouczenia zawiera art. 112 k.p.a. stanowiący, że błędne pouczenie w decyzji co do prawa odwołania lub skutków zrzeczenia się odwołania albo wniesienia powództwa do sądu powszechnego lub skargi do sądu administracyjnego nie może szkodzić stronie, która zastosowała się do tego pouczenia. Aby jednak uznać, iż odwołanie jest błędne należy w szczególności mieć na uwadze to, czy ów błąd był związany z uniemożliwieniem stronie w przewidzianym terminie złożenie środka odwoławczego. Orzecznictwo sądowoadministracyjne względem oceny braku winy w uchybieniu terminu do dokonania czynności prawnej jest dość jednoznaczne. Przykładowo Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 27 kwietnia 2017 r., (sygn. akt II SA/Wa 2166/16) wyraził stanowisko w pełni akceptowane przez skład Sądu orzekającego w niniejszej sprawie, że ,,W świetle art. 112 k.p.a., błędne pouczenie w decyzji co do prawa odwołania albo wniesienia powództwa do sądu powszechnego lub skargi do sądu administracyjnego nie może szkodzić stronie, która zastosowała się do tego pouczenia. Jednakże na przepis art. 112 k.p.a. może powołać się strona, która zastosowała się do błędnego pouczenia zawartego w decyzji. Dla wystąpienia skutku przewidzianego w tym przepisie nie jest zatem wystarczające, że w decyzji zawarto błędne pouczenie, lecz jest konieczne, aby strona zastosowała się do tego pouczenia, tj. zgodnie z pouczeniem wniosła środek zaskarżenia przewidziany w tym przepisie." - LEX nr 2296357. Nie można w tym miejscu zgodzić się ze skarżącym, iż adresat wypowiedzenia nie posiadł wiedzy co do właściwego środka zaskarżenia, gdyż skierowane do niego pouczenie dotyczyło tylko możliwości wnioskowania, że zmiana stawki opłaty jest nieuzasadniona, a powinien być też pouczony o tym, że może również kwestionować fakt nieuzasadnionej wysokości tej stawki. Generalnie rzecz ujmując adresat wypowiedzenia został pouczony o możliwości jego oprotestowania poprzez zanegowanie stawki opłaty za użytkowanie wieczyste jako zasadniczego elementu pisma z dnia [...] r.. Stąd też z całą pewnością organ, chociaż nieprofesjonalnie, wyczerpał ciążący na nim obowiązek pouczenia o przysługujących stronie środkach zaskarżenia. W realiach niniejszej sprawy nie została spełniona ustawowa przesłanka, o której mowa w art. 58 § 1 k.p.a. w postaci braku winy wnioskującego o przywrócenie terminu. Stąd też stanowisko zaprezentowane przez organ w zaskarżonym postanowieniu nie narusza obowiązujących przepisów. W tych okolicznościach nie ma uzasadnionych podstaw zamieszczony w skardze zarzut naruszenia art. 80 k.p.a. wiązany przez skarżącego z błędną, nielogiczną i niespójną oceną materiału dowodowego. Kolegium trafnie, na tle przedłożonego łącznie ze skargą materiału dowodowego, orzekło o niemożliwości przywrócenia uchybionego terminu, gdyż strona nie uprawdopodobniła braku swej winy. Nie znajduje uzasadnionych podstaw pogląd skarżącego, że miało miejsce błędne uznanie, że nie zachodzą przesłanki do przywrócenia terminu. Wobec powiedzianego Sąd nie znajduje powodów do stwierdzenia, że w zaskarżonym postanowieniu naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy. Sąd nie dopatruje się wystąpienia okoliczności naruszających prawo i mogących być podstawą wznowienia postępowania oraz przesłanek uzasadniających stwierdzenie nieważności zaskarżonego postanowienia w całości lub w części. Z tych względów, działając na podstawie art. 151 p.p.s.a., należało skargę oddalić.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI