II SA/WR 553/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny we WrocławiuWrocław2024-02-29
NSAochrona środowiskaWysokawsa
elektrownia fotowoltaicznaOZEMPZPteren aktywizacji gospodarczejdziałalność produkcyjnaochrona środowiskadecyzja środowiskowaplanowanie przestrzenneWSA Wrocław

Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzje odmawiające wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla budowy farmy fotowoltaicznej, uznając, że teren aktywizacji gospodarczej dopuszcza działalność produkcyjną, w tym wytwarzanie energii.

Sprawa dotyczyła skargi M. sp. z o.o. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, która utrzymała w mocy decyzję Burmistrza odmawiającą wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla budowy elektrowni fotowoltaicznej o mocy do 3MW. Organy obu instancji uznały, że lokalizacja przedsięwzięcia jest niezgodna z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego (MPZP), który przeznacza teren pod "aktywizację gospodarczą" z dopuszczeniem działalności produkcyjnej, ale nie wymienia wprost instalacji fotowoltaicznych. Sąd uchylił obie decyzje, stwierdzając, że teren aktywizacji gospodarczej, rozumiany jako działalność produkcyjna, obejmuje również wytwarzanie energii elektrycznej z paneli fotowoltaicznych, a interpretacja organów była zbyt wąska.

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu rozpoznał skargę M. sp. z o.o. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Wałbrzychu, która utrzymała w mocy decyzję Burmistrza S. odmawiającą wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedsięwzięcia polegającego na budowie elektrowni fotowoltaicznej o mocy do 3MW. Organy administracji uznały, że planowana inwestycja jest niezgodna z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego (MPZP) miasta S., który przeznacza teren pod "teren aktywizacji gospodarczej" (symbol "AG"), obejmujący m.in. działalność produkcyjną. Organy interpretowały MPZP w sposób wykluczający lokalizację farmy fotowoltaicznej, powołując się na przepisy rozporządzenia w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko, które zaliczają farmy fotowoltaiczne do zabudowy przemysłowej, a także na zapisy studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego oraz przepisy ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Sąd administracyjny uznał jednak, że taka interpretacja jest błędna. Sąd podkreślił, że zgodność z MPZP dotyczy wyłącznie ustaleń planu, a nie innych aktów planistycznych czy przepisów ogólnych. Stwierdził, że "teren aktywizacji gospodarczej", obejmujący "działalność produkcyjną", należy interpretować szeroko, dopuszczając wytwarzanie energii elektrycznej z odnawialnych źródeł. Sąd wskazał, że farma fotowoltaiczna jest formą zabudowy przemysłowej związanej z produkcją energii, co jest zgodne z definicją działalności produkcyjnej. W związku z tym, sąd uchylił zaskarżoną decyzję SKO oraz poprzedzającą ją decyzję Burmistrza, nakazując ponowne rozpatrzenie sprawy z uwzględnieniem wytycznych sądu.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, teren aktywizacji gospodarczej, rozumiany jako działalność produkcyjna, obejmuje również wytwarzanie energii elektrycznej z paneli fotowoltaicznych, co czyni lokalizację farmy fotowoltaicznej zgodną z MPZP.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że pojęcie "działalności produkcyjnej" w MPZP należy interpretować szeroko, a farma fotowoltaiczna jest formą zabudowy przemysłowej związanej z produkcją energii, co jest zgodne z przeznaczeniem terenu. Interpretacja organów była zbyt wąska i opierała się na nieprawidłowym stosowaniu innych przepisów.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (7)

Główne

u.o.o.ś. art. 80 § ust. 2

Ustawa o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko

Pomocnicze

u.p.z.p. art. 10 § ust. 2a

Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

u.p.z.p. art. 15 § ust. 3 pkt 3a

Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 10 września 2019 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko art. 3 § ust. 1 pkt 54 lit. a

u.o.z.e. art. 2 § pkt 13

Ustawa z dnia 20 lutego 2015 r. o odnawialnych źródłach energii

k.p.a.

Kodeks postępowania administracyjnego

Ustawa Prawo energetyczne

Argumenty

Skuteczne argumenty

Teren aktywizacji gospodarczej dopuszcza działalność produkcyjną, w tym wytwarzanie energii z farm fotowoltaicznych. Przepisy art. 10 ust. 2a i art. 15 ust. 3 pkt 3a u.p.z.p. nie mogły stanowić podstawy odmowy wydania decyzji środowiskowej. Zgodność z MPZP dotyczy wyłącznie ustaleń planu, a nie innych aktów planistycznych czy przepisów ogólnych.

Odrzucone argumenty

Lokalizacja farmy fotowoltaicznej jest niezgodna z MPZP, ponieważ teren jest przeznaczony pod aktywizację gospodarczą, a farmy fotowoltaiczne są traktowane jako zabudowa przemysłowa, która nie została wprost wymieniona. Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego nie przewiduje lokalizacji elektrowni fotowoltaicznych o mocy do 3 MW. Przepisy art. 10 ust. 2a i art. 15 ust. 3 pkt 3a u.p.z.p. wyłączają możliwość lokalizacji inwestycji.

Godne uwagi sformułowania

Zgodność lokalizacji przedsięwzięcia, o której mowa w art. 80 ust. 2 u.o.o.ś. to zgodność wyłącznie z ustaleniami MPZP, nie zaś z postanowieniami jakiegokolwiek innego aktu z zakresu kształtowania i prowadzenia polityki przestrzennej na terenie gminy. Ani zatem postanowienia Studium, ani ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, w tym nieobowiązujące z dniem 24.09.2023 r. przepisy art. 10 ust. 2a i art. 15 ust. 3 pkt 3a, nie mogą stanowić podstawy do wydania decyzji odmawiającej określenia środowiskowych uwarunkowań przedsięwzięcia. Przeznaczenie terenu aktywizacji gospodarczej, rozumianego m.in. jako działalności produkcyjne bez konkretyzacji o jakąś określoną działalność, w ocenie Sądu, nie wyklucza zgodnego z MPZP zagospodarowania działki [...] pod farmę fotowoltaiczną.

Skład orzekający

Adam Habuda

przewodniczący

Wojciech Śnieżyński

sprawozdawca

Marta Pawłowska

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia \"teren aktywizacji gospodarczej\" w MPZP w kontekście lokalizacji instalacji OZE, a także wyłączenie stosowania przepisów u.p.z.p. jako podstawy odmowy wydania decyzji środowiskowej."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji interpretacji MPZP i może wymagać analizy kontekstu lokalnego planu w innych sprawach.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy popularnego tematu OZE i interpretacji planów zagospodarowania przestrzennego, co jest istotne dla inwestorów i samorządów. Pokazuje, jak sądy mogą korygować wąskie interpretacje przepisów przez organy administracji.

Farma fotowoltaiczna na terenie "aktywizacji gospodarczej"? Sąd wyjaśnia, co dopuszcza plan zagospodarowania.

Sektor

energetyka

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Wr 553/23 - Wyrok WSA we Wrocławiu
Data orzeczenia
2024-02-29
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-10-02
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Sędziowie
Adam Habuda /przewodniczący/
Marta Pawłowska
Wojciech Śnieżyński /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6139 Inne o symbolu podstawowym 613
Hasła tematyczne
Ochrona środowiska
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
*Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 1029
art. 80 ust. 2
Ustawa z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz  o ocenach oddziaływania na środowisko - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Adam Habuda Sędziowie: Sędzia WSA Wojciech Śnieżyński (spr.) Asesor WSA Marta Pawłowska Protokolant: Referent Emilia Witkowska po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 29 lutego 2024 r. sprawy ze skargi M.sp. z o.o. z siedzibą w G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Wałbrzychu z dnia 7 lipca 2023 r. nr SKO 4131/22/2023 w przedmiocie odmowy wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedsięwzięcia polegającego na budowie elektrowni fotowoltaicznej I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Wałbrzychu na rzecz strony skarżącej kwotę 714 zł (słownie: siedemset czternaście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
Burmistrz S. decyzją z 09.05.2023 r. (nr RUK.K.6220.5.2022), podjętą na podstawie art. 80 ust. 2 ustawy z 03.10.2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. z 2022 r., poz. 1029 ze zm.) – dalej: "u.o.o.ś.", po rozpatrzeniu wniosku M. sp. z o.o. w siedzibie w G. (dalej: "strona skarżąca"), odmówił określenia środowiskowych uwarunkowaniach dla realizacji na działce nr [...] obręb S.(1) przedsięwzięcia pod nazwą "Budowa elektrowni fotowoltaicznej [...] o mocy do 3MW, wraz z urządzeniami infrastruktury towarzyszącej". Takie rozstrzygnięcie organ wydał ze względu na stwierdzenie braku zgodności lokalizacji planowanego przedsięwzięcia z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego miasta S., zatwierdzonego uchwałą Rady Miejskiej w S. Nr [...] z [...].01.2004 r. (Dz. Urz. Woj. Doln. Nr 44, poz. [...] z 09.03.2004 r.) – dalej: MPZP. Zgodnie z uchwałą planowane przedsięwzięcie będzie realizowane na terenie jednostki planistycznej oznaczonej symbolem "AG" - teren aktywizacji gospodarczej, przez co należy rozumieć usługi komercyjne, działalności produkcyjne, bazy transportowe i przeładunkowe, składy i magazyny oraz przeznaczenie uzupełniające: a) zabudowa mieszkaniowa towarzysząca funkcji podstawowej jako lokale właścicieli lub zarządców obiektów usługowych, b) urządzenia infrastruktury technicznej, c) zieleń urządzona. Na podstawie przytoczonej treści MPZP organ wywiódł wniosek o tym, że budowa elektrowni fotowoltaicznej o mocy do 3MW nie została wyznaczona na wnioskowanym terenie.
Od powyższego rozstrzygnięcia strona skarżąca wniosła odwołanie, wskazując w nim na dopuszczalność lokalizacji planowanego przedsięwzięcia na obszarach określonych w MPZP jako "produkcyjne" lub "przemysłowe".
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Wałbrzychu decyzją z 07.07.2023 r. (nr SKO 4131/22/2023) utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji. Za prawidłowe Kolegium uznało zakwalifikowanie planowanego przedsięwzięcia do kategorii przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, których realizacja wymaga uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Biorąc pod uwagę treść obowiązującego MPZP dla terenu objętego wnioskiem, organ odwoławczy stwierdził natomiast, że plan nie zawiera żadnych regulacji odnoszących się do możliwości lub też braku możliwości realizacji instalacji fotowoltaicznych. Powołując się z kolei na przepisy rozporządzenia Rady Ministrów z 10.09.2019 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz. U. z 2019 r., poz. 1839) dalej: "rozporządzenie z 2019 r. ", organ odwoławczy wykluczył możliwość zaliczenia zabudowy systemami fotowoltaicznymi do kategorii urządzeń infrastruktury technicznej. Wskazał, że systemy fotowoltaiczne zostały wprost zaliczone do zabudowy przemysłowej (§ 3 ust. 3 pkt 54).
Na podstawie w ten sposób przeprowadzonej kwalifikacji prawnej przedsięwzięcia organ odwoławczy uznał, że obowiązujący MPZP nie przewiduje dla terenu działki nr [...] zabudowy przemysłowej. W rezultacie przyjął, że projektowane przedsięwzięcie jest sprzeczne z ustaleniami MPZP dla tego terenu, co uzasadnia wydanie decyzji odmawiającej określenia środowiskowych uwarunkowań.
Ponadto organ II instancji podniósł, że Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego Miasta i Gminy S. nie przewiduje możliwości lokalizacji elektrowni fotowoltaicznych o mocy do 3 MW na terenie miasta i gminy S. Studium dopuszcza jedynie lokalizowanie urządzeń wytwarzających energię z odnawialnych źródeł energii o mocy nieprzekraczającej 100 kW: 1) na całym obszarze gminy i miasta - terenów i urządzeń związanych z energetyką wodną, obiekty i tereny hydroenergetyczne, elektrownie wodne oraz urządzeń związanych z energetyką solarną (m.in. panele fotowoltaiczne) i geotermalną, z uwzględnieniem ograniczeń ochrony przyrodniczej i środowiskowej; 2) na terenach poza granicami Parku Narodowego [...], Natury 2000 i Obszaru Chronionego Krajobrazu urządzeń związanych z energetyką wiatrową o wysokości nieprzekraczającej 50 m, z uwzględnieniem ograniczeń ochrony przyrodniczej i środowiskowej. Jako "obszary", na których rozmieszczone będą urządzenia wytwarzające energię z odnawialnych źródeł energii o mocy przekraczającej 100 kW wyznaczono tereny oznaczone symbolem: 1[...]h - tereny rozmieszczenia urządzeń wytwarzających energię z odnawialnych źródeł energii, elektrownia wodna, o mocy powyżej 100 kW; 1[...]f - tereny rozmieszczenia urządzeń wytwarzających energię z odnawialnych źródeł energii o mocy powyżej 100 kW - farma fotowoltaiczna; 1AG/[...]h - tereny o dominującej funkcji aktywności gospodarczej oraz tereny rozmieszczenia urządzeń wytwarzających energię z odnawialnych źródeł energii - elektrownia wodna, o mocy powyżej 100 kW.
SKO podkreśliło, że poza w ten sposób wyznaczonymi terenami Studium dopuszcza lokalizowanie urządzenia wytwarzające energię z odnawialnych źródeł energii o mocy nie przekraczającej 100 kW na całym obszarze gminy. Stwierdzając następnie, że nie ma podstaw do wywodzenia braku możliwości realizacji inwestycji planowanej przez spółkę z powołaniem się na przepisy ustawy z 27.03.2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (dalej: u.p.z.p.), to zdaniem Kolegium należy mieć na uwadze, że w art. 10 ust. 2a i art. 15 ust. 3 pkt 3a tej ustawy wprowadzono odrębne unormowania dotyczące urządzeń wytwarzających energię z odnawialnych źródeł energii o mocy przetaczającej 500 kW. Z tych przepisów wynika, że urządzenia wytwarzające energię z odnawialnych źródeł energii o mocy zainstalowanej większej niż 500 kW, a także ich strefy ochronne związane z ograniczeniami w zabudowie oraz zagospodarowaniu i użytkowaniu terenu, muszą zostać rozmieszczone w Studium, aby później ich dopuszczalna lokalizacja została wprowadzona w MPZP. Dokonując zatem na tej podstawie wykładni systemowej MPZP organ stwierdził, że planowane przedsięwzięcie nie zostało wyznaczone na wnioskowanym terenie. Niezgodność z MPZP skutkuje brakiem podstaw do podejmowania dalszych czynności w sprawie.
Od powyższej decyzji strona skarżąca wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu zarzucając w niej Kolegium naruszenie: 1) art. 10 ust. 2a i art. 15 ust. 3 pkt 3a u.p.z.p. poprzez ich błędną interpretację i uznanie, że odnoszą się do niniejszego stanu faktycznego i interpretacji Studium, podczas gdy jest to przepis techniczny mający zastosowanie w przypadku uchwalania Studium i skierowany wyłącznie do organów gminy w toku procedur planistycznych; 2) art. 80 ust. 2 u.o.o.ś., poprzez wskazanie braku możliwości lokalizacji elektrowni fotowoltaicznych o mocy do 3 MW na terenie miasta i gminy S. w Studium, podczas akt ten, zgodnie z art. 9 ust. 5 u.p.z.p. nie jest przepisem prawa miejscowego i nie stanowi podstawy wydawania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach; 3) art. 80 ust. 2 u.o.o.ś. w związku z § 7 ust. 9 MPZP poprzez uznanie, że wyżej wskazany przepis nie dopuszcza realizacji budowy farmy fotowoltaicznej o mocy do 3 MW, podczas gdy z analizowanego MPZP taki zakaz nie wynika, a farma fotowoltaiczna jako urządzenie produkcyjne (w rozumieniu obowiązującej ustawowej siatki pojęciowej) można wybudować w oparciu o regulacje MPZP.
Na podstawie tak sformułowanych zarzutów skargi jej autor wniósł o: stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji w całości oraz uchylenie decyzji organu I instancji w całości. W uzasadnieniu skargi podkreślono, że ustawowa definicja wytwarzania energii zawarta w ustawie Prawo energetyczne przewiduje, że wytwarzanie energii jest produkcją energii w procesach energetycznych. Zgodnie z kolei z art. 2 pkt 13 ustawy o odnawialnych źródłach energii, instalacje OZE, w tym elektrownie fotowoltaiczne produkujące energię elektryczną z promieniowania słonecznego, trzeba definiować jako zabudowa produkcyjna i co do zasady w dotychczasowej praktyce lokalizacja instalacji OZE jest dopuszczalna na obszarach określonych w MPZP jako "produkcyjne" lub "przemysłowe".
W odpowiedzi na skargę SKO powtórzyło argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga zasługuje na uwzględnienie.
Prawnomaterialną podstawę zaskarżonej decyzji stanowią przepisy ustawy z 03.10.2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz.U. z 2022 r., poz. 1029 ze zm.). Z tych przepisów wynika, że decyzja środowiskowa ma charakter związany, co oznacza, że odmowa ustalenia środowiskowych uwarunkowań może nastąpić z przyczyn wyraźnie określonych w ustawie. W myśl art. 80 ust. 2 powołanej ustawy, zasadą jest wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach po stwierdzeniu zgodności lokalizacji przedsięwzięcia z ustaleniami MPZP, jeżeli plan ten został uchwalony. W przypadku stwierdzenia niezgodności planowego przedsięwzięcia z MPZP obowiązkiem organu jest wydanie decyzji odmownej w sprawie środowiskowych uwarunkowań.
Dokonując na tej podstawie materialnoprawnej oceny zgodności lokalizacji planowanego przedsięwzięcia z ustaleniami obowiązującego MPZP organ obowiązany jest szczegółowo przeanalizować wszystkie postanowienia takiego planu, które mają zastosowanie do danego przedsięwzięcia. Nie jest przy tym wystarczające lakoniczne, jednozdaniowe i arbitralne stwierdzenie, że taka zgodność bądź niezgodność ma miejsce (tak: wyrok WSA z 23.12.2013 r., sygn. akt II SA/Ol 984/13). Zgodność lokalizacji przedsięwzięcia, o której mowa w art. 80 ust. 2 u.o.o.ś. to zgodność wyłącznie z ustaleniami MPZP, nie zaś z postanowieniami jakiegokolwiek innego aktu z zakresu kształtowania i prowadzenia polityki przestrzennej na terenie gminy (tak: wyrok WSA z 06.06.2023r., sygn. akt II SA/Lu 285/23). Ani zatem postanowienia Studium, ani ustawy o planowaniu i zagospodarowania przestrzennym, w tym nieobowiązujące z dniem 24.09.2023 r. przepisy art. 10 ust. 2a i art. 15 ust. 3 pkt 3a, nie mogą stanowić podstawy do wydania decyzji odmawiającej określenia środowiskowych uwarunkowań przedsięwzięcia. Z treści tych dwóch ostatnich przepisów wynikało zresztą, że były one adresowane do prawodawcy lokalnego i nie mogły stanowić podstawy od wydawania aktu stosowania prawa jakim jest decyzja administracyjna. Przepisy te odnosiły się do tzw. lokalnego porządku planistycznego i zakres ich stosowania jest ograniczony był wyłącznie do gminnych uchwał z zakresu kształtowania i prowadzenia polityki przestrzennej, a nie decyzji środowiskowych. Powyższe prowadzi zaś do konkluzji, że brak rozmieszczenia w Studium Miasta i Gminy S. urządzeń wytwarzających energię z odnawialnych źródeł energii o mocy zainstalowanej większej niż 500 kW nie wyłącza a priori dopuszczalności określenia środowiskowych uwarunkowań dla takiego rodzaju przedsięwzięcia, ani nie powoduje, że w stosunku do niego nie będzie spełniony wymóg z art. 80 ust. 2 u.o.o.ś.
W rozpoznawanej sprawie jest poza sporem, że na obszarze obejmującym teren planowanego przedsięwzięcia – działka nr [...] obręb S.(1) - obowiązuje miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego miasta S., który kwalifikuje teren inwestycji jako: "teren aktywizacji gospodarczej" oznaczony symbolem jednostki bilansowej "AG" (§ 7 ust. 9). Zgodnie z § 5 pkt 12 powołanej uchwały przez teren aktywizacji gospodarczej należy rozumieć usługi komercyjne, działalności produkcyjne, bazy transportowe, przeładunkowe, składy i magazyny. Poza tak rozumianym przeznaczeniem podstawowym, uchwała przewiduje w ramach przeznaczenia uzupełniającego: zabudowę mieszkaniową towarzyszącą funkcji podstawowej jako lokale właścicieli lub zarządców obiektów usługowych, urządzenia infrastruktury technicznej, zieleń urządzoną (§ 7 ust. 9 pkt 1).
Istotną dla rozpoznania niniejszej sprawy jest zatem ocena, czy MPZP przewiduje przeznaczenie terenu działki nr [...] pod przedsięwzięcie polegające na budowie farmy fotowoltaicznej. Zasadnicze znaczenie dla rozstrzygnięcia tego zagadnienia ma udzielenie odpowiedzi na pytanie, czy użyte w redakcji § 7 ust. 9 uchwały, sformułowanie "teren aktywizacji gospodarczej" przez które należy rozumieć "usługi komercyjne, działalności produkcyjne, bazy transportowe, przeładunkowe, składy i magazyny" winno być odczytywane jako jedyna możliwa i wprost wskazana forma zagospodarowania terenu.
Poszukując rozwiązania tak postawionego problemu nie można zapominać, że wykładnia unormowań MPZP, stanowiącego akt prawa powszechnie obowiązującego, wymaga należytej rozwagi, zwłaszcza, gdy – tak, jak ma to miejsce w rozpoznawanej sprawie – może prowadzić do ograniczenia praw podmiotowych, w tym konstytucyjnie chronionego prawa własności. Wykładnia przepisów MPZP powinna zatem, stosownie od okoliczności sprawy, prowadzić do przyjęcia wyników, które nie tylko są racjonalnie uzasadnione interesem publicznym, ale również nie skutkują nadmierną ingerencją w sferę prawną jednostki. Zgodzić się przy tym należy z NSA (vide wyrok z 29.09.2016 r. sygn. akt II OSK 3214/14), że przeznaczenie terenu jest podstawowym pojęciem, którego używa ustawodawca na określenie tego, co powinien zawierać MPZP (...), przeznaczenie danego terenu winno być określone możliwie precyzyjnie. Nie można jednak z wymogu precyzyjności wyprowadzać obowiązku organu planistycznego formułowania szczegółowych zakazów lokalizacji określonych przedsięwzięć na danym terenie, gdy teren ten ma określone, nadane mu przez plan przeznaczenie podstawowe. Byłoby to zbędne z punktu widzenia nie tylko techniki prawodawczej, ale i logiki rozumowania prawniczego. Przeznaczenie określonego terenu na konkretny cel samo w sobie oznacza bowiem niedopuszczalność realizacji na tym terenie celu innego.
Wymaga nadto podkreślenia, że wykładnia językowa polegająca na ustaleniu znaczenia przepisu prawnego przez odwołanie się interpretatora do przesłanek, które tworzą kontekst językowy występowania określonych terminów, zwrotów czy wyrażeń w języku prawnym nie wyczerpuje możliwości egzegezy przepisów prawa, choć przyznaje się jej znaczące miejsce. W orzecznictwie NSA wielokrotnie wyrażano zapatrywanie, że ustalenie znaczenia przepisu jest tylko fragmentem procesu wykładni, gdyż jej ostatecznym celem winna być rekonstrukcja z przepisów prawnych pełnej i jednoznacznej normy postępowania (tak m.in. NSA w wyroku z 14.05.2013 r.; sygn. akt II OSK 78/12). W orzecznictwie sądowym, na tle analizy zagadnienia związanego z badaniem zgodności lokalizacji planowanej inwestycji z ustaleniami MPZP wskazano (zob. m.in. wyrok NSA z 24.05.2015 r., sygn. akt II OSK 2389/13), że nie można dokonywać wykładni przepisów takiego aktu według reguł, które prowadzą do całkowicie sprzecznych wniosków wynikających z zastosowania reguł wykładni gramatycznej i systemowej. Z tego też względu w określonych sytuacjach nie sposób ograniczać interpretacji przepisów gminnych tylko do ich warstwy językowej, gdyż na skutek zmieniającego się otoczenia prawnego podlegać one muszą również systemowej i celowościowej, oraz dynamicznej wykładni prawa. Wraz ze zmieniającymi się stosunkami społecznym następują bowiem zmiany norm prawa, niekiedy zaś dotychczasowym pojęciom nadawane są nowe znaczenia. Z tego powodu nie sposób pomijać zasad wykładni dynamicznej, której celem jest zapewnienie adekwatności prawa i stosunków społecznych, które ulegając ciągłym zmianom winny mieć dostosowanie w rozumieniu stosowanych przepisów (tak NSA w wyroku z 09.06.2010 r.; sygn. akt II OSK 953/09). Prawidłowe zinterpretowanie normy prawnej zawartej w przywołanych wyżej przepisach MPZP wymaga więc wyjaśnienia celu, jaki miał prawodawca w momencie powstawania tego unormowania.
W realiach rozpatrywanej sprawy prawidłowe zinterpretowanie regulacji planistycznej dotyczącej przeznaczenia terenu działki nr [...] obręb S.(1), rozumianego jako możliwość określonego sposobu jej zagospodarowania, nie może zatem abstrahować od tego, że sporny teren położony jest na obszarze poprzemysłowym. Jest to bowiem teren, na którym jeszcze w latach dziewięćdziesiątych XX wieku funkcjonowała huta szkła. Lokalizację planowanego przedsięwzięcia przewidziano na obszarze aktywizacji gospodarczej poprzemysłowego terenu po nieistniejącym już zakładzie przemysłowym.
W świetle brzmienia regulacji planistycznej, przy ocenie zgodności lokalizacji planowanego przedsięwzięcia z ustaleniami MPZP, nie można pominąć również tego, że lokalny prawodawca nie opatrzył terminów: "teren aktywizacji gospodarczej" oraz "działalności produkcyjne" jakimkolwiek kwantyfikatorem (np. uciążliwy/nieuciążliwy). Oznacza to dopuszczenie każdej działalności produkcyjnej, której prowadzenia na danym terenie nie ograniczają inne przepisy prawa, np. ustawa o odpadach.
Rację mają zarówno skarżony organ, jak i skarżąca spółka, słusznie upatrując w treści rozporządzenia z 2019 r. klucza do rozstrzygnięcia problemu zgodności planowanego przedsięwzięcia z ustaleniami MPZP. Ze znajdujących zastosowanie przepisów powołanego aktu prawnego strony sporu wyciągnęły jednak odmienne wnioski. Według Kolegium, skoro zgodnie z § 3 ust. 1 pkt 54 lit. a rozporządzenia z 2019 r., zabudowa systemami fotowoltaicznymi wprost zaliczona jest do zabudowy przemysłowej, to wobec treści MPZP, który nie wymienia przemysłowego sposobu zagospodarowania terenu działki nr [...], stwierdzić należało niezgodność lokalizacji przedsięwzięcia z ustaleniami MPZP. Do przeciwnego wniosku doszła skarżąca spółka, która postawiła znak równości pomiędzy zabudową przemysłową a działalnością produkcyjną.
Bez wątpienia za trafny należy uznać pogląd o tym, że farma fotowoltaiczna stanowi zabudowę przemysłową w rozumieniu § 3 ust. 1 pkt 54 lit. a rozporządzenia z 2019 r. Przepis ten, w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania zaskarżonej decyzji, wprost zaliczał do przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko: "przedsięwzięcia polegające na zabudowie przemysłowej, w tym zabudowie systemami fotowoltaicznymi (...)". Po zmianie wprowadzonej mocą rozporządzenia Rady Ministrów z 10.08.2023 r. zmieniającego z dniem 13.09.2023 r. rozporządzenie z 2019 r., do zabudowy systemami fotowoltaicznymi odnosi się już § 3 ust. 1 pkt 54a. Zgodnie z tym przepisem, do przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko zalicza się przedsięwzięcia polegające na zabudowie systemami fotowoltaicznymi o powierzchni wyznaczanej po obrysie zewnętrznych skrajnych modułów paneli nie mniejszej niż: a) 0,5 ha na obszarach objętych formami ochrony przyrody, o których mowa w art. 6 ust. 1 pkt 1-5, 8 i 9 ustawy z 16.04.2004 r. o ochronie przyrody, lub w otulinach form ochrony przyrody, o których mowa w art. 6 ust. 1 pkt 1-3 tej ustawy, b) 2 ha na obszarach innych niż wymienione w lit. a - z wyłączeniem zabudowy systemami fotowoltaicznymi lokalizowanej na dachach i elewacjach obiektów budowlanych.
Wyodrębnienie w rozporządzeniu z 2019 r. kategorii przedsięwzięć w postaci zabudowy systemami fotowoltaicznymi, w ocenie Sądu, pozostaje bez wpływu na kwalifikację zabudowy tego rodzaju systemami do kategorii zabudowy przemysłowej, a konkretnie związanej z produkcją energii elektrycznej. Taką kwalifikację wprost przewiduje powołany w skardze art. 2 pkt 13 ustawy z 20.02.2015 r. o odnawialnych źródłach energii, gdzie planowane przedsięwzięcie, jako instalacja odnawialnego źródła energii, traktowana jest za instalację stanowiącą wyodrębniony zespół urządzeń służących do wytwarzania energii elektrycznej (...). Przeciwne stanowisko byłoby zatem wbrew nie budzącej wątpliwości interpretacji treści przepisów powszechnie obowiązującego prawa.
Podsumowując, dla potrzeb wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach farmę fotowoltaiczna należy zakwalifikować za urządzenie zabudowy przemysłowej związanej z produkcją/wytwarzaniem energii elektrycznej. Tak postrzegana zabudowa przemysłowa niewątpliwie jest rodzajem aktywności gospodarczej - działalnością produkcyjną. Pojęcia "zabudowy przemysłowej" oraz "działalności gospodarczej" przenikają się wzajemnie. Przeznaczenie w MPZP nieruchomości pod aktywizację gospodarczą, rozumianą m.in. jako działalności produkcyjne bez konkretyzacji o jakąś określoną działalność, w ocenie Sądu, nie wyklucza zgodnego z MPZP zagospodarowania działki [...] pod farmę fotowoltaiczną. Zagospodarowanie terenu pod aktywizację gospodarczą nie wyklucza bowiem działalności produkcyjnej polegającej na wytwarzaniu energii elektrycznej.
W konsekwencji za prawnie wadliwe należało uznać stanowisko organów obu instancji, które stwierdziły, że lokalizacja projektowanego przedsięwzięcia narusza ustalenia obowiązującego MPZP, co zgodnie z art. 80 ust. 2 u.o.o.ś. uniemożliwiało wydanie pozytywnej decyzji środowiskowej. Odmowa z takiego powodu ustalenia środowiskowych uwarunkowań spornego przedsięwzięcia okazała się nieuzasadniona. Zwłaszcza całkowicie bezzasadne okazały się twierdzenia Kolegium, upatrujące przeszkody prawnej w pozytywnym rozpatrzeniu wniosku spółki w przepisach art. 10 ust. 2a i art. 15 ust. 3 pkt 3a u.p.z.p.
Powyższe przesądziło o konieczności uchylenia zaskarżonej decyzji SKO oraz – z uwagi na konieczność zachowania gwarancji procesowych, wynikających z ogólnej zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego, w odniesieniu do tej podstawowej kwestii, jaką w sprawach o określenie środowiskowych uwarunkowań jest niewątpliwe zagadnienie zgodności lokalizacji planowanej inwestycji z obowiązującym MPZP – poprzedzającej ją decyzji Burmistrza.
Ponownie rozpoznając sprawę organ administracji uwzględni powyższe uwagi, wytyczne i oceny prawne. Na tej podstawie dokona wszechstronnej oceny niniejszej sprawy i w zależności od wyników takiej oceny podejmie właściwe rozstrzygnięcie.
Mając wszystko to na uwadze Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt lit. a i c p.p.s.a., uchylił decyzje organów obu instancji (pkt 1 sentencji wyroku).
O kosztach postępowania (pkt 2 sentencji wyroku) Sąd orzekł na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI