II SA/Wr 551/22

Wojewódzki Sąd Administracyjny we WrocławiuWrocław2023-05-11
NSAbudowlaneŚredniawsa
prawo budowlanepozwolenie na budowęzgłoszenie robótnadbudowarozbudowabudynek wielorodzinnywspółwłasnośćdecyzja administracyjnakontrola sądowa

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu oddalił skargę inwestora, uznając, że planowana 'rozbudowa w pionie' budynku wielorodzinnego stanowi nadbudowę wymagającą pozwolenia na budowę, a nie przebudowę podlegającą zgłoszeniu.

Skarżący W. O. kwestionował decyzję Wojewody utrzymującą w mocy sprzeciw Starosty wobec zgłoszenia rozbudowy lokalu. Inwestor uważał, że prace mieszczą się w zakresie zwolnionym z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę. Sąd administracyjny, analizując przepisy Prawa budowlanego i zgromadzony materiał dowodowy, uznał, że planowane roboty budowlane, polegające na ingerencji w kubaturę i wysokość budynku wielorodzinnego, stanowią nadbudowę, a nie przebudowę. W związku z tym, wymagają one uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę, a nie jedynie zgłoszenia.

Sprawa dotyczyła skargi W. O. na decyzję Wojewody Dolnośląskiego, która utrzymała w mocy sprzeciw Starosty wobec zgłoszenia rozbudowy lokalu mieszkalnego. Skarżący określał planowane prace jako 'rozbudowę w pionie' i twierdził, że nie wymagają one pozwolenia na budowę, a jedynie zgłoszenia. Organy administracji uznały jednak, że planowane roboty budowlane ingerują w kubaturę i wysokość budynku wielorodzinnego, co kwalifikuje je jako nadbudowę, a nie przebudowę, i w związku z tym wymagają uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu, po analizie przepisów Prawa budowlanego, definicji rozbudowy i przebudowy oraz zgromadzonego materiału dowodowego (projekt budowlany, dokumentacja fotograficzna), podzielił stanowisko organów. Sąd podkreślił, że zmiana parametrów takich jak wysokość i kubatura budynku oznacza rozbudowę lub nadbudowę, a nie przebudowę. Ponieważ nieruchomość stanowi budynek wielorodzinny, a skarżący dysponuje jedynie prawem do lokalu, nie mógł skorzystać z przepisów dotyczących przebudowy budynków mieszkalnych jednorodzinnych. Sąd oddalił skargę, uznając, że organy prawidłowo zakwalifikowały inwestycję i zastosowały właściwe przepisy prawa.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Planowane roboty budowlane, które ingerują w kubaturę i wysokość budynku wielorodzinnego, stanowią nadbudowę i wymagają uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę, a nie jedynie zgłoszenia.

Uzasadnienie

Sąd analizując definicje rozbudowy, nadbudowy i przebudowy w kontekście Prawa budowlanego oraz zgromadzonego materiału dowodowego (projekt budowlany, dokumentacja fotograficzna), stwierdził, że ingerencja w wysokość i kubaturę budynku wielorodzinnego kwalifikuje roboty jako nadbudowę. Przepisy dotyczące zgłoszenia dotyczą głównie przebudowy, a w przypadku budynków wielorodzinnych nie pozwalają na ingerencję w elementy konstrukcyjne czy zmianę kubatury na podstawie samego zgłoszenia.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (15)

Główne

u.p.b. art. 28 § 1

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Zasadą jest możliwość rozpoczęcia robót budowlanych na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę.

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa prawna do oddalenia skargi.

Pomocnicze

u.p.b. art. 3

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Definicje budowy, odbudowy, rozbudowy, nadbudowy (pkt 6 i 7) oraz przebudowy (pkt 7a). Rozbudowa jest częścią budowy, a przebudowa nie zmienia parametrów charakterystycznych obiektu.

u.p.b. art. 29

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Wyjątki od zasady pozwolenia na budowę, w tym roboty wymagające zgłoszenia lub nie wymagające ani pozwolenia, ani zgłoszenia. Szczególne regulacje dla przebudowy budynków mieszkalnych jednorodzinnych.

u.p.b. art. 29 § 4

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Przebudowa budynków, której nie wymaga pozwolenie na budowę ani zgłoszenie, z wyłączeniem przebudowy przegród zewnętrznych i elementów konstrukcyjnych.

u.p.b. art. 29 § 3

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Przebudowa przegród zewnętrznych i elementów konstrukcyjnych budynków mieszkalnych jednorodzinnych wymaga zgłoszenia.

k.p.a. art. 7

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek działania organu wnikliwie i wszechstronnie rozpatrujący materiał dowodowy.

k.p.a. art. 8

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie do władzy publicznej.

k.p.a. art. 77 § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek zebrania i wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego.

Konstytucja RP art. 175

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Sądy administracyjne w systemie wymiaru sprawiedliwości.

Konstytucja RP art. 184

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne.

p.u.s.a. art. 1 § 1

Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych

Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej.

p.u.s.a. art. 1 § 2

Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych

Kontrola zgodności działalności administracji z prawem.

p.p.s.a. art. 3 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej.

p.p.s.a. art. 3 § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Kontrola polega na orzekaniu w sprawach skarg na decyzje administracyjne.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Planowane roboty budowlane ingerują w kubaturę i wysokość budynku wielorodzinnego, co kwalifikuje je jako nadbudowę wymagającą pozwolenia na budowę. Inwestor nie może skorzystać z przepisów dotyczących przebudowy budynków mieszkalnych jednorodzinnych, gdyż przedmiotowa nieruchomość jest budynkiem wielorodzinnym.

Odrzucone argumenty

Planowane roboty budowlane mieszczą się w zakresie zwolnionym z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę (zgłoszenie). Naruszenie przepisów k.p.a. dotyczących prowadzenia postępowania dowodowego i zasady zaufania. Naruszenie konstytucyjnej zasady prowadzenia polityki sprzyjającej zaspokojeniu potrzeb mieszkaniowych. Działanie organu wbrew zasadom współżycia społecznego lub czynienie z prawa użytku wbrew jego społeczno-gospodarczemu przeznaczeniu.

Godne uwagi sformułowania

Użycie przez skarżącego określonej nazwy wobec planowanej inwestycji nie zwalnia organu z ustalenia rzeczywistego charakteru prawnego przedsięwzięcia, i odpowiedniego przypisania go pojęciem Prawa budowlanego. Oczywiście bezzasadne są zarzuty wobec organu postępowania wbrew zasadom współżycia społecznego czy czynienia z prawa użytku wbrew społeczno - gospodarczemu przeznaczeniu tego prawa, ponieważ działanie organu opiera się na działaniu legalnym, to znaczy na podstawie prawa, i w jego granicach, czego wymaga zarówno Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej, jak i k.p.a. W języku polskim rozbudowa to powiększenie, rozszerzenie budowli, obszaru już zabudowanego, dobudowywanie nowych elementów, budowanie nowych obiektów. W orzecznictwie rozbudowa rozumiana jest analogicznie z podkreśleniem, że nawet nieznaczna zmiana bryły obiektu budowlanego oznacza, że mamy do czynienia z rozbudową. Wypływa z tego wniosek, że gdy roboty budowlane powodują zmianę charakterystycznych parametrów takich jak kubatura, powierzchnia zabudowy, wysokość, długość, szerokość bądź liczba kondygnacji, to są one rozbudową, nie zaś przebudową.

Skład orzekający

Adam Habuda

sprawozdawca

Gabriel Węgrzyn

przewodniczący

Marta Pawłowska

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja rozróżnienia między nadbudową a przebudową w kontekście Prawa budowlanego, zwłaszcza w budynkach wielorodzinnych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji ingerencji w kubaturę i wysokość budynku wielorodzinnego. Nie dotyczy budynków jednorodzinnych w takim samym zakresie.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy powszechnego problemu interpretacji przepisów budowlanych i rozróżnienia między nadbudową a przebudową, co jest istotne dla wielu inwestorów i właścicieli nieruchomości.

Rozbudowa czy nadbudowa? Kiedy zgłoszenie wystarczy, a kiedy potrzebne jest pozwolenie na budowę?

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Wr 551/22 - Wyrok WSA we Wrocławiu
Data orzeczenia
2023-05-11
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2022-08-05
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Sędziowie
Adam Habuda /sprawozdawca/
Gabriel Węgrzyn /przewodniczący/
Marta Pawłowska
Symbol z opisem
6019 Inne, o symbolu podstawowym 601
Hasła tematyczne
Budowlane prawo
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
*Oddalono skargę w całości
Powołane przepisy
Dz.U. 2021 poz 2351
art. 28, art. 29
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - t.j.
Tezy
Użycie przez skarżącego określonej nazwy wobec planowanej inwestycji nie zwalnia organu z ustalenia rzeczywistego charakteru prawnego przedsięwzięcia, i odpowiedniego przypisania go pojęciem Prawa budowlanego.
Oczywiście bezzasadne są zarzuty wobec organu  postępowania wbrew zasadom współżycia społecznego czy czynienia z prawa użytku wbrew społeczno - gospodarczemu przeznaczeniu tego prawa, ponieważ działanie organu opiera się na działaniu legalnym, to znaczy na podstawie prawa, i w jego granicach, czego wymaga zarówno Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej, jak i k.p.a.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Gabriel Węgrzyn Sędziowie: Sędzia WSA Adam Habuda (spr.) Asesor WSA Marta Pawłowska Protokolant: asystent sędziego Artur Stefański po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 11 maja 2023 r. sprawy ze skargi W. O. na decyzję Wojewody Dolnośląskiego z dnia [...] 2022 r., nr [...] w przedmiocie wniesienia sprzeciwu wobec zgłoszenia rozbudowy oddala skargę w całości.
Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją z dnia 27 czerwca 2022 r. (IF-O.7843.26.2022.MWD) Wojewoda Dolnośląski utrzymał w mocy decyzję Starosty Ś. (dalej Starosta, organ I instancji) z dnia 15 marca 2022 r. nr 14/2022/S, którym to aktem Starosta wniósł sprzeciw od zamierzenia budowlanego zgłoszonego przez W. O. (dalej także jako skarżący, inwestor).
W. O. w dniu 10 marca 2022 r. złożył w organie I instancji zgłoszenie dotyczące inwestycji nazwanej “rozbudowa w pionie lokalu nr [...] przy ul. [...] nr [...]" w Ś. na działce nr [...], obręb [...] Z.
Starosta uzasadnił sprzeciw tym, że roboty budowlane objęte zgłoszeniem nie są zwolnione z obowiązku uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę, skoro nie zostały wymienione w art. 29 Prawa budowlanego.
Odwołując się od decyzji Starosty w piśmie datowanym na 18 marca 2022 r. skarżący podniósł swoją niezgodę na rozstrzygnięcie, i zaprezentował stanowisko, według którego planowane zamierzenie mieści się w zakresie robót budowlanych zwolnionych z obowiązku uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę.
W materiałach sprawy figuruje także pismo skarżącego do Wojewody z dnia 29 kwietnia 2022 r., w którym krytycznie odnosi się do wskazanego terminu załatwienia sprawy, przywołuje uwarunkowania faktyczne związane z przedmiotowym lokalem oraz wskazuje przepisy prawa i orzeczenia sądowe, naruszenia których – jego zdaniem - dopuściły się organy.
Odpowiadając na odwołanie Wojewoda przywołał adekwatne przepisy Prawa budowlanego. Zdaniem organu II instancji w sprawie mamy do czynienia z budynkiem wielorodzinnym, a ponadto akta sprawy pokazują, że w wyniku prac nastąpi ingerencja w kubaturę budynku oraz jego wysokość. Skoro zaś zmiana konstrukcji zadaszenia istniejącego budynku spowoduje zmianę wysokości i kubatury, to nie można planowanych robót traktować jako przebudowę istniejącego budynku, ale jako jego nadbudowę, na którą trzeba uzyskać pozwolenie na budowę. Organ ustalił także, że działka objęta inwestycją stanowi współwłasność wielu osób, które powinny być stronami postępowania, biorąc pod uwagę zakres planowanych prac.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu (data wpływu do Sądu: 5 sierpnia 2022 r.) zarzucono naruszenie przepisów art. 7 k.p.a. w związku z art. 8 k.p.a., art. 77 k.p.a. oraz art. 233 k. p. c. poprzez brak wszechstronnego rozpoznania materiału dowodowego oraz niestosowania się do orzeczeń sądowych. Skarżący zarzucił wydanie decyzji bez uwzględnienia zmian w Prawie budowlanym i zwrócił się o zmianę zaskarżonej decyzji, oraz o zasądzenie kosztów.
Następnie skarżący podkreślił, że nie można czynić ze swojego prawa użytku sprzecznego ze społeczno - gospodarczym przeznaczeniem prawa lub zasadami współżycia społecznego. Powołał się także na naruszenie konstytucyjnej zasady prowadzenia polityki sprzyjającej zaspokojeniu potrzeb mieszkaniowych obywateli.
Zdaniem skarżącego na “rozbudowę w pionie" nie trzeba uzyskiwać zgody innych współwłaścicieli.
Ponadto, jak twierdzi skarżący, Wojewoda nie wyjaśnił precyzyjnie, o jakie inny przepisy w rozumieniu art. 30 ust. 6 pkt 2 Prawa budowlanego chodzi. W ocenie skarżącego Wojewoda błędnie ocenił, że prace zostały wszczęte, gdy tymczasem kłóci się to z datami w postępowaniu. Organ II instancji był też nieprecyzyjny odnosząc się do aktów planistycznych. Oprócz tego organ nierzetelnie zapoznał się z aktami sprawy. Inwestor podniósł, że nie musi przedkładać projektu technicznego, a jedynie projekt zagospodarowania działki lub terenu oraz projekt architektoniczno - budowlany.
Dalej skarżący wyraził niezadowolenie z dotychczasowych postępowań dotyczących przedmiotowej nieruchomości i przedstawił własną interpretację obowiązku uzyskania zgody współwłaścicieli na roboty budowlane. Skarżący zarzucił Wojewodzie, że nie odniósł się do pisma skarżącego z dnia 29 kwietnia 2022 r.
W końcowej części skarżący wniósł o uwzględnienie skargi w całości oraz o zwrot kosztów postępowania.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda poprosił o jej oddalenie, podtrzymując wyartykułowaną wcześniej argumentację.
Skarżący nadesłał do Sądu (grudzień 2022 r.) projekt budowlany dotyczący przedmiotowej nieruchomości z 2008 r.
Dnia 11 maja wpłynęło do Sądu pismo skarżącego, w którym zwraca on uwagę na nieprawidłowości w stosowaniu przepisów Prawa budowlanego w jego sprawie przez organy administracji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje:
Podstawy prawne i zakres kognicji sądu administracyjnego wyznacza Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r., która w art. 175 sytuuje sądy administracyjne w systemie wymiaru sprawiedliwości, a poprzez art. 184 nakazuje sądom administracyjnym, w zakresie określonym w ustawie, sprawować kontrolę działalności administracji publicznej.
Ustawą, o której mowa w Konstytucji jest przede wszystkim ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r. poz. 137), oraz ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r. poz. 329, dalej także jako p.p.s.a.)
Jak stanowi art. 1 §1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych, sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Zgodnie z art. 3 § 1 i 2 pkt 1 p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta polega na orzekaniu w sprawach skarg na decyzje administracyjne.
Przedmiotem kontroli sądowej jest decyzja Wojewody utrzymująca w mocy decyzję Starosty Ś. wnoszącej sprzeciw wobec zgłoszonych prac budowlanych.
Istotą sporu jest klasyfikacja i reglamentacja prawna planowanej przez skarżącego inwestycji budowlanej w zakresie formy prawnej, jaką powinny być objęte planowane roboty budowlane.
Zdaniem skarżącego realizacja tej inwestycji, którą należy traktować jako nadbudowę (s. 3 skargi), możliwa jest na podstawie zgłoszenia, natomiast organy administracji stoją na stanowisku, że przedsięwzięcie skarżącego spełnia cechy nadbudowy i wymaga decyzji o pozwoleniu na budowę.
Skarżący planowane przedsięwzięcie budowlane określił jako rozbudowa w pionie lokalu nr [...] przy ul. [...] nr [...] w Ś. W załączonym projekcie budowalnym zamierzenie budowlane nazwano rozbudową budynku mieszkalnego, pod adresem [...] w Ś., zaś określając przedmiot wyeksponowano nadbudowę budynku mieszkalnego i stworzenie nowego lokalu mieszkalnego. W dalszej części projektu (III. Projekt architektoniczno – budowlany, s. 1) literalnie mowa, w kontekście układu przestrzennego oraz formy architektonicznej budynku, o lokalu wbudowanym w miejscu pustej przestrzeni bryły budynku. W aktach widnieją fotografie ukazujące miejsce w strukturze istniejącego budynku, na którym ma być zrealizowana inwestycja.
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2021 r. poz. 2351) będąca podstawą materialnoprawną rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie posługuje się pojęciem rozbudowy, umieszczając je w zbiorze takich robót budowlanych jak budowa, odbudowa, nadbudowa obiektu budowlanego (art. 3 pkt 6 i 7 Prawa budowlanego). Niemniej język prawny nie definiuje pojęcia rozbudowy.
W języku polskim rozbudowa to powiększenie, rozszerzenie budowli, obszaru już zabudowanego, dobudowywanie nowych elementów, budowanie nowych obiektów (Uniwersalny słownik języka polskiego pod red. S. Dubisza, Warszawa 2003, t.3).
W orzecznictwie rozbudowa rozumiana jest analogicznie z podkreśleniem, że nawet nieznaczna zmiana bryły obiektu budowlanego oznacza, że mamy do czynienia z rozbudową (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23 czerwca 2020 r. sygn. akt II OSK 199/20, Centralna Baza Orzeczeń i informacji o Sprawach, dalej CBOIS).
W piśmiennictwie prawniczym rozbudowa jest rozumiana jako powiększenie bryły obiektu budowlanego przez zmianę jego granic, w przeciwieństwie do przebudowy, którą stanowią takie roboty budowlane, które nie zmieniają bryły istniejącego obiektu budowlanego (W. Piątek (w:) Prawo budowlane. Komentarz pod red. A. Glinieckiego, Warszawa 2016 r., s. 61).
Trzeba podkreślić, że rozbudowa mieści się w pojęciu budowy, ponieważ przepis art. 3 pkt 5 Prawa budowlanego jednoznacznie stanowi, że przez budowę należy rozumieć wykonywanie obiekty budowlanego w określonym miejscu, a także odbudowę, rozbudowę, nadbudowę obiektu budowlanego. W katalogu tym ustawodawca nie wskazał przebudowy, którą zdefiniował odrębnie w art. 3 pkt 7a Prawa budowlanego jako wykonywanie robót budowlanych, w wyniku których następuje zmiana parametrów użytkowych lub technicznych istniejącego obiektu budowlanego, z wyjątkiem charakterystycznych parametrów, jak: kubatura, powierzchnia zabudowy, wysokość, długość, szerokość bądź liczba kondygnacji.
Wypływa z tego wniosek, że gdy roboty budowalne powodują zmianę charakterystycznych parametrów takich jak kubatura, powierzchnia zabudowy, wysokość, długość, szerokość bądź liczba kondygnacji, to są one rozbudową, nie zaś przebudową, której cechą charakterystyczną jest zmiana parametrów obiektu budowlanego, ale bez zmiany parametrów charakterystycznych, wskazanych wyżej.
Zasadą wynikającą z art. 28 ust. 1 Prawa budowlanego jest możliwość rozpoczęcia robót budowlanych na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę. Wyjątki od tej zasady przewidziane są w art. 29 - 31 Prawa budowlanego i przybierają postać: 1) budów, która nie wymagają decyzji o pozwoleniu na budowę, ale wymaga zgłoszenia organowi administracji architektoniczno - budowlanej (art. 29 ust. 1 pkt 1-31 Prawa budowlanego), 2) budów, które nie wymagają decyzji o pozwoleniu na budowę ani nie wymagają zgłoszenia (art. 29 ust. 2 pkt 1-32), 3) robót budowlanych nie wymagających pozwolenia na budowę, ale wymagających zgłoszenia (art. 29 ust. 3 pkt 1-3), 4) robót budowlanych nie wymagających decyzji o pozwoleniu na budowę ani nie wymagających zgłoszenia (art. 29 ust. 4 pkt 1-4).
Z przywołanych przepisów wynika, że skarżący ma prawo domagać się realizacji inwestycji bez uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę, jeżeli planowane przez niego prace będą mieścić się wśród robót budowlanych albo w ogóle nie poddanych obowiązkowi uzyskania decyzji (dokonania zgłoszenia), albo wskazanych przez ustawodawcę jako wymagające jedynie zgłoszenia.
Zgodnie z art. 29 ust. 4 pkt 1 lit. a Prawa budowlanego nie wymaga decyzji o pozwoleniu na budowę oraz zgłoszenia wykonywanie robót budowlanych polegających na przebudowie budynków, których budowa wymaga uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę, oraz budynków mieszkalnych jednorodzinnych, z wyłączeniem przebudowy przegród zewnętrznych oraz elementów konstrukcyjnych.
Gdyby zatem inwestycja skarżącego miała postać przebudowy budynku, ale z wyłączeniem przebudowy przegród zewnętrznych oraz elementów konstrukcyjnych, to wówczas byłaby realizowana bez obowiązku uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę oraz bez obowiązku zgłoszenia.
Według art. 29 ust. 3 pkt 1 lit a Prawa budowlanego nie wymaga pozwolenia na budowę, natomiast wymaga zgłoszenia wykonywania robót budowlanych polegających na przebudowie przegród zewnętrznych oraz elementów konstrukcyjnych budynków mieszkalnych jednorodzinnych, o ile nie prowadzi ona do zwiększenia obszaru oddziaływania obiektu poza działkę, na której budynek jest usytuowany.
Gdyby zatem inwestycja skarżącego dotyczyła przebudowy budynku mieszkalnego jednorodzinnego, to wymagałaby tylko zgłoszenia, nawet gdyby inwestycja obejmowała przebudowę przegród zewnętrznych i elementów konstrukcyjnych (chyba, że doszłoby do zwiększenia oddziaływania poza działkę usytuowania budynku).
Akta sprawy wskazują jednoznacznie, że nieruchomość, której dotyczy planowana przez skarżącego inwestycja jest budynkiem mieszkalnym wielorodzinnym, w którym skarżący dysponuje tytułem prawnym jedynie do określonego lokalu. Tym samym odpada dla skarżącego możność przebudowy przegród zewnętrznych oraz elementów konstrukcyjnych na podstawie zgłoszenia, ponieważ możliwością taką ustawodawca zadysponował wobec budynków mieszkalnych jednorodzinnych.
Sąd celowo najpierw wyjaśnił kwestię robót budowlanych podlegających określonej reglamentacji prawnej, ponieważ ewentualne "poluzowanie" takie reglamentacji poprzez zastąpienie decyzji o pozwoleniu na budowę zgłoszeniem dotyczy przebudowy, ale nie rozbudowy.
Pojawia się więc potrzeba kontroli, czy prawidłowo zakwalifikowano inwestycję skarżącego.
Należy zwrócić się więc ku charakterowi inwestycji skarżącego, którą nazwał on rozbudową w pionie.
Sąd uwzględnił i podzielił stanowisko wyrażone w orzecznictwie Sądu Naczelnego głoszące, że przy kwalifikacji danych robot do kategorii montażu, rozbudowy, bądź przebudowy nie ma miejsca na automatyzm. W każdym przypadku właściwe zakwalifikowanie takich robót musi poprzedzać szczegółowa analiza technicznych założeń projektu przewidzianego do realizacji lub zrealizowanego (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 lutego 2021 r. sygn. II OSK 286/21, CBOIS).
Z tej perspektywy użycie przez skarżącego określonej nazwy wobec planowanej inwestycji nie zwalnia organu, w świetle obecnych w sprawie dokumentów, z ustalenia rzeczywistego charakteru prawnego przedsięwzięcia, i odpowiedniego przypisania go pojęciem Prawa budowlanego.
W ocenie Sądu organy takiej weryfikacji dokonały, czym sprostały obowiązkom nałożonym przez art. 7, 77§1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r. poz. 735, dalej k.p.a.). Organ w oparciu o projekt budowlany precyzuje, że inwestycja obejmuje wykonanie takich robót budowlanych, które zmodyfikują takie parametry obiektu, jak jego wysokość i kubatura.
W świetle zgromadzonego materiału dowodowego (projekt budowlany, dokumentacja fotograficzna) należy podzielić ustalenia, że zgłoszone roboty budowlane wkraczają swoim zasięgiem w kubaturę budynku oraz w jego wysokość, ponieważ podwyższenie ściany szczytowej spowoduje zamknięcie ścianami zewnętrznymi wolnej przestrzeni, do tej pory niestanowiącej bryły budynku.
W konsekwencji planowane przez skarżącego przedsięwzięcie budowlane nie jest przebudową, ale nadbudową, czyli faktycznie rozbudową polegającą na powiększeniu istniejącego obiektu budowlanego poprzez zwiększenie jego wysokości, ale z zachowaniem tej samej powierzchni zabudowanej (tak Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 10 marca 2017 r. sygn. II OSK 1750/15, CBOIS). Planowana inwestycja nie może być kwalifikowana jako przebudowa w świetle art. 3 pkt 7a Prawa budowlanego, ponieważ przy przebudowie nie może mieć miejsca zmiana takich charakterystycznych parametrów budynku jak np. jego wysokość i kubatura. Tymczasem inwestycja skarżącego, jak potwierdzają akta sprawy, takie zmiany przewiduje.
Powracając do wskazanego wcześniej katalogu robót budowlanych zwolnionych z obowiązku uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę, ale wymagających zgłoszenia Sąd stwierdza, że przedsięwzięcie skarżącego się w nim nie mieści. Nie zawiera się także w ustawowym katalogu robót budowlanych, które nie wymagają ani pozwolenia na budowę, ani zgłoszenia.
Eo ipso aktualizuje się wobec skarżącego i zamierzonej przez niego inwestycji ogólna, przywołana wcześniej zasada z art. 28 ust. 1 Prawa budowlanego determinująca rozpoczęcie robót budowlanych uzyskaniem decyzji o pozwoleniu na budowę.
Sąd dostrzegł, że plany inwestycyjne skarżącego wobec przedmiotowej nieruchomości były już uprzednio przedmiotem postępowania administracyjnego, a następnie sądowego, sfinalizowanego wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 sierpnia 2018 r. (sygn.II OSK 1917/18, CBOIS). Kontrola postępowania administracyjnego dotyczącego “nadbudowy kondygnacji nadziemnej nad istniejącą częścią dwukondygnacyjnego budynku mieszkalnego" nie uwzględniła zarzutów skarżącego, w tym ze skargi kasacyjnej, i zaowocowała konkluzją Sądu Naczelnego, “że to na wnioskodawcy spoczywał obowiązek dopełnienia wszelkich wymagań ustawowych, w tym załączenia do wniosku nie tylko projektu budowlanego ale również oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Skarga kasacyjna nie podważa tezy, że załączone do wniosku oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane nie było oparte na zgodzie współwłaścicieli na planowaną inwestycję. Innymi słowy, oświadczenie to nie uprawniało Wnioskodawcy do wykonania robót budowlanych, które zgodnie z załączonym projektem budowlanym dotyczyły również części wspólnych".
Skład orzekający przywołuje owo orzeczenie, ponieważ powołuje się na nie inwestor w skardze, jednak w ocenie Sądu nie przemawia ono za trafnością argumentów podniesionych przez skarżącego.
Analizując pozostałe, umiejscowione w skardze zarzuty Sąd nie uznaje ich za zasadne.
Nie są zasadne odwołania skarżącego do konstytucyjnego obowiązku prowadzenia przez władze polityki sprzyjającej zaspokojeniu potrzeb mieszkaniowych obywateli ponieważ realizacja tego obowiązku nie oznacza dozwolenia na działanie poza granicami prawa, w tym Prawa budowlanego.
Sąd nie zauważył, aby organy decydowały w oparciu o niewłaściwe, w tym nieaktualne podstawy prawne, natomiast przywołane przez skarżącego pozycje książkowe nie są źródłem prawa powszechnie obowiązującego, i jak wskazuje sam skarżący, pochodzą z końca lat 90 XX w.
Oczywiście bezzasadne są zarzuty postępowania wbrew zasadom współżycia społecznego czy czynienia z prawa użytku wbrew społeczno - gospodarczemu przeznaczeniu tego prawa, ponieważ działanie organu opiera się na działaniu legalnym, to znaczy na podstawie prawa, i w jego granicach, czego wymaga zarówno Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej, jak i k.p.a.
Skarżący nie ma racji uważając, że skoro - jego zdaniem - czynność nie narusza interesów współwłaścicieli, to nie wymaga uzyskania ich zgody. Stanowisko takie jest jawnie nietrafne wobec przepisów Prawa budowlanego dotyczących uzyskania zgody współwłaścicieli nieruchomości na inwestycje budowlaną jej dotyczącą.
W świetle zgromadzonego materiału dowodowego i jego odzwierciedlenia w wydanych rozstrzygnięciach nie jest trafny zarzut jakoby naruszono przepisy k.p.a. dotyczące należytego prowadzenia postępowania dowodowego (art. 7 i 77 §1k.p.a) czy nakazujące prowadzić postępowanie w sposób budzący zaufanie do władzy publicznej (art. 8 k.p.a). Pogłębianie i realizacja zasady zaufania nie oznacza realizacji interesu skarżącego wbrew interesowi publicznemu i powszechnie obowiązującym przepisom prawa.
Sąd rozumie, że okoliczności faktyczne i wcześniejsze postępowania prawne, które wskazuje skarżący, powiązane z zakupem przedmiotowego lokalu oraz ze zgodą innych współwłaścicieli na prace budowlane, mogą prowadzić do braku zadowolenia i rozczarowania skarżącego, jednak nie mają znaczenia prawnego w tym sensie, że postępowanie poddane kontroli Sądu dotyczy formy prawnej, w jakiej powinny być ujęte zamierzone przez skarżącego planowane prace budowlane. Tak też Sąd potraktował zarzuty skarżącego ogólnie skierowane w naruszenia Prawa budowlanego, naruszenia orzeczeń sądowych, czy wreszcie twierdzenie o nękaniu inwestora.
Z tego także powodu nie mają tez znaczenia dla niniejszej sprawy uwagi poczynione przez skarżącego w piśmie z dnia 29 kwietnia 2022 r. i nie odniesienie się do nich przez organ II instancji nie ma żadnego wpływu na wynik postępowania, i nie mogło wpłynąć na rozstrzygnięcie wydane w sprawie.
Jako nietrafne, niezwiązane z istotą sprawy i nie mające wpływu na jej rezultat Sąd ocenił także pozostałe uwagi podniesione w skardze, a uwagi zawarte w piśmie z dnia 11 maja 2022 r. zostały rozważone, i Sąd ustosunkował się do nich w całokształcie uzasadnienia.
Konkludując, Sąd nie dostrzegł naruszenia przepisów prawa materialnego, w szczególności Prawa budowlanego, które miało wpływ na wynik sprawy, ani nie dopatrzył się naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Z wyżej wykazanych powodów na zasadzie art. 151 p.p.s.a. Sąd nie uwzględnił skargi i oddalił ją w całości.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI