II SA/Wr 556/24

II SA/Wr 556/24 - Wyrok WSA we Wrocławiu
Data orzeczenia
2025-02-13
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-07-18
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Sędziowie
Olga Białek /przewodniczący/
Władysław Kulon
Wojciech Śnieżyński /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne
Budowlane prawo
Skarżony organ
Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
*Oddalono skargę w całości
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 725
art. 66 ust. 1 pkt 1, 2
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Olga Białek Sędziowie: Sędzia WSA Władysław Kulon Sędzia WSA Wojciech Śnieżyński (spr.) Protokolant: asystent sędziego Michał Sikora po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 13 lutego 2025 r. sprawy ze skargi J. Ś. na decyzję Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 7 maja 2024 r. nr 499/2024 w przedmiocie nakazu remontu muru oporowego oddala skargę w całości.
Uzasadnienie
Zawiadomieniem z 15.01.2024 r. PINB w Z. (dalej: "PINB") poinformował o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie nieodpowiedniego stanu technicznego muru oporowego znajdującego się między działkami nr [...], nr [...] i nr [...] w Z.
W dniu 30.01.2024 r. PINB przeprowadził kontrolę stanu technicznego muru oporowego, podczas której stwierdzono jego zły stan techniczny. Ustalono, że mur oporowy jest wykonany z cegły i kamienia. Odnotowano odpadający zmurszały tynk, spękaną wymytą zaprawę między fugami. Stwierdzono również, że część narożnika miedzy działką nr [...] i nr [...] jest osypana i zawalona. Z kolei mur od strony działki nr [...] i [...] jest odchylony od pionu. Ustalono, że jedynie między działką nr [...] i nr [...] mur jest w dobrym stanie technicznym - zabetonowany.
Pismem z 22.02.2024 r. stanowisko w sprawie przedstawiła J. Ś. Wniosła o włączenie do prowadzonego postępowania nalężącej do niej nieruchomości składającej się z działki nr [...], która jest zabudowana garażem do którego przymurowany jest mur graniczny z cegły. Ponadto wniosła o objęcie postępowaniem również właścicieli działki nr [...] – rodziny G., którzy od 40 lat użytkują skarpę położoną po sąsiedzku na działce nr [...]. Wskazała, że w obrębie tej skarby wykonano samowolne roboty budowlane prowadzące do podniesienia terenu i obciążenie nim murów jej garażu i muru granicznego z cegły, który uległ częściowemu zawaleniu. Świetle opisanych okoliczności wniosła o przeprowadzenie ekspertyzy mas gruntu zalegających w bezpośrednim sąsiedztwie zawalonego muru granicznego, który ma grubość ½ cegły i nie jest konstrukcyjnie murem oporowym, a pełni funkcję muru granicznego. Wskazała, że powołany biegły powinien przebadać stan uwarstwienia mas gruntu zalegającego na ściennie jej garażu (do pełnej wysokości garażu). Ponadto wskazała, że zawalony mur z cegły - graniczny nie jest konstrukcyjnie powiązany z murem betonowym, który równolegle biegnie do osi ul. [...], a który jest murem oporowym trzymającym wysoką skarpę.
W dniu 11.03.2024 r. PINB wydał decyzję nr 41/2024 nakazującą Gminie Miejskiej Z. remont muru oporowego znajdującego się przy ul. [...] między działką nr [...], nr [...], nr [...] i nr [...] w Z. Termin wykonania remontu organ określił na dzień 31.10.2024 r.
Pismem z 27.03.2024 r. J. Ś. wniosła odwołanie od powyższej decyzji. W uzupełnieniu odwołania (pismo z 29.03.2024 r.) odwołująca zwróciła uwagę na nieprawidłowości związane z użytkowaniem działki nr [...] i położnej na niej skarpy. Wskazała, że obecnie wierzchowina skarpy prawie osiągnęła poziom posesji na działce nr [...]. Zdaniem odwołującej w związku z przeprowadzonymi robotami występuje realne niebezpieczeństwo, że mur graniczny straci stateczność i ulegnie zawaleniu. Odwołująca wskazała także na nieprawidłowości w murze, które wynikają z działań podjętych przez właściciela działki nr [...]. W tych okolicznościach zażądała nakazania w trybie pilnym zabezpieczenia tej części ściany muru granicznego, który przylega do jej nieruchomości
W wyniku wniesionego odwołania Dolnośląski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej: "DWINB") decyzją z 07.05.2024 r. (nr 499/2024) utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W podjętym rozstrzygnięciu organ odwoławczy wskazał, że decyzja organu I instancji została wydana na podstawie art. 66 ust. 1 pkt 1 i 2 u.p.b. Celem art. 66 u.p.b. jest doprowadzenie do zapewnienia właściwego i bezpiecznego stanu technicznego istniejących obiektów budowlanych. Organ podkreślił, że nie mają znaczenia okoliczności, które doprowadziły do sytuacji spełniających przesłanki określone w powołanym przepisu. Organ orzekający w sprawie nie ma uprawień do badania przyczyn postania nieodpowiedniego stanu technicznego. Nie może badać kto ponosi odpowiedzialność za stwierdzony stan. Nałożenie obowiązku usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości nie jest powiązane z przyczynami powodującymi powstanie przesłanek zastosowania nakazu. Z zebranego w sprawie materiału dowodowego wynika, że mur oporowy posiada opadający, zmurszały tynk, spękane, wymyte zaprawy między fugami, część narożnika między działkami nr [...] i nr [...] jest osypana, zawalona. Od strony działek nr [...] i [...] mur jest odchylony od pionu. W świetle tych nieprawidłowości za oczywiste organ odwoławczy uznał, że stan muru nie można uznać za należyty. W ocenie DWINB obowiązek wskazany w decyzji został określony prawidłowo. Potwierdza to m.in. wyrok NSA z 26.10.2017 r., o sygn. akt II OSK 2742/16, z którego wynika, że w oparciu o art. 66 ust. 1 pkt 1 i 3 u.p.b., organ nadzoru budowlanego może nałożyć obowiązki zmierzające do usunięcia stwierdzonych w obiekcie nieprawidłowości. Obowiązki te obejmować mogą remont tego obiektu. Za nieistotne organ odwoławczy uznał przy tym, jakimi metodami (jaką techniką) nastąpi przywrócenie właściwego stanu technicznego obiektu. Ważne jest natomiast, by został zrealizowany cel decyzji, czyli usunięcie stanu zagrożenia życia lub zdrowia ludzi, a także bezpieczeństwa mienia i nieodpowiedniego stanu technicznego. Wbrew zatem zarzutom odwołania obowiązki zostały sformułowane w sposób wystarczająco czytelny, aby wiadomo było jakich dokładnie efektów oczekiwać. Niecelowe i w zasadzie niemożliwe, biorąc pod uwagę wielość dostępnych na rynku rozwiązań technicznych i materiałowych, jest wskazywanie adresatom decyzji konkretnej metody wykonania prac naprawczych. Wybór konkretnego sposobu usunięcia nieprawidłowości należy do podmiotu, na który obowiązek został nałożony (tak też NSA w wyroku z 23.10.2019 r., sygn. akt II OSK 3167/17).
Z ostateczną decyzją nie zgodziła się J. Ś. W złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu skardze wskazała na powierzchowne potraktowanie sprawy przez orzekające organy nadzoru budowlanego. Zażądała powołania rzeczoznawcy budowlanego i geologicznego do opracowania ekspertyz co do stanu technicznego murów oporowych oraz oceny zagrożeń wywołanych napieraniem skarpy znajdującej się na działce nr [...]. Wyjaśniła, że mury są dwa, posadowione względem siebie pod kątem 90 stopni. Nie są ze sobą związane konstrukcyjnie. W dalszej treści skargi skarżąca podniosła, że organ powinien wskazać osobę odpowiedzialną za stan mury oporowego. Jej zdaniem są to osoby użytkujące sąsiednią nieruchomość.
W odpowiedzi na skargę DWINB podtrzymał stanowisko i wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Skarga nie jest zasadna.
Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd bada, czy organ administracji, orzekając w sprawie, nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Zgodnie zaś z art. 134 § 1 ustawy z 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U z 2024r. poz. 935) - dalej: "p.p.s.a.", sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a.
Przedmiotem kontroli Sądu w rozpoznawanej sprawie, jest decyzja DWINB z 07.05.2024 r., którą utrzymano w mocy decyzję PINB z 11.03.2024 r. nakazującą Gminie Miejskiej Z. remont muru oporowego znajdującego się przy ul. [...] między działką nr [...], nr [...], nr [...] i nr [...] w Z., w terminie do 31.10.2024 r.
Podstawę materialnoprawną wydania zaskarżonej decyzji stanowi art. 66 ust. 1 pkt 1 i 2 u.p.b., zgodnie z którym w przypadku stwierdzenia, że obiekt budowlany może zagrażać życiu lub zdrowiu ludzi, bezpieczeństwu mienia bądź środowiska albo jest użytkowany w sposób zagrażający życiu lub zdrowiu ludzi, bezpieczeństwu mienia lub środowiska, organ nadzoru budowlanego nakazuje, w drodze decyzji, usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości, określając termin wykonania tego obowiązku, bowiem na właścicielu i zarządcy obiektu, spoczywa obowiązek utrzymywania go w należytym stanie technicznym i użytkowania zgodnie z zasadami, o których mowa w art. 5 ust. 2 u.p.b., a więc w sposób zgodny z jego przeznaczeniem i wymaganiami ochrony środowiska oraz utrzymywania w należytym stanie technicznym i estetycznym, nie dopuszczając do nadmiernego pogorszenia jego właściwości użytkowych i sprawności technicznej, w szczególności w zakresie związanym z wymaganiami, o których mowa w ust. 1 pkt 1-7.
Bezspornym w sprawie pozostaje, że mur oporowy znajduje się w nieodpowiednim stanie technicznym. Jego stanu nie można uznać za należyty, ponieważ posiada opadający, zmurszały tynk, spękane, wymyte zaprawy między fugami, zaś część narożnika między działkami nr [...] i nr [...] jest osypana, zawalona. Od strony działek nr [...] i [...] mur jest odchylony od pionu. Znaczącą w sprawie pozostaje również okoliczność braku zakwestionowania nakazu przeprowadzenia remontu przez podmiot, na który taki nakaz został nałożony, tj. Gminę Miejskiej Z. Jedynie skarżąca wyraziła niezadowolenie z wydanej decyzji, wskazując na szereg jej zdaniem nieprawości, które powinny skutkować uchylenie zaskarżonej decyzji. Co jednak istotne skarżąca nie kwestionuje nienależytego stanu technicznego obiektu budowlanego oraz zagrożeń z tym związanych. Kwestią sporną stał się braku przeprowadzania dodatkowych czynności dowodach celem ustalenia przyczyn powstania nieprawidłowość i wskazania rozwiązań służących ich eliminacji. W tym zakresie uwaga skarżącej ukierunkowana jest przede wszystkim na roboty ziemne wykonane w obrębie działki nr [...], w wyniku których powstała wysoka skarpa, która napiera nie tylko na mur graniczy, powodując jego nadmierne obciążenie, ale także na nalężący do skarżącej garaż.
Odnosząc się tak sformułowanych zarzutów należało uznać, że stan faktyczny sprawy opisany w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, został w sposób wystarczający ustalony i oceniony przez DWINB. W sprawie zostało przeprowadzone postępowanie dowodowe w wystarczającym i adekwatnym zakresie do stopnia złożoności jego przedmiotu. Brak było zatem wystarczających podstaw do przeprowadzenia dalszego postępowania dowodowego, czy też powoływania biegłego. Należy w tym miejscu wskazać, biorąc pod uwagę ustawowe kompetencje organów nadzoru budowlanego (zob. art. 84 ust. 1 pkt 1, art. 84a ust. 1 i ust. 2 u.p.b.), że są to wyspecjalizowane organy administracji państwowej mające kontrolować i egzekwować wykonanie obowiązków wynikających z prawa budowlanego. Organy te dysponują bez wątpienia wykwalifikowanym personelem. Jeżeli zatem stwierdzą konkretne nieprawidłowości w stanie obiektu budowlanego, to ustalenia w tym zakresie nie muszą być opierane na opinii biegłego. Zatem nie można zgodzić się z poglądem skarżącej o potrzebie uzyskania dowodu w postaci opinii biegłego. Sięganie po inne źródła wiedzy winno mieć miejsce tylko wówczas, gdy wiedza pracowników organu nadzoru budowlanego i środki, którymi dysponują, nie będą wystarczające do samodzielnego poczynienia ustaleń faktycznych niezbędnych do wydania rozstrzygnięcia (zob. wyrok NSA z 03.11.2022r. sygn. akt II OSK 3423/19). Ponadto przyjdzie wskazać, że sporządzenie ekspertyzy dotyczącej mas gruntu zalegających w bezpośrednim sąsiedztwie muru granicznego wykracza poza zakres przedmiotowy niniejszego postępowania. To czyni bezzasadnym zarzut skargi, że organy nadzoru budowlanego orzekające w tej sprawie popełniły istotny błąd w ustaleniach stanu faktycznego sprawy. Również z urzędu Sąd nie stwierdził naruszenia przepisów postępowania i przepisów prawa materialnego (art. 134 p.p.s.a.). Konsekwencją przyjęcia prawidłowej wykładni przepisów prawa materialnego i poczynienia ustaleń faktycznych odpowiadających dyspozycji przepisów u.p.b. oraz dokonanej ich prawnej subsumcji jest zaskarżona decyzja. W jej uzasadnieniu DWINB w odpowiedni sposób przedstawił stan faktyczny i prawny sprawy oraz należycie odniósł do zarzutów podniesionych w odwołaniu. DWINB należycie umotywował własne stanowisko, dopełniając wymogów określonych w art. 107 § 3 k.p.a., co umożliwiło kontrolę zaskarżonej decyzji. Przyjdzie dalej zauważyć, że w orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że decyzja wydana w oparciu o art. 66 ust. 1 u.p.b., w zakresie usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości, ma tzw. związany charakter. Dla zastosowania art. 66 u.p.b, nie są przy tym istotne przyczyny, z jakich dany obiekt budowlany znajduje się w nieodpowiednim stanie technicznym i z czyjej winy powstały te nieprawidłowości. Wystarczające jest bowiem ustalenie przez organy nadzoru budowlanego, że obiekt budowlany jest w nieodpowiednim stanie technicznym. Z tych też powodów poza zakresem prowadzonego postępowania pozostaje ocena robót wykonach na działce nr [...]. Co jednak nie oznacza, że na podstawie informacji pochodzących od skarżącej organ nadzoru budowlanego nie powinien wszcząć odrębnego postępowania w tym przedmiocie.
Skarżąca domaga się od organów nadzoru budowlanego doprowadzenia do wykonania remontu kapitalnego muru, który będzie uwzględniał wszelkie zagrożenia wynikające z robót wykonanych na działkach sąsiednich. Oczekuje zatem budowy nowego muru o zmienionych parametrach konstrukcyjnych. Takie stanowisko skarżącej nie znajduje jednak oparcia w przepisach prawa. Decyzja wydana w trybie art. 66 u.p.b. i zakres orzeczonych na tej podstawie nakazów powinien ograniczać się do usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości (por. wyrok NSA z 26.11.2010 r., sygn. akt II OSK 1794/09). Chodzi wyłącznie o przywrócenie i zapewnienie właściwego, bezpiecznego stanu technicznego istniejącego obiektu budowlanego oraz jego użytkowania w sposób niezagrażający dobrom chronionym prawem, nie zaś budowę nowego obiektu budowlanego. W takich uwarunkowaniach prawnych wybór konkretnego sposobu usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości należy do podmiotu, na który obowiązek został nałożony.
Mając powyższe na uwadze, Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., skargę oddalił, o czym orzeczono w sentencji.