II SA/Wr 561/04

II SA/Wr 561/04 - Wyrok WSA we Wrocławiu
Data orzeczenia
2006-03-14
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2004-10-22
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Sędziowie
Andrzej Cisek
Andrzej Wawrzyniak /sprawozdawca/
Mieczysław Górkiewicz /przewodniczący/
Symbol z opisem
6189 Inne o symbolu podstawowym 618
Hasła tematyczne
Nieruchomości
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
*Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy
Dz.U. 2000 nr 46 poz 543
art. 98 ust. 3
Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - tekst jedn.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Mieczysław Górkiewicz Sędziowie: WSA Andrzej Cisek NSA Andrzej Wawrzyniak (sprawozdawca) Protokolant: Katarzyna Grott po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 marca 2006 r. sprawy ze skargi Z. M., Z. M. i R. M. na decyzję Wojewody D. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji w sprawie ustalenia wysokości odszkodowania z tytułu przejęcia przez Gminę W. prawa własności gruntów wydzielonych pod drogi i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. orzeka, iż zaskarżona decyzja nie może być wykonana; III. zasądza od Wojewody D. na rzecz skarżących kwotę 13975,40 zł (trzynaście tysięcy dziewięćset siedemdziesiąt pięć złotych czterdzieści groszy) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowoadministracyjnego.
Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...] Nr [...] ([...]) Starosta Powiatu W., po rozpatrzeniu wniosku skarżących Z. M., Z. M. i R. M., reprezentowanych przez pełnomocnika radcę prawnego E. R., powołując się na art. 98 ust. 3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (t.jedn. Dz.U. z 2000 r. Nr 46, poz. 543 z późn. zm.), art. 104 kpa oraz postanowienie Wojewody D. z dnia [...] nr [...], ustalił odszkodowanie na rzecz Z. M., Z. M. i R. M. w wysokości [...] za przejęcie na własność Gminy W. ex lege prawa własności gruntów położonych we W., obręb S., oznaczonych w operacie ewidencji gruntów i budynków jako działki nr [...] i [...], [...], o powierzchni łącznej [...], pod budowę dróg dojazdowych oraz zobowiązał Gminę W. do wypłaty odszkodowania na rzecz Z. M., Z. M. i R. M. w terminie 14 dni od dnia, w którym decyzja ta stanie się ostateczna.
W uzasadnieniu organ I instancji podał, że po rozpatrzeniu wniosku współwłaścicieli Z. M., Z. M. i R. M., Prezydent W. decyzją z dnia [...] Nr [...] zatwierdził projekt podziału nieruchomości we W., obręb S., [...], oznaczonych w operacie ewidencji gruntów i budynków jako działki nr [...] i [...]. W wyniku tego podziału powstały między innymi działki nr [...] i [...], przeznaczone na drogi dojazdowe do wydzielonych działek. Starosta wskazał, iż zgodnie z art. 98 ustawy o gospodarce nieruchomościami w brzmieniu z 1999 r., kiedy to uprawomocniła się opisana wyżej decyzja podziałowa, działki gruntu wydzielone pod drogi z nieruchomości, której podział został dokonany na wniosek właściciela, przechodzą z mocy prawa na własność gminy z dniem, w którym decyzja o podziale stała się ostateczna, a orzeczenie o podziale prawomocne i za te działki przysługuje właścicielowi odszkodowanie w wysokości uzgodnionej między właścicielem a zarządem gminy. Organ I instancji podał, że strony nie uzgodniły wysokości odszkodowania i w dniu 3 lipca 2001 r. pełnomocnik właścicieli złożył wniosek o wydanie decyzji w przedmiocie ustalenia wysokości odszkodowania, w której to sprawie Prezydent podlegał wyłączeniu, natomiast organem właściwym stał się organ wyższego stopnia, to jest Wojewoda D., który wyznaczył Starostę Powiatu W. do załatwienia sprawy.
Starosta Powiatu W. podniósł, że do ustalenia wysokości odszkodowania stosuje się aktualną ustawę o gospodarce nieruchomościami, natomiast stan faktyczny stanowiący podstawę rozstrzygnięcia, to znaczy skutki decyzji podziałowej w postaci przejścia prawa własności, należy ustalić w oparciu o przepisy obowiązujące w chwili uprawomocnienia się decyzji o podziale. Organ I instancji, powołując się na wyrok NSA z dnia 26 maja 1998 r. sygn. akt I SA 2110/97, podkreślił, że choć literalna wykładnia art. 98 (w brzmieniu z 1999 r.) wskazuje na niejako automatyczne przechodzenie na własność gminy wydzielonych dróg, to już wówczas orzecznictwo i doktryna ukształtowane jeszcze na kanwie art. 10 ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości kierunkowało sposób wykładni na zawężenie skutku w postaci przejścia prawa własności na gminę do dróg publicznych. Starosta wskazał, że w tym kierunku poszedł ustawodawca dokonując nowelizacji wspomnianego przepisu, ograniczając nabywanie własności dróg przez podmioty publiczne jedynie do dróg publicznych. Analizując przesłanki przejścia prawa własności na rzecz gminy organ I instancji podniósł, że podział nieruchomości musi być dokonany na wniosek właściciela, musi być zgodny w miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego i droga musi być publiczną. Organ stwierdził, że pierwszy warunek został spełniony i tego nie kwestionuje żadna ze stron. Wskazując, że kontrowersje budzą dwa pozostałe wymogi, Starosta podniósł, iż z miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego wynika, że przebieg wydzielonych dróg został dokładnie określony i oznaczony symbolem [...]. W części opisowej planu brak jest wyraźnego zapisu określającego publiczny lub wewnętrzny charakter dróg, jednak ich klasa i parametry, a także zapis w decyzji podziałowej o przejściu z mocy prawa na własność gminy, choć sam w sobie nie stanowi podstawy przejścia prawa własności, to zawiera sugestię o publicznym charakterze tych dróg w świetle miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, wobec którego decyzja podziałowa pełni służebną rolę. Organ I instancji zaznaczył przy tym, że podział dróg na publiczne, w skład których między innymi wchodzą drogi gminne, i wewnętrzne wprowadziła dopiero nowelizacja ustawy o drogach publicznych, a w czasie wydawania decyzji podziałowej do dróg gminnych oraz lokalnych miejskich zaliczone były drogi na terenie gmin i miast, stanowiące uzupełniającą sieć służącą miejscowym potrzebom, z wyłączeniem dróg zakładowych. Wskazując na powyższe Starosta W. uznał, iż uprawnione jest przekonanie o przejściu na Gminę W. ex lege prawa własności przedmiotowych działek, co stanowi podstawę do wypłaty odszkodowania na rzecz właścicieli dzielonej nieruchomości. Organ podkreślił, że nie jest konieczny wpis prawa własności w księdze wieczystej, gdyż nie ma on charakteru konstytutywnego.
Rozpatrując kwestię wysokości odszkodowania Starosta W. przedstawił załączone do akt sprawy operaty szacunkowe i powołując się na § 37 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 27 listopada 2002 r. w sprawie szczegółowych zasad wyceny nieruchomości oraz zasad i trybu sporządzania operatu szacunkowego, za podstawę ustalenia wysokości należnego odszkodowania przyjął operat szacunkowy nr 4, sporządzony przez E. B., uznając, że operat ten opiera się na cenach najbardziej aktualnych.
Odwołania od tej decyzji wnieśli Z. M., Z. M. i R. M., reprezentowani przez pełnomocnika radcę prawnego E. R. oraz Prezydent W.
Z. M., Z. M. i R. M. zakwestionowali przyjęcie przez organ jako podstawy do ustalenia odszkodowania operatu szacunkowego sporządzonego przez biegłą E. B. i wywodzili, że prawidłowo sporządzony został operat biegłego Z. I.
Prezydent W. zarzucił, że organ I instancji arbitralnie założył, iż działki nr [...] i [...] przeznaczone są pod drogi publiczne i przeszły z mocy prawa na własność Gminy W. na podstawie decyzji podziałowej z dnia [...]. Uważając, że działki te pozostały własnością skarżących Prezydent W. stwierdził, iż jeżeli istnieje spór dotyczący przejścia z mocy prawa własności nieruchomości na jednostkę samorządu terytorialnego, to nie może on być rozstrzygany na drodze postępowania administracyjnego. Wskazując, iż w księdze wieczystej jako współwłaściciele przedmiotowych działek wpisani są Z. M., Z. M. i R. M., Prezydent W. wywiódł, że w tej sytuacji postępowanie nie powinno być wszczęte o ile wnioskodawcy nie przedłożą dowodu, iż w wyniku wydania decyzji podziałowej utracili własność nieruchomości, a ponadto zarzucił, że organ prowadzący postępowanie nie wziął pod uwagę faktu, iż przed Samorządowym Kolegium Odwoławczym we W. toczy się z wniosku Gminy W. postępowanie o stwierdzenie nieważności decyzji podziałowej z dnia [...]. Zdaniem odwołującego się nie zostało w tej sytuacji rozstrzygnięte zagadnienie wstępne dotyczące skutków prawnych podziału nieruchomości zatwierdzonego decyzją z dnia [...], co dla organu prowadzącego postępowanie powinno być podstawą do jego zawieszenia. Prezydent W. podniósł następnie, że przyjęcie przez Starostę W. założenia, iż prowadzone postępowanie dotyczy dróg publicznych miało również swój skutek w zakresie wysokości ustalonego odszkodowania, gdyż operat szacunkowy biegłej, stanowiący podstawę do ustalenia wysokości odszkodowania, przyjmował za podstawę wyliczeń ceny transakcyjne przy sprzedaży nieruchomości pod drogi publiczne, a przedmiotowe działki - zdaniem odwołującego się - stanowią tereny wewnętrznych dróg będących prywatną własnością i ich rynkowa wartość powinna być określana na podstawie cen transakcyjnych osiąganych w obrocie takimi terenami.
Decyzją z dnia [...] Nr [...] Wojewoda D., po rozpoznaniu powyższych odwołań, na podstawie art. 138 § 2 kpa uchylił zaskarżoną decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.
W uzasadnieniu organ odwoławczy powołując się na art. 98 ustawy o gospodarce nieruchomościami podał, że podstawowe przesłanki odszkodowania to przejście z mocy prawa na podmiot publiczny prawa własności działek gruntu wydzielonych pod drogę publiczną oraz brak uzgodnień właściciela i właściwego organu w kwestii odszkodowania. Wskazując, iż przejście prawa własności następuje z dniem, w którym decyzja zatwierdzająca projekt podziału staje się ostateczna, Wojewoda stwierdził, że organ gminy ma obowiązek złożenia wniosku o ujawnienie praw gminy w księdze wieczystej. Powołując się następnie na art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece (t.jedn. Dz.U. z 2001 r. Nr 125, poz. 1368 z późn. zm.) oraz na zawiadomienie z dnia [...] o dokonaniu wpisu w księdze wieczystej, organ II instancji wywiódł, że skoro dowodem w prowadzonym postępowaniu administracyjnym na przejście prawa własności nieruchomości z osoby fizycznej na podmiot publicznoprawny jest odpowiedni wpis w księdze wieczystej, a z zawiadomienia znajdującego się w aktach wynika, że prawo własności działki gruntu wydzielonej pod drogę przysługuje skarżącym, to nie ma podstaw do ustalenia wysokości odszkodowania na podstawie art. 98 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami, gdyż warunkiem niezbędnym do ustalenia odszkodowania dla skarżących jest ujawnienie w księdze wieczystej jako właściciela przedmiotowych działek Gminy W. Wojewoda uznając, że zmianę właściciela dokonaną na podstawie decyzji podziałowej poświadczyć może tylko odpowiedni wpis w księdze wieczystej podkreślił, iż postępowanie to ma charakter cywilnoprawny i podlega kognicji sądów powszechnych, a organ administracyjny nie posiada kompetencji do dokonania we własnym zakresie oceny, czy na podstawie decyzji podziałowej określona działka gruntu została zajęta pod drogę publiczną i tym samym doszło do zmiany właściciela tej działki. W opinii Wojewody dokonana przez organ prowadzący postępowanie ocena skutków decyzji i wysunięte wnioski co do przejścia na podmiot publicznoprawny własności gruntów wydzielonych pod drogi nie może przesądzić o nabyciu takiego prawa przez Gminę W. Zdaniem organu odwoławczego, z akt sprawy oraz z braku w tej materii oświadczeń stron postępowania można wysnuć wniosek, że po dacie, jaką nosi wymienione wyżej zawiadomienie o wpisach w księdze wieczystej, ani właściwy organ wykonawczy Gminy W., ani dotychczasowi współwłaściciele nieruchomości nie podjęli działań zmierzających do ujawnienia w księdze wieczystej prawa własności Gminy W. do przedmiotowych działek gruntu. Stwierdzając, że okoliczność ta nie została wyjaśniona przez organ prowadzący postępowanie, Wojewoda uznał, iż stanowi to naruszenie przepisów prawa procesowego, w szczególności art. 7, art. 77 i art. 80 kpa w związku z art. 98 ustawy o gospodarce nieruchomościami, poprzez podjęcie rozstrzygnięcia na podstawie niewystarczającego do tego materiału dowodowego, co skutkuje uchyleniem decyzji i przekazaniem sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji, który winien wyjaśnić kwestię nabycia przez Gminę W. własności przedmiotowych działek.
Organ II instancji podzielił stanowisko Starosty W., że strony postępowania nie uzgodniły między sobą wysokości odszkodowania i wskazał, że ze znajdujących się w aktach sprawy pism wynika, iż do uzgodnień między stronami nie doszło z uwagi na znaczną rozbieżność co do wysokości odszkodowania. Wystąpiła więc jedna z przesłanek do ustalenia odszkodowania w drodze decyzji administracyjnej.
Odnosząc się do zarzutów Prezydenta W. wskazujących na konieczność uwzględnienia złożenia wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji podziałowej, Wojewoda D. uznał ten zarzut za nieuzasadniony. Wskazując, że zgodnie z art. 130 kpa wykonaniu podlegają decyzje ostateczne, organ odwoławczy stwierdził, iż decyzja podlega wykonaniu także wówczas, gdy toczy się postępowanie w sprawie stwierdzenia jej nieważności na podstawie art. 157 § 1 w związku z art. 156 § 1 kpa. Wyjątkiem od powyższej zasady jest sytuacja, gdy właściwy organ wstrzyma wykonanie decyzji ostatecznej, jeżeli stwierdzi, że istnieje prawdopodobieństwo dotknięcia jej jedną z wad wymienionych w art. 156 § 1 kpa. Skoro w niniejszym postępowaniu Prezydent W. nie wykazał, by na jego wniosek Samorządowe Kolegium Odwoławcze we W. wstrzymało wykonanie decyzji podziałowej, to ewentualne prowadzone postępowanie nadzorcze nie stanowi przeszkody w prowadzeniu postępowania odszkodowawczego na podstawie art. 98 ustawy o gospodarce nieruchomościami.
Wskazując na powyższe Wojewoda stwierdził, że decyzja Starosty W. podlegała uchyleniu, a sprawę należało przekazać do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji, który wyjaśnić powinien przede wszystkim kwestię nabycia przez Gminę W. własności działek gruntu wydzielonych pod drogę publiczną.
Na powyższą decyzję Z. M., Z. M. i R. M. złożyli skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu.
Skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji podnosząc, iż podstawowym powodem uchylenia przez Wojewodę D. decyzji Starosty W. było nierozpoznanie w postępowaniu pierwszoinstancyjnym sprawy własności gruntów przeznaczonych pod budowę dróg publicznych. Za nieuzasadniony uznali zarzut Wojewody, iż brak wpisu w księdze wieczystej rodzi wątpliwości co do własności gruntu, a zatem i możliwości ustalenia odszkodowania, bowiem na mocy art. 98 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami grunt wydzielony pod drogi publiczne przechodzi na określone tam podmioty z mocy prawa z dniem, gdy decyzja o podziale stanie się ostateczna. Podkreślili, że wpis do księgi wieczystej ma charakter deklaratoryjny i kwestia własności nie może budzić wątpliwości.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie. Podtrzymał zaskarżoną decyzję i argumenty zawarte w jej uzasadnieniu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne właściwe są do badania zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych. Sąd nie może opierać tej kontroli na kryterium słuszności lub sprawiedliwości społecznej. Decyzja administracyjna jest zgodna z prawem, jeżeli jest zgodna z przepisami prawa materialnego i przepisami prawa procesowego. Uchylenie decyzji administracyjnej, względnie stwierdzenie jej nieważności przez Sąd, następuje tylko w przypadku istnienia istotnych wad w postępowaniu lub naruszenia przepisów prawa materialnego, mającego wpływ na wynik sprawy (art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz.U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.).
W niniejszej sprawie takie wady i uchybienia występują. Skarga zatem zasługiwała na uwzględnienie.
Przedmiotem tej sprawy jest ocena, czy Wojewoda D. wydając zaskarżoną decyzję zgodnie z prawem uchylił decyzję Starosty Powiatu W. z dnia [...] Nr [...] ([...]) podjętą w przedmiocie ustalenia wysokości odszkodowania z tytułu przejęcia przez Gminę W. prawa własności gruntów wydzielonych pod drogi i przekazał tę sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.
Uchylając wymienioną wyżej decyzję Starosty Powiatu W. i przekazując sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji, Wojewoda stwierdził, że organ I instancji powinien przede wszystkim wyjaśnić kwestię nabycia przez Gminę W. własności działek gruntu wydzielonych pod drogę publiczną. Rozważyć zatem trzeba, czy rzeczywiście powyższa kwestia nie została w sposób zgodny z prawem wyjaśniona przez Starostę Powiatu W. i mogła stanowić podstawę do uchylenia decyzji organu I instancji przez organ odwoławczy.
Stosownie do art. 98 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (t.jedn. Dz.U. z 2000 r. Nr 46, poz. 543 z późn. zm.), działki gruntu wydzielone pod drogi publiczne przechodzą z mocy prawa na własność gminy, powiatu, województwa lub Skarbu Państwa z dniem, w którym decyzja zatwierdzająca projekt podziału stała się ostateczna, a orzeczenie o podziale prawomocne.
W myśl ust. 2 tego artykułu właściwy organ składa wniosek o ujawnienie w księdze wieczystej praw gminy, powiatu, województwa lub Skarbu Państwa do działek gruntu wydzielonych pod drogi publiczne.
Zgodnie z ust. 3 art. 98 za działki gruntu, o których mowa w ust. 1, przysługuje odszkodowanie w wysokości uzgodnionej między właścicielem lub użytkownikiem wieczystym a właściwym organem. Jeżeli do takiego uzgodnienia nie dojdzie, odszkodowanie ustala się i wypłaca według zasad i trybu obowiązujących przy wywłaszczaniu nieruchomości.
Z treści decyzji Prezydenta W. z dnia [...] Nr [...] wynika, że działki nr [...] i [...] zostały przeznaczone na drogi dojazdowe do wydzielonych działek oraz że działki wydzielone pod drogi, zgodnie z art. 98 ustawy o gospodarce nieruchomościami, przechodzą z mocy prawa na własność gminy z dniem, w którym decyzja ta stanie się ostateczna, a orzeczenie o podziale prawomocne. W powyższej decyzji zaznaczono, że za działki gruntu, które przeszły na własność gminy, przysługuje odszkodowanie w wysokości ustalonej między właścicielem a Zarządem Gminy.
W czasie, gdy powyższa decyzja podziałowa stała się ostateczna, to jest w 1999 r., art. 98 ustawy o gospodarce nieruchomościami stanowił w ust. 1, iż działki gruntu wydzielone pod drogi z nieruchomości, której podział został dokonany na wniosek właściciela, przechodzą z mocy prawa na własność gminy z dniem, w którym decyzja o podziale stała się ostateczna, a orzeczenie o podziale prawomocne. Jeżeli podział nieruchomości stanowiącej własność Skarbu Państwa, powiatu lub województwa został dokonany na wniosek użytkownika wieczystego, prawo użytkowania wieczystego działek gruntu wydzielonych pod drogi przechodzi na rzecz gminy. Jeżeli podział nieruchomości stanowiącej własność gminy został dokonany na wniosek użytkownika wieczystego, prawo użytkowania wieczystego działek gruntu wydzielonych pod drogi wygasa.
Zgodnie z ówczesnym brzmieniem ust. 2 tego artykułu, wniosek o ujawnienie w księdze wieczystej praw gminy do działek gruntu wydzielonych pod drogi składa wójt, burmistrz albo prezydent miasta.
W mysl zaś jego wówczas obowiązującego ust. 3, za działki gruntu, które przeszły na własność gminy lub co do których gmina uzyskała prawo użytkowania wieczystego, a także z tytułu wygaśnięcia tego prawa, przysługuje odszkodowanie w wysokości uzgodnionej między właścicielem lub użytkownikiem wieczystym a zarządem gminy. Jeżeli do takiego uzgodnienia nie dojdzie, odszkodowanie ustala się według zasad i trybu obowiązujących przy wywłaszczaniu nieruchomości. Odszkodowanie wypłaca gmina.
Mając na uwadze przywołaną wyżej treść art. 98 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz treść decyzji Prezydenta W. z dnia [...] Nr [...] uznać trzeba, iż stanowisko Wojewody D., że w toku postępowania przed organem I instancji nie wyjaśniono kwestii własności przedmiotowych działek, jest błędne. Z unormowania zawartego w powyższym przepisie wynika bowiem jednoznacznie, że przedmiotowe działki gruntu przeszły z mocy prawa na własność Gminy W. z dniem, w którym decyzja Prezydenta W. z dnia [...] Nr [...] stała się ostateczna, a orzeczenie o podziale prawomocne. Z treści tejże decyzji Prezydenta W. wynikało zaś jednoznacznie, że działki nr [...] i [...] z dniem, w którym decyzja ta stanie się ostateczna, a orzeczenie o podziale prawomocne, przejdą z mocy prawa na własność gminy. Ewentualne wątpliwości co do tego, czy działki nr [...] i [...] przeszły z mocy prawa na własność Gminy W. mogłyby istnieć, gdyby decyzja Prezydenta W. z dnia [...] Nr [...] o podziale nieruchomości nie zawierała tak jednoznacznego zapisu podkreślającego, że przedmiotowe działki wydzielone pod drogi, zgodnie z art. 98 ustawy o gospodarce nieruchomościami, przechodzą z mocy prawa na własność gminy z dniem, w którym decyzja ta stanie się ostateczna, a orzeczenie o podziale prawomocne. Co prawda - jak trafnie zauważył organ I instancji w motywach swojej decyzji - omawiany zapis w decyzji podziałowej sam w sobie nie stanowił podstawy przejścia prawa własności (podstawę taką stanowił art. 98 ustawy o gospodarce nieruchomościami), jednak zawierał sugestię o publicznym charakterze tych dróg w świetle miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, wobec którego decyzja podziałowa pełni służebną rolę. Podzielić przy tym należy pozostałe wywody Starosty W. wskazujące na publiczny charakter przedmiotowych dróg oraz na przysługujące skarżącym z omawianego tytułu odszkodowanie, przy czym przy ocenie, czy i kiedy działki nr [...] i [...] stały się mocy prawa własnością Gminy W. należy mieć na uwadze brzmienie art. 98 ustawy o gospodarce nieruchomościami obowiązujące w czasie, gdy decyzja Prezydenta W. z dnia [...] stała się ostateczna, co zostało należycie uwzględnione przez organ I instancji.
Mając na uwadze, że przejście z mocy prawa własności wspomnianych działek na rzecz Gminy W. wynikało z unormowania art. 98 ustawy o gospodarce nieruchomościami, a więc z przepisu administracyjnego prawa materialnego, organ administracyjny mógł dokonać wykładni tego przepisu i samodzielnie ocenić, czy skutki wynikające z analizowanego przepisu prawa materialnego nastąpiły w rozpatrywanej sprawie.
W tym stanie rzeczy - skoro decyzja Prezydenta W. z dnia [...] Nr [...] o podziale nieruchomości w chwili wydawania decyzji przez organy administracyjne orzekające w niniejszej sprawie była ostateczna, a orzeczenie o podziale prawomocne - przedmiotowe działki od 1999 r. stanowiły własność Gminy W. z mocy prawa, niezależnie od faktu, że prawo gminy do tych działek nie zostało ujawnione w księdze wieczystej.
Zauważyć w tym miejscu wypada, że fakt przejścia przedmiotowych działek z mocy prawa na własność Gminy W., chociaż nie został ujawniony w księdze wieczystej z uwagi na brak stosownego wniosku ze strony Prezydenta W., nie tylko był przez tegoż Prezydenta przyznany w decyzji z dnia [...] Nr [...], ale również nie był przez niego kwestionowany podczas ubiegania się przez skarżących o stosowne odszkodowanie. Z akt sprawy wynika, że przedmiotowe działki były traktowane przez gminę jako jej własność. Nie mają one charakteru dróg wewnętrznych, lecz mają znaczenie lokalne, będąc ogólnie dostępnymi ulicami, mającymi swoje nazwy (S., B., N., G.), przy których usytuowane są działki budowlane. To, że pomiędzy organem Gminy W. i skarżącymi nie doszło w omawianej kwestii do porozumienia wynikało nie z faktu, iż Gmina W. kwestionowała, że jest właścicielem tych działek, gdyż tego wówczas nie czyniła, lecz było wynikiem braku zgody stron co do konkretnej wysokości odszkodowania.
Biorąc powyższe pod uwagę stwierdzić trzeba, iż gdyby uznać stanowisko Wojewody D. za prawidłowe, to gmina dysponując ostateczną decyzją podziałową i będąc w jej wyniku właścicielem gruntu stanowiącego drogę publiczną, nie składając wniosku o ujawnienie w księdze wieczystej praw gminy mogłaby nie wypłacać odszkodowania za ten grunt byłym właścicielom. Stanowisko takie uznać jednak należy za oczywiście błędne. Nie można też zaakceptować sytuacji, w której Prezydent Miasta w wydanej przez siebie decyzji podziałowej stwierdza, że zgodnie z art. 98 ustawy o gospodarce nieruchomościami konkretne działki gruntu przeznaczone pod drogi z dniem, w którym decyzja ta stanie się ostateczna, a orzeczenie o podziale prawomocne, przejdą z mocy prawa na własność gminy i z tego tytułu dotychczasowym właścicielom przysługiwać będzie odszkodowanie, jednakże następnie w tej materii nie składa wniosku o ujawnienie w księdze wieczystej praw gminy (którego to wniosku zgodnie z ust. 2 art. 98 nie może złożyć dotychczasowy właściciel przedmiotowego gruntu), natomiast gdy nie dochodzi do porozumienia z dotychczasowymi właścicielami co do wysokości odszkodowania kwestionuje przejście przedmiotowego gruntu na własność gminy i na poparcie swojego stanowiska powołuje się na brak ujawnienia w księdze wieczystej gminy jako właściciela gruntu. W ten bowiem sposób, nie mogąc porozumieć się co do wysokości odszkodowania z poprzednimi właścicielami gruntów przeznaczonych na drogi publiczne, gmina nie podejmując należących do jej organów czynności (np. nie składając wniosku o ujawnienie w księdze wieczystej praw gminy do działek gruntu wydzielonych pod drogi, nie podejmując uchwały o zaliczeniu drogi do kategorii dróg gminnych w trybie art. 7 ust. 2 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych - t.jedn. Dz.U. z 2000 r. Nr 71, poz. 838 z późn. zm., itp.) mogłaby w ogóle nie płacić odszkodowań za te grunty twierdząc, że należą one nadal do poprzednich właścicieli. Takie zaś postępowanie organów gminy byłoby nadużyciem prawa i godziłoby w podstawowe zasady obowiązującego w Rzeczypospolitej Polskiej porządku prawnego, naruszając w szczególności art. 7 i art. 21 ust. 2 Konstytucji RP.
W tej sytuacji uznać należy, iż zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa materialnego, to jest art. 98 ustawy o gospodarce nieruchomościami, przy czym naruszenie to miało wpływ na wynik sprawy.
Mając na względzie powyższe - zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a), art. 152, art. 200 oraz art. 205 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z § 2 ust. 1, § 18 ust. 1 pkt 1 lit. a) i § 6 pkt 7 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz.U. Nr 163, poz. 1348 z późn. zm.) - orzeczono jak w sentencji.