II SA/WR 555/25
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu oddalił skargę na postanowienie o ustaleniu opłaty legalizacyjnej za samowolną rozbudowę budynku mieszkalnego, uznając, że postępowanie w sprawie opłaty ma charakter formalny i nie przesądza ostatecznie o możliwości legalizacji.
Skarżący kwestionował postanowienie o ustaleniu opłaty legalizacyjnej za rozbudowę budynku mieszkalnego, zarzucając błędy w ustaleniach faktycznych dotyczące kwalifikacji robót (rozbudowa zamiast odbudowy), naruszenie przepisów o odległości od granicy działki oraz brak prawa do dysponowania nieruchomością sąsiednią. Sąd administracyjny oddalił skargę, podkreślając, że postępowanie w przedmiocie opłaty legalizacyjnej ma charakter formalny i nie rozstrzyga ostatecznie o zgodności budowy z przepisami technicznymi czy planistycznymi, które będą badane na dalszym etapie legalizacji.
Skarżący wniósł skargę na postanowienie Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, które utrzymało w mocy postanowienie PINB ustalające opłatę legalizacyjną w wysokości 50 000 zł za samowolną rozbudowę budynku mieszkalnego. Skarżący zarzucał błędy w kwalifikacji robót budowlanych (rozbudowa zamiast odbudowy), naruszenie przepisów dotyczących odległości od granicy działki sąsiedniej oraz brak wykazania przez inwestora prawa do dysponowania nieruchomością skarżącego. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu oddalił skargę. Sąd wyjaśnił, że postępowanie w przedmiocie ustalenia opłaty legalizacyjnej ma charakter formalny i akcesoryjny wobec głównego postępowania legalizacyjnego. W tym etapie organ bada jedynie kwestie pozwalające na prawidłowe określenie wysokości opłaty, nie rozstrzygając ostatecznie o zgodności budowy z przepisami prawa materialnego, w tym technicznymi czy planistycznymi. Kwestie te będą przedmiotem oceny na dalszym etapie postępowania, w szczególności przy wydawaniu decyzji zatwierdzającej projekt budowlany. Sąd uznał również, że organy prawidłowo zakwalifikowały roboty jako rozbudowę, a nie odbudowę, ze względu na zmianę parametrów i funkcji obiektu. W odniesieniu do zarzutów dotyczących odległości od granicy i prac dociepleniowych, sąd wskazał, że projekt nie przewiduje przekroczenia granicy działki, a ewentualne naruszenia będą badane na późniejszym etapie. Sąd podkreślił, że nie jest organem właściwym do rozstrzygania kwestii geodezyjnych.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Nie, postępowanie w przedmiocie ustalenia opłaty legalizacyjnej ma charakter formalny i akcesoryjny. Rozstrzyga jedynie kwestie pozwalające na prawidłowe określenie wysokości opłaty, nie przesądzając ostatecznie o możliwości legalizacji samowoli budowlanej. Kwestie zgodności z prawem materialnym będą badane na dalszym etapie postępowania legalizacyjnego.
Uzasadnienie
Sąd powołuje się na orzecznictwo NSA, zgodnie z którym postanowienie o opłacie legalizacyjnej jest czynnością pomocniczą, a jego celem jest ustalenie wysokości opłaty, a nie ostateczne rozstrzygnięcie o legalności samowoli. Zgodność z przepisami technicznymi i planistycznymi jest badana na późniejszym etapie, przy wydawaniu decyzji zatwierdzającej projekt budowlany.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (17)
Główne
p.b. art. 49 § ust. 1
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
p.b. art. 49 § ust. 2
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
Pomocnicze
p.b. art. 81c § ust. 2
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
p.b. art. 151
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
p.p.s.a. art. 3 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 134 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.u.s.a. art. 1 § § 1 i 2
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych
p.b. art. 59f § ust. 1
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
p.b. art. 3 § pkt 6
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
p.b. art. 48 § ust. 1
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
p.b. art. 49a
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
p.b. art. 9
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
rozp. ws. warunków technicznych art. 12 § ust. 1 pkt 2
Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie
rozp. ws. warunków technicznych art. 12 § ust. 2-4
Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie
rozp. ws. warunków technicznych art. 2 § ust. 1 i 2
Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie
Argumenty
Skuteczne argumenty
Postępowanie w przedmiocie opłaty legalizacyjnej ma charakter formalny i nie rozstrzyga ostatecznie o zgodności budowy z prawem materialnym. Roboty budowlane zostały prawidłowo zakwalifikowane jako rozbudowa, a nie odbudowa. Projekt budowlany nie przewiduje przekroczenia granicy działki skarżącego. Kwestie zgodności z przepisami technicznymi i planistycznymi będą badane na dalszych etapach postępowania legalizacyjnego.
Odrzucone argumenty
Błędna kwalifikacja robót jako rozbudowy zamiast odbudowy. Naruszenie przepisów o odległości od granicy działki sąsiedniej. Brak prawa do dysponowania nieruchomością skarżącego na cele budowlane. Niespełnienie wymogów techniczno-budowlanych w zakresie odległości od granicy i izolacji termicznej. Błędne wytyczenie geodezyjne budynku.
Godne uwagi sformułowania
postępowanie w przedmiocie ustalenia opłaty legalizacyjnej ma charakter formalny i akcesoryjny nie jest możliwe merytoryczne przesądzenie kwestii, których ustalenie determinuje sprawę główną z rozbudową mamy do czynienia w przypadku zmiany, innych poza wysokością, charakterystycznych parametrów obiektu budowlanego jak kubatura, powierzchnia zabudowy, jego długość, czy szerokość nie jest dopuszczalne kwestionowanie w zażaleniu i następnie w skardze do sądu administracyjnego postanowienia o ustaleniu opłaty legalizacyjnej z tego powodu, że samowolnie wykonane roboty budowlane są sprzeczne z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego lub innymi przepisami, w tym techniczno - budowlanymi
Skład orzekający
Dominik Dymitruk
sprawozdawca
Halina Filipowicz-Kremis
przewodniczący
Wojciech Śnieżyński
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalenie, że postępowanie w przedmiocie opłaty legalizacyjnej jest etapem formalnym, który nie przesądza ostatecznie o możliwości legalizacji samowoli budowlanej i nie pozwala na merytoryczne rozstrzyganie kwestii zgodności z prawem materialnym."
Ograniczenia: Dotyczy specyfiki postępowania legalizacyjnego w Prawie budowlanym; interpretacja przepisów dotyczących odległości od granicy działki może być przedmiotem dalszych analiz na etapie zatwierdzania projektu.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy powszechnego problemu samowoli budowlanej i opłat legalizacyjnych, a sąd wyjaśnia kluczowe kwestie proceduralne dotyczące etapów postępowania, co jest istotne dla praktyków prawa budowlanego.
“Opłata legalizacyjna za samowolę budowlaną: Czy sąd rozstrzyga o zgodności z prawem?”
Sektor
budownictwo
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII SA/Wr 555/25 - Wyrok WSA we Wrocławiu Data orzeczenia 2025-09-30 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2025-08-04 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu Sędziowie Dominik Dymitruk /sprawozdawca/ Halina Filipowicz-Kremis /przewodniczący/ Wojciech Śnieżyński Symbol z opisem 6019 Inne, o symbolu podstawowym 601 Hasła tematyczne Budowlane prawo Skarżony organ Inspektor Nadzoru Budowlanego Treść wyniku *Oddalono skargę w całości Powołane przepisy Dz.U. 2020 poz 1333 art. 81 c ust. 2 Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - t.j. Dz.U. 2024 poz 935 art. 151 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.) Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Halina Filipowicz – Kremis Sędziowie Sędzia WSA Wojciech Śnieżyński Asesor WSA Dominik Dymitruk (spr.) po rozpoznaniu w trybie uproszonym na posiedzeniu niejawnym w Wydziale II w dniu 30 września 2025 r. sprawy ze skargi S. K. na postanowienie Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 16 grudnia 2024 r. nr 1315/2024 w przedmiocie ustalenia wysokości opłaty legalizacyjnej oddala skargę w całości. Uzasadnienie Dolnośląski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego we Wrocławiu (dalej: organ odwoławczy, DWINB), zaskarżonym postanowieniem z dnia 16 grudnia 2024 r. (nr 1315/2024), utrzymał w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla miasta Wrocławia (dalej: organ pierwszej instancji, PINB) z dnia 11 września 2024 r. (1889/2024) ustalające B. M. (dalej: inwestor) wysokość opłaty legalizacyjnej w wysokości 50 000 zł. Zaskarżone postanowienie zostało wydane w oparciu o następujące ustalenia faktyczne i prawne. W związku z zawiadomieniem organu planistycznego o toczącym się postępowaniu w sprawie wydania decyzji o warunkach zabudowy dla zamierzenia obejmującego zmianę sposobu użytkowania budynku gospodarczego na garaż wraz z jego nadbudową na cele mieszkaniowe oraz nadbudowę i zmianę sposobu użytkowania budynku gospodarczego na cele mieszkaniowe, PINB przeprowadził w dniu 19 marca 2018 r. kontrolę robót budowlanych prowadzonych na terenie nieruchomości przy ul. [...] we W. i zmiany sposobu użytkowania budynku gospodarczego. Ze znajdującego się w aktach sprawy protokołu przeprowadzonej kontroli o nr [...] wynika, że na terenie nieruchomości przy ul. [...] we W. istnieje dwukondygnacyjny budynek mieszkalny, jednorodzinny, podpiwniczony. Od strony nieruchomości przy ul. [...] budynek ten posiada część parterową niepodpiwniczoną, nad którą znajduje się taras dostępny z poziomu I piętra. Z części parterowej istnieje przejście do kolejnej części parterowej wykonanej z bloczków z betonu komórkowego i stropem [...]. Część budynku wykonana z bloczków z betonu komórkowego posiada wysokość 2,57 m (mierzoną wewnątrz obiektu), szerokość 3,2 m (mierzoną po zewnętrznym obrysie ścian) i długość 8,25 m (mierzoną po zewnętrznym obrysie ścian). Wewnątrz tej części budynku nie ma tynków, ani wylewki podłogowej. W ścianie tylnej (południowo- wschodniej) istnieje witryna o wymiarach 1,65 m na 2,1 m. W ścianie bocznej istnieją drzwi wejściowe o szerokości 0,85 m i witryna o wymiarach 1,65m na 2,1 m. W ścianie zlokalizowanej od strony nieruchomości przy ul. [...] we W. nie ma otworów okiennych ani drzwiowych. Ta część budynku zadaszona jest drewnianą konstrukcją do której przybita jest folia. Konstrukcja zadaszenia posiada spadek w dwóch kierunkach. Woda opadowa z jednej połaci spływa na teren nieruchomości sąsiedniej przy ul. [...]. Ta część budynku jest bowiem usytuowana bezpośrednio przy granicy nieruchomości i nie posiada orynnowana. Wewnątrz tej części są przechowywane różne przedmioty Do protokołu z ww. kontroli inwestor złożył oświadczenie, że w 2014 r. rozebrał istniejącą, parterową część budynku z cegły, z uwagi na jej zły stan techniczny, a następnie odbudował ją z betonu komórkowego. Z powodu tego, że planował nadbudowę tej części budynku, nie wykonał docelowego zadaszenia. Pismem z dnia 9 sierpnia 2018 r. organ pierwszej instancji zawiadomił strony o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie robót budowlanych, polegających na rozbudowie budynku mieszkalnego jednorodzinnego przy ul. [...] we W. Następnie, postanowieniem z dnia 9 sierpnia 2018 r. (nr 1588/2018), PINB wstrzymał prowadzenie robót budowlanych polegających na rozbudowie budynku mieszkalnego jednorodzinnego przy ul. [...] we W. i nałożył na inwestora obowiązek przedłożenia w terminie 3 miesięcy od uostatecznienia się postanowienia zaświadczenia o zgodności budowy z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego lub decyzji o warunkach zabudowy, 4 egzemplarze projektu budowlanego, oświadczenie o posiadaniu prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. W dniu 3 czerwca 2020 r. inwestor przedłożył do PINB decyzję Prezydenta Wrocławia z dnia 26 kwietnia 2019 r. (nr 1798/2019) o warunkach zabudowy dla inwestycji obejmującej rozbudowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego wolno stojącego w celu legalizacji samowoli budowlanej, oświadczenie o posiadaniu prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane i 4 egzemplarze projektu budowlanego rozbudowy przedmiotowego budynku. Postanowieniem z dnia 14 października 2020 r. (nr 2132/2020) PINB nałożył na inwestora obowiązek doprowadzenia przedłożonego projektu budowlanego do zgodności z przepisami przez wykonanie wskazanych w sentencji uzupełnień i zmian w terminie 3 miesięcy od doręczenia postanowienia. Z kolei postanowieniem z dnia 24 marca 2021 r. (nr 756/2021) zmienił wskazane wyżej swoje postanowienie z dnia 14 października 2020 r. ustalając nowy termin realizacji ww. obowiązków do 30 maja 2021 r. Organ pierwszej instancji postanowieniem z dnia 10 października 2022 r. (nr 2045/2022) oraz postanowieniem z dnia 13 grudnia 2023 r. (nr 2484/2023) zobowiązał inwestora do usunięcia kolejnych nieprawidłowości w przedłożonym projekcie budowanym, co nastąpiło ostatecznie w dniu 11 września 2024 r. Postanowieniem z dnia 11 września 2024 r. (nr 1889/2024) PINB ustalił opłatę legalizacyjną dotyczącą rozbudowy budynku mieszkalnego jednorodzinnego przy ul. [...] we W. oraz wezwał Pana inwestora robót budowlanych polegających na rozbudowie budynku przy ul. [...] we W. do wpłaty ww. kwoty, w terminie 7 dni od dnia otrzymania niniejszego postanowienia. W uzasadnieniu tego postanowienia organ pierwszej instancji wyjaśnił, że na podstawie zebranego materiału dowodowego uznał, iż na terenie nieruchomości przy ul. [...] we W., w 2014 r. dokonano rozbiórki parterowego budynku z dachem płaskim, bezpośrednio przylegającego do budynku mieszkalnego zlokalizowanego na terenie tej nieruchomości i w miejscu rozebranego budynku wykonano rozbudowę budynku mieszkalnego o część parterową usytuowaną przy granicy nieruchomości. Rozbudowę budynku wykonano bez wymaganego pozwolenia na budowę. Dalej z kolei wyjaśnił, że przedłożony przez inwestora projekt budowlany przewiduje parterową rozbudowę przedmiotowego budynku o pokój o powierzchni użytkowej 21,8 m2. W wyniku rozbudowy powierzchnia zabudowy budynku zwiększyła się o 27,2 m2. Na tej podstawie wysokość opłaty legalizacyjnej została ustalona biorąc pod uwagę, że przedmiotowy budynek jest budynkiem mieszkalnym jednorodzinnym, zakwalifikowanym do kategorii I obiektów budowlanych. Współczynnik kategorii obiektu (k) dla takiego budynku wynosi 2,0, natomiast współczynnik wielkości obiektu (w) wynosi 1,0. Stosując zatem kalkulację według ustawowego wzoru PINB ustalił, że opłata legalizacyjna wynosi 50.000 zł: (s) x 50 x (k) x (w) = 500,00 zł x 50 x 2,0 x 1,0 = 50 000,00 zł. Po rozpatrzeniu zażalenia S. K. (dalej: skarżący), DWINB, zaskarżonym postanowieniem z dnia 16 grudnia 2024 r. (nr 1315/2024), utrzymał wskazane rozstrzygnięcie w mocy. W uzasadnieniu organ odwoławczy wyjaśnił w pierwszej kolejności, że PINB trafnie ustalił, iż na terenie nieruchomości przy ul. [...] we W., w 2014 r. dokonano rozbiórki parterowego budynku z dachem płaskim, bezpośrednio przylegającego do budynku mieszkalnego zlokalizowanego na terenie tej nieruchomości i w miejscu rozebranego budynku wykonano rozbudowę budynku mieszkalnego o część parterową, usytuowaną przy granicy nieruchomości. Rozbudowę budynku wykonano bez wymaganego pozwolenia na budowę. Dalej z kolei argumentował, że wydanie postanowienia w przedmiocie opłaty legalizacyjnej w stosunku do samowoli budowlanej poprzedzać musi pozytywna weryfikacja dokumentacji projektowej, której organ nadzoru budowlanego dokonuje w zakresie, o którym mowa w art. 49 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku - Prawo budowlane (Dz. U. z 2020 r. poz. 1333 z późn. zm., dalej: p.b.). Zdaniem DWINB, ustalenie wysokości opłaty nie budzi wątpliwości, zaś kwota 50 000 zł została obliczona poprawnie przy przyjętym współczynniku kategorii obiektu: 2,0 (kategoria I: budynki mieszkalne jednorodzinne) oraz współczynniku wielkości obiektu 1,0., przy czym opłata ta stanowi iloczyn stawki opłaty (s), współczynnika kategorii obiektu (k) i współczynnika wielkości obiektu budowlanego (w), przy czym stawka opłaty podlega pięćdziesięciokrotnemu podwyższeniu. Odnosząc się z kolei do stanowiska skarżącego zaprezentowanego w zażaleniu, organ odwoławczy wskazał, że przedłożony przez inwestora projekt budowlany rozbudowy budynku mieszkalnego jednorodzinnego przy ul. [...] we W. nie przewiduje wykonania jakichkolwiek robót budowlanych na terenie działki skarżącego oznaczonej nr [...]. Jak wynika ze strony tytułowej, metryki rysunków i z pozostałej części projektu budowlanego rozbudowę zaprojektowano na działce nr [...], AM [...], obręb Z. przy ul. [...] we W. Z części rysunkowej projektu, w szczególności rysunku nr [...], [...], [...] i [...] wynika, że ocieplenie północnej ściany rozbudowy nie wykracza poza granicę nieruchomości. Umieszczona natomiast w treści zażalenia grafika (szkic geodezyjny) nie potwierdza dokładnej odległości budynku przy ul. [...] we W. od granicy działki nr [...], gdyż nie dotyczy on pomiaru odległości budynku od granicy tej działki. DWINB argumentował dalej, że szkic ten nie jest dowodem, iż granica działki nr [...] z działką nr [...] przebiega po ścianie istniejącego legalizowanego budynku. Na fragmencie mapy geodezyjnej, na której wykonano szkic geodezyjny, widoczna jest granica działki nr [...] z działką nr [...] i zainwentaryzowane geodezyjnie budynki, ale z mapy tej wynika usytuowanie ww. granicy działki względem przedmiotowego budynku z dokładnością co do centymetra. Pomiary o zadanej dokładności wykonać może jedynie geodeta. W dalszej części uzasadnienia organ odwoławczy podkreślił, że kwalifikacja przedmiotowych robót budowlanych jako rozbudowy budynku mieszkalnego wynika z faktu, iż w 2014 r. w miejscu uprzednio istniejącego budynku gospodarczego wybudowano pomieszczenie połączone przejściem z budynkiem mieszkalnym. Nie był to oddzielny obiekt. Roboty budowlane nie były zakończone, ale przedłożony projekt budowlany przewiduje pomieszczenie mieszkalne w samowolnie budowanym pomieszczeniu z drzwiami prowadzącymi do pomieszczenia gospodarczego znajdującego się w istniejącym budynku mieszkalnym. Przepisy nie zabraniają lokalizacji pokoju przy pomieszczeniu gospodarczym w budynku mieszkalnym jednorodzinnym. Lokalizacja pokoju w innej części budynku niż pozostałe pokoje nie stanowi o budowie odrębnego budynku mieszkalnego. Ponadto budynek mieszkalny nie może składać się tylko z pokoju, lecz zespołu pomieszczeń mieszkalnych i pomocniczych umożliwiających mieszkalną funkcję obiektu. Podobnie za niezasadny uznał DWINB zarzut wydania przez organ pierwszej instancji postanowienia o legalizacji dla budowy, która ma być niezgodna z przepisami techniczno-budowlanymi. Jak wynika bowiem z akt sprawy inwestor uzyskał uzgodnienie z Dolnośląskim Wojewódzkim Komendantem Państwowej Straży Pożarnej (postanowienie nr WZ.52840.65.2.2022 z dnia 18 marca 2022 r.) spełnienia wymagań § 12 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie w sposób inny niż określony w rozporządzeniu, stosownie do wskazań ekspertyzy technicznej rzeczoznawcy do spraw zabezpieczeń przeciwpożarowych, które załączył do przedłożonego projektu budowlanego uwzględniającego wskazania określone w ww. uzgodnieniu. Za bezpodstawny uznano także zarzut skarżącego dotyczący rzekomych nieścisłości w projekcie budowlanym co do warstw przegród budowlanych rozbudowy i nie zaprojektowania instalacji sanitarnych oraz ogrzewania. Przywołana w zażaleniu 15 cm warstwa ocieplenia dachu nie dotyczy dachu projektowanego, lecz istniejącej części budynku. W części opisowej na stronie 30 podano wyraźnie warstwy pokrycia dachu nowoprojektowanego, które są tożsame z częścią rysunkową projektu. W projekcie wskazano, że powstała w wyniku rozbudowy część budynku (pokój mieszkalny o pow. 21,8 m2) będzie ogrzewany grzejnikiem elektrycznym. W pokoju poza ogrzewaniem i instalacją elektryczną nie są potrzebne instalacje sanitarne. Za niesłuszny i pozbawiony podstaw został również uznany zarzut wskazujący, że budowany obiekt i pomieszczenie ma poziom posadzki usytuowany poniżej 60 cm od istniejącego poziomu budynku gospodarczego (części gospodarczej budynku). Otóż z projektu budowlanego wynika, że poziom posadzki rozbudowanej części budynku projektowany jest równy z poziomem przylegającego do niej pomieszczenia gospodarczego w istniejącej części budynku. Odnosząc się zaś do kwestii sprawdzenia zgodności z przepisami techniczno- budowlanymi współczynników przenikania ciepła zaprojektowanych przegród budowlanych, czy charakterystyki energetycznej budynku, DWINB wyjaśnił, iż w niniejszym postępowaniu organ nadzoru budowlanego ze względu na wspomniany już wyżej zakres badania dokumentacji wynikający z art. 49 ust. 1 p.b. nie ma podstaw do weryfikacji wspomnianych zagadnień. W ocenie organu odwoławczego, w świetle zebranego materiału dowodowego nie znajduje uzasadnienia twierdzenie skarżącego, że na terenie nieruchomości przy ul. [...] znajdują się 3 odrębne budynki (mieszkalny, gospodarczy i samowolnie budowany od 2014 r.) oraz że będące przedmiotem legalizacji pomieszczenie mieszkalne nie przylega do budynku mieszkalnego. Przede wszystkim nie można uznać za oddzielny budynek parterowego pomieszczenia gospodarczego, przylegającego bezpośrednio do legalizowanej części obiektu. Stanowi ono bowiem fragment parterowej części istniejącego budynku mieszkalnego (tzw. "dobudówki"), nad którą zlokalizowany jest taras. Jak wynika z zebranego materiału, w drugiej części dobudówki, bezpośrednio połączonej z pomieszczeniem gospodarczym, mieści się korytarz i główne wejście do budynku mieszkalnego. Ponadto pomiędzy korytarzem w "dobudówce", a pokojem znajduje się wspólna ściana (zatem część parterowa jest z częścią dwukondygnacyjną konstrukcyjnie powiązana), a na poziomie poddasza nad częścią gospodarczą i korytarzem istniał taras dostępny z pokoju na poddaszu. Ewidentnie mamy zatem do czynienia z 1 budynkiem mieszkalnym jednorodzinnym posiadającym część dwukondygnacyjną i część parterową, który został w 2014 r. rozbudowany. Odnosząc się z kolei do treści pisma skarżącego z dnia 31 października 2024 r. podnoszącego konieczność orzeczenia rozbiórki przedmiotowego obiektu, DWINB wyjaśnił, że przedmiotem niniejszego postępowania wpadkowego jest ustalenie opłaty legalizacyjnej i organ nie ma kompetencji do orzekania o rozbiórce obiektu. W skardze na powyższe postanowienie DWINB, wnosząc o jego uchylenie oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania, skarżący zarzucił naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik postępowania, tj. art. 7 k.p.a. i art. 8 § 1 k.p.a. oraz art. 77 § 1 k.p.a. poprzez dokonanie przez organ administracyjny: – błędnych ustaleń faktycznych w zakresie oceny budowy wykonanej przez inwestora na terenie nieruchomości przy ul. [...] we W. na granicy działki skarżącego przy ul. [...] we W. jako rozbudowy, a nie jako odbudowy, pomimo, że jak wynika z ustaleń faktycznych i materiału dowodowego doszło do odbudowy obiektu budowlanego w miejscu poprzednio istniejącego i rozebranego budynku gospodarczego oraz zmiany funkcji użytkowej obiektu budowlanego z gospodarczej na mieszkalną, i w efekcie tego naruszenia błędnie nie zastosowano art. 9 i 49 ust. 1 pkt 2 p.b. oraz nie zastosowano zapisów rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie określające m.in. w § 12 minimalną odległość od granicy sąsiadującej, – błędnych ustaleń faktycznych w zakresie oceny przez organ odwoławczy, że projekt budowlany nie zakłada wykonania jakichkolwiek robót budowlanych na działce skarżącego przy ul. [...] we W. w szczególności prac dociepleniowych wełną mineralną ściany północnej i w efekcie tego naruszenia błędnie nie zastosowano art. 4, art. 48b ust. 3 pkt 2 p.b., gdyż inwestor nie wykazał prawa do dysponowania nieruchomością skarżącego na cele budowlane, nie złożył stosownego oświadczenia i takiego prawa nie posiada. W uzasadnieniu skargi wskazano, że w wyniku rozstrzygnięcia organu administracyjnego w niniejszym postępowaniu inwestorowi, pod pozorem legalizacji rozbudowy, udało się doprowadzić do legalizacji odbudowy nowo powstałego w wyniku odbudowy budynku niespełniającej zapisów rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie określające m.in. w § 12 minimalną odległość od granicy sąsiadującej. Dalej natomiast podniósł, że w niniejszej sprawie z treści postanowienia Dolnośląskiego Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej z dnia 18 marca 2022 r. nie wynika, aby postanowienie to było wydane w trybie i na podstawie art. 9 ust. 2 p.b., ale na podstawie aktu podstawowego, § 2 ust. 2 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Wymogi wskazane w § 12 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, tj. minimalna odległość od granicy sąsiadującej nie dotyczy bezpieczeństwa pożarowego, o jakim mowa w dziale IV rozporządzenia ani w art. 9 ust. 3 pkt 5 p.b. Skarżący wyjaśnił również, że w niniejszej sprawie legalizacja odbudowanego przez inwestora budynku o większej kubaturze posadowionego na granicy działki skarżącego przy ul. [...] we W. narusza prawa skarżącego jako właściciela działki i jest nadmiernie uciążliwa dla skarżącego. Nadto nie brano pod uwagę faktu, że inwestor dysponuje dużą działką, którą mogę zabudować zgodnie z przepisami rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie i nie ma uzasadnienia dla zabudowy budynkiem granicy działki sąsiadującej, będącej własnością skarżącego. Skarżący podtrzymał także zarzut, że inwestor posadowił odbudowany budynek na granicy działki skarżącego przy ul. [...] we W., wobec czego, jeśli projekt przewiduje prace budowlane dociepleniowe wełną mineralną ściany północnej na granicy działki skarżącego, to inwestor powinien wykazać się prawem do dysponowania nieruchomością skarżącego na cele budowlane, co umożliwiłoby mu wykonanie tychże prac, tymczasem nie złożył stosownego oświadczenia i takiego prawa nie posiada. Nadto w sytuacji posadowienia budynku na granicy działki, w ocenie skarżącego, jest ryzyko, że warstwa ocieplenia będzie znajdowała się już na działce skarżącego. W ocenie skarżącego budynek inwestora jest niewłaściwie wytyczony geodezyjnie, wobec czego przedłożony projekt budowlany nie odzwierciedla stanu faktycznego budowy i posadowienia odbudowanego budynku na granicy działki sąsiadującej. W odpowiedzi na skargę DWINB podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje: Skarga podlegała oddaleniu. Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r. poz. 1267) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935 z późn. zm., dalej: p.p.s.a.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zakresem kognicji sądów administracyjnych, jak wynika z art. 3 § 2 pkt w p.p.s.a., objęte są m.in. postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty. Uchylenie zaskarżonej decyzji lub postanowienia w całości albo w części następuje w przypadku stwierdzenia przez sąd naruszenia przepisów prawa materialnego, jeżeli miało ono wpływ na wynik sprawy, lub naruszenia przepisów prawa procesowego, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a także w przypadku zaistnienia przesłanek do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). W razie nieuwzględnienia skargi, podlega ona oddaleniu odpowiednio w całości albo w części (art. 151 p.p.s.a.). Ponadto, zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. Dokonując w myśl tych wskazań oceny zaskarżonego postanowienia co do jego zgodności z prawem, Sąd doszedł do przekonania, że wniesiona skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Materialnoprawną podstawę zaskarżonego rozstrzygnięcia stanowił art. 49 ust. 1 i 2 oraz art. 59f ust. 1 p.b. w brzmieniu obowiązującym do 18 września 2020 r. (Dz. U. z 2019 r. poz. 1186, z późn. zm.) Jak bowiem słusznie zauważyły organy obu instancji, zgodnie z art. 25 ustawy z dnia 13 lutego 2020 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2020 r. poz. 471), do spraw uregulowanych ustawą zmienianą w art. 1 (tj. w Prawie budowlanym) wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, przepisy ustawy zmienianej w art. 1 stosuje się w brzmieniu dotychczasowym. Przepis ten odnosi się zatem do niniejszej sprawy, gdyż postępowanie w niej zostało wszczęte pismem z dnia 9 sierpnia 2018 r. Ze wskazanych przepisów wynika, że organ nadzoru budowlanego, przed wydaniem decyzji w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na wznowienie robót budowlanych, bada: 1) zgodność projektu zagospodarowania działki lub terenu z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, 2) kompletność projektu budowlanego i posiadanie wymaganych opinii, uzgodnień, pozwoleń i sprawdzeń, 3) wykonanie projektu budowlanego przez osobę posiadającą wymagane uprawnienia budowlane - oraz, w drodze postanowienia, ustala wysokość opłaty legalizacyjnej. Na postanowienie przysługuje zażalenie (art. 49 ust. 1 p.b.). Do opłaty legalizacyjnej stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące kar, o których mowa w art. 59f ust. 1, z tym że stawka opłaty podlega pięćdziesięciokrotnemu podwyższeniu (art. 49 ust. 2 p.b.). Treść przywołanego przepisu wskazuje, że ustalenie wysokości opłaty legalizacyjnej następuje przed wydaniem decyzji w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na wznowienie robót budowlanych. Jednocześnie wydanie tego postanowienia poprzedza zbadanie przez organ nadzoru budowlanego zgodności projektu zagospodarowania działki lub terenu z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (art. 49 ust. 1 pkt 1 p.b.), kompletności projektu budowlanego i posiadania wymaganych opinii, uzgodnień, pozwoleń i sprawdzeń (art. 49 ust. 1 pkt 2 p.b.) oraz wykonania projektu budowlanego przez osobę posiadającą wymagane uprawnienia budowlane (art. 49 ust. 1 pkt 3 p.b.). W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego podkreśla się, że procesowe wyodrębnienie przez ustawodawcę materii związanej z opłatą legalizacyjną poprzez nadanie tej kwestii postaci odrębnego zagadnienia rozstrzyganego aktem procesowym o charakterze orzeczniczym nie powoduje, że zagadnienie to należy wyłączyć z postępowania legalizacyjnego toczącego się przed organem nadzoru budowlanego. Postanowienie to zapada w ramach postępowania legalizacyjnego, tj. w jego granicach czasowych, jednakże czynności zmierzające do jego wydania mają charakter akcesoryjny względem niego. Postanowienie jest czynnością pomocniczą w stosunku do zasadniczego celu postępowania, jakim jest rozstrzygnięcie indywidualnej sprawy administracyjnej w formie decyzji administracyjnej. Jako rodzaj czynności procesowej o charakterze orzeczniczym, postanowienie stanowi rezultat uprzedniego wykonania zespołu czynności, które pozwalają władczo rozstrzygnąć określoną kwestię uboczną, która pojawiła się w postępowaniu na danym jego etapie. Wskazuje się także, że wydzielenie kwestii ustalenia opłaty legalizacyjnej z postępowania legalizacyjnego wynika z przyjętego przez ustawodawcę założenia, iż wniesienie przez inwestora stosownej opłaty z tytułu dokonanej samowoli budowlanej nie powinno być następstwem zatwierdzenia przez organ nadzoru budowlanego projektu budowlanego, ale przesłanką wstępną niezbędną do wydania w przyszłości takiej decyzji. Uiszczenie opłaty legalizacyjnej warunkuje możliwość legalizacji samowoli budowlanej, stąd art. 49 ust. 3 in fine p.b. wykładany w łączności z art. 48 ust. 1 p.b. nakazuje przyjąć, że przedmiotem działania organu nadzoru budowlanego związanego z wymogiem ustalenia opłaty legalizacyjnej, znajdującego swój wyraz w treści wydanego postanowienia, o którym mowa w art. 49 ust. 1 p.b., pozostają wyłącznie te kwestie, które pozwalają prawidłowo określić wysokość opłaty, jaką inwestor zobowiązany jest ponieść w sytuacji, gdy jego wolą jest zalegalizowanie popełnionej samowoli budowlanej (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 czerwca 2020 r., sygn. akt II OSK 3621/19 - wszystkie powołane w uzasadnieniu orzeczenia dostępne są w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod adresem: http://orzeczenia.nsa.gov.pl). W powołanym orzeczeniu wskazano, że stwierdzenie, iż podstawą wydania postanowienia ustalającego opłatę legalizacyjną jest spełnienie warunków z art. 49 ust. 1 pkt 1- 3 p.b. jest zasadne zatem tylko w takim znaczeniu, w jakim wskazuje ono, że inwestor będący adresatem postanowienia ma prawo oczekiwać, że jego wydanie oznacza, iż przyjmowana przez organ ocena legalizowanych robót budowlanych potwierdza brak przeszkód do wydania decyzji w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego. Niemniej jednak, co należy zauważyć, ocena ta ma charakter ramowy i nieostateczny, albowiem formalnym wyrazem przyjęcia przez organ, że możliwa jest legalizacja samowolnie wykonanych robót jest dopiero wydanie przez organ nadzoru budowlanego decyzji zatwierdzającej projekt budowlany i ewentualnie zezwalającej na wznowienie robót. W tych okolicznościach przedmiotem działania organu nadzoru budowlanego związanego z wymogiem ustalenia opłaty legalizacyjnej, znajdującego swój wyraz w treści wydanego postanowienia, o którym mowa w art. 49 ust. 1 p.b., pozostają wyłącznie te kwestie, które pozwalają prawidłowo określić wysokość opłaty, jaką inwestor zobowiązany jest ponieść w sytuacji, gdy jego wolą jest zalegalizowanie popełnionej samowoli budowlanej. W postępowaniu wszczętym złożonym zażaleniem na postanowienie ustalające opłatę legalizacyjną, nie jest możliwe merytoryczne przesądzenie kwestii, których ustalenie determinuje sprawę główną (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 maja 2023 r., sygn. akt II OSK 1810/20). W dotychczasowym orzecznictwie sądowoadministracyjnym trafnie wskazuje się więc, że zgodność realizowanej bez pozwolenia na budowę inwestycji z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym i innymi przepisami, w tym techniczno - budowlanymi znajduje swój formalny wyraz w decyzjach kończących postępowanie legalizacyjne, przez co z wyjątkiem znanych organowi oczywistych i nieusuwalnych przeszkód prawnych uniemożliwiających mu wydanie w przyszłości decyzji zatwierdzającej projekt budowlany, organ ten w postępowaniu w sprawie ustalenia opłaty legalizacyjnej nie może rozstrzygać o kwestiach, które wykraczają poza etap, na jakim sprawa się obecnie znajduje (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 stycznia 2017 r. sygn. II OSK 1089/15). W tym stanie rzeczy środek zaskarżenia wniesiony w toku instancji administracyjnej, a następnie skarga w postępowaniu sądowoadministracyjnym winny zatem odnosić do tych elementów postępowania, od których uzależnione jest wydanie postanowienia w przedmiocie opłaty legalizacyjnej, które mają w gruncie rzeczy charakter formalny, nie zaś do wszystkich kwestii, które ostatecznie mogą przesądzić o wyniku postępowania legalizacyjnego i zatwierdzeniu przedłożonego przez inwestora projektu budowlanego. Badanie zgodności legalizowanej inwestycji i przyjętych w projekcie budowlanym rozwiązań z przepisami techniczno-budowlanymi odbędzie się bowiem w kolejnym, końcowym etapie postępowania, przed jego zatwierdzeniem przez organ nadzoru budowlanego (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu z dnia 17 sierpnia 2023 r., sygn. akt II SA/Op 141/23). Powyższe rozważania prowadzą zatem do wniosku, że strony postępowania legalizacyjnego mają interes prawny (art. 28 k.p.a.) w zaskarżeniu wskazanego postanowienia, niemniej tenże interes prawny ograniczony jest wyłącznie do podważenia prawidłowości ustalenia wysokości opłaty legalizacyjnej, nie może on natomiast odnosić się do niespełniania przez inwestora wymagań określonych w art. 49 ust. 1 pkt 1-3 p.b., ponieważ wykracza to poza przedmiot podejmowanego rozstrzygnięcia, który oparty został na etapowości postępowania legalizacyjnego i kolejności podejmowanych w jego toku rozstrzygnięć procesowych (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 czerwca 2020 r., sygn. akt II OSK 3621/19). Odnosząc powyższe do okoliczności niniejszej sprawy, Sąd stwierdza, że zaskarżone postanowienie, jak i postanowienie organu pierwszej instancji, wydane zostały zgodnie z prawem. Organy nadzoru budowlanego ustalił ostatecznie, że obiekt budowlany zrealizowany samowolnie stanowi budynek mieszkalny jednorodzinny, określiły wysokość opłaty legalizacyjnej, jak też adresata obowiązku opłaty. Opłata została ustalona w prawidłowej wysokości, przy założeniu, iż przedmiotowy budynek jest budynkiem mieszkalnym jednorodzinnym, zakwalifikowanym do kategorii I obiektów budowlanych. Współczynnik kategorii obiektu (k) dla takiego budynku wynosi 2,0, natomiast współczynnik wielkości obiektu (w) wynosi 1,0. Z treści skargi nie wynika nadto, aby okoliczności mające wpływ na wysokość opłaty legalizacyjnej były kwestionowane. Przechodząc natomiast do rozpoznania sformułowanych w skardze zarzutów, Sąd - w oparciu o zgromadzony w sprawie materiał dowodowy, w szczególności projekt budowlany przedłożony przez inwestora - wskazuje, że organy nadzoru budowlanego prawidłowo rozstrzygnęły, iż projekt budowlany nie zakłada wykonania jakichkolwiek robót budowlanych na działce skarżącego. Z części rysunkowej projektu, w szczególności rysunku nr [...], [...], [...] i [...] wynika, że ocieplenie północnej ściany rozbudowy nie wykracza poza granicę nieruchomości, zatem stanowisko skarżącego w tym zakresie nie jest uzasadnione. Zdaje się to dostrzegać także sam skarżący, który w uzasadnieniu skargi wskazuje jedynie na ryzyko, że warstwa ocieplenia będzie znajdowała się na jego działce. Podkreśli w tym względzie jednak należy, że obowiązkiem inwestora jest prowadzenia prac budowlanych zgodnie z zatwierdzonym projektem. Każda więc jego modyfikacja, która nie uzyskała akceptacji właściwego organu, podlegać będzie stosownemu postępowaniu prowadzonemu przez organ nadzoru budowlanego. Dalej należy podnieść, że niniejsze postępowanie dotyczy legalizacji samowoli budowlanej, a z tego względu argumentacji skargi dotycząca uciążliwości zabudowy inwestora dla skarżącego, wielkości jego działki, a co za tym idzie - możliwości zabudowy na granicy z działką skarżącego nie może odnieść oczekiwanego rezultatu. Postępowanie w sprawie samowoli budowlanej ma na celu doprowadzenie obiektu budowlanego do stanu zgodnego z prawem poprzez jego legalizację lub rozbiórkę. Kwestie dotyczące możliwości usytuowania zabudowy w innej części działki inwestora nie ma więc znaczenia w kontekście przesłanek legalizacyjnych. Przechodząc natomiast do kwestii przedmiotu postępowania legalizacyjnego w niniejszej sprawie, w więc prawidłowej kwalifikacji robót budowlanych przeprowadzonych przez skarżącego, należy mieć w pierwszej kolejności na względzie, że zgodnie z art. 3 pkt 6 p.b. pod pojęciem "budowa" należy rozumieć wykonywanie obiektu budowlanego w określonym miejscu, a także odbudowę, rozbudowę, nadbudowę obiektu budowlanego. Pojęcie rozbudowy nie zostało zdefiniowane w p.b. W orzecznictwie sądowym przyjmuje się, że z rozbudową mamy do czynienia w przypadku zmiany, innych poza wysokością, charakterystycznych parametrów obiektu budowlanego jak kubatura, powierzchnia zabudowy, jego długość, czy szerokość. W szczególności jako rozbudowę traktuje się powiększenie istniejącego budynku o dodatkowe pomieszczenie, które stanowi część obiektu budowlanego (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 grudnia 2024 r., sygn. akt II OSK 684/22), ja zatem powiększenie, rozszerzenie obiektu, obszaru już zabudowanego, jak też dobudowanie nowych elementów do istniejącego budynku (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23 czerwca 2020 r., sygn. akt II OSK 199/20). Odbudowę stanowią z kolei roboty budowlane polegające na odtworzeniu istniejącego pierwotnie obiektu budowlanego w tym samym miejscu oraz z zachowaniem pierwotnych wymiarów i układu funkcjonalnego (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia: 20 lipca 2011 r., sygn. akt II OSK 1104/10; 24 lipca 2013 r., sygn. akt II OSK 2513; 13 lutego 2014 r., sygn. akt II OSK 2208/12). W przedmiotowej sprawie, na terenie nieruchomości skarżącego dokonano rozbiórki parterowego budynku gospodarczego z dachem płaskim, bezpośrednio przylegającego do budynku mieszkalnego zlokalizowanego na terenie tej nieruchomości i w miejscu rozebranego budynku wykonano rozbudowę budynku mieszkalnego o część parterową usytuowaną przy granicy nieruchomości. Z ustaleń organów wynika, że w miejscu uprzednio istniejącego budynku gospodarczego wybudowano pomieszczenie o przeznaczeniu mieszkalnym połączone przejściem z istniejącym budynkiem mieszkalnym. Z treści oświadczeń inwestora, jak i skarżącego złożonych do protokołu kontroli przeprowadzonej w dniu 19 marca 2018 r. wynika z kolei, że nowo wybudowana część budynku mieszkalnego została podwyższona względem uprzednio istniejącego budynku gospodarczego. W związku z tym nie są uzasadnione twierdzenia skarżącego o konieczności zakwalifikowania robót budowlanych jako odbudowy. Skoro odbudowa – jak zostało to już wyjaśnione – stanowi odtworzeniu istniejącego pierwotnie obiektu budowlanego w tym samym miejscu oraz z zachowaniem pierwotnych wymiarów i układu funkcjonalnego, to w sytuacji gdy nastąpi nawet nieznaczna zmiana wymiarów obiektu, a przy tym dojdzie do zmiany układu funkcjonalnego w ścisłym powiązaniu z istniejącym budynkiem, mamy wówczas do czynienia z rozbudową obiektu budowlanego. Materiał dowodowy zgromadzony w niniejszej sprawie był zatem w ocenie Sądu wystarczający do zakwalifikowania wykonanych robót budowlanych jako rozbudowa budynku mieszkalnego. Podstawowym źródłem dowodowym w tym zakresie była kontrola dokonana przez inspektorów organu pierwszej instancji oraz zgodne wyjaśnienia samego skarżącego oraz inwestora co do parametrów nowopowstałej części budynku mieszkalnego. W kwestii natomiast błędnego zastosowania art. 9 p.b., a co za tym idzie - rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie określające m.in. w § 12 minimalną odległość od granicy sąsiadującej, raz jeszcze należy uwzględnić wynikający z analizy art. 49 p.b. w brzmieniu obowiązującym w niniejszej sprawie fakt, że ustalenie opłaty legalizacyjnej następuje w drodze postanowienia, zaś późniejsze zatwierdzenie projektu budowlanego w drodze decyzji. Powoduje to zatem, że postanowienie o ustaleniu opłaty legalizacyjnej rozstrzyga jedynie kwestie związane z wysokością tej opłaty. Skoro ustawodawca zdecydował, że po ustaleniu opłaty legalizacyjnej i jej uiszczeniu będzie wydawana decyzja o zatwierdzeniu projektu budowlanego, z oczywistych względów podlegająca zaskarżeniu do organu drugiej instancji odwołaniem i następnie skargą do sądu administracyjnego, to nie ma żadnych powodów, aby postanowienie o ustaleniu opłaty legalizacyjnej mogło być zaskarżane, aby kwestionować nie wysokość opłaty legalizacyjnej, ale możliwość zalegalizowania samowoli budowlanej. Charakterystyczne jest też uregulowanie zawarte w art. 49a p.b. przewidujące zwrot uiszczonej opłaty legalizacyjnej w razie uchylenia w postępowaniu odwoławczym decyzji wydanej na podstawie art. 49 ust. 4 p.b., czyli decyzji o legalizacji samowoli budowlanej. Powołany przepis świadczy o tym, że ustawodawca zakładał, iż ustalenie opłaty legalizacyjnej nie będzie przesądzać o możliwości zalegalizowania samowoli budowlanej. Jak wyjaśnił w tym względzie Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 16 września 2021 r., sygn. akt II OSK 46/21, wskazane okoliczności stanowią podstawę do wykładni powołanych przepisów w taki sposób, że nie jest dopuszczalne kwestionowanie w zażaleniu i następnie w skardze do sądu administracyjnego postanowienia o ustaleniu opłaty legalizacyjnej z tego powodu, że samowolnie wykonane roboty budowlane są sprzeczne z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego lub innymi przepisami, w tym techniczno - budowlanymi oraz że przedłożony projekt budowlany nie jest kompletny lub w inny sposób niezgodny z przepisami. Wskazane kwestie mogą podlegać ocenie dopiero po wydaniu jednej z decyzji wskazanych w art. 49 ust. 4 p.b. (por. także wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 marca 2024 r., sygn. akt II OSK 87/23). Powołane zatem w skardze zagadnienie zgodności projektowanej rozbudowy z przepisami rozporządzenia w sprawie warunków technicznych będzie przedmiotem oceny organów nadzoru budowlanego na dalszym etapie postępowania zmierzającego do legalizacji samowoli budowlanej. Niemniej jednak – mając na względzie stanowisko skarżącego dotyczące spełnienia wymagań zawartych w § 12 powołanego rozporządzenia – należy mieć na względzie fakt, że powinny być one stosowane przy wzięciu pod uwagę ich głównej funkcji, a więc bezpieczeństwa użytkowania obiektów budowlanych (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 sierpnia 2022 r., sygn. akt II OSK 1245/21). Należy zatem zauważyć, że regulacje zawarte w § 12 ust. 2- 4 rozporządzenia normują odstępstwa od ogólnej zasady sytuowania budowli na nieruchomości w odpowiedniej odległości od granicy z inną działką i choć każde z tych odstępstw - opisane w poszczególnych ustępach - dotyczy budowy budynku bezpośrednio przy granicy działki, to jednakże odnosi się do odmiennych sytuacji i zawiera inne kryteria wymagane do zastosowania w danej sprawie. Ustawodawca w następujących po sobie ustępach normuje bowiem w sposób samodzielny i kompleksowy możliwość budowy przy granicy działki, nie warunkując zastosowania danego wyjątku od spełnienia jakiegokolwiek wymogu wynikających z pozostałych odstępstw. Każdy z ustępów to osobny przypadek z własnym zakresem stosowania. Innymi słowy, wyjątki zawarte w ust. 2-4 określają oddzielne względem siebie sytuacje, jak i rozłączne przesłanki, które nie pozostają ze sobą w związku ani nie uzupełniają się. Przepisy § 12 ust. 2 i ust. 4 pkt 1 rozporządzenia mają zatem charakter rozłączny, co oznacza, że możliwa jest lokalizacja budynków w odległościach wynikających z planu miejscowego bądź określonych w § 12 ust. 4 pkt 1 rozporządzenia, jeśli zachodzą warunki określone w tym przepisie (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 23 marca 2022 r., sygn. akt II SA/Łd 991/21; także wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 16 marca 2021 r., sygn. akt II SA/Lu 644/20 i wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 11 września 2020 r., sygn. akt IV SA/Po 995/19). W dalszej kolejności należy zwrócić uwagę na utrwalony w orzecznictwie sądowym pogląd, zgodnie z którym możliwość odstępstwa od wymagań techniczno-budowlanych, o których mowa w § 2 ust. 1, dotyczy wyłącznie przepisów rozporządzenia związanych z ochroną przeciwpożarową, sanitarną oraz ochroną zabytków, zaś inne odstępstwa mogą być uzyskane tylko na podstawie art. 9 p.b. Przepis § 2 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych nie może wyłączyć stosowania art. 9 p.b. i konieczności przeprowadzenia procedury udzielenia zgody na odstępstwa od wymogów wynikających z § 12 ust. 1 tego rozporządzenia. Jak argumentowano, za taką wykładnią § 2 ust. 2 przemawia fakt, że wymienione zostały w nim oraz w powiązanym z tym przepisem ustępie 4 organy administracji zajmujące się jedynie pewnymi szczególnymi elementami procesu budowlanego, to jest ochroną pożarową, sanitarną i ochroną zabytków, nie zaś całokształtem zagadnień związanych z zatwierdzeniem projektu budowlanego i udzieleniem pozwolenia na budowę (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 września 2016 r., sygn. akt II OSK 3098/14). W konsekwencji, w odniesieniu do rozbudowy możliwe jest zastosowanie trybu spełniania wymagań, o których mowa w § 1 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Odstępstwa od wymagań techniczno-budowlanych, o których mowa w § 2 ust. 1, dotyczyć jednak mogą wyłącznie przepisów rozporządzenia związanych z ochroną przeciwpożarową, sanitarną oraz ochroną zabytków. W tej mierze wystarczające jest uzyskanie, w zależności od potrzeb, ekspertyzy właściwej jednostki albo rzeczoznawcy budowlanego oraz do spraw zabezpieczeń przeciwpożarowych (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 marca 2025 r., sygn. akt II OSK 439/24). Nie budzi zatem wątpliwości, że szczegółowa analiza dotycząca zgodności zabudowy z warunkami określonymi w § 12 rozporządzenia będzie przeprowadzona na dalszym etapie postępowania, mając na względzie wynikającą z przepisów tego rozporządzenia możliwość sytuowanie budynku ścianą bez otworów okiennych lub drzwiowych bezpośrednio przy granicy z sąsiednią działką budowlaną w przypadku zabudowy jednorodzinnej, jak również uzyskane przez inwestora odstępstwo od wymagań techniczno-budowlanych, o których mowa w § 2 ust. 2 rozporządzenia. Nie jest to zatem przedmiotem niniejszego postępowania sądowego. I końcowo, odnosząc się do zawartego w uzasadnieniu skargi stanowiska odnośnie do błędnego wytyczenia geodezyjnego budynku inwestora, wskazać trzeba, że usytuowanie budynku w projekcie budowlanym nastąpiło w oparciu o mapę, która została sporządzona do celów projektowych i przyjęta do zasobu geodezyjnego. Organ nadzoru budowlanego nie jest przy tym organem nadzoru geodezyjnego, by za niego prowadzić w tym zakresie postępowania wyjaśniające (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 17 lutego 2017 r., sygn. akt II SA/Gl 1144/16). Mając powyższe na uwadze Sąd uznał, że zaskarżone postanowienie nie było dotknięte wadami, które mogłyby uzasadnić jego uchylenie bądź stwierdzenie nieważności. Wobec tego skargę oddalono na podstawie art. 151 p.p.s.a.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI